PG 161, col. 777
τῶν Γραικῶν ἀσέϐειαν. Οῦτω γὰρ αὐτὸς καλεῖ τοὺς .
ἀθετοῦντας τὴν τάξιν. Ἑν γοῦν τῷ πρὸς Εὐνόμιον
πρώτῳ φηςιν · ‘H μὲν ἔστι φυσικὴ τάξις, ἡ δὲ
κατ’ ἐπιτήδευσιν · καὶ μετ’ ὀλίγαι ' Τούτων τοίνυν
τὸ πρότερον ἀποκρυψάμενος ὁ Εἱινόμιος, τοῦ
δευτέρου εεὸους τῆς τάξεως ἐπεμνήσθη, καὶ
φησι, μὴ χρῆναι ,λέγειν ἐπὶ Θεοῦ τάξιν, ἐπείπερ
ὴ τάξις δευτέρα τοῦ τάττοντος. Ἐκεῖνο δὲ οὐ
σύνοιδεν, ἢ ἑκὼν ἀπεκρύψατο, ὡς ἐστι τι τῆς
τάξεως εἶδος, vim ἐκ τῆς παρ’ ἡμῶν θέσεως συν-
ιστάμενον, ἀλλὰ τῇ κατὰ φύσιν ἀκολουθίᾳ συμο
ϐαῖνον, ὡς τῷ πυρί πρὸς τὸ φῶς ἐστι τὸ ἐξ αὖ- Β
τοῦ. Ἔν τούτοις γὰρ πρότερον τὸ altior λέγομεν,
δεύτερον τὸ’ὰπ“ αὐτοῦς οὺ διαστήματι χωρίζον-
τες ἀπ’ ἀλλήλων ταῦτα, ἀλλὰ τῷ ,λογισμῷ τοῦ
αἰτιατοῦ προεπινοοῦντες τὸ αντιον. Ταῦτα ἐκείνου
τοῦ θείου ἀνδρὸς βοῶντος, καὶ μηδεμίαν ἄλλην ἀπο-
δεχομένου τάξιν, εἰ μὴ τὴν κατ’ αἴτιον καὶ αίτιατὸν,
καὶ ἀσεϐεῖς ἀποκαλοῦντος τοὺς μὴ πιστεύοντας. τρί-
τον εἶναι τὸ Πνεῦμα , καὶ μετὰ τὸν Υίὺν τάττεσθαι,
πῶς ὅλως ἀποτολμιῖηι λέγειν oi. Γραικοὶ, ὡς οὒκ
ἐπιν ἐξ Υἱοῦ τὸ Πνεῦμα;
η’. Ἀλλ’ dav. Τδ δὲ προχεῖσθαι, καὶ ὲκσλύζειν,
καὶ προῖέναι, καὶ πεφηνέναι ἐκ Ιιατρὸς δι’ Υίοῦ τὸ
Πνεῦμα, μὴ οὐκ ἐξ Υίοῦ δίκαι τὸ Πνεῦμα βούλεταις
Ταῦτα δ’ ὃτι πολλοῖς λέλεκται τῶν ἁγίων, οἶδας κα-
λῶς , καὶ διὰ τοῦτο οὺ χρὴ παράγειν τοὺς λέγοντας.
Σκοπῶμεν τοιγαροῦν, εί ὠς δεῖ ταῦτα Γραικοὶ νοοῦ-
σιν. ’Δςκέσει γὰρ τοῦτό σοι. Τὸ προχεῖσθαι, φασὶ,
καὶ ὲκΰλύζειν , καὶ προϊέναι , καὶ πεφηνέναι ἐξ ἁμ-
φοῖι , ἦτοι ὲκ Harpe; δι ἴτἱοῦ τὸ Πνεῦμα, δευτέραν
τινὰ σημαίνει πρόοδον , καθ’ ἣν τῇ κτίσει δωρεῖται
τὸ ίΙνιῦμα, ὃ ἡμῖν δὶδοται οὗ παρὰ τοῦ Πατρὸς μό-
νον, ἀλλὰ δὴ καὶ παρὰ Ιτοῦ ζΥἱοῦ, Διᾳνομὴ οὖν χαρι-
σμάτων αὕτη οὗσαήπρόοδος καὶ χρόνῳ καὶ πρός τί
ἐστι καὶ παρ’ ἀμφοτέρων ο ἡ δὲ ἀΐδιος , καθ’ ἢν ἔχει
τὸ ὑφεστάναι τὸ Πνεῦμα, ἐκ μόνου ἐστὶ τοῦνηατρὸς.
Ταῦτα λέγοντες πρὸς τῷ μηδὲν τὴν τάξιν φυλάττειν,
ὅπερ ἀσεϐὲς ἀποδέδεικται, οὐδὲ Κύριλλον αἰδοῦνται
τὸν θετον, οὑτωσί που λέγοντα ἔν τῷ πρὸς Νεοτόριον
λόγῳ · Et καὶ ἔστιν ἐν ὑποστάσει τὸ Πνεῦμα
ιδικῇ , καὶ δὴ νοεῖται καθ’ ἑαυτὸ , καθὸ Πνεῦμὰ
ἐστι, καὶ οὐχ Υἱὸς, άλλόὗν ἐστιν οὐκ ἀλλά·
τριον τοῦ Υιοῦ. Πνεῦμα γὰρ ἀληθείας ὠνόμα-
σται. καί ἐστι Χριστὸς ἠ ἀλήθεια, καὶ προχεῖται
παρ’ αὑτοῦ, καθάπερ ἀμέλει καί παρὰ τοῦ Θεοῦ
καὶ Πατρός. Οὐ γὰρ ἔχοιεν λέγειν Γραικοὶ, καίτοι
γε δεινοὶ σοφίζεσθαι ὗντες, ὡς ἀποδοτέον τὸ προχεῖ-
ται πρὸς τὺ Ἐν ὑποστάσει ὃν tondi Πνεῦμα.
Ἔστιν ἄρα παρὰ τοῦ Υιοῡ, ὥς καὶ παρὰ τοῦ Harpe;
*εδ Πνεῦμα. Εἰ δὲ φαίης, ὡς δι’ Υίοῦ θέλων δείξαι τὺ
[Ινεῦμα είς τὸ παρὰ τοῦ Υῑοῦ ,εἶναι ἐνέπεσον, ἐπι-
σχες νῦν. Μικρῷ δ’ ὕστερον τὴν διαφορὰν ἐξετάσω-
μεν τῶν προθέσεων. (ὶὺ μὴν am κάκεῖνο εὔηθες, ὅ
τινές φασιν, ὅτι τὸ καθάπερ ὁμοὲωαιν σημαῖνον οὐκ
ἀθετοῦντας τὴν τάξιν. Ἑν γοῦν τῷ πρὸς Εὐνόμιον
πρώτῳ φηςιν · ‘H μὲν ἔστι φυσικὴ τάξις, ἡ δὲ
κατ’ ἐπιτήδευσιν · καὶ μετ’ ὀλίγαι ' Τούτων τοίνυν
τὸ πρότερον ἀποκρυψάμενος ὁ Εἱινόμιος, τοῦ
δευτέρου εεὸους τῆς τάξεως ἐπεμνήσθη, καὶ
φησι, μὴ χρῆναι ,λέγειν ἐπὶ Θεοῦ τάξιν, ἐπείπερ
ὴ τάξις δευτέρα τοῦ τάττοντος. Ἐκεῖνο δὲ οὐ
σύνοιδεν, ἢ ἑκὼν ἀπεκρύψατο, ὡς ἐστι τι τῆς
τάξεως εἶδος, vim ἐκ τῆς παρ’ ἡμῶν θέσεως συν-
ιστάμενον, ἀλλὰ τῇ κατὰ φύσιν ἀκολουθίᾳ συμο
ϐαῖνον, ὡς τῷ πυρί πρὸς τὸ φῶς ἐστι τὸ ἐξ αὖ- Β
τοῦ. Ἔν τούτοις γὰρ πρότερον τὸ altior λέγομεν,
δεύτερον τὸ’ὰπ“ αὐτοῦς οὺ διαστήματι χωρίζον-
τες ἀπ’ ἀλλήλων ταῦτα, ἀλλὰ τῷ ,λογισμῷ τοῦ
αἰτιατοῦ προεπινοοῦντες τὸ αντιον. Ταῦτα ἐκείνου
τοῦ θείου ἀνδρὸς βοῶντος, καὶ μηδεμίαν ἄλλην ἀπο-
δεχομένου τάξιν, εἰ μὴ τὴν κατ’ αἴτιον καὶ αίτιατὸν,
καὶ ἀσεϐεῖς ἀποκαλοῦντος τοὺς μὴ πιστεύοντας. τρί-
τον εἶναι τὸ Πνεῦμα , καὶ μετὰ τὸν Υίὺν τάττεσθαι,
πῶς ὅλως ἀποτολμιῖηι λέγειν oi. Γραικοὶ, ὡς οὒκ
ἐπιν ἐξ Υἱοῦ τὸ Πνεῦμα;
η’. Ἀλλ’ dav. Τδ δὲ προχεῖσθαι, καὶ ὲκσλύζειν,
καὶ προῖέναι, καὶ πεφηνέναι ἐκ Ιιατρὸς δι’ Υίοῦ τὸ
Πνεῦμα, μὴ οὐκ ἐξ Υίοῦ δίκαι τὸ Πνεῦμα βούλεταις
Ταῦτα δ’ ὃτι πολλοῖς λέλεκται τῶν ἁγίων, οἶδας κα-
λῶς , καὶ διὰ τοῦτο οὺ χρὴ παράγειν τοὺς λέγοντας.
Σκοπῶμεν τοιγαροῦν, εί ὠς δεῖ ταῦτα Γραικοὶ νοοῦ-
σιν. ’Δςκέσει γὰρ τοῦτό σοι. Τὸ προχεῖσθαι, φασὶ,
καὶ ὲκΰλύζειν , καὶ προϊέναι , καὶ πεφηνέναι ἐξ ἁμ-
φοῖι , ἦτοι ὲκ Harpe; δι ἴτἱοῦ τὸ Πνεῦμα, δευτέραν
τινὰ σημαίνει πρόοδον , καθ’ ἣν τῇ κτίσει δωρεῖται
τὸ ίΙνιῦμα, ὃ ἡμῖν δὶδοται οὗ παρὰ τοῦ Πατρὸς μό-
νον, ἀλλὰ δὴ καὶ παρὰ Ιτοῦ ζΥἱοῦ, Διᾳνομὴ οὖν χαρι-
σμάτων αὕτη οὗσαήπρόοδος καὶ χρόνῳ καὶ πρός τί
ἐστι καὶ παρ’ ἀμφοτέρων ο ἡ δὲ ἀΐδιος , καθ’ ἢν ἔχει
τὸ ὑφεστάναι τὸ Πνεῦμα, ἐκ μόνου ἐστὶ τοῦνηατρὸς.
Ταῦτα λέγοντες πρὸς τῷ μηδὲν τὴν τάξιν φυλάττειν,
ὅπερ ἀσεϐὲς ἀποδέδεικται, οὐδὲ Κύριλλον αἰδοῦνται
τὸν θετον, οὑτωσί που λέγοντα ἔν τῷ πρὸς Νεοτόριον
λόγῳ · Et καὶ ἔστιν ἐν ὑποστάσει τὸ Πνεῦμα
ιδικῇ , καὶ δὴ νοεῖται καθ’ ἑαυτὸ , καθὸ Πνεῦμὰ
ἐστι, καὶ οὐχ Υἱὸς, άλλόὗν ἐστιν οὐκ ἀλλά·
τριον τοῦ Υιοῦ. Πνεῦμα γὰρ ἀληθείας ὠνόμα-
σται. καί ἐστι Χριστὸς ἠ ἀλήθεια, καὶ προχεῖται
παρ’ αὑτοῦ, καθάπερ ἀμέλει καί παρὰ τοῦ Θεοῦ
καὶ Πατρός. Οὐ γὰρ ἔχοιεν λέγειν Γραικοὶ, καίτοι
γε δεινοὶ σοφίζεσθαι ὗντες, ὡς ἀποδοτέον τὸ προχεῖ-
ται πρὸς τὺ Ἐν ὑποστάσει ὃν tondi Πνεῦμα.
Ἔστιν ἄρα παρὰ τοῦ Υιοῡ, ὥς καὶ παρὰ τοῦ Harpe;
*εδ Πνεῦμα. Εἰ δὲ φαίης, ὡς δι’ Υίοῦ θέλων δείξαι τὺ
[Ινεῦμα είς τὸ παρὰ τοῦ Υῑοῦ ,εἶναι ἐνέπεσον, ἐπι-
σχες νῦν. Μικρῷ δ’ ὕστερον τὴν διαφορὰν ἐξετάσω-
μεν τῶν προθέσεων. (ὶὺ μὴν am κάκεῖνο εὔηθες, ὅ
τινές φασιν, ὅτι τὸ καθάπερ ὁμοὲωαιν σημαῖνον οὐκ