PL 59, col. 433
De vita contemplativa (Julianus Pomerius), J. P. Migne
quomodo solus accipiatur ingenitus; de Filio, quomodo
ex ipso sit genitus, de Spiritu sancto, quomodo
ex Patre et Filio procedens, nec ingenitus possit
dici, nec genitus; qualiter ista tria unum sint; et
hoc unum non dividatur, sed distinguatur in tria:
quemadmodum nec Pater, nec Spiritus sanctus, sed
solus Filius de solo Patre ineffabiliter natus, hominem
totum sine ulla mutatione substantiae suae susceperit;
ac se Deum et hominem verum per virtutes, passionesque
probaverit, comprehendi permiserit, occidi
voluerit, tertia die resurrexerit, in coelos hominem
de nobis assumptum sua virtute levaverit, suae resurrectionis
exemplo nobis regeneratis in se spem
feliciter resurgendi praestiterit; membra sua nos fecerit;
non credentibus sibi, vel a se recedentibus
supplicium comminatus sit, et adhaerentibus sibi
regnum coeleste promiserit.
CAPUT XIX. De virtute fidei, quod ad eam non solum credere, vel intelligere, sed etiam bene operari pertineat.
Haec et alia, et sacerdos nosse debet, ut doceat,
et populus credere, ut quae doceatur intelligat;
dicente Apostolo: Nisi credideritis, non intelligetis [(Isai. VII, 9, juxta LXX)]
.
Unde datur intelligi quod
non fides ex intellectu, sed ex fide intellectus existat;
nec qui intelligit credat, sed qui credit intelligat,
et qui intellexerit, bene agat; sicut alibi scriptum
est: Noluit intelligere, ut bene ageret [(Psal. XXXV,
4)]
. Non dixit: Non potuit, sed noluit intelligere; ut
nihil aliud nolle intelligere dictum, quam nolle credere
noverimus; ac per hoc ut bene agat quis, intelligere
studeat, et ut intelligat, credat. Sed quia idem
Apostolus dicit: Fides ex auditu; auditus autem per
verbum Dei [(Rom. X, 17)]
, debet doctor Ecclesiae praedicare,
quod audiat crediturus: quia sine praedicatione
nullus erit auditus; eodem Apostolo attestante
atque dicente: Quomodo audient sine praedicante [(Ibid.,
14)]
? Si ergo quilibet sine praedicante non audit, sine
auditu non credit, sine fide non intelligit, sine intellectu
bene non agit; verbum fidei praedicandum
est, ut audiens credat, credens intelligat, et intelligens
bonum opus perseveranter exerceat: quoniam
eum qui potest uti liberae voluntatis arbitrio,
nec opera sine fide, nec sine operibus fides sola justificat.
ex ipso sit genitus, de Spiritu sancto, quomodo
ex Patre et Filio procedens, nec ingenitus possit
dici, nec genitus; qualiter ista tria unum sint; et
hoc unum non dividatur, sed distinguatur in tria:
quemadmodum nec Pater, nec Spiritus sanctus, sed
solus Filius de solo Patre ineffabiliter natus, hominem
totum sine ulla mutatione substantiae suae susceperit;
ac se Deum et hominem verum per virtutes, passionesque
probaverit, comprehendi permiserit, occidi
voluerit, tertia die resurrexerit, in coelos hominem
de nobis assumptum sua virtute levaverit, suae resurrectionis
exemplo nobis regeneratis in se spem
feliciter resurgendi praestiterit; membra sua nos fecerit;
non credentibus sibi, vel a se recedentibus
supplicium comminatus sit, et adhaerentibus sibi
regnum coeleste promiserit.
CAPUT XIX. De virtute fidei, quod ad eam non solum credere, vel intelligere, sed etiam bene operari pertineat.
Haec et alia, et sacerdos nosse debet, ut doceat,
et populus credere, ut quae doceatur intelligat;
dicente Apostolo: Nisi credideritis, non intelligetis [(Isai. VII, 9, juxta LXX)]
.
Unde datur intelligi quod
non fides ex intellectu, sed ex fide intellectus existat;
nec qui intelligit credat, sed qui credit intelligat,
et qui intellexerit, bene agat; sicut alibi scriptum
est: Noluit intelligere, ut bene ageret [(Psal. XXXV,
4)]
. Non dixit: Non potuit, sed noluit intelligere; ut
nihil aliud nolle intelligere dictum, quam nolle credere
noverimus; ac per hoc ut bene agat quis, intelligere
studeat, et ut intelligat, credat. Sed quia idem
Apostolus dicit: Fides ex auditu; auditus autem per
verbum Dei [(Rom. X, 17)]
, debet doctor Ecclesiae praedicare,
quod audiat crediturus: quia sine praedicatione
nullus erit auditus; eodem Apostolo attestante
atque dicente: Quomodo audient sine praedicante [(Ibid.,
14)]
? Si ergo quilibet sine praedicante non audit, sine
auditu non credit, sine fide non intelligit, sine intellectu
bene non agit; verbum fidei praedicandum
est, ut audiens credat, credens intelligat, et intelligens
bonum opus perseveranter exerceat: quoniam
eum qui potest uti liberae voluntatis arbitrio,
nec opera sine fide, nec sine operibus fides sola justificat.