PG 127, col. 480
ό λόγος ἐπὶ τὰ καιριώτερα.
δ’. Οὗτος ἔφυ μὲν τῆς καλασρῶν γῆς . εὐσεδῶνὲ
δὲ γονέων τυχὼν, ἐξ ἁπαλῶν ὀνύχων ὲν μοναστηρίῳ
δίδοται. Τὴν ἀρετὴν δὲ συμόιώτην προανελόμενος,
ὲν παιδικῷ φρυάγματι πολιὸν ἐπεδείκνυτο φρόνημα.
Ού γὰρ παιδιαῖς ἦν σχολάζων, καὶ ἀθύρμασιν, οὐδὲ
τώθοις, καὶ δρόμοις, καὶ ἅλμασιν, οἷςτὰ πολλάή
νεότης φιλεῖ τέρπεσθαι, ἀλλᾶ προσευχῇ προκείμε-
νος [Ῑ. προσκ.] καὶ άναγνώσμασι, θεοσέϐειάν τε
ὲξασκούμενος, καὶ ἀρετῆς σπεύδων είς τὸ ἀκρότα-
τον. Πάντων δὲ τῶν αὐτῷ κατορθουμένων νηστεία
ἦν τδ ἐξαίρετον, ἢν καὶ ’μέχρις-ἐσχάτης ἀνα-πνοῆς
τηρῆσαι ἐσπούδασε. Τότε δὲ παῖς κομιδῇ ὑπάρχων,
ὲν τῇ πλησιαζούσῃ κώμῃ παρὰ τῶν ἐν τῇ μονῇ τά
πρῶτα φερόντων ἐστέλλετο. Ἐστέλλετο μὲν οὖν ὡς
παῖς, χρείας τῇ μονῇ γενομένης ο ἐσθίοντας δὲ πολ-
λάκις τοὺς ἐκεῖσε παρατυγχάνων, καὶ συνεσθιέναι
αὐτοῖς παρακαλούμενος, οὐκ ἠνείχετο, εὐπρεπεῖ
ἀπολογίᾳ τὴν παράκλησιν άποκρουόμενος* Βεϐρω-
κὼς γάρ ὲν τῇ μονῇ, λέγων, ὲμπεφορημένος εἰμί.
Οὕτω τούτουςνάποκρουόμενος, νηστεύων ἑν τῇ μονῇ
ἀνθυπέστρεφε ο κάκεῖ δὲ πάλιν ὑπὸ τῶν μοναχῶν είς
ἄριστον καλούμενος, τά ὃμοια δρῶν, τὸ τῆς νηστείας
καλὸν ἀμείωτον διετήρει.
ε’. Οὕτως οὖν αὐτοῦ ὲν τῇ τοιαύτῃ μονῇ ἄριστα
ὲκπαιδευομένου, ή τοῦ μακαριωτάτου Νείλου φήμη,
ὡς ἄγγελος Θεοῦ πανταχῆ διαθέουσα, πάντας τοὺς
ἀρετὴν μεταδιώκοντας πρὸς ἑαυτὸν μετεκαλεῖτο.
Νεῖλον δὲ λέγω τὸν νέον, ὲκ Καλαὸρίας μὲν αὑτὸν
ὡρμημένον, δι’ ἔρωτα δὲ ἡσυχίας, τὴν ἐνεγκαμέ-
νην καταλιπόντα, καὶ τόπους ὲκ τόπων ἀναλα-
ϐόντα, τὴν Ἰταλίαν καταλαϐεῖν. Τὴν γάρ τῶν άν-
θρώπων δόξαν ὡς ἀρετῆς ἐμπόδιον φεύγων, τοῖς
ὲρημικωτέροις ἑαυτὸν ἐξεδίδου. Ἀλλ’ ἐπεὶ, κατὰ
τὴν τοῦ Κυρίου φωνὴν, οὐ δύναται πόλις κρυϐῆναι
ἐπάνω ὅρους κειμένη. οὐμενοῦν οὐδὲ διελάνθανε⁸
τορώτερον δὲ σάλπιγγος ή τῶν τούτου ἀρετῶν φήμη
ὴχοῦσα κατάδηλον τὸν ἄνδρα ἐποίει. Τοιγάρτοι καὶ
ὲν τοῖς Καμπανίας μέρεσι μοναστήριον αὑτοῦ
συστησαμένου, ἀφίκοντο πρὸς αὐτὸν μοναχοὶ περὶ
τοὺς ἐξήκοντα ο μεθ’ ὧν καὶ ὁ νῦν ἡμῖν είς διήγη-
σιν προκείμενος θεάρεστος παῖς Βαρθολομαῖος. Πάλιν
οὖν καὶ ἐνταῦθα μοναστήριον, καὶ⁵ τῶν προτέρων
κόπων καὶ ἱδρώτων ἐπανάληψις, καὶ πάλιν ὁ τῷ
Θεῷ κεχαρισμένος νεανίας τοῖς προτέροις ἐπεκτεί-
νεσθαι ἔσπευδεν ο ὡς καί ποτε ἀναγνώσεως γενομέ-
νης καὶ⁵ πάντων άφυπνωσάντων, μόνον τοῦτον μεῖναι
μετὰ τοῦ Πατρδς ἐγρηγοροῦντα, τά δυσχερῆ τε τῆς
Γραφῖκ ἐπιζητοῦντα, καλ⁵ παρὰ τοῦ μεγάλου ἐπι-
λυόμενα· ὥστε τὸν [Ῑατέρρα¹ θαυμάσαντα, ἐκείνοις
μὲν προσονειδίσαι τὰ τῆς ῥᾳθυμίας, ἅτε τῷ ὕπνῳ
δεινῶς ἡττηθεῖσι, καὶ μηδὲ ἴσα μειρακίῳ νήφειν
ἐθέλουσιν, αὐτοῦ δὲ τὴν σπουδὴν καὶ τὴν περὶ τά
καλᾶ προθυμίαν ἀποδέξασθαι.
ς’. Τί οὖν ὲντεῦθεν; Ἔδει καὶ⁸ τὸν μέγαν. Πατέρα
δ’. Οὗτος ἔφυ μὲν τῆς καλασρῶν γῆς . εὐσεδῶνὲ
δὲ γονέων τυχὼν, ἐξ ἁπαλῶν ὀνύχων ὲν μοναστηρίῳ
δίδοται. Τὴν ἀρετὴν δὲ συμόιώτην προανελόμενος,
ὲν παιδικῷ φρυάγματι πολιὸν ἐπεδείκνυτο φρόνημα.
Ού γὰρ παιδιαῖς ἦν σχολάζων, καὶ ἀθύρμασιν, οὐδὲ
τώθοις, καὶ δρόμοις, καὶ ἅλμασιν, οἷςτὰ πολλάή
νεότης φιλεῖ τέρπεσθαι, ἀλλᾶ προσευχῇ προκείμε-
νος [Ῑ. προσκ.] καὶ άναγνώσμασι, θεοσέϐειάν τε
ὲξασκούμενος, καὶ ἀρετῆς σπεύδων είς τὸ ἀκρότα-
τον. Πάντων δὲ τῶν αὐτῷ κατορθουμένων νηστεία
ἦν τδ ἐξαίρετον, ἢν καὶ ’μέχρις-ἐσχάτης ἀνα-πνοῆς
τηρῆσαι ἐσπούδασε. Τότε δὲ παῖς κομιδῇ ὑπάρχων,
ὲν τῇ πλησιαζούσῃ κώμῃ παρὰ τῶν ἐν τῇ μονῇ τά
πρῶτα φερόντων ἐστέλλετο. Ἐστέλλετο μὲν οὖν ὡς
παῖς, χρείας τῇ μονῇ γενομένης ο ἐσθίοντας δὲ πολ-
λάκις τοὺς ἐκεῖσε παρατυγχάνων, καὶ συνεσθιέναι
αὐτοῖς παρακαλούμενος, οὐκ ἠνείχετο, εὐπρεπεῖ
ἀπολογίᾳ τὴν παράκλησιν άποκρουόμενος* Βεϐρω-
κὼς γάρ ὲν τῇ μονῇ, λέγων, ὲμπεφορημένος εἰμί.
Οὕτω τούτουςνάποκρουόμενος, νηστεύων ἑν τῇ μονῇ
ἀνθυπέστρεφε ο κάκεῖ δὲ πάλιν ὑπὸ τῶν μοναχῶν είς
ἄριστον καλούμενος, τά ὃμοια δρῶν, τὸ τῆς νηστείας
καλὸν ἀμείωτον διετήρει.
ε’. Οὕτως οὖν αὐτοῦ ὲν τῇ τοιαύτῃ μονῇ ἄριστα
ὲκπαιδευομένου, ή τοῦ μακαριωτάτου Νείλου φήμη,
ὡς ἄγγελος Θεοῦ πανταχῆ διαθέουσα, πάντας τοὺς
ἀρετὴν μεταδιώκοντας πρὸς ἑαυτὸν μετεκαλεῖτο.
Νεῖλον δὲ λέγω τὸν νέον, ὲκ Καλαὸρίας μὲν αὑτὸν
ὡρμημένον, δι’ ἔρωτα δὲ ἡσυχίας, τὴν ἐνεγκαμέ-
νην καταλιπόντα, καὶ τόπους ὲκ τόπων ἀναλα-
ϐόντα, τὴν Ἰταλίαν καταλαϐεῖν. Τὴν γάρ τῶν άν-
θρώπων δόξαν ὡς ἀρετῆς ἐμπόδιον φεύγων, τοῖς
ὲρημικωτέροις ἑαυτὸν ἐξεδίδου. Ἀλλ’ ἐπεὶ, κατὰ
τὴν τοῦ Κυρίου φωνὴν, οὐ δύναται πόλις κρυϐῆναι
ἐπάνω ὅρους κειμένη. οὐμενοῦν οὐδὲ διελάνθανε⁸
τορώτερον δὲ σάλπιγγος ή τῶν τούτου ἀρετῶν φήμη
ὴχοῦσα κατάδηλον τὸν ἄνδρα ἐποίει. Τοιγάρτοι καὶ
ὲν τοῖς Καμπανίας μέρεσι μοναστήριον αὑτοῦ
συστησαμένου, ἀφίκοντο πρὸς αὐτὸν μοναχοὶ περὶ
τοὺς ἐξήκοντα ο μεθ’ ὧν καὶ ὁ νῦν ἡμῖν είς διήγη-
σιν προκείμενος θεάρεστος παῖς Βαρθολομαῖος. Πάλιν
οὖν καὶ ἐνταῦθα μοναστήριον, καὶ⁵ τῶν προτέρων
κόπων καὶ ἱδρώτων ἐπανάληψις, καὶ πάλιν ὁ τῷ
Θεῷ κεχαρισμένος νεανίας τοῖς προτέροις ἐπεκτεί-
νεσθαι ἔσπευδεν ο ὡς καί ποτε ἀναγνώσεως γενομέ-
νης καὶ⁵ πάντων άφυπνωσάντων, μόνον τοῦτον μεῖναι
μετὰ τοῦ Πατρδς ἐγρηγοροῦντα, τά δυσχερῆ τε τῆς
Γραφῖκ ἐπιζητοῦντα, καλ⁵ παρὰ τοῦ μεγάλου ἐπι-
λυόμενα· ὥστε τὸν [Ῑατέρρα¹ θαυμάσαντα, ἐκείνοις
μὲν προσονειδίσαι τὰ τῆς ῥᾳθυμίας, ἅτε τῷ ὕπνῳ
δεινῶς ἡττηθεῖσι, καὶ μηδὲ ἴσα μειρακίῳ νήφειν
ἐθέλουσιν, αὐτοῦ δὲ τὴν σπουδὴν καὶ τὴν περὶ τά
καλᾶ προθυμίαν ἀποδέξασθαι.
ς’. Τί οὖν ὲντεῦθεν; Ἔδει καὶ⁸ τὸν μέγαν. Πατέρα