PL 182, col. 969
De gradibus humilitatis et superbiae (Bernardus Claraevallensis), J. P. Migne
impunitas sequitur, experta voluptas libenter repetitur,
repetita blanditur. Concupiscentia reviviscente
sopitur ratio, ligat consuetudo. Trahitur
miser in profundum malorum, traditur captivus
tyrannidi vitiorum, ita ut carnalium voragine desideriorum
absorptus, suae rationis divinique timoris
oblitus, dicat insipiens in corde suo: Non est Deus [(Psal. XIII, 1)]
.
Jam indifferenter libitis pro licitis
utitur, jam ab illicitis cogitandis, patrandis, investigandis
animus, manus, vel pedes non prohibentur:
sed quidquid in cor, in buccam, ad manum venerit,
machinatur, garrit et operatur, malevolus, vaniloquus,
facinorosus. Quemadmodum denique ascensis
his omnibus gradibus, corde jam alacri et absque
labore pro bona consuetudine justus currit ad vitam:
sic descensis impius eisdem, pro malo usu non ratione
se gubernans, non timoris freno retentans, intrepidus
festinat ad mortem. Medii sunt qui fatigantur,
angustiantur: qui nunc metu cruciantur gehennae,
nunc pristina retardati consuetudine, descendendo
vel ascendendo laborant. Supremus tantum et infimus
currunt absque impedimento, et absque labore.
Ad mortem hic, ad vitam ille festinat; alter alacrior,
alter proclivior. Illum alacrem charitas, hunc proclivem
cupiditas facit. In altero amor, in altero
stupor laborem non sentit. In illo denique perfecta
charitas, in isto consummata iniquitas foras mittit
timorem. Illi veritas, huic caecitas dat securitatem.
Potest ergo duodecimus gradus appellari consuetudo
peccandi, qua Dei metus amittitur, contemptus incurritur.
CAPUT XXII. An et quomodo orandum pro desperatis, et mortuis secundum animam.
52.
Pro tali jam, inquit Joannes apostolus, non
dico ut quis oret [(I Joan. V, 16)]
. Sed nunquid dicis,
o Apostole, ut quis desperet? Imo gemat qui illum
amat. Non praesumat orare, nec desistat plorare.
Quid est quod dico? An forte ullum remanet spei
refugium, ubi oratio non invenit locum? Audi credentem,
audi sperantem, nec tamen orantem. Domine,
inquit, si fuisses hic, frater meus non fuisset
mortuus. Magna fides, qua credidit sua praesentia
Dominum nortem prohibere potuisse si adfuisset.
Modo autem quid? Absit ut quem credidit vivum
potuisse servare, mortuum dubitet posse resuscitare. Sed nunc,
inquit, scio quia quaecunque poposceris
a Deo, dabit tibi Deus. Deinde quaerenti ubi posuissent 580
eum, respondet: Veni, et vide. Quamobrem?
O Martha, magna nobis tuae fidei insignia
tribuis: sed quomodo cum tanta fide diffidis? Veni,
inquis, et vide. Cur et, si non desperas, non sequeris,
et dicis, Et resuscita? si autem desperas, cur
Magistrum sine causa fatigas? An forte fides aliquando
repetita blanditur. Concupiscentia reviviscente
sopitur ratio, ligat consuetudo. Trahitur
miser in profundum malorum, traditur captivus
tyrannidi vitiorum, ita ut carnalium voragine desideriorum
absorptus, suae rationis divinique timoris
oblitus, dicat insipiens in corde suo: Non est Deus [(Psal. XIII, 1)]
.
Jam indifferenter libitis pro licitis
utitur, jam ab illicitis cogitandis, patrandis, investigandis
animus, manus, vel pedes non prohibentur:
sed quidquid in cor, in buccam, ad manum venerit,
machinatur, garrit et operatur, malevolus, vaniloquus,
facinorosus. Quemadmodum denique ascensis
his omnibus gradibus, corde jam alacri et absque
labore pro bona consuetudine justus currit ad vitam:
sic descensis impius eisdem, pro malo usu non ratione
se gubernans, non timoris freno retentans, intrepidus
festinat ad mortem. Medii sunt qui fatigantur,
angustiantur: qui nunc metu cruciantur gehennae,
nunc pristina retardati consuetudine, descendendo
vel ascendendo laborant. Supremus tantum et infimus
currunt absque impedimento, et absque labore.
Ad mortem hic, ad vitam ille festinat; alter alacrior,
alter proclivior. Illum alacrem charitas, hunc proclivem
cupiditas facit. In altero amor, in altero
stupor laborem non sentit. In illo denique perfecta
charitas, in isto consummata iniquitas foras mittit
timorem. Illi veritas, huic caecitas dat securitatem.
Potest ergo duodecimus gradus appellari consuetudo
peccandi, qua Dei metus amittitur, contemptus incurritur.
CAPUT XXII. An et quomodo orandum pro desperatis, et mortuis secundum animam.
52.
Pro tali jam, inquit Joannes apostolus, non
dico ut quis oret [(I Joan. V, 16)]
. Sed nunquid dicis,
o Apostole, ut quis desperet? Imo gemat qui illum
amat. Non praesumat orare, nec desistat plorare.
Quid est quod dico? An forte ullum remanet spei
refugium, ubi oratio non invenit locum? Audi credentem,
audi sperantem, nec tamen orantem. Domine,
inquit, si fuisses hic, frater meus non fuisset
mortuus. Magna fides, qua credidit sua praesentia
Dominum nortem prohibere potuisse si adfuisset.
Modo autem quid? Absit ut quem credidit vivum
potuisse servare, mortuum dubitet posse resuscitare. Sed nunc,
inquit, scio quia quaecunque poposceris
a Deo, dabit tibi Deus. Deinde quaerenti ubi posuissent 580
eum, respondet: Veni, et vide. Quamobrem?
O Martha, magna nobis tuae fidei insignia
tribuis: sed quomodo cum tanta fide diffidis? Veni,
inquis, et vide. Cur et, si non desperas, non sequeris,
et dicis, Et resuscita? si autem desperas, cur
Magistrum sine causa fatigas? An forte fides aliquando