PL 189, col. 920
De miraculis (Petrus Cluniacensis), J. P. Migne
religionis statum perduceret, et multa circumposita
monasteria, vel abbatias, quae a totius monastici
ordinis fervore languerant, adjutus quorumdam
bonorum virorum auxilio in optimum religiosae
conversationis propositum reformaret. Talem
se, ut dictum est, Matthaeus habuit ad subjectos.
Sed qualem se exhibuit ad alios proximos vel remotos?
CAPUT X. Qualis erga omnes proximos vel remotos exstiterit.
Exhibebat omnibus communem tam corde quam
verbis dilectionis affectum, et, in quantum salva
propositi gravitate poterat, jucundum se et hilarem
quibusque alloquentibus offerebat. Ad omnes quidem,
juxta Patris Augustini verba, congruum charitas
habebat affectum, ad eos vero quos poterat
ejusdem effectum. Fecerat ea charitatis virtute
monasterium suum, prae cunctis totius Franciae
monasteriis, commune universorum hospitium, et
velut generale, absque alicujus personae exceptione,
cunctorum asylum. Episcoporum, abbatum, nobilium
etiam laicorum quotidianus concursus, monachorum
et clericorum agmina, pauperum quae nunquam
deesse poterat turba, domos universas, hospitia
cuncta assidue pene replebat. Suscipiebantur
alacriter, nec in suscipiente boni vultus hilaritatem,
tanta advenientium importunitas turbare poterat;
cujus cor virtus illa, quae nescit quaerere quae sua
sunt, sed quae aliorum, plenarie possidebat. Expendebat
in his pietatis sumptibus, non solum omnia
sua, sed et quae mutuo accipere poterat, multo saepe
cum foenore aliena. Nam ut omnibus ad monasterium
confluentibus obsequi, ut omnes procurare,
ut omnibus satisfacere posset, extendebat se supra
se: nec vires proprias vel quantitatem facultatis attendens,
pene ad impossibilia semetipsum cogebat.
Cumque plerique abbatum vel episcoporum, quorum
ego nonnullos agnosco, marsupiis plenis, imo,
ut sic dicam, exundantibus gazophylaciis, vix vel
buccellam pauperi praebeant, vel raro hospiti
ostium aperiant, hic e converso juxta Apostolum,
velut nihil habens et omnia possidens [(II Cor. VI)] ,
negare cuilibet, etiam quae deerant, nesciebat. Inde
attenuata domo, exhaustis omnibus, ipsis etiam, ut
hospitibus satisfieret, saepe monachis esurientibus,
multo animi angore sollicitabatur. Sed rursus recolens
illud propheticum: Inquirentes Dominum
non deficient omni bono [(Psal. XXXIII)]
, etiam de subsidiis
corporalibus dictum et illud Domini: Nolite
solliciti esse, dicentes: Quid manducabimus aut
quid bibemus [(Matth. VI)]
et aliud: Haec omnia adjicientur
vobis [(ibid.)]
, reformabat animum ad spem,
et totum in Domino jactans cogitatum, velut plenis
horreis, vel cellariis exsultabat. Nec frustrabatur
diu spe sua, nec ille qui volatilibus coeli, quae nec
serunt, nec metunt [(ibid.)] , providet servorum, suorum
obliviscebatur. Providebat eis saepe invisibilis
provisor, per reges ac principes ministros suos, atque
rerum suarum, non dominos, sed horarios dispensatores;
monasteria, vel abbatias, quae a totius monastici
ordinis fervore languerant, adjutus quorumdam
bonorum virorum auxilio in optimum religiosae
conversationis propositum reformaret. Talem
se, ut dictum est, Matthaeus habuit ad subjectos.
Sed qualem se exhibuit ad alios proximos vel remotos?
CAPUT X. Qualis erga omnes proximos vel remotos exstiterit.
Exhibebat omnibus communem tam corde quam
verbis dilectionis affectum, et, in quantum salva
propositi gravitate poterat, jucundum se et hilarem
quibusque alloquentibus offerebat. Ad omnes quidem,
juxta Patris Augustini verba, congruum charitas
habebat affectum, ad eos vero quos poterat
ejusdem effectum. Fecerat ea charitatis virtute
monasterium suum, prae cunctis totius Franciae
monasteriis, commune universorum hospitium, et
velut generale, absque alicujus personae exceptione,
cunctorum asylum. Episcoporum, abbatum, nobilium
etiam laicorum quotidianus concursus, monachorum
et clericorum agmina, pauperum quae nunquam
deesse poterat turba, domos universas, hospitia
cuncta assidue pene replebat. Suscipiebantur
alacriter, nec in suscipiente boni vultus hilaritatem,
tanta advenientium importunitas turbare poterat;
cujus cor virtus illa, quae nescit quaerere quae sua
sunt, sed quae aliorum, plenarie possidebat. Expendebat
in his pietatis sumptibus, non solum omnia
sua, sed et quae mutuo accipere poterat, multo saepe
cum foenore aliena. Nam ut omnibus ad monasterium
confluentibus obsequi, ut omnes procurare,
ut omnibus satisfacere posset, extendebat se supra
se: nec vires proprias vel quantitatem facultatis attendens,
pene ad impossibilia semetipsum cogebat.
Cumque plerique abbatum vel episcoporum, quorum
ego nonnullos agnosco, marsupiis plenis, imo,
ut sic dicam, exundantibus gazophylaciis, vix vel
buccellam pauperi praebeant, vel raro hospiti
ostium aperiant, hic e converso juxta Apostolum,
velut nihil habens et omnia possidens [(II Cor. VI)] ,
negare cuilibet, etiam quae deerant, nesciebat. Inde
attenuata domo, exhaustis omnibus, ipsis etiam, ut
hospitibus satisfieret, saepe monachis esurientibus,
multo animi angore sollicitabatur. Sed rursus recolens
illud propheticum: Inquirentes Dominum
non deficient omni bono [(Psal. XXXIII)]
, etiam de subsidiis
corporalibus dictum et illud Domini: Nolite
solliciti esse, dicentes: Quid manducabimus aut
quid bibemus [(Matth. VI)]
et aliud: Haec omnia adjicientur
vobis [(ibid.)]
, reformabat animum ad spem,
et totum in Domino jactans cogitatum, velut plenis
horreis, vel cellariis exsultabat. Nec frustrabatur
diu spe sua, nec ille qui volatilibus coeli, quae nec
serunt, nec metunt [(ibid.)] , providet servorum, suorum
obliviscebatur. Providebat eis saepe invisibilis
provisor, per reges ac principes ministros suos, atque
rerum suarum, non dominos, sed horarios dispensatores;