AAS 24 (1932), p. 191
mento, tunc solummodo firma in terris pax haberi poterit. At
optatam hanc firmae pacis auram nec pacis foedera nec sollemniores
pactiones, nec communes populorum conventus aut consultationes,
nec Civitatum rectorum nobiles sincerique conatus adducere
poterunt, nisi prius sacra naturalis divinaeque legis iura sint
agnita. Nullus oeconomiae publicae moderator, nulla virium ordinandarum
et componendarum peritia, societatis rationes pacifice
extricare poterit, nisi prius in ipso oeconomiae ambitu lex moralis,
Deo conscientiaque innixa, triumphet. Hic nervus praecipuus
totius roboris tam politicae quam oeconomicae populorum vitae;
hoc pretium omnium certissimum, quo firmo, reliqua omnia nutare
non possunt, quippe quae immutabili aeternaque Dei lege, validissima
scilicet auctoritate, solidentur.
At poenitentia et singulis hominibus firmam affert pacem, eos
a terrenis fmxisque bonis abducens, ad aeterna sustollens, eosque
vel in mediis angustiis aerumnisque constitutos, illa donans pace,
quam mundus, quibusvis divitiis voluptatibusque suis, dare non
potest. Nonne unus ex iucundioribus laetioribusque concentibus,
qui in hac lacrimarum valle unquam sint exauditi, notissimum
illud est Sancti Francisci « Canticum solis seu creaturarum » ?
Atqui eius auctor, scriptor, cantor austerissimis Christi asseclis
est profecto annumerandus; illum dicimus Assisiensem pauperculum,
qui nihil prorsus possidebat in terra, quique in corpore suo,
macie consumpto, cruenta Domini crucifixi Stigmata pertulit.
Precatio igitur et poenitentia duo sunt validi spiritus, nobis
hac aetate a Deo dati, ut miseram humanitatem, huc illuc sine
duce errantem, ad ipsum reducamus; qui causam primam praecipuamque
omnis perturbationis defectionisque — rebellionem scilicet
hominis in Deum — dissipent atque expient. Sed ipsae gentes
ad summam tandem deliberationem vocantur; ut nimirum, aut
his benevolis beneficisque spiritibus se credant et humiles dolentesque
ad Dominum suum misericordiarum que Patrem revertantur;
aut in manus hostis Deum adversantis, id est vindictae spiritualisque
ruinae, se totos illudque modicum quod adhuc in terris
maneat beatitatis residuum conficiant.
optatam hanc firmae pacis auram nec pacis foedera nec sollemniores
pactiones, nec communes populorum conventus aut consultationes,
nec Civitatum rectorum nobiles sincerique conatus adducere
poterunt, nisi prius sacra naturalis divinaeque legis iura sint
agnita. Nullus oeconomiae publicae moderator, nulla virium ordinandarum
et componendarum peritia, societatis rationes pacifice
extricare poterit, nisi prius in ipso oeconomiae ambitu lex moralis,
Deo conscientiaque innixa, triumphet. Hic nervus praecipuus
totius roboris tam politicae quam oeconomicae populorum vitae;
hoc pretium omnium certissimum, quo firmo, reliqua omnia nutare
non possunt, quippe quae immutabili aeternaque Dei lege, validissima
scilicet auctoritate, solidentur.
At poenitentia et singulis hominibus firmam affert pacem, eos
a terrenis fmxisque bonis abducens, ad aeterna sustollens, eosque
vel in mediis angustiis aerumnisque constitutos, illa donans pace,
quam mundus, quibusvis divitiis voluptatibusque suis, dare non
potest. Nonne unus ex iucundioribus laetioribusque concentibus,
qui in hac lacrimarum valle unquam sint exauditi, notissimum
illud est Sancti Francisci « Canticum solis seu creaturarum » ?
Atqui eius auctor, scriptor, cantor austerissimis Christi asseclis
est profecto annumerandus; illum dicimus Assisiensem pauperculum,
qui nihil prorsus possidebat in terra, quique in corpore suo,
macie consumpto, cruenta Domini crucifixi Stigmata pertulit.
Precatio igitur et poenitentia duo sunt validi spiritus, nobis
hac aetate a Deo dati, ut miseram humanitatem, huc illuc sine
duce errantem, ad ipsum reducamus; qui causam primam praecipuamque
omnis perturbationis defectionisque — rebellionem scilicet
hominis in Deum — dissipent atque expient. Sed ipsae gentes
ad summam tandem deliberationem vocantur; ut nimirum, aut
his benevolis beneficisque spiritibus se credant et humiles dolentesque
ad Dominum suum misericordiarum que Patrem revertantur;
aut in manus hostis Deum adversantis, id est vindictae spiritualisque
ruinae, se totos illudque modicum quod adhuc in terris
maneat beatitatis residuum conficiant.