PL 80, col. 262
Epistolae (Columbanus Hibernus), J. P. Migne
e Pascha; et non potius Dei ipsius instituentis Phase
esse fatendum est, scientisque solius ad purum quo
mysterio XIV luna ad transcensum electa est? Quod
forte sapientibus et tui similibus aliquantulum praeluceat.
Qui hoc opponunt, licet sine auctoritate
Deo improperent, quare non sua praescientia antea
tunc praecaverit Judaeorum contumaciam, ut si nollet
nos cum eis Pascha facere, novem dies azymorum in
Lege praeciperet, ut vel nostrae solemnitatis initium
finem solemnitatis eorum non excederet? Nam si XXI
aut XXII Pascha celebrandum, a XIV usque ad XXII novem
dies computabuntur; septem scilicet a Deo praecepti,
et duo ab hominibus aucti. Sed si licet hominibus
augere per se aliquid divinae censurae, interrogo, ne
forte videatur contrarium esse illi Deuteronomii sententiae:
Ecce,
inquit, verbum quod tibi do, neque
adjicias ad illud, neque auferas ab eo [(Deut. IV, 2)]
.
III.
Sed haec magis procaciter quam humiliter scribens,
scio turipum praesumptionis difficillimae mihi
nexisse, enavigandum fore irogus [ Forte ignorans].
Nec loci namque, nec ordinis est, ut magnae tuae
auctoritati aliquid quasi discutiendo inrogetur, et
ridiculose te mei (nimirum Petri cathedram apostoli
et clavicularii legitime insidentem) Occidentales
apices de Pascha sollicitent. Sed tu non tam me vilem
in hac re, quam multos et defunctos et viventes,
haec eadem quae notavi, firmantes magistros, considerare
debes, et quasi cum eis te trahere colloquium
crede: pie namque me, scito licet saltuatim et hyperbolice,
chilosum os aperire. Tuum itaque aut
excusa aut damna Victorium, sciens si illum laudaveris,
inter te et supra dictum Hieronymum fidei
futurum fore negotium, qui nimirum Anatolium laudavit
huic contrarium, ita ut qui unum secutus fuerit,
alterum recipere non poterit. Tua itaque consideret
vigilantia, ut in fide duorum auctorum supra
dictorum, sibi invicem contrariorum, probanda, nulla
sit inter te et Hieronymum in sententia promenda
dissonantia; ne nobis undique sint angustiae, ut aut
tibi, aut illi consentiamus. Parce in hoc infirmis, ne
scandalum diversitatis ostendas. Simpliciter enim
ego tibi confiteor, quod contra sancti Hieronymi
auctoritatem veniens, apud Occidentis ecclesias haereticus
seu respuendus erit: illi enim per omnia indubitatam
in Scripturis divinis accommodant fidem.
Sed haec de Pascha sufficiant.
IV.
Caeterum de episcopis illis quid judicas, interrogo,
qui contra canones ordinantur, id est, quaestu:
simoniacos et Giltas auctor pestes scripsistis. Nunquid
cum illis communicandum est? Quia, quod
gravius est, multi in hac provincia tales esse noscuntur:
aut de aliis, qui in diaconatu violati, postea
ad episcoporum gradum eliguntur? Sunt enim quorum
in his novimus conscientias, et cum nostra parvitate
id conferentes, certum scire volebant, si sine
periculo post hoc possint, id est, aut post gradum
solidis emptum, aut post in diaconatu adulterium:
esse fatendum est, scientisque solius ad purum quo
mysterio XIV luna ad transcensum electa est? Quod
forte sapientibus et tui similibus aliquantulum praeluceat.
Qui hoc opponunt, licet sine auctoritate
Deo improperent, quare non sua praescientia antea
tunc praecaverit Judaeorum contumaciam, ut si nollet
nos cum eis Pascha facere, novem dies azymorum in
Lege praeciperet, ut vel nostrae solemnitatis initium
finem solemnitatis eorum non excederet? Nam si XXI
aut XXII Pascha celebrandum, a XIV usque ad XXII novem
dies computabuntur; septem scilicet a Deo praecepti,
et duo ab hominibus aucti. Sed si licet hominibus
augere per se aliquid divinae censurae, interrogo, ne
forte videatur contrarium esse illi Deuteronomii sententiae:
Ecce,
inquit, verbum quod tibi do, neque
adjicias ad illud, neque auferas ab eo [(Deut. IV, 2)]
.
III.
Sed haec magis procaciter quam humiliter scribens,
scio turipum praesumptionis difficillimae mihi
nexisse, enavigandum fore irogus [ Forte ignorans].
Nec loci namque, nec ordinis est, ut magnae tuae
auctoritati aliquid quasi discutiendo inrogetur, et
ridiculose te mei (nimirum Petri cathedram apostoli
et clavicularii legitime insidentem) Occidentales
apices de Pascha sollicitent. Sed tu non tam me vilem
in hac re, quam multos et defunctos et viventes,
haec eadem quae notavi, firmantes magistros, considerare
debes, et quasi cum eis te trahere colloquium
crede: pie namque me, scito licet saltuatim et hyperbolice,
chilosum os aperire. Tuum itaque aut
excusa aut damna Victorium, sciens si illum laudaveris,
inter te et supra dictum Hieronymum fidei
futurum fore negotium, qui nimirum Anatolium laudavit
huic contrarium, ita ut qui unum secutus fuerit,
alterum recipere non poterit. Tua itaque consideret
vigilantia, ut in fide duorum auctorum supra
dictorum, sibi invicem contrariorum, probanda, nulla
sit inter te et Hieronymum in sententia promenda
dissonantia; ne nobis undique sint angustiae, ut aut
tibi, aut illi consentiamus. Parce in hoc infirmis, ne
scandalum diversitatis ostendas. Simpliciter enim
ego tibi confiteor, quod contra sancti Hieronymi
auctoritatem veniens, apud Occidentis ecclesias haereticus
seu respuendus erit: illi enim per omnia indubitatam
in Scripturis divinis accommodant fidem.
Sed haec de Pascha sufficiant.
IV.
Caeterum de episcopis illis quid judicas, interrogo,
qui contra canones ordinantur, id est, quaestu:
simoniacos et Giltas auctor pestes scripsistis. Nunquid
cum illis communicandum est? Quia, quod
gravius est, multi in hac provincia tales esse noscuntur:
aut de aliis, qui in diaconatu violati, postea
ad episcoporum gradum eliguntur? Sunt enim quorum
in his novimus conscientias, et cum nostra parvitate
id conferentes, certum scire volebant, si sine
periculo post hoc possint, id est, aut post gradum
solidis emptum, aut post in diaconatu adulterium: