PL 189, col. 927
De miraculis (Petrus Cluniacensis), J. P. Migne
pontificem, omnium Ecclesiarum sibi imposita
sollicitudo eum retrahere poterant. Conquerebatur
inde saepius papa, et aliis ad curiam mane ex more
convenientibus, ipsi ad horam tertiam vix occurrenti,
quod plus nimio esset monachus, velut improperabat.
Nec hoc tantum Romae, sed etiam ubique
terrarum studiose servabat. Utebatur saepe
aestivis diebus acriore Italici solis ardore, quod
matutinas in his sacris studiis occupans horas extrahi
ab Ecclesia circa sextam quandoque horam
vix poterat. Et quia non solum simplex religiosa
innocentia, sed et prudens erat singulari sapientia,
mittebatur saepe a magistro, ad diversas partes orbis
terrarum, et vices apostolicas in partem ab eo
vocatus sollicitudinis prudenter administrabat. Nec
juxta modum gratiae a Deo sibi collatae, inferior in
hac parte erat David, de quo Scriptura sacra loquitur,
quod ad imperium regis ingrediens et egrediens,
in toto illo regno fidelis exstiterit, cum ille in
illo Judaico, hic in longe sublimiore Christianae
reipublicae regno, totas animi et corporis vires consumendo,
fidelis fuerit.
CAPUT XV. Quod cum adhuc prior esset, pecunias a Judaeis mutuari prohibuit.
Et quia fidelitatis vel fidei ejus extollendae causa de
Judaico regno mentio facta est, quod mente exciderat
ad hoc probandum pertinens, referatur. Hoc
enim in ipsis et de ipsis Judaeis probari contigit.
Accesserat, ut supradictum est, noviter ad prioratus
Sancti Martini curam administrandam, et inter
caetera negotia debita monasterii ipsi a fratribus
proponebantur. Requirens ille creditores, quosdam
ex ipsis Judaeos esse cognovit. Statimque ad fratres
ista sibi referentes conversus: Et unde, inquit, hoc vobis quod Christiani et monachi a Judaeis et
impiis mutuas accipere pecunias voluistis? « Quae
enim conventio Christi ad Belial, aut quae societas
luci ad tenebras? vel fideli cum infidele?
»
[(II Cor.
VI.)] Ite, ait, ite, et hujus improbandae societatis vinculum,
pecunias illas solventes, festinanter dirumpite,
et Judaeis ulterius in ratione dati et accepti,
mutui vel depositi, vel cujuslibet commercii communicare
nolite vel cavete. Ad haec cum illi responderent,
non posse se, monasterii paupertate cogente,
a mutuandis Judaeorum pecuniis abstinere: Absit,
inquit, absit, nec unquam deinceps sermo iste de ore
vestro procedat! Quo enim vultu, qua conscientia, ad
altare Salvatoris Christi accedere, qua fronte ad colloquium
piae matris ipsius venire tentabo, cum blasphemis
hostibus ejus blanditus fuero? Quomodo
pessimis inimicis ipsorum amicus effectus, ipsis placere
valebo? Quomodo illo ore, quo pecuniarum vel
cujuslibet rei causa, eis blanditus fuero, ipsos invocare
vel deprecari audebo? Videte igitur ne de his
ulterius quaestio fiat. Solvite cito quidquid eis debetis,
et velut aeterna lege praefixa, ab universis eorum
commerciis deinceps abstinete. Sic fidei zelo devotus
homo repletus, et contractus illos inhibuit, et quid
sollicitudo eum retrahere poterant. Conquerebatur
inde saepius papa, et aliis ad curiam mane ex more
convenientibus, ipsi ad horam tertiam vix occurrenti,
quod plus nimio esset monachus, velut improperabat.
Nec hoc tantum Romae, sed etiam ubique
terrarum studiose servabat. Utebatur saepe
aestivis diebus acriore Italici solis ardore, quod
matutinas in his sacris studiis occupans horas extrahi
ab Ecclesia circa sextam quandoque horam
vix poterat. Et quia non solum simplex religiosa
innocentia, sed et prudens erat singulari sapientia,
mittebatur saepe a magistro, ad diversas partes orbis
terrarum, et vices apostolicas in partem ab eo
vocatus sollicitudinis prudenter administrabat. Nec
juxta modum gratiae a Deo sibi collatae, inferior in
hac parte erat David, de quo Scriptura sacra loquitur,
quod ad imperium regis ingrediens et egrediens,
in toto illo regno fidelis exstiterit, cum ille in
illo Judaico, hic in longe sublimiore Christianae
reipublicae regno, totas animi et corporis vires consumendo,
fidelis fuerit.
CAPUT XV. Quod cum adhuc prior esset, pecunias a Judaeis mutuari prohibuit.
Et quia fidelitatis vel fidei ejus extollendae causa de
Judaico regno mentio facta est, quod mente exciderat
ad hoc probandum pertinens, referatur. Hoc
enim in ipsis et de ipsis Judaeis probari contigit.
Accesserat, ut supradictum est, noviter ad prioratus
Sancti Martini curam administrandam, et inter
caetera negotia debita monasterii ipsi a fratribus
proponebantur. Requirens ille creditores, quosdam
ex ipsis Judaeos esse cognovit. Statimque ad fratres
ista sibi referentes conversus: Et unde, inquit, hoc vobis quod Christiani et monachi a Judaeis et
impiis mutuas accipere pecunias voluistis? « Quae
enim conventio Christi ad Belial, aut quae societas
luci ad tenebras? vel fideli cum infidele?
»
[(II Cor.
VI.)] Ite, ait, ite, et hujus improbandae societatis vinculum,
pecunias illas solventes, festinanter dirumpite,
et Judaeis ulterius in ratione dati et accepti,
mutui vel depositi, vel cujuslibet commercii communicare
nolite vel cavete. Ad haec cum illi responderent,
non posse se, monasterii paupertate cogente,
a mutuandis Judaeorum pecuniis abstinere: Absit,
inquit, absit, nec unquam deinceps sermo iste de ore
vestro procedat! Quo enim vultu, qua conscientia, ad
altare Salvatoris Christi accedere, qua fronte ad colloquium
piae matris ipsius venire tentabo, cum blasphemis
hostibus ejus blanditus fuero? Quomodo
pessimis inimicis ipsorum amicus effectus, ipsis placere
valebo? Quomodo illo ore, quo pecuniarum vel
cujuslibet rei causa, eis blanditus fuero, ipsos invocare
vel deprecari audebo? Videte igitur ne de his
ulterius quaestio fiat. Solvite cito quidquid eis debetis,
et velut aeterna lege praefixa, ab universis eorum
commerciis deinceps abstinete. Sic fidei zelo devotus
homo repletus, et contractus illos inhibuit, et quid