PG 114, col. 1101
εὐστόχως τε καταστοχάσασθαι τῆς τοῦ λέγοντος δια-
νοίαςη(καῖ τοῦτο τὸ τοῦ Σαλομῶντος, Ῥήσεις
γνῶιαι σοφῶν καὶ αἰνίγματα), ἀλλὰ καὶ ἑρμηνεῦσαι
τὸ νοητὸν εὖληπτα καί διαφωτίσαι, καί τὸ τοῦ λόγου
δῆλον αύτῷ καὶ τύφλῴ θέσθαι, τῶν ἐκ τοῦ παντὸς
αἰῶνος εὖγλώττατός τε καὶ ἱκανώτατος, Τούτῳ πό·-
θος μὲν ἧν καὶ πρὸς ποίντας τοὺς σοφούς τε καὶ
μακαρίους ἄνδρας, προφήτας φημί καὶ ἀποστόλους,
καὶ ὅσοις δὴ θιὰ πνεύματος ὁ λόγος προήχθη, ἀμέλει
καὶ ὅσαι ὧραι τῶν βιϐλίων αὒτῶν εἴχετο, καὶτοῖς
ῥήμασιν ὲνετρύφα, (τῷ γὰρ ὁμοίῳ, φασὶ, τὸ ὅμοιον),
Παύλω δὲ τῷ κήρυκι καὶ προσετετήκει, καὶ ἱμέροις
τισὶν ἀπορῤήτοις αὖτῷ συνηπτετο, καὶ λόγοις τοῖς
ἐκείνου διέζη. Καὶ δῆλός ἐστι πολλαχῆ τῶν λόγων
αὐτοῦ μεμνημένος, καί τοῦτο τροφὴν ἡδεῖαν ποιού-
μενος, καὶ τῆς ὲν αὖτῷ φλογὸς παραμύθιον. ’Ὅθεν
καὶ κατὰ τοὺς δριμεῖς ἐραστὰς καὶ πάνυ διακαῶς
ἔχοντας, καὶ ἡττῆσθαι τούτου ὁμολογεῖ καὶ δυσαπο-
σπάστως ἔχειν ’ καὶ ὡς ἀλλαχοῦ μὲν αὗτῷ ἡ ὁρμὴ
τοῦ λόγου, τούτου δὲ εἷς μνήμην ἐλθόντι, καθάπερ
ὑπό τινων ἁλῶναι δεσμῶν, καὶ ἒπὶ πολὺ συνεῖναι
φιλεῖν, καὶμὴ ῥᾳδίως ἀπαλλαγῆναι δύνασθαι. Οὕτω
πολὺς αῦτῷ καὶ ἀπόῤῥητος ὁ πρὸς Παῦλον πόθος,
ὥστε ἁρμοζόντως είπέϊν, τοῦτο εἶναι Ἰωάννη Παῦλον,
ὅπερ Παύλῳ Χριστὸς ἐτύγχανε, μᾶλλον δὲ καί
Ἰωάννῃ κατὰ Παῦλον Χριστός ⁶ ἐπεὶ καὶ τοσοῦτοι
κάκείνου διὰ Χριστὸν oi πρὸς Παῦλον ἔρωτες.
gnas ducit esse delicias et internae flamma: consolationem. Propter quam causam ille quoque simi-
liter atque ii qui amant insane, et sunt valde‘inflammati, fatetur se ab eo esse superatum, et non
posse ab eo divelli, et alicubi quidem in ipso impetu orationis, cum ille ei venisset in mentem,
captus fuit veluti a quibusdam vinculis, et plurimum cum eo morari magnifacit, et non facile potest
ab eo discedere. Tam magnus et tam ineffabilia fuit ejus amor in Paulum, ιιι qui sic dicit,vere dicat
hoc Joanni esse Paulum, quod Paulo fuit Christus: imo vero Joanni quoque fuit Christus sicut
Paulo. Nam tantus quoque illius propter Christum fuit amor in Paulum.
KB'. Τούτου ταῖς Επιστολαϊς ἐντυγχάνοντα τὸν
μέγαν τοῦτον Ἰωάννην φημὶ, καὶ μελέτην αὑτὰς ἑμ-
μελῆ καὶ τροφὴν ἡδίστην ποιούμενον, ἀλλὰ καὶ,
ὡς οἶόν τε, δι’ αὐτῶν, οἶος τὴν ψυχὴν ὁ Παῦλος, κα-
ταμαθετν γλιχόμενον ἔρως εἰσῆλθε τοῦ καὶτὸν νοῦν
ὶιιφράσαι τὸν ἐν αὐταῖς, καὶ τὸ κάλλος καὶ βάθος,
ὅπερ εἰσέτι τοϊς πολλοῖς ἄδηλον ἦν, ἓκκαλύψαι.
Ἔργον τοιγαροῦν ἁψάμενος, καὶ πρὸς λέξιν ταύτας
διερμηνεύων, ἰπδοιάζων πως καὶ ἀναδυόμενος καθ’
ἑαυτὸν ἦν · καὶτοῦτο δὲ πάντως ὑπὸ τοῦ σφόδρα φι-
λεῐν καὶ ἀρέσκειν ἀτεχνῶς βούλεσθαι, Τὸ δὲ ἀμφισϐη-
τούμενοιι οὕτως [ἵσ.τοῦτοι ἦν, εί τῷ Παύλῳ κατὰ γνώ-
μην ὁ πόνος, εί καλῶς ἐφικδονᾶμενός ἔστι τῆς αὑτοῦ
διανοίας, καὶ μὴ πόῤῥω τῆς ἀληθείας βάλλων καῖ
τοῦ σκοποῦ. Τοῦτο κατὰ νοῦ) στρέφοντι καὶ διαπο-
ροῧντι, μάλα τε τοῦ Θεοῦ δεομένῳ διασαφῆσαι αὐτῷ
τὸ ἀμφιϐαλλόμενον · οὐκ εἰς μακρὰν ὲπιλύεται τὸ
ζητούμενον ’ καὶ ἡ λύσις καθαρὰ, καὶ μηδὲν ἔχουσα
δυσμαθὶς ἢ ἀμφίδοξον, ὁ δὲ τρόπος θαυμαστὸς οἷος.
Καὶ γάρ τῆς τοῦ Θεοῦ σοφίας ἐστὶ καὶ τῶν ὁδῶι
fl Prov. ι, 6.
νοίαςη(καῖ τοῦτο τὸ τοῦ Σαλομῶντος, Ῥήσεις
γνῶιαι σοφῶν καὶ αἰνίγματα), ἀλλὰ καὶ ἑρμηνεῦσαι
τὸ νοητὸν εὖληπτα καί διαφωτίσαι, καί τὸ τοῦ λόγου
δῆλον αύτῷ καὶ τύφλῴ θέσθαι, τῶν ἐκ τοῦ παντὸς
αἰῶνος εὖγλώττατός τε καὶ ἱκανώτατος, Τούτῳ πό·-
θος μὲν ἧν καὶ πρὸς ποίντας τοὺς σοφούς τε καὶ
μακαρίους ἄνδρας, προφήτας φημί καὶ ἀποστόλους,
καὶ ὅσοις δὴ θιὰ πνεύματος ὁ λόγος προήχθη, ἀμέλει
καὶ ὅσαι ὧραι τῶν βιϐλίων αὒτῶν εἴχετο, καὶτοῖς
ῥήμασιν ὲνετρύφα, (τῷ γὰρ ὁμοίῳ, φασὶ, τὸ ὅμοιον),
Παύλω δὲ τῷ κήρυκι καὶ προσετετήκει, καὶ ἱμέροις
τισὶν ἀπορῤήτοις αὖτῷ συνηπτετο, καὶ λόγοις τοῖς
ἐκείνου διέζη. Καὶ δῆλός ἐστι πολλαχῆ τῶν λόγων
αὐτοῦ μεμνημένος, καί τοῦτο τροφὴν ἡδεῖαν ποιού-
μενος, καὶ τῆς ὲν αὖτῷ φλογὸς παραμύθιον. ’Ὅθεν
καὶ κατὰ τοὺς δριμεῖς ἐραστὰς καὶ πάνυ διακαῶς
ἔχοντας, καὶ ἡττῆσθαι τούτου ὁμολογεῖ καὶ δυσαπο-
σπάστως ἔχειν ’ καὶ ὡς ἀλλαχοῦ μὲν αὗτῷ ἡ ὁρμὴ
τοῦ λόγου, τούτου δὲ εἷς μνήμην ἐλθόντι, καθάπερ
ὑπό τινων ἁλῶναι δεσμῶν, καὶ ἒπὶ πολὺ συνεῖναι
φιλεῖν, καὶμὴ ῥᾳδίως ἀπαλλαγῆναι δύνασθαι. Οὕτω
πολὺς αῦτῷ καὶ ἀπόῤῥητος ὁ πρὸς Παῦλον πόθος,
ὥστε ἁρμοζόντως είπέϊν, τοῦτο εἶναι Ἰωάννη Παῦλον,
ὅπερ Παύλῳ Χριστὸς ἐτύγχανε, μᾶλλον δὲ καί
Ἰωάννῃ κατὰ Παῦλον Χριστός ⁶ ἐπεὶ καὶ τοσοῦτοι
κάκείνου διὰ Χριστὸν oi πρὸς Παῦλον ἔρωτες.
gnas ducit esse delicias et internae flamma: consolationem. Propter quam causam ille quoque simi-
liter atque ii qui amant insane, et sunt valde‘inflammati, fatetur se ab eo esse superatum, et non
posse ab eo divelli, et alicubi quidem in ipso impetu orationis, cum ille ei venisset in mentem,
captus fuit veluti a quibusdam vinculis, et plurimum cum eo morari magnifacit, et non facile potest
ab eo discedere. Tam magnus et tam ineffabilia fuit ejus amor in Paulum, ιιι qui sic dicit,vere dicat
hoc Joanni esse Paulum, quod Paulo fuit Christus: imo vero Joanni quoque fuit Christus sicut
Paulo. Nam tantus quoque illius propter Christum fuit amor in Paulum.
KB'. Τούτου ταῖς Επιστολαϊς ἐντυγχάνοντα τὸν
μέγαν τοῦτον Ἰωάννην φημὶ, καὶ μελέτην αὑτὰς ἑμ-
μελῆ καὶ τροφὴν ἡδίστην ποιούμενον, ἀλλὰ καὶ,
ὡς οἶόν τε, δι’ αὐτῶν, οἶος τὴν ψυχὴν ὁ Παῦλος, κα-
ταμαθετν γλιχόμενον ἔρως εἰσῆλθε τοῦ καὶτὸν νοῦν
ὶιιφράσαι τὸν ἐν αὐταῖς, καὶ τὸ κάλλος καὶ βάθος,
ὅπερ εἰσέτι τοϊς πολλοῖς ἄδηλον ἦν, ἓκκαλύψαι.
Ἔργον τοιγαροῦν ἁψάμενος, καὶ πρὸς λέξιν ταύτας
διερμηνεύων, ἰπδοιάζων πως καὶ ἀναδυόμενος καθ’
ἑαυτὸν ἦν · καὶτοῦτο δὲ πάντως ὑπὸ τοῦ σφόδρα φι-
λεῐν καὶ ἀρέσκειν ἀτεχνῶς βούλεσθαι, Τὸ δὲ ἀμφισϐη-
τούμενοιι οὕτως [ἵσ.τοῦτοι ἦν, εί τῷ Παύλῳ κατὰ γνώ-
μην ὁ πόνος, εί καλῶς ἐφικδονᾶμενός ἔστι τῆς αὑτοῦ
διανοίας, καὶ μὴ πόῤῥω τῆς ἀληθείας βάλλων καῖ
τοῦ σκοποῦ. Τοῦτο κατὰ νοῦ) στρέφοντι καὶ διαπο-
ροῧντι, μάλα τε τοῦ Θεοῦ δεομένῳ διασαφῆσαι αὐτῷ
τὸ ἀμφιϐαλλόμενον · οὐκ εἰς μακρὰν ὲπιλύεται τὸ
ζητούμενον ’ καὶ ἡ λύσις καθαρὰ, καὶ μηδὲν ἔχουσα
δυσμαθὶς ἢ ἀμφίδοξον, ὁ δὲ τρόπος θαυμαστὸς οἷος.
Καὶ γάρ τῆς τοῦ Θεοῦ σοφίας ἐστὶ καὶ τῶν ὁδῶι
fl Prov. ι, 6.