PG 20, col. 1109
In English: The Life of Constantine 3.49 · The Life of Constantine 3.50
εδῖς δεισιδαίμοσιν.
REAAAtoN Ms.
βεαυροῦ σημεῖον ἐν παλατίῳ, καὶ Δασριιὴλ ἐν κρή.-
ναις.
ΕΕἰδες δʼ ὰν ἐπὶ μέσων ἀγορῶν κειμέναις κρήναις,
τὰ τοῦ καλοῦ Ποιμένος σύμβολα, τοῖς ἀπὸ τῶν θείων
λογίων ὀρμωμένοις γνώριμα, τόν τε Δανιὴλ σὺν
αὐτοῖς λέουσιν ἐν χαλκῷ πεπλασμένα (34), χρυσοῦ
τε πετάλοις ἐκλάμποντα. Τοσοῦτος δὲ θεῖος ἔρως τὴν
βασιλέως κατειλήφει ψυχὴν, ὡς τοῖς ἀνακτόροις τῶν
βασιλείων κατὰ τὸν πάντων ἐξοχώτατον οἶκον, τῆς
πρὸς τῷ ὀρόφῳ κεχρυσωμένης φατνώσεως κατὰ τὸ
μεσαίτατον, μεγίστου πίνακος ἀνηπλωμένου, μέσον
ἐμπεπῆχθαι τὸ τοῦ σωτηρίου πάθους σύμβολον, ἐκ
ποικίλων συγκείμενον καὶ πολυτελῶν λίθων, ἐν χρυσῷ
πολλῷ κατειργασμένων. Φυλακτήριον ἐδόκει τοῦτο
αὐτῆς βασιλείας τῷ θεοφιλεῖ πεποιῆσθαι.
ΚEbAAAION I.
Ὁει κοὶ ἐν Κικομηδείᾳ καὶ ἐν ἄλλαις πόλεσιιν
ὐκοδόμησεν ἐκκλησίας.
Τούτοις μὲν οὖν τὴν αὐτοῦ πόλιν ἐκαλλώκιζε·
τὴν δὲ Bιθυνῶν ἄρχουσαν (35) ὀμοίως ἀναθήματι
μεγίστης καὶ ὑπερφυοῦς ἐκκλησίας ἐτίμα, ἐξ οἰ-
κείων θησαυρῶν κάνταῦθα τῷ αὐτοῦ Σωτῆρι τὰ κατʼ
ἐχθρῶν καὶ θεομάχων ἀνυψῶν νικητήρια. Καὶ τῶν
λοιπῶν δʼ ἐθνῶν τὰς μάλιστα κρατιστευούσας πόλεις,
ταῖς τῶν εὐκτηρίων φιλοκαλίαις ἐκπρέπειν ἐποιεῖτο,
ὥσπερ οὖν καὶ τὴν ἐπὶ τῆς ἀνατολικῆς μητροπό-
λεως (3β), ἢ τὴν ἐπώνυμον εἴληφεν Ἀντιόχου προσ-
ηγορίαν· ἐφʼ ἦς ὡς ἐπὶ κεφαλῆς τῶν τῇδε ἐθνῶν,
μονογενές τι χρῆμα ἐκκλησίας, μεγέθους ἔνεκα καὶ
κάλλους, ἀφιέρου, μακροῖς μὲν ἔξωθεν περιβόλοις
τὸν πάντα νεὼν περιλαβὼν, εἴσω δὲ τὸν εὐκτήριον
οἶκον (37) εἰς ἀμήχανον ἐπάρας ὕψος, ἐν ὀκτα-
έδρου (38) μὲν συνεστῶτα σχήματι, οἴκοις δὲ πλείο-
σιν, ἐξέδραις τε ἐν κύκλῳ (39) ὑπερώων τε καὶ κα-
(34) Ἐν χαλκῷ πεπλασμένα. In codice Εuὰ.
scribitur πεπλασμένον, et refertur ad vcrba τόν τε
Δανιήλ. Vulgata tamen lectio magis placet, quippe
quæ tum in Regio codice tum in veteribus schedis
habetur; πεπλασμένα enim refertur ad vocem σύμ-
βολα. Ita scribendum erit τοῦ τε Δανιήλ, etc.
(35) Τὴν δὲ μθυνῶν δρχχουσαν. Nicomediam
intelhgit, quæ caput erat Bithyniæ.Quain urbe Con-
stantinus obsessum Licinium ad deditionem com-
pulerat. In memoriam igitur ejus victoriæ Constan-
tinus Nicomediæ basilicam ædificavit. Vida Soαo-
menum in dibro n, cap. 2.
(36) ὕσπερ οὖν καὶ τὴν ἐπὶ τῆς ἀνατοαικῆς
μητροπόλεως. Scribendum est μητρόπολιν, nisi
malis ita legere : ὥσπερ οὖν καὶ ἐπὶ της ἀνατολικῆς
μητροπόλεως, quod certe non displicet. In codice
Rego scribitur ὥσπερ οὖν καὶ τόν, etc.
(37) ΕΜσω δὲ τὸν εὐκτήριον οἶκον. In Panegy-
rico, pag. Ο30, unde hæc transcripta sunt, Eusebius
dixit ἀνάκτορον. Ego basilicam interpretatus sum,
non ut Christophorsonus sanctuarium.
(3ὲ) Ἐν ὀκταέδρου. Rujusmodi fuit ecclesia illa
quam Nonnus Gregorii Naxisnxeni pater ædificavit
in oppido Naxianαo, ut testatur ipse Gresorius in
REAAAtoN Ms.
βεαυροῦ σημεῖον ἐν παλατίῳ, καὶ Δασριιὴλ ἐν κρή.-
ναις.
ΕΕἰδες δʼ ὰν ἐπὶ μέσων ἀγορῶν κειμέναις κρήναις,
τὰ τοῦ καλοῦ Ποιμένος σύμβολα, τοῖς ἀπὸ τῶν θείων
λογίων ὀρμωμένοις γνώριμα, τόν τε Δανιὴλ σὺν
αὐτοῖς λέουσιν ἐν χαλκῷ πεπλασμένα (34), χρυσοῦ
τε πετάλοις ἐκλάμποντα. Τοσοῦτος δὲ θεῖος ἔρως τὴν
βασιλέως κατειλήφει ψυχὴν, ὡς τοῖς ἀνακτόροις τῶν
βασιλείων κατὰ τὸν πάντων ἐξοχώτατον οἶκον, τῆς
πρὸς τῷ ὀρόφῳ κεχρυσωμένης φατνώσεως κατὰ τὸ
μεσαίτατον, μεγίστου πίνακος ἀνηπλωμένου, μέσον
ἐμπεπῆχθαι τὸ τοῦ σωτηρίου πάθους σύμβολον, ἐκ
ποικίλων συγκείμενον καὶ πολυτελῶν λίθων, ἐν χρυσῷ
πολλῷ κατειργασμένων. Φυλακτήριον ἐδόκει τοῦτο
αὐτῆς βασιλείας τῷ θεοφιλεῖ πεποιῆσθαι.
ΚEbAAAION I.
Ὁει κοὶ ἐν Κικομηδείᾳ καὶ ἐν ἄλλαις πόλεσιιν
ὐκοδόμησεν ἐκκλησίας.
Τούτοις μὲν οὖν τὴν αὐτοῦ πόλιν ἐκαλλώκιζε·
τὴν δὲ Bιθυνῶν ἄρχουσαν (35) ὀμοίως ἀναθήματι
μεγίστης καὶ ὑπερφυοῦς ἐκκλησίας ἐτίμα, ἐξ οἰ-
κείων θησαυρῶν κάνταῦθα τῷ αὐτοῦ Σωτῆρι τὰ κατʼ
ἐχθρῶν καὶ θεομάχων ἀνυψῶν νικητήρια. Καὶ τῶν
λοιπῶν δʼ ἐθνῶν τὰς μάλιστα κρατιστευούσας πόλεις,
ταῖς τῶν εὐκτηρίων φιλοκαλίαις ἐκπρέπειν ἐποιεῖτο,
ὥσπερ οὖν καὶ τὴν ἐπὶ τῆς ἀνατολικῆς μητροπό-
λεως (3β), ἢ τὴν ἐπώνυμον εἴληφεν Ἀντιόχου προσ-
ηγορίαν· ἐφʼ ἦς ὡς ἐπὶ κεφαλῆς τῶν τῇδε ἐθνῶν,
μονογενές τι χρῆμα ἐκκλησίας, μεγέθους ἔνεκα καὶ
κάλλους, ἀφιέρου, μακροῖς μὲν ἔξωθεν περιβόλοις
τὸν πάντα νεὼν περιλαβὼν, εἴσω δὲ τὸν εὐκτήριον
οἶκον (37) εἰς ἀμήχανον ἐπάρας ὕψος, ἐν ὀκτα-
έδρου (38) μὲν συνεστῶτα σχήματι, οἴκοις δὲ πλείο-
σιν, ἐξέδραις τε ἐν κύκλῳ (39) ὑπερώων τε καὶ κα-
(34) Ἐν χαλκῷ πεπλασμένα. In codice Εuὰ.
scribitur πεπλασμένον, et refertur ad vcrba τόν τε
Δανιήλ. Vulgata tamen lectio magis placet, quippe
quæ tum in Regio codice tum in veteribus schedis
habetur; πεπλασμένα enim refertur ad vocem σύμ-
βολα. Ita scribendum erit τοῦ τε Δανιήλ, etc.
(35) Τὴν δὲ μθυνῶν δρχχουσαν. Nicomediam
intelhgit, quæ caput erat Bithyniæ.Quain urbe Con-
stantinus obsessum Licinium ad deditionem com-
pulerat. In memoriam igitur ejus victoriæ Constan-
tinus Nicomediæ basilicam ædificavit. Vida Soαo-
menum in dibro n, cap. 2.
(36) ὕσπερ οὖν καὶ τὴν ἐπὶ τῆς ἀνατοαικῆς
μητροπόλεως. Scribendum est μητρόπολιν, nisi
malis ita legere : ὥσπερ οὖν καὶ ἐπὶ της ἀνατολικῆς
μητροπόλεως, quod certe non displicet. In codice
Rego scribitur ὥσπερ οὖν καὶ τόν, etc.
(37) ΕΜσω δὲ τὸν εὐκτήριον οἶκον. In Panegy-
rico, pag. Ο30, unde hæc transcripta sunt, Eusebius
dixit ἀνάκτορον. Ego basilicam interpretatus sum,
non ut Christophorsonus sanctuarium.
(3ὲ) Ἐν ὀκταέδρου. Rujusmodi fuit ecclesia illa
quam Nonnus Gregorii Naxisnxeni pater ædificavit
in oppido Naxianαo, ut testatur ipse Gresorius in