PL 50, col. 1254
Sermo de vita Honorati (Hilarius Arelatensis), J. P. Migne
cujus mens ad pietatem mollior, cujus cibus durior,
cujus sermo blandior, cujus amictus asperior; quis
loqui rarius, quis orare crebrius; quem minus detineret
lectus, quem magis lectio; quem minus moveret
injuria, quem magis misericordia; quis daret
promptius quod sibi detraxisset; quis libentius hospiti
stratum cilicii et cervical illud consueti lapidis
offerret; quis peregrinum promptius ante eleemosynae
dispensationem lacrymis foveret, et affectu prius
Christum quam advenam convivio pasceret; cui in
ore rarior mundus, cui frequentior Christus; quis in
illa sublimitate virtutum sibimet ipsi minor videretur,
et quo magis merito ascenderet, eo magis compunctione
decresceret. Privatus quidam tunc in
conversatione eorum episcopatus gerebatur. Mentior,
nisi plurimi episcoporum didicere ab illis, dum excipiuntur,
excipere: nam si qui rigorem illum propositi
non expaverunt, plus illinc humanitatis in
animo quam refectionis in corpore secum tulerunt.
Ornabant itaque omnem simul patriam, et quantum
apud animos multorum manet, custodiebantur aliorum
ab illis corpora, aliorum spiritus, prout quisque
indigens erat, aut vestimentis, aut doctrina, aut sumptibus,
vestiebantur, alebantur, instruebantur. Nullus
illuc peregrinationis labore defessus, non tamquam
ad patriam et patrimonii sui rura pervenit;
nullus illinc ad ulteriora discedens, non tamquam iterum
a domo sua pedem movit, et iterum sibi relinquere
cives suos visus est, iterum propinquos.
10.
Interea amor in illos omnium crescebat, multiplicabatur,
disseminabatur, et fama in ulteriora
quaeque ferebatur, totaque jam erga illos patria obsequiis
et amore et honore certabat. Pervenire illis
ad ignobilitatem et paupertatem non licebat: quanto
magis eorum vita abscondebatur, tanto magis fama
emicabat, et alter alterum laudi objicere et gloriae
exponere, et ad unum communem virtutem referre.
Sed dum unusquisque sub umbra alterius obscurari
volebat, tamquam repercussa claritas utrumque irradiabat.
Jam quae illorum gravitas, quam senilis
maturitas, quam rara feminarum visitatio etiam proximarum,
et quae inter tot virtutes totius vanitatis
fuga; quam blanda consolatio, et quam sollicita
custodia erga eorum salutem qui se doctrinae eorum
mancipaverant! Angelica ab illis vita in terra ducebatur,
in multa patientia, in vigiliis, in jejuniis, in
castitate, in scientia, in longanimitate, in suavitate, in
Spiritu sancto, in charitate non ficta, in verbo veritatis,
in virtute Dei.
Pavebant interea illi gloriam suam, et
odorem bonae conversationis longe lateque diffusum,
cujus sermo blandior, cujus amictus asperior; quis
loqui rarius, quis orare crebrius; quem minus detineret
lectus, quem magis lectio; quem minus moveret
injuria, quem magis misericordia; quis daret
promptius quod sibi detraxisset; quis libentius hospiti
stratum cilicii et cervical illud consueti lapidis
offerret; quis peregrinum promptius ante eleemosynae
dispensationem lacrymis foveret, et affectu prius
Christum quam advenam convivio pasceret; cui in
ore rarior mundus, cui frequentior Christus; quis in
illa sublimitate virtutum sibimet ipsi minor videretur,
et quo magis merito ascenderet, eo magis compunctione
decresceret. Privatus quidam tunc in
conversatione eorum episcopatus gerebatur. Mentior,
nisi plurimi episcoporum didicere ab illis, dum excipiuntur,
excipere: nam si qui rigorem illum propositi
non expaverunt, plus illinc humanitatis in
animo quam refectionis in corpore secum tulerunt.
Ornabant itaque omnem simul patriam, et quantum
apud animos multorum manet, custodiebantur aliorum
ab illis corpora, aliorum spiritus, prout quisque
indigens erat, aut vestimentis, aut doctrina, aut sumptibus,
vestiebantur, alebantur, instruebantur. Nullus
illuc peregrinationis labore defessus, non tamquam
ad patriam et patrimonii sui rura pervenit;
nullus illinc ad ulteriora discedens, non tamquam iterum
a domo sua pedem movit, et iterum sibi relinquere
cives suos visus est, iterum propinquos.
10.
Interea amor in illos omnium crescebat, multiplicabatur,
disseminabatur, et fama in ulteriora
quaeque ferebatur, totaque jam erga illos patria obsequiis
et amore et honore certabat. Pervenire illis
ad ignobilitatem et paupertatem non licebat: quanto
magis eorum vita abscondebatur, tanto magis fama
emicabat, et alter alterum laudi objicere et gloriae
exponere, et ad unum communem virtutem referre.
Sed dum unusquisque sub umbra alterius obscurari
volebat, tamquam repercussa claritas utrumque irradiabat.
Jam quae illorum gravitas, quam senilis
maturitas, quam rara feminarum visitatio etiam proximarum,
et quae inter tot virtutes totius vanitatis
fuga; quam blanda consolatio, et quam sollicita
custodia erga eorum salutem qui se doctrinae eorum
mancipaverant! Angelica ab illis vita in terra ducebatur,
in multa patientia, in vigiliis, in jejuniis, in
castitate, in scientia, in longanimitate, in suavitate, in
Spiritu sancto, in charitate non ficta, in verbo veritatis,
in virtute Dei.
Pavebant interea illi gloriam suam, et
odorem bonae conversationis longe lateque diffusum,