PL 185, col. 475
Vita II (Alanus Antissiodorensis), J. P. Migne
caeteris, ut dictum est, primo auditu et prima die
acquiescentibus, levitatem reputans, ut mos est
sapientiae saecularis, obstinato animo salubre consilium
et fratris monita repellebat. Tum Bernardus
fide jam igneus, et fraternae charitatis zelo mirum
exasperatus in modum. « Scio, inquit, scio, sola
vexatio dabit intellectum auditui. » Digitumque
lateri ejus apponens, « Veniet, inquit, dies, et cito
veniet, cum lancea, Interi huic infixa, pervium faciet
iter ad cor tuum, consilio salutis tuae, quod
modo aspernaris; et timebis quidem, sed minime
morieris. » Sic dictum, et sic factum est. Paucissimis
interpositis diebus circumvallatus ab inimicis,
captus et vulneratus, juxta verbum fratris, lanceam
gestans ipsi lateri, eidemque infixam loco, cui
Bernardus digitum applicuerat, trahebatur, et mortem
quasi jam praesentem metuens, clamabat:
« Monachus sum, monachus sum Cisterciensis. »
Nihilominus tamen captus et reclusus in custodia est.
Vocatus est Bernardus per celerem nuntium, sed
non venit. « Sciebam, inquit, et praedixeram quod
durum foret ei contra stimulum calcitrare: nec
tamen ad mortem ei vulnus hoc, sed ad vitam. » Et
factum est ita: siquidem de vulnere praeter spem
cito convaluit; propositum vero seu votum, quod
voverat, non mutavit. Cumque jam liber ab amore
saeculi hostilibus adhuc vinculis teneretur, et hoc
solum esset quod ejus propositum retardaret, in
hoc etiam cito adfuit ei misericordia Dei. Venit frater
ejus laborans ut erui posset, et non profecit.
Et cum nec loqui ei permitteretur, accedens ad
carcerem clamavit: « Scito, frater Girarde, quia
ituri sumus in proximo, et monasterium introituri.
Tu vero, quandoquidem exire non licet, hic monachus
esto, sciens quod vis et non potes, pro facto
reputari. » Cumque Girardus magis ac magis anxiaretur,
paucis diebus interpositis audivit vocem
dicentem sibi in somnis: « Hodie liberaberis. »
Erat autem sacrum Quadragesimae tempus. Circa
vespertinam itaque diei horam cogitans quod audierat
compedes suas tetigit, et ecce ferrum ex parte
in manu ejus crepuit; ut minus jam teneretur, et
aliquatenus incedere posset. Sed quid ageret? Erat
ostium obseratum, et pro foribus pauperum multitudo.
Surrexit tamen, et non tam spe evadendi quam
jacendi taedio, seu curiositate tentandi, accedens ad
ostium subterraneae domus, in qua vinctus et clausus
erat, mox ut pessulum tetigit, sera tota inter manus
ejus collapsa est, et ostium domus apertum.
Exiensque pedetentim, sicut homo compeditus ad
ecclesiam, ubi adhuc vespertina celebrabantur officia,
pertendebat. Porro mendici qui pro foribus
domus astabant, videntes quod fiebat, et divinitus
exterriti, in fugam versi sunt, nihil clamantes.
Cumque jam ecclesiae propinquaret, egrediens quidam
de familia domus captivitatis suae, germanus
illius 1240 a quo custodiebatur, vidensque ad
ecclesiam properantem, « Tarde, inquit, Girarde,
venisti. » Expavescente Girardo, « Festina, ait:
acquiescentibus, levitatem reputans, ut mos est
sapientiae saecularis, obstinato animo salubre consilium
et fratris monita repellebat. Tum Bernardus
fide jam igneus, et fraternae charitatis zelo mirum
exasperatus in modum. « Scio, inquit, scio, sola
vexatio dabit intellectum auditui. » Digitumque
lateri ejus apponens, « Veniet, inquit, dies, et cito
veniet, cum lancea, Interi huic infixa, pervium faciet
iter ad cor tuum, consilio salutis tuae, quod
modo aspernaris; et timebis quidem, sed minime
morieris. » Sic dictum, et sic factum est. Paucissimis
interpositis diebus circumvallatus ab inimicis,
captus et vulneratus, juxta verbum fratris, lanceam
gestans ipsi lateri, eidemque infixam loco, cui
Bernardus digitum applicuerat, trahebatur, et mortem
quasi jam praesentem metuens, clamabat:
« Monachus sum, monachus sum Cisterciensis. »
Nihilominus tamen captus et reclusus in custodia est.
Vocatus est Bernardus per celerem nuntium, sed
non venit. « Sciebam, inquit, et praedixeram quod
durum foret ei contra stimulum calcitrare: nec
tamen ad mortem ei vulnus hoc, sed ad vitam. » Et
factum est ita: siquidem de vulnere praeter spem
cito convaluit; propositum vero seu votum, quod
voverat, non mutavit. Cumque jam liber ab amore
saeculi hostilibus adhuc vinculis teneretur, et hoc
solum esset quod ejus propositum retardaret, in
hoc etiam cito adfuit ei misericordia Dei. Venit frater
ejus laborans ut erui posset, et non profecit.
Et cum nec loqui ei permitteretur, accedens ad
carcerem clamavit: « Scito, frater Girarde, quia
ituri sumus in proximo, et monasterium introituri.
Tu vero, quandoquidem exire non licet, hic monachus
esto, sciens quod vis et non potes, pro facto
reputari. » Cumque Girardus magis ac magis anxiaretur,
paucis diebus interpositis audivit vocem
dicentem sibi in somnis: « Hodie liberaberis. »
Erat autem sacrum Quadragesimae tempus. Circa
vespertinam itaque diei horam cogitans quod audierat
compedes suas tetigit, et ecce ferrum ex parte
in manu ejus crepuit; ut minus jam teneretur, et
aliquatenus incedere posset. Sed quid ageret? Erat
ostium obseratum, et pro foribus pauperum multitudo.
Surrexit tamen, et non tam spe evadendi quam
jacendi taedio, seu curiositate tentandi, accedens ad
ostium subterraneae domus, in qua vinctus et clausus
erat, mox ut pessulum tetigit, sera tota inter manus
ejus collapsa est, et ostium domus apertum.
Exiensque pedetentim, sicut homo compeditus ad
ecclesiam, ubi adhuc vespertina celebrabantur officia,
pertendebat. Porro mendici qui pro foribus
domus astabant, videntes quod fiebat, et divinitus
exterriti, in fugam versi sunt, nihil clamantes.
Cumque jam ecclesiae propinquaret, egrediens quidam
de familia domus captivitatis suae, germanus
illius 1240 a quo custodiebatur, vidensque ad
ecclesiam properantem, « Tarde, inquit, Girarde,
venisti. » Expavescente Girardo, « Festina, ait: