PL 73, col. 613
Vita S. Eugeniae (Auctor incertus), J. P. Migne
Habeant opes tuae tui similes dominos, nos
defectat mendicare cum Christo. Affatim dives est,
qui cum Christo pauper est. Fugiant a te imagines
concupiscentiae, non est enim salutis tuae ista quae te
invasit insania. Draconis habitaculum facta, venenum
effundis; sed nos, Christi invocato nomine, venenorum
tuorum virus evadimus, et misericordiam
Domini invenimus.
CAP. XIII.--Tunc illa deceptionis suae pudorem
non ferens, sperans se detegi, nisi prior ipsa detegeret,
reversa Alexandriam, adire praefectum statuit,
hoc ordine dicens: Scelestum juvenem, simulantem
Christianam religionem incurri; et dum medendi
gratia, qua dicitur posse infirmitatibus prodesse, ad
me venire permitterem, unam me ex illis existimans
de quarum pudore bacchatur, ausus est impudenter
alloqui, et verbis procacibus ad crimen hortari; et
nisi dedissem vocem in praesenti, et ancillae meae
fuissem liberata solatio, more barbarico suae me libidini
captivasset. Audiens haec praefectus, nimio furore
inflammatur, et jubet ad loca monasterii destinari,
qui eum vinctum ferro cum omnibus commorantibus
deponerent. Deponuntur itaque omnes in
vinculis; et quia unius carceris eos non ferebat locus,
per diversas custodias dividuntur. Post haec statuitur
dies funeris, in quo alii ad bestias, alii vero ad ignes, alii
ad diversa supplicia damnarentur. Fit rumor immensus,
impudens quoque fama cunctam Aegypti peragrat
provinciam. Omnes credunt, omnes condemnant,
et omnibus verisimile videtur Melanthiam illustrem
feminam mentiri non posse. Quid multa? Venit dies
funerum constitutus, et in qua universae civitates in
vicino positae conveniunt, ut viderent ferarum tradi
morsibus corruptores; introducuntur in catenis, et
a collaribus ferreis cum beata Eugenia; et nullo
agnoscente quod esset femina, clamor populi diversis
sententiis ingruebat. Tunc jubetur adduci propinquius,
ut non per internuntios eam praefectus audiret,
sed ex ore ejus addisceret veritatem. Aptantur equulei
et verbera, flammae, tortores, et caetera quae solent
abscondita cordis exsculpere, praeparantur.
CAP. XIV.--Tunc praefectus Philippus dixit: Dic,
sceleratissime Christianorum, hoc vobis Christus
vester tradidit in mandatis, ut operam corruptionibus
detis, et pudorem atque verecundiam matronalem
fraudulenta astutia capiatis? Dic nunc, furcifer,
quae te temeritas coegit, ut illustrem feminam Melanthiam
appeteres, et ingressus sub specie medici,
castitatem generosissimam ad lupanariam ignominiam
provocares? Audiens haec beata Eugenia, capite
demisso, ne possit agnosci, taliter dedit praefecto
responsum: Dominus meus Jesus Christus, cui ego
servio, castitatem docuit, et integritatem corporis
custodientibus vitam promittit aeternam. Hanc autem
Melanthiam falsam testem nunc possumus declarare,
sed melius est ut nos patiamur mala quam illa, dum
convicta fuerit, aliquid patiatur, ne et fructus patientiae
nostrae depereat; sed tamen, si per victoriam
principum testetur vestra sublimitas quod 345
defectat mendicare cum Christo. Affatim dives est,
qui cum Christo pauper est. Fugiant a te imagines
concupiscentiae, non est enim salutis tuae ista quae te
invasit insania. Draconis habitaculum facta, venenum
effundis; sed nos, Christi invocato nomine, venenorum
tuorum virus evadimus, et misericordiam
Domini invenimus.
CAP. XIII.--Tunc illa deceptionis suae pudorem
non ferens, sperans se detegi, nisi prior ipsa detegeret,
reversa Alexandriam, adire praefectum statuit,
hoc ordine dicens: Scelestum juvenem, simulantem
Christianam religionem incurri; et dum medendi
gratia, qua dicitur posse infirmitatibus prodesse, ad
me venire permitterem, unam me ex illis existimans
de quarum pudore bacchatur, ausus est impudenter
alloqui, et verbis procacibus ad crimen hortari; et
nisi dedissem vocem in praesenti, et ancillae meae
fuissem liberata solatio, more barbarico suae me libidini
captivasset. Audiens haec praefectus, nimio furore
inflammatur, et jubet ad loca monasterii destinari,
qui eum vinctum ferro cum omnibus commorantibus
deponerent. Deponuntur itaque omnes in
vinculis; et quia unius carceris eos non ferebat locus,
per diversas custodias dividuntur. Post haec statuitur
dies funeris, in quo alii ad bestias, alii vero ad ignes, alii
ad diversa supplicia damnarentur. Fit rumor immensus,
impudens quoque fama cunctam Aegypti peragrat
provinciam. Omnes credunt, omnes condemnant,
et omnibus verisimile videtur Melanthiam illustrem
feminam mentiri non posse. Quid multa? Venit dies
funerum constitutus, et in qua universae civitates in
vicino positae conveniunt, ut viderent ferarum tradi
morsibus corruptores; introducuntur in catenis, et
a collaribus ferreis cum beata Eugenia; et nullo
agnoscente quod esset femina, clamor populi diversis
sententiis ingruebat. Tunc jubetur adduci propinquius,
ut non per internuntios eam praefectus audiret,
sed ex ore ejus addisceret veritatem. Aptantur equulei
et verbera, flammae, tortores, et caetera quae solent
abscondita cordis exsculpere, praeparantur.
CAP. XIV.--Tunc praefectus Philippus dixit: Dic,
sceleratissime Christianorum, hoc vobis Christus
vester tradidit in mandatis, ut operam corruptionibus
detis, et pudorem atque verecundiam matronalem
fraudulenta astutia capiatis? Dic nunc, furcifer,
quae te temeritas coegit, ut illustrem feminam Melanthiam
appeteres, et ingressus sub specie medici,
castitatem generosissimam ad lupanariam ignominiam
provocares? Audiens haec beata Eugenia, capite
demisso, ne possit agnosci, taliter dedit praefecto
responsum: Dominus meus Jesus Christus, cui ego
servio, castitatem docuit, et integritatem corporis
custodientibus vitam promittit aeternam. Hanc autem
Melanthiam falsam testem nunc possumus declarare,
sed melius est ut nos patiamur mala quam illa, dum
convicta fuerit, aliquid patiatur, ne et fructus patientiae
nostrae depereat; sed tamen, si per victoriam
principum testetur vestra sublimitas quod 345