PL 196, col. 1089
De exterminatione mali et promotione boni (Richardus S. Victoris), J. P. Migne
animarum vigilare. Debet ergo investigatio
nostra, debet et retractatio nostra circa salutaria,
circa saluti obnoxia diligenter intendere, indesinenter
insistere, ut sacerdotii dignitatem sibi meritis
vindicent, et nominis honorem defensent. O quam
digni sacerdotes! O quam idonei arcae portitores,
investigatio salutarium, retractatio salubrium! Horum
sacerdotum officio ad Jordanica fluenta arcam
nostram deferimus, cum per investigationis et retractationis
studium ad desideriorum nostrorum
considerationem nostrae contemplationis oculum reflectimus.
Ad horum itaque ingressum arcaeque
accessum, videbis cursum Jordanis, imperiumque
dissolutionis, primo lentescere, postmodum haerere,
tandemque retrorsum redire. Absque dubio affectionis
humanae profluxum quanto perfectius inspexeris,
quanto plenius agnoveris, tanto profecto amplius
miraberis, tanto vehementius detestaberis.
Considera ergo frequenter, contemplare diligenter
cordis tui luxum, desideriorumque profluvium.
Vide ergo amorem tuum, unde quo currat, quo per
desiderium tendat, vel unde per fastidium recedat,
videbis quomodo de sublimibus ad ima labitur et de
summis ad infima derivatur. Absque dubio cum
haec coeperis diligenter inspicere, profundeque intelligere,
incipies et pariter cum Propheta proclamare: Quid mihi est in coelo, et a te quid volui super
terram?
[(Psal. LXXII.)]
CAPUT III. Quod facilius est animum corrigere quam ejus intima penetrare.
Verum illud quanta putamus admiratione dignum,
quantave jucunditate amplectendum, quod non vult
Deus miraculum suum diutius differre, nec exspectationem
nostram in longum protrahere, nec urget
nos vel usque ad Jordanis ima descendere, et usque
ad illud humani cordis inscrutabile profundum penetrare,
antequam incipiat promissionem suam implere.
Utique quoniam ipse cognovit figmentum
nostrum, non vult nos diutinae praestolationis mora
suspendere, veraciter sciens quoniam pravum est
cor hominis et inscrutabile. Quis enim digne comprehendat?
quis explicare sufficiat quanta sit stultitia,
quam infinita miseria, summa bona sponte deserere,
infima bona avide quaerere, aeterna gaudia fastidire,
transitoria ardenter concupiscere, et pro perituris
praemia infinita perdere et mala aeterna incurrere?
Hujus considerationis incomprehensibilitas causa
esse videtur cur a Domino usque ad hoc immensitatis
profundum penetrare non cogimur, ne a nobis
non modo difficilia, sed et impossibilia exigere videretur.
Sed quid ait Scriptura? Ingressis, inquit, sacerdotibus Jordanem, et pedibus eorum tinctis in
parte aquae, steterunt aquae descendentes in uno loco
et ad instar montis intumescentes apparuerunt procul [(Josue III)]
.
Animadvertis, obsecro, quomodo statim
ad primam intinctionem pedum Jordanis incipit
cohibere cursum, et converti retrorsum? vix partem
nostra, debet et retractatio nostra circa salutaria,
circa saluti obnoxia diligenter intendere, indesinenter
insistere, ut sacerdotii dignitatem sibi meritis
vindicent, et nominis honorem defensent. O quam
digni sacerdotes! O quam idonei arcae portitores,
investigatio salutarium, retractatio salubrium! Horum
sacerdotum officio ad Jordanica fluenta arcam
nostram deferimus, cum per investigationis et retractationis
studium ad desideriorum nostrorum
considerationem nostrae contemplationis oculum reflectimus.
Ad horum itaque ingressum arcaeque
accessum, videbis cursum Jordanis, imperiumque
dissolutionis, primo lentescere, postmodum haerere,
tandemque retrorsum redire. Absque dubio affectionis
humanae profluxum quanto perfectius inspexeris,
quanto plenius agnoveris, tanto profecto amplius
miraberis, tanto vehementius detestaberis.
Considera ergo frequenter, contemplare diligenter
cordis tui luxum, desideriorumque profluvium.
Vide ergo amorem tuum, unde quo currat, quo per
desiderium tendat, vel unde per fastidium recedat,
videbis quomodo de sublimibus ad ima labitur et de
summis ad infima derivatur. Absque dubio cum
haec coeperis diligenter inspicere, profundeque intelligere,
incipies et pariter cum Propheta proclamare: Quid mihi est in coelo, et a te quid volui super
terram?
[(Psal. LXXII.)]
CAPUT III. Quod facilius est animum corrigere quam ejus intima penetrare.
Verum illud quanta putamus admiratione dignum,
quantave jucunditate amplectendum, quod non vult
Deus miraculum suum diutius differre, nec exspectationem
nostram in longum protrahere, nec urget
nos vel usque ad Jordanis ima descendere, et usque
ad illud humani cordis inscrutabile profundum penetrare,
antequam incipiat promissionem suam implere.
Utique quoniam ipse cognovit figmentum
nostrum, non vult nos diutinae praestolationis mora
suspendere, veraciter sciens quoniam pravum est
cor hominis et inscrutabile. Quis enim digne comprehendat?
quis explicare sufficiat quanta sit stultitia,
quam infinita miseria, summa bona sponte deserere,
infima bona avide quaerere, aeterna gaudia fastidire,
transitoria ardenter concupiscere, et pro perituris
praemia infinita perdere et mala aeterna incurrere?
Hujus considerationis incomprehensibilitas causa
esse videtur cur a Domino usque ad hoc immensitatis
profundum penetrare non cogimur, ne a nobis
non modo difficilia, sed et impossibilia exigere videretur.
Sed quid ait Scriptura? Ingressis, inquit, sacerdotibus Jordanem, et pedibus eorum tinctis in
parte aquae, steterunt aquae descendentes in uno loco
et ad instar montis intumescentes apparuerunt procul [(Josue III)]
.
Animadvertis, obsecro, quomodo statim
ad primam intinctionem pedum Jordanis incipit
cohibere cursum, et converti retrorsum? vix partem