PL 40, col. 695
De cataclysmo (Auctor incertus (Augustinus Hipponensis)), J. P. Migne
inferuntur decem plagae in Aegypto, et vindex ira in
populum contumacem surgit, ut ex minutissimis animantibus,
vermiculis, ranis et locustis cervix caderet
superborum: in quibus plagis ultima mors primogenitorum
Aegyptiorum omnium facta est, ut suos
juste perderent, qui alienos injuste detinebant. Dimittit
populum Pharao, non voluntate, sed nimia necessitate
constrictus. Pergit populus erutus ad mare
Rubrum festinans, ut per aquas salvarentur qui a
pessimo hoste liberabantur. Sequuntur Aegyptii, imminent
populo fugienti. Vident supra se Israelitae hostes,
et inimicorum suorum exspectant gladium.
Mors in oculis, timor et tremor in manibus singulorum,
ne in fauces caderent persequentium. Exsurgit
Moyses famulus Dei portans virgam quam a Domino
acceperat, et per quam jam multa signa fecerat: percussit
mare, et divisum est. Ubi est illa potentia, non
numinum, sed daemoniorum? Ubi est vana superstitio
Paganorum? Numquid ut mare divideretur, ille Neptunus
est invocatus, quem regem maris esse volunt,
qui regem verum Deum suum agnoscere nolunt?
Virga extensa manu aquas percutit Moyses, et statim
cogitur fluctus in cumulum, et unda in semetipsa repressa
curvatur: soliditatem recipit liquor, et solum
maris arescit in pulverem. Ingressi sunt alii salvandi,
alii damnandi. Unum elementum aquarum auctore totius
creaturae jubente judicavit utrosque: separavit
pios ab impiis; illos abluit, istos obruit; illos mundavit,
istos occidit [(Exod. I-XIV)] . Moyses figuram habuit
Domini Christi, quoniam dux fuit populi. In virga agnoscite
crucem. Mare Rubrum agnoscite baptismum Christi
sanguine purpuratum: regem Aegyptiorum populumque
ejus, auctorem peccatorum diabolum cum omnibus
ministris ejus. Saevit diabolus, quando nos videt per
aquam Baptismi a sua oppressione liberari. Exclamate
ad Moysen vestrum Dominum Christum, et virga
crucis percutiat mare Baptismi, revertatur aqua
et operiat Aegyptios; ut quemadmodum nullus remansit
Aegyptiorum, nihil remaneat etiam vestrorum
peccatorum. Totum mundet, qui totum fecit; reparet
perdita, qui creavit omnia integra: exstinguat Pharaonem
diabolum mortis auctorem, et suum populum
liberet per aquam salutarem.
CAPUT IV.
5.
De mysteriis agni Paschalis.
Audistis, dilectissimi, figurae illae quomodo transierunt
ad speciem veritatis: illud superest, ut noveritis
quemadmodum celebraverit pascha liberatus populus
ex Aegypto, baptizatus, ut ait Apostolus, in nube et
in mari Rubro [(I Cor. X, 1)] . Acceperunt praeceptum
Domini per Moysen, ut in occisione agni celebrarent
pascha, ex cujus sanguine postes domus suae unusquisque
liniret, nec timerent angelum vastatorem,
qui signum sanguinis agni occisi in suae fronte domus
haberent. Os, inquit, non comminuetis ex eo, nec relinquetis
quidquam in mane. Cum picridiis et azymis
comedetis agnum [(Exod. XII)]
. Fecerunt quod praeceptum
est filii Israel. Demonstra et tu, Israel spiritualis,
fili, Abrahae secundum fidem, non secundum
carnem, demonstra et tu quomodo celebres pascha:
habes agnum occisum, demonstra. Ecce Agnus Dei,
ecce qui tollit peccatum mundi [(Joan. I, 29)]
. Lini sanguine
ejus postes domus tuae: demonstra et dic, Ecce
crux sanguinis Christi in frontibus est pudoris nostri.
Dic cum Paulo, Mihi absit gloriari, nisi in cruce Domini
nostri Jesu Christi [(Galat. VI, 14)]
. Os non comminuetis
ex eo, dictum est: impletum est hoc in ipsa
Domini passione, ipsius sancti Agni immolatione,
quando crucifixus cum duobus latronibus in medio
pendebat, ipsa summa justitia liberans unum confitentem,
alium puniens blasphemantem [(Luc. XXIII,
39-43)] . Ita factae sunt tres cruces, tres causae. Unus
latronum Christo insultabat, alter sua merita confessus
Christi se misericordiae commendabat: crux
Christi in medio, non fuit supplicium, sed tribunal.
Mox ut peregit omnia quae de se erant scripta, accepto
felle et aceto, propter illud quod praedictum erat, Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt
populum contumacem surgit, ut ex minutissimis animantibus,
vermiculis, ranis et locustis cervix caderet
superborum: in quibus plagis ultima mors primogenitorum
Aegyptiorum omnium facta est, ut suos
juste perderent, qui alienos injuste detinebant. Dimittit
populum Pharao, non voluntate, sed nimia necessitate
constrictus. Pergit populus erutus ad mare
Rubrum festinans, ut per aquas salvarentur qui a
pessimo hoste liberabantur. Sequuntur Aegyptii, imminent
populo fugienti. Vident supra se Israelitae hostes,
et inimicorum suorum exspectant gladium.
Mors in oculis, timor et tremor in manibus singulorum,
ne in fauces caderent persequentium. Exsurgit
Moyses famulus Dei portans virgam quam a Domino
acceperat, et per quam jam multa signa fecerat: percussit
mare, et divisum est. Ubi est illa potentia, non
numinum, sed daemoniorum? Ubi est vana superstitio
Paganorum? Numquid ut mare divideretur, ille Neptunus
est invocatus, quem regem maris esse volunt,
qui regem verum Deum suum agnoscere nolunt?
Virga extensa manu aquas percutit Moyses, et statim
cogitur fluctus in cumulum, et unda in semetipsa repressa
curvatur: soliditatem recipit liquor, et solum
maris arescit in pulverem. Ingressi sunt alii salvandi,
alii damnandi. Unum elementum aquarum auctore totius
creaturae jubente judicavit utrosque: separavit
pios ab impiis; illos abluit, istos obruit; illos mundavit,
istos occidit [(Exod. I-XIV)] . Moyses figuram habuit
Domini Christi, quoniam dux fuit populi. In virga agnoscite
crucem. Mare Rubrum agnoscite baptismum Christi
sanguine purpuratum: regem Aegyptiorum populumque
ejus, auctorem peccatorum diabolum cum omnibus
ministris ejus. Saevit diabolus, quando nos videt per
aquam Baptismi a sua oppressione liberari. Exclamate
ad Moysen vestrum Dominum Christum, et virga
crucis percutiat mare Baptismi, revertatur aqua
et operiat Aegyptios; ut quemadmodum nullus remansit
Aegyptiorum, nihil remaneat etiam vestrorum
peccatorum. Totum mundet, qui totum fecit; reparet
perdita, qui creavit omnia integra: exstinguat Pharaonem
diabolum mortis auctorem, et suum populum
liberet per aquam salutarem.
CAPUT IV.
5.
De mysteriis agni Paschalis.
Audistis, dilectissimi, figurae illae quomodo transierunt
ad speciem veritatis: illud superest, ut noveritis
quemadmodum celebraverit pascha liberatus populus
ex Aegypto, baptizatus, ut ait Apostolus, in nube et
in mari Rubro [(I Cor. X, 1)] . Acceperunt praeceptum
Domini per Moysen, ut in occisione agni celebrarent
pascha, ex cujus sanguine postes domus suae unusquisque
liniret, nec timerent angelum vastatorem,
qui signum sanguinis agni occisi in suae fronte domus
haberent. Os, inquit, non comminuetis ex eo, nec relinquetis
quidquam in mane. Cum picridiis et azymis
comedetis agnum [(Exod. XII)]
. Fecerunt quod praeceptum
est filii Israel. Demonstra et tu, Israel spiritualis,
fili, Abrahae secundum fidem, non secundum
carnem, demonstra et tu quomodo celebres pascha:
habes agnum occisum, demonstra. Ecce Agnus Dei,
ecce qui tollit peccatum mundi [(Joan. I, 29)]
. Lini sanguine
ejus postes domus tuae: demonstra et dic, Ecce
crux sanguinis Christi in frontibus est pudoris nostri.
Dic cum Paulo, Mihi absit gloriari, nisi in cruce Domini
nostri Jesu Christi [(Galat. VI, 14)]
. Os non comminuetis
ex eo, dictum est: impletum est hoc in ipsa
Domini passione, ipsius sancti Agni immolatione,
quando crucifixus cum duobus latronibus in medio
pendebat, ipsa summa justitia liberans unum confitentem,
alium puniens blasphemantem [(Luc. XXIII,
39-43)] . Ita factae sunt tres cruces, tres causae. Unus
latronum Christo insultabat, alter sua merita confessus
Christi se misericordiae commendabat: crux
Christi in medio, non fuit supplicium, sed tribunal.
Mox ut peregit omnia quae de se erant scripta, accepto
felle et aceto, propter illud quod praedictum erat, Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt