PG 20, col. 1464
In English: The Church History of Eusebius 8.3.1 · The Church History of Eusebius 8.3.2
τοῦτο πρῶὸν ἐπὶ Καισαρείας τῆς Παλαιστίνης (10)
ἀπετελέσθη σημεῖον. Μετὰ δὲ τοῦτο ἐπὶ τῆς αὐτῆς
πόλεως πλεῖστοι ὅσοι τῶν ἐπιχωρίων ἐκκλησιῶν
ἄρχοντες, δειναῖς αἰκίαις προθύμως διαθλήσαντες,
μεγάλων ἀγώνων ἰστορίαν τοῖς ἐνορῶσιν ἐνεδείξαντν
ἄλλοι δὲ ὑπὸ δειλίας τὴν ψυχὴν προναρκήσαντες, προ-
χείρως οὕτως ἀπὸ πρώτης ἐξησθένησαν προσβολῆς,
τῶν δὲ λοιπῶν ἔκαστος, εἴδη διάφορα βασάνων διήλν-
λαττον, τοτὲ μὲν μάστιξιν ἀνηρίθμοις, τοτὲ δὲ στρε-
βλώσεσι καὶ καταξάνσεσι τῶν πλευρῶν, δεσμοῖς τε
ἀνυπομονήτοις, ὑφʼ ὧν τισι καὶ παρεθῆναι συνέβη
τὰς χεῖρας. Ὁμως δʼ οὖν ἔφερον τὸ ἀποβὰν ἀκολού-
θως τοῖς ἀποῤῥήτοις κρίμασι τοῦ Θεοῦ τέλος. Ὁ
μὲν γὰρ,ἐτέρων κατεχόντων αὐτοῦ τὼ χεῖρε, καὶ τῷ
βωμῷ προσαγόντων, τήν τε μιαρὰν καὶ ἐναγῆ θυ-
σίαν κατὰ τῆς δεξιᾶς ἐπιῤῥιπτούντων, ὡς ἂν τεθυ-
κὼς ἀπηλλάττετο· ὁ δὲ μηδʼ ὅλως ἐφαψάμενος, εἰρη-
κότων δʼ ἐτέρων ὅτι τεθύκοι, σιωπήσας ἀπήει. Ἀλν-
λος ἡμιθανὴς αἰρόμενος, ὡς ἂν ἤδη νεκρὸς ἐῤῥίπτετο,
καὶ ἀνίετό γε τῶν δεσμῶν, ἐν τεθυκόσιν αὐτοῖς λελο-
γισμένος· ὁ δὲ βοῶν καὶ μαρτυρόμενος ὄτι μὴ πεί-
θοιτο, κατὰ στόματος παιόμενος, πολυχειρίᾳ τε τῶν
ἐπὶ τούτῳ τεταγμένων κατασιγαζόμενος, μετὰ βίας
ἐξωθεῖτο, καὶ εἰ μὴ τεθυκὼς ἦν. Οὕτως ἐκ παντὸς τὸ
δεκεῖν ἠνυκκέναι, αὐτοῖς περὶ πολλοῦ ὑπῆρχεν. Ἐκ
δὴ οὖν τῶν τοσούτων μόνοι τοῦ τῶν ἀγίων μαρτύ-
ρων κατηξιώθησαν στεφάνου, Ἀλφειὸς καὶ Ζακ-
χαῖος (11)· οἶ μετὰ μάστιγας καὶ ξεσμοὺς, δεσμά τε
χαλεπὰ καὶ τὰς ἐπὶ τούτοις ἀλγηδόνας, ἐτέρας τε
διαφόρους ἐξετάσεις, νυχθήμερον ὑπὸ τέσσαρα τοῦ
κολαστηρίου ξύλου κεντήματα τοὺς πόδας παρατα-
θέντες, Δίου μηνὸς ἐπτακαιδεκάτῃ (αὕτη παρὰ ω-
μαίοις ἡ πρὸ δεκαπέντε Καλανδῶν Δεκεμβρίων), μό-
νον ἔνα Θεὸν καὶ Χριστὸν βασιλέα Ἰησοῦν ὀμολογή-
σαντες, ῶς τι βλάσφημον φθεγξάμενοι, ὀμοίως τῷ
προτέρῳ μάρτυρι τὰς κεφαλὰς ἀπετμήθησαν.
si impium quidpiam locuti essent, eodem quo primus ille maryr Procopius supplicii genere, abscis-
sis capitibus ifiteriere, die septimo decimo mensis Dii, quod est apud Romanos ante diem xν. Κal,
s2o csæcr u.
De Romano martgre.
Μνήμης ʼ ἄξια τυγχάνει καὶ τὰ περὶ ωμα-
acceperant, ut docet Josephus in fine libri n Con-
tra Apionem. Sed gentiles septem planetarum no-
minibus dies hebdomadis appellarunt, manentque
adhuc apud plerasque gentes hæc nomina, veluti
quædam prisci gentilium erroris reliquiæ. Τertul-
lianus in libro Ad nationes: Vos certe estis qui
etiam in laterculum septem dierum solem recepistis.
Et paulo post : Εxorbitantes et ipsi a estris ad
alienas religiones. Judæi enim festi, Sabbnta, etc.
(10) Τοῦτο πρῶτον ἐπὶ Καιισαρείας τῆς Παλαα-
στίνης. Acta latina: Hoc primum in Cæsarea mar-
tgrium consummatumt est, ex quo apparet horum
Actorum interpretem legisse ἀπετελέσθη μαρτύριον.
(11) Ζακχαίος. Hic diaconus erat Gadarensis
Eeclesiæ. De quo ir Menologio die 18 Novembris
hæc leguntur : Commemoratio SS. martgrums Mi-
chær, Zacchæi diaconi Cadarensis Ecclesiæ et Al-
phæi. Ductus est B. Eacchæus ad tribunal, ferreums
et grave in collo habens vinculum, etc. [CI. Ruinart.
Acta martyrum, p. 79, n. 4. ]
ἀπετελέσθη σημεῖον. Μετὰ δὲ τοῦτο ἐπὶ τῆς αὐτῆς
πόλεως πλεῖστοι ὅσοι τῶν ἐπιχωρίων ἐκκλησιῶν
ἄρχοντες, δειναῖς αἰκίαις προθύμως διαθλήσαντες,
μεγάλων ἀγώνων ἰστορίαν τοῖς ἐνορῶσιν ἐνεδείξαντν
ἄλλοι δὲ ὑπὸ δειλίας τὴν ψυχὴν προναρκήσαντες, προ-
χείρως οὕτως ἀπὸ πρώτης ἐξησθένησαν προσβολῆς,
τῶν δὲ λοιπῶν ἔκαστος, εἴδη διάφορα βασάνων διήλν-
λαττον, τοτὲ μὲν μάστιξιν ἀνηρίθμοις, τοτὲ δὲ στρε-
βλώσεσι καὶ καταξάνσεσι τῶν πλευρῶν, δεσμοῖς τε
ἀνυπομονήτοις, ὑφʼ ὧν τισι καὶ παρεθῆναι συνέβη
τὰς χεῖρας. Ὁμως δʼ οὖν ἔφερον τὸ ἀποβὰν ἀκολού-
θως τοῖς ἀποῤῥήτοις κρίμασι τοῦ Θεοῦ τέλος. Ὁ
μὲν γὰρ,ἐτέρων κατεχόντων αὐτοῦ τὼ χεῖρε, καὶ τῷ
βωμῷ προσαγόντων, τήν τε μιαρὰν καὶ ἐναγῆ θυ-
σίαν κατὰ τῆς δεξιᾶς ἐπιῤῥιπτούντων, ὡς ἂν τεθυ-
κὼς ἀπηλλάττετο· ὁ δὲ μηδʼ ὅλως ἐφαψάμενος, εἰρη-
κότων δʼ ἐτέρων ὅτι τεθύκοι, σιωπήσας ἀπήει. Ἀλν-
λος ἡμιθανὴς αἰρόμενος, ὡς ἂν ἤδη νεκρὸς ἐῤῥίπτετο,
καὶ ἀνίετό γε τῶν δεσμῶν, ἐν τεθυκόσιν αὐτοῖς λελο-
γισμένος· ὁ δὲ βοῶν καὶ μαρτυρόμενος ὄτι μὴ πεί-
θοιτο, κατὰ στόματος παιόμενος, πολυχειρίᾳ τε τῶν
ἐπὶ τούτῳ τεταγμένων κατασιγαζόμενος, μετὰ βίας
ἐξωθεῖτο, καὶ εἰ μὴ τεθυκὼς ἦν. Οὕτως ἐκ παντὸς τὸ
δεκεῖν ἠνυκκέναι, αὐτοῖς περὶ πολλοῦ ὑπῆρχεν. Ἐκ
δὴ οὖν τῶν τοσούτων μόνοι τοῦ τῶν ἀγίων μαρτύ-
ρων κατηξιώθησαν στεφάνου, Ἀλφειὸς καὶ Ζακ-
χαῖος (11)· οἶ μετὰ μάστιγας καὶ ξεσμοὺς, δεσμά τε
χαλεπὰ καὶ τὰς ἐπὶ τούτοις ἀλγηδόνας, ἐτέρας τε
διαφόρους ἐξετάσεις, νυχθήμερον ὑπὸ τέσσαρα τοῦ
κολαστηρίου ξύλου κεντήματα τοὺς πόδας παρατα-
θέντες, Δίου μηνὸς ἐπτακαιδεκάτῃ (αὕτη παρὰ ω-
μαίοις ἡ πρὸ δεκαπέντε Καλανδῶν Δεκεμβρίων), μό-
νον ἔνα Θεὸν καὶ Χριστὸν βασιλέα Ἰησοῦν ὀμολογή-
σαντες, ῶς τι βλάσφημον φθεγξάμενοι, ὀμοίως τῷ
προτέρῳ μάρτυρι τὰς κεφαλὰς ἀπετμήθησαν.
si impium quidpiam locuti essent, eodem quo primus ille maryr Procopius supplicii genere, abscis-
sis capitibus ifiteriere, die septimo decimo mensis Dii, quod est apud Romanos ante diem xν. Κal,
s2o csæcr u.
De Romano martgre.
Μνήμης ʼ ἄξια τυγχάνει καὶ τὰ περὶ ωμα-
acceperant, ut docet Josephus in fine libri n Con-
tra Apionem. Sed gentiles septem planetarum no-
minibus dies hebdomadis appellarunt, manentque
adhuc apud plerasque gentes hæc nomina, veluti
quædam prisci gentilium erroris reliquiæ. Τertul-
lianus in libro Ad nationes: Vos certe estis qui
etiam in laterculum septem dierum solem recepistis.
Et paulo post : Εxorbitantes et ipsi a estris ad
alienas religiones. Judæi enim festi, Sabbnta, etc.
(10) Τοῦτο πρῶτον ἐπὶ Καιισαρείας τῆς Παλαα-
στίνης. Acta latina: Hoc primum in Cæsarea mar-
tgrium consummatumt est, ex quo apparet horum
Actorum interpretem legisse ἀπετελέσθη μαρτύριον.
(11) Ζακχαίος. Hic diaconus erat Gadarensis
Eeclesiæ. De quo ir Menologio die 18 Novembris
hæc leguntur : Commemoratio SS. martgrums Mi-
chær, Zacchæi diaconi Cadarensis Ecclesiæ et Al-
phæi. Ductus est B. Eacchæus ad tribunal, ferreums
et grave in collo habens vinculum, etc. [CI. Ruinart.
Acta martyrum, p. 79, n. 4. ]