PL 217, col. 1156
Regula ordinis S. Spiritus de Saxia (Auctor incertus (Innocentius III)), J. P. M
in sede majestatis suae. Evangelio dicto, processio
ad ecclesiam redeat, fratribus in capitulo
remanentibus. Tunc prior, aut frater alius, vel aliquis
alius sermonem faciat. Sermone dicto, magister
fratribus institutiones et Regulam S. Spiritus
ostendat; eleemosynas postea vivorum et defunctorum,
quas secum detulerunt, requirat; deinde
fratribus jubeat, ut unusquisque balivam suam reddat.
His peractis, proprium a fratribus exigat:
postea domorum continentiam, et balivarum, a
fratribus inquirat; si habent animalia, debitum,
aut victualia; et si sint omnia prospera et taliter
poterit cognoscere, quis deterius aut melius tractaverit
domum, aut officium sive balivam sibi commissam.
Et si magister de aliquo fratre voluerit
clamorem facere, vel aliquis frater adversus fratrem,
fratres audiant clamorem, similiter et responsionem.
Clamoribus auditis, fratres juxta clamorem
justum judicium judicent; et reus, qui per
testes probatus fuerit, secundum tenorem Regulae
adimpleat justitiam domus. His dictis, magister
cum quibusdam fratribus eligat hospitalarium,
priorem in ecclesia, camerarium in domo, et thesaurarium
sive de illis, qui ante fuerant, sive de
aliis, qui praecepta domus, et negotia fideliter possint
adimplere. His itaque electis, ad capitulum
redeant, magister et capitulum dicant, et magister
eis balivas assignet, osculum pacis tribuens. Similiter
praeceptores discreti sint in caeteris domibus
ordinati. Iterum magister si de aliquo facto vel domus
negotio fratrum consilium interrogaverit, fratres
prout melius poterunt consilium praebeant:
omnes autem esgardi, et electiones in providentia
magistri et ejus discretione ponantur.
Capitulo expleto, prior ecclesiae pro pace preces,
pro domino papa, pro regibus, pro fratribus, pro
benefactoribus nostris, etc. cum orationibus dicat.
Orationibus dictis, fratres magistrum osculantes,
et inter se osculum pacis dantes: ad balivas
suas cito remeantes, animalia et res domus,
quae intus et foris sunt, bene custodiant; vineas
fodere, terras excolere, et seminare faciant, nam
qui defecerit in semine, non gaudebit in messe.
Si fortiter laboraverint, ea quae necessaria fuerint,
sufficienter habebunt. Ipse Dominus tribuat omnibus
fratribus et sororibus, qui per omnia vivit, et
regnat, etc.
Fratribus ejusdem ordinis B. Cyrillus generalis praeceptor.
solemni voto, sumus polliciti. Ad quorum
observationem nedum ex Regula ipsa, et veterum
Patrum institutis, sed observantia mandatorum
Dei, et Domini nostri Jesu Christi exemplo, ante
emissam professionem tenebamur, et modo magis
atque magis tenemur. Etenim ea omnia ipse Deus
noster fecit, et docuit, ut nos ejus actione instruemur.
ad ecclesiam redeat, fratribus in capitulo
remanentibus. Tunc prior, aut frater alius, vel aliquis
alius sermonem faciat. Sermone dicto, magister
fratribus institutiones et Regulam S. Spiritus
ostendat; eleemosynas postea vivorum et defunctorum,
quas secum detulerunt, requirat; deinde
fratribus jubeat, ut unusquisque balivam suam reddat.
His peractis, proprium a fratribus exigat:
postea domorum continentiam, et balivarum, a
fratribus inquirat; si habent animalia, debitum,
aut victualia; et si sint omnia prospera et taliter
poterit cognoscere, quis deterius aut melius tractaverit
domum, aut officium sive balivam sibi commissam.
Et si magister de aliquo fratre voluerit
clamorem facere, vel aliquis frater adversus fratrem,
fratres audiant clamorem, similiter et responsionem.
Clamoribus auditis, fratres juxta clamorem
justum judicium judicent; et reus, qui per
testes probatus fuerit, secundum tenorem Regulae
adimpleat justitiam domus. His dictis, magister
cum quibusdam fratribus eligat hospitalarium,
priorem in ecclesia, camerarium in domo, et thesaurarium
sive de illis, qui ante fuerant, sive de
aliis, qui praecepta domus, et negotia fideliter possint
adimplere. His itaque electis, ad capitulum
redeant, magister et capitulum dicant, et magister
eis balivas assignet, osculum pacis tribuens. Similiter
praeceptores discreti sint in caeteris domibus
ordinati. Iterum magister si de aliquo facto vel domus
negotio fratrum consilium interrogaverit, fratres
prout melius poterunt consilium praebeant:
omnes autem esgardi, et electiones in providentia
magistri et ejus discretione ponantur.
Capitulo expleto, prior ecclesiae pro pace preces,
pro domino papa, pro regibus, pro fratribus, pro
benefactoribus nostris, etc. cum orationibus dicat.
Orationibus dictis, fratres magistrum osculantes,
et inter se osculum pacis dantes: ad balivas
suas cito remeantes, animalia et res domus,
quae intus et foris sunt, bene custodiant; vineas
fodere, terras excolere, et seminare faciant, nam
qui defecerit in semine, non gaudebit in messe.
Si fortiter laboraverint, ea quae necessaria fuerint,
sufficienter habebunt. Ipse Dominus tribuat omnibus
fratribus et sororibus, qui per omnia vivit, et
regnat, etc.
Fratribus ejusdem ordinis B. Cyrillus generalis praeceptor.
solemni voto, sumus polliciti. Ad quorum
observationem nedum ex Regula ipsa, et veterum
Patrum institutis, sed observantia mandatorum
Dei, et Domini nostri Jesu Christi exemplo, ante
emissam professionem tenebamur, et modo magis
atque magis tenemur. Etenim ea omnia ipse Deus
noster fecit, et docuit, ut nos ejus actione instruemur.