PL 196, col. 1078
De exterminatione mali et promotione boni (Richardus S. Victoris), J. P. Migne
qui juxta se habent, est eis in adjutorium;
qui post se habent, est eis ad firmamentum.
Sic itaque Israelitici Aegyptum deserentes, desertum
intrare volentes, et ad promissionis terram
suspirantes, prius habuerunt mare ante se ad impedimentum
profectionis; post habuerunt juxta se in
adjutorium defensionis, quando erat eis pro muro
a dextris et sinistris; tandem habuerunt post se
in firmamentum securitatis, inimicis eorum ab eo
submersis seu interclusis. Ante nos futura, juxta
nos praesentia, post nos praeterita. Mare ante nos,
timor futurorum periculorum est. Mare juxta nos,
labor incumbentium certaminum est. Mare post nos,
dolor perpetratorum malorum; mare ante nos,
timor pusillanimitatis; mare autem juxta nos, labor
sollicitudinis; mare post nos, dolor poenitudinis.
Timor pusillanimitatis impedit; labor sollicitudinis
munit; dolor poenitudinis protegit. Alius aliorum
vitam considerans et studium, cum videat multos
etiam post professionis votum reverti ad vomitum,
redire ad saeculum, nec saltem audet inchoare bonum,
iste ante se mare habet, sed ad impedimentum.
Quid enim est cordis trepidatio, mentis haesitatio,
nisi quaedam quasi maris fluctuatio? Qui enim
haesitaverit, similis est fluctui maris, qui a vento
movetur et circumfertur. Alius hunc timorem viriliter
calcat, maris fluctuationes ante se fugat, cordis
sui trepidationem castigat, ad toleranda pro
Domino quaelibet pericula animum fortiter praeparat,
et pro hac parte psallere non dubitat, mare vidit
et fugit, eo quod omnis inutilis trepidatio ante
ejus conspectum fugiat atque discedat. Sed, quia
sollicitus est, adhuc quomodo debeat vel bonorum
negligentiam cavere, vel malorum subreptionem
declinare, patitur quidem mare, quamvis non ante
se, in utroque tamen latere, eo quod oporteat hinc
ad bona, illinc contra mala constanter agere, multum
laborare, et utrobique sollicitum esse. Sed felices
illi quos jam virtutum exercitia, laborum certamina,
non tam fatigant quam delectant, qui licet
solum plangunt, quod tot anteactae vitae tempora,
vel in iniquitate consumpserunt, vel in vanitate
perdiderunt. Qui hujusmodi est, mare post tergum
se habere ostendit, sicut ille, qui dixit: Recogitabo
tibi omnes annos meos in amaritudine animae meae [(Isa. XXXVIII)]
.
Quis autem dubitet hujusmodi hominibus
mare post tergum relictum esse, ad tutissimum
firmamentum, et subversionem inimicorum?
Solet enim amaritudo poenitentiae non solum perpetrata
mala satisfaciendo delere, verum etiam
illud in nobis consuevit efficere, ut quae non licet,
nec libeat repetere.
CAPUT IX. De utili et inutili contritione.
Consideremus et illud quomodo hic maris aqua,
amaritudinis unda aliis sit extra viam, aliis in via.
Quis dubitet hanc vitam esse viam ad vitam futuram?
Alius dolet pro his quae sunt praesentis vitae,
alius pro his quae sunt vitae futurae. Qui pro his dolet,
qui post se habent, est eis ad firmamentum.
Sic itaque Israelitici Aegyptum deserentes, desertum
intrare volentes, et ad promissionis terram
suspirantes, prius habuerunt mare ante se ad impedimentum
profectionis; post habuerunt juxta se in
adjutorium defensionis, quando erat eis pro muro
a dextris et sinistris; tandem habuerunt post se
in firmamentum securitatis, inimicis eorum ab eo
submersis seu interclusis. Ante nos futura, juxta
nos praesentia, post nos praeterita. Mare ante nos,
timor futurorum periculorum est. Mare juxta nos,
labor incumbentium certaminum est. Mare post nos,
dolor perpetratorum malorum; mare ante nos,
timor pusillanimitatis; mare autem juxta nos, labor
sollicitudinis; mare post nos, dolor poenitudinis.
Timor pusillanimitatis impedit; labor sollicitudinis
munit; dolor poenitudinis protegit. Alius aliorum
vitam considerans et studium, cum videat multos
etiam post professionis votum reverti ad vomitum,
redire ad saeculum, nec saltem audet inchoare bonum,
iste ante se mare habet, sed ad impedimentum.
Quid enim est cordis trepidatio, mentis haesitatio,
nisi quaedam quasi maris fluctuatio? Qui enim
haesitaverit, similis est fluctui maris, qui a vento
movetur et circumfertur. Alius hunc timorem viriliter
calcat, maris fluctuationes ante se fugat, cordis
sui trepidationem castigat, ad toleranda pro
Domino quaelibet pericula animum fortiter praeparat,
et pro hac parte psallere non dubitat, mare vidit
et fugit, eo quod omnis inutilis trepidatio ante
ejus conspectum fugiat atque discedat. Sed, quia
sollicitus est, adhuc quomodo debeat vel bonorum
negligentiam cavere, vel malorum subreptionem
declinare, patitur quidem mare, quamvis non ante
se, in utroque tamen latere, eo quod oporteat hinc
ad bona, illinc contra mala constanter agere, multum
laborare, et utrobique sollicitum esse. Sed felices
illi quos jam virtutum exercitia, laborum certamina,
non tam fatigant quam delectant, qui licet
solum plangunt, quod tot anteactae vitae tempora,
vel in iniquitate consumpserunt, vel in vanitate
perdiderunt. Qui hujusmodi est, mare post tergum
se habere ostendit, sicut ille, qui dixit: Recogitabo
tibi omnes annos meos in amaritudine animae meae [(Isa. XXXVIII)]
.
Quis autem dubitet hujusmodi hominibus
mare post tergum relictum esse, ad tutissimum
firmamentum, et subversionem inimicorum?
Solet enim amaritudo poenitentiae non solum perpetrata
mala satisfaciendo delere, verum etiam
illud in nobis consuevit efficere, ut quae non licet,
nec libeat repetere.
CAPUT IX. De utili et inutili contritione.
Consideremus et illud quomodo hic maris aqua,
amaritudinis unda aliis sit extra viam, aliis in via.
Quis dubitet hanc vitam esse viam ad vitam futuram?
Alius dolet pro his quae sunt praesentis vitae,
alius pro his quae sunt vitae futurae. Qui pro his dolet,