PL 73, col. 593
Vita SS. Barlaam et Josaphat (Joannes Damascenus; Billius, Jacobus), J. P. Migne
ob animum proponens, atque ipsius desiderio inflammatus,
speque egregie confirmatus, ac fide subnixus,
illius instinctus et consilia pro nihilo ducebat),
pudore suffusus est, utpote ad primum, ut dici solet,
impetum prostratus. Quapropter alteram viam inire
coepit (multas quippe ipsi vitii semitas habet), ac
variis spectris eum evertere atque in metum conjicere
nitebatur. Nonnunquam enim ater ipsi, ut est,
apparebat; nonnunquam rursus districtum gladium
tenens, in eum impetum faciebat, seque eum, nisi quam
primum ab instituto resiliret, percussurum minabatur.
Quandoque rursus variarum bestiarum formam
subibat, adversus ipsum rugiens ac perquam horrendum
mugitum et strepitum edens; atque etiam in
draconis et aspidis et reguli formam sese subinde
immutabat. At praeclarus ille ac strenuissimus pugil
tranquillo animo consistebat, ut qui Altissimum perfugium
suum posuisset [(Psal. XC)] . Ac mente excubans,
pestiferumque spiritum irridens, dicebat: Non
me fugit, o impostor, quinam sis, qui haec in me excites:
nimirum qui jam inde ab initio mortalium generi
perniciem moliaris, nec unquam improbitati
studere ac nocumentum inferre desinas. Ac sane
quam pulchre tibi hic habitus quadrat! Nam hoc ipso
quod bestias et reptilia imitaris, mentis tuae feritatem
et perversitatem, voluntatisque ad noxam ac pestem
inferendam promptitudinem demonstras. Quid igitur,
o miser, ea aggrederis quae conficere non potes? Ex
quo enim has artes atque haec spectra a tua improbitate
proficisci comperi, nulla jam hinc sollicitudine
afficior. Dominus mihi adjutor: et ego despiciam
inimicos meos [(Psal. CXVII)] . Et super aspidem et
basiliscum, quorum tu similitudinem expressisti,
ambulabo, atque Christi potentia corroboratus, leonem
et draconem conculcabo [(Psal. XC)] . Confundantur
et erubescant omnes inimici mei, confundantur
et erubescant valde velociter [(Psal. VI)] .
Hac oratione utens, crucisque signo, hoc est invictis
armis seipsum cingens, omnia diaboli spectra
irrita reddidit. Confestim enim bestiae ac reptilia instar
fumi evanuerunt, et sicut fluit cera a facie ignis [(Psal. LXVII)] .
Ipse autem Christi potentia confirmatus,
laeto animo proficiscebatur, Deoque gratias agebat.
At etiam complures ac variae bestiae, variique
generis serpentes et dracones, quos solitudo illa nutriebat,
ipsi occurrentes. Non jam per inane spectrum,
sed re vera ab ipso cernebantur. Ex quo efficiebatur
ut metus quidem ac laboris via plena esset,
ipse autem utrumque animo et cogitatione superaret.
Nam et metum charitas, ut Scripturae verbis utar,
foras mittebat [(I Joan. IV)] , et laborem cupiditas levabat.
Ad hunc itaque modum cum multis et variis
calamitatibus et aerumnis per dies haud paucos colluctatus,
ad Sennaaritidem illam solitudinem in qua
Barlaam habitabat pervenit. Ubi etiam aquam nactus,
sitis flammam restinxit.
CAP. XXXVIII.--
Josaphat autem biennium integrum
in hac vastissima solitudine mansit, huc atque
illuc oberrans, nec Barlaamum inveniens, Deo
speque egregie confirmatus, ac fide subnixus,
illius instinctus et consilia pro nihilo ducebat),
pudore suffusus est, utpote ad primum, ut dici solet,
impetum prostratus. Quapropter alteram viam inire
coepit (multas quippe ipsi vitii semitas habet), ac
variis spectris eum evertere atque in metum conjicere
nitebatur. Nonnunquam enim ater ipsi, ut est,
apparebat; nonnunquam rursus districtum gladium
tenens, in eum impetum faciebat, seque eum, nisi quam
primum ab instituto resiliret, percussurum minabatur.
Quandoque rursus variarum bestiarum formam
subibat, adversus ipsum rugiens ac perquam horrendum
mugitum et strepitum edens; atque etiam in
draconis et aspidis et reguli formam sese subinde
immutabat. At praeclarus ille ac strenuissimus pugil
tranquillo animo consistebat, ut qui Altissimum perfugium
suum posuisset [(Psal. XC)] . Ac mente excubans,
pestiferumque spiritum irridens, dicebat: Non
me fugit, o impostor, quinam sis, qui haec in me excites:
nimirum qui jam inde ab initio mortalium generi
perniciem moliaris, nec unquam improbitati
studere ac nocumentum inferre desinas. Ac sane
quam pulchre tibi hic habitus quadrat! Nam hoc ipso
quod bestias et reptilia imitaris, mentis tuae feritatem
et perversitatem, voluntatisque ad noxam ac pestem
inferendam promptitudinem demonstras. Quid igitur,
o miser, ea aggrederis quae conficere non potes? Ex
quo enim has artes atque haec spectra a tua improbitate
proficisci comperi, nulla jam hinc sollicitudine
afficior. Dominus mihi adjutor: et ego despiciam
inimicos meos [(Psal. CXVII)] . Et super aspidem et
basiliscum, quorum tu similitudinem expressisti,
ambulabo, atque Christi potentia corroboratus, leonem
et draconem conculcabo [(Psal. XC)] . Confundantur
et erubescant omnes inimici mei, confundantur
et erubescant valde velociter [(Psal. VI)] .
Hac oratione utens, crucisque signo, hoc est invictis
armis seipsum cingens, omnia diaboli spectra
irrita reddidit. Confestim enim bestiae ac reptilia instar
fumi evanuerunt, et sicut fluit cera a facie ignis [(Psal. LXVII)] .
Ipse autem Christi potentia confirmatus,
laeto animo proficiscebatur, Deoque gratias agebat.
At etiam complures ac variae bestiae, variique
generis serpentes et dracones, quos solitudo illa nutriebat,
ipsi occurrentes. Non jam per inane spectrum,
sed re vera ab ipso cernebantur. Ex quo efficiebatur
ut metus quidem ac laboris via plena esset,
ipse autem utrumque animo et cogitatione superaret.
Nam et metum charitas, ut Scripturae verbis utar,
foras mittebat [(I Joan. IV)] , et laborem cupiditas levabat.
Ad hunc itaque modum cum multis et variis
calamitatibus et aerumnis per dies haud paucos colluctatus,
ad Sennaaritidem illam solitudinem in qua
Barlaam habitabat pervenit. Ubi etiam aquam nactus,
sitis flammam restinxit.
CAP. XXXVIII.--
Josaphat autem biennium integrum
in hac vastissima solitudine mansit, huc atque
illuc oberrans, nec Barlaamum inveniens, Deo