PG 24, col. 109
ροῖς περιτυγχάνοντες λόγοις, καὶ τὰς θείας ἀναγιά
νὼσκοντες Γραφὰς, είτα συνιέντες αὐτὰς, ἰσχὺν
ἄρτου νοητῶ δεχόμεθα· ι Οὐ γὰρ ἐπ’ ἄρτῳ μόνῳ,
φησι, ζήσεται ἄνθρωπος · ἀλλ’ ἐπὶ παντὶ ῥήματι
ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος Θεοῦ. ι Ὁμοίως δὲ
νοήσεις καί¹ ἐφ’ ὑδάτων νοητῶν. Ἰουδαῖοί γε μὴν
ἔχουσι μὲν τὸν ἄρτον καὶ τὸ ὕδωρ ἔτι · πολυπραγμο-
νοῦσι γὰρ τὰ Μωύσέως γράμματα, καὶ ἀναγινώσκουσι
τὸν νόμον’ ἐπειδὴ δὲ γινώσκουσιν οὐδὲν, οὐκ ἔχουσι
τὴν ίσγύν τοῦ ἄρτου, οὔτε μὴν τὴν ἰσχὺν τοῦ ὓδατος.
1ῖιλον γὰρ αὐτοῖς καὶ μόνον τὸ γράμμα δέδοται,
ἄρτου μὲν καὶ ὓδατος ὑπόληψιν ἕχον, τρέφον δὲ αὐ-
τοὺς κατ’ οὐδένα τρόπον είς εὐεξίαν τὴν νοητήν. Καὶ
μαρτυρήσει γράφων ό Παῦλος ’ ι Ἀχρι γὰρ σήμε-
ρον, ἡνίκα ἀναγινώσκεται Μωῦσῆς, κάλυμμα ἐπὶ
τὴν καρδίαν αὐτῶν κεῖται, ι μὴ ἀνακαλυπτόμενον,
ἔτι ὲν Χριστῷ καταργεῖται. Καὶ καθ’ ἓτερον δὲ τρό-
πον ἀφῃρῆσθαί φαμεν ἐκ τῆς Ἰουδαίων συναγωγῆς
ἰσχὺν ἄρτου καὶ ίσχύν ὓδατος · καὶ λόγος ἐστὶ μυστιο
κός. Ἡμεῖς μὲν γὰρ οἱ διὰ πίστεως κεκλημένοι πρὸς
ἁγιασμὸν, τὸν ἄρτον ἔχομεν τὸν ἐξ οὐρανοῦ, τουτέστι
Χριστὸν, ἢτοι τδ σῶμα αὐτοῦ. Εἰ δὲ δή τις ἔροιτο,
ποία τίς ἐστιν ἡ ίσχύς αὐτοῦ, φαμὲν ὅτι ξωοποιός⁸
δίδωσι γάρ τῷ κόσμῳ ζωήν. Προσίεμεν δὲ ὁμοίως
nisi; διὰ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος χάριτι, τοῦ ἁγιά-
ζοντος ἡμᾶς ὓδατος τὴν ἰσχὺν εἶναι λέγοντες, ἁμαρ-
C
τιιῖιν ἀπόθεσιν, ἀναγὲννησιν πνευματικὴν είς συμ-
μορφίαν τὴν εἰς αὐτὸν τὸν Χριστόνο καὶ¹ πρὸς ἐπὶ
τούτοις, παρρησίαν εἰσόδου τῆς είς τὴν τῶν οὐρανῶν
βασιλείαν. Ἐὰν γάρ τις, φησι, ι μὴ γεννηθῇ ἐξ
ὕδατος καὶ πνεύματος, οὐ δύναται εἰσελθεῖν είς
τὴν βασιλείαν τῶν ὀύρανῶν. ι Ἐστὲρηνται δὲ oi
Ἰουδαῖοι τῶν τοιούτων ἀγαθῶν οὐ γάρ ἐστι παρ’
αὐτοῖς ἰσχὺς ἄρτου, τουτέστιν ἡ ὲν Χριστῷ ζωοποί-
τίσις, οὐδ’ έχουσι, τὴν τοῦ ὓδατος ἰσχύν · ἁπομεμένηκε
γὰρ ὲν αὐτοῖς ἀναπόνιπτοςὴ ἁμαρτία· οὐκ εἰσελαύ-
νονσιν εἰς τὴν τῶν οὐρανῶν βασιλείαν, τὸν εἰσκομί-
ζοντα Χριστὸν ἀτιμάζοντες. Οὐ γὰρ ἐπίστευον λέ-
τοντιῚἜγὼ είμι ἡ ὁδὸς, ι καὶ, ι Ἐγώ εἰμι ἡ θύρα. ι
Καὶ πεντηκόνταρχον, καὶ θαυμαστὸν σύ μδουλον,
καὶ mox: ἀρχιτέκτονα , καὶ συνετὸν ἀκροατήν. Καὶ D
ἐπιστήσω νεανίσκους ἄρχοντας αὐτῶν, καὶ ἐμπαῖκται
κυμεύσουσιν αὐτῶν. ι (7) Τίς οὖν ὁρῶνιτούς παρὰ
Ἰουδαίοις ὀνομαζομένους πατριάρχας, νεανίσκους
ἀληθῶς, οὐ τὴν τῶν σωμάτων ἠλικίαν, ἀλλὰ τὰς ψυ-
κάς ἀτελεῖς καὶ ἐνδεεῖς φρενῶν, τούς τε λοιποὺς αὐ-
τῶν διδασκάλους, οὐκ ἂν εἴποι ὲμπαίκτας εἶναι, καὶ
οὖςή προφητεία ἐδήλους
ι Καὶσυμπεσεῖται ό λαὸς, ἄνθρωπος πρὸς ἄνθρω-
MV, καὶ ἄνθρωπος πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ· ι μηδε-
"llatth.1v,4. ¹⁸ ll Cor. ιιι, 15. ⁸⁸ Joan. ιιι, 5.
(7) Hic Hieronymus, ¢_Consideremu§ patriarchas
Iudaeorum: et iuvenes, sive pueros, efleininatosque
νὼσκοντες Γραφὰς, είτα συνιέντες αὐτὰς, ἰσχὺν
ἄρτου νοητῶ δεχόμεθα· ι Οὐ γὰρ ἐπ’ ἄρτῳ μόνῳ,
φησι, ζήσεται ἄνθρωπος · ἀλλ’ ἐπὶ παντὶ ῥήματι
ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος Θεοῦ. ι Ὁμοίως δὲ
νοήσεις καί¹ ἐφ’ ὑδάτων νοητῶν. Ἰουδαῖοί γε μὴν
ἔχουσι μὲν τὸν ἄρτον καὶ τὸ ὕδωρ ἔτι · πολυπραγμο-
νοῦσι γὰρ τὰ Μωύσέως γράμματα, καὶ ἀναγινώσκουσι
τὸν νόμον’ ἐπειδὴ δὲ γινώσκουσιν οὐδὲν, οὐκ ἔχουσι
τὴν ίσγύν τοῦ ἄρτου, οὔτε μὴν τὴν ἰσχὺν τοῦ ὓδατος.
1ῖιλον γὰρ αὐτοῖς καὶ μόνον τὸ γράμμα δέδοται,
ἄρτου μὲν καὶ ὓδατος ὑπόληψιν ἕχον, τρέφον δὲ αὐ-
τοὺς κατ’ οὐδένα τρόπον είς εὐεξίαν τὴν νοητήν. Καὶ
μαρτυρήσει γράφων ό Παῦλος ’ ι Ἀχρι γὰρ σήμε-
ρον, ἡνίκα ἀναγινώσκεται Μωῦσῆς, κάλυμμα ἐπὶ
τὴν καρδίαν αὐτῶν κεῖται, ι μὴ ἀνακαλυπτόμενον,
ἔτι ὲν Χριστῷ καταργεῖται. Καὶ καθ’ ἓτερον δὲ τρό-
πον ἀφῃρῆσθαί φαμεν ἐκ τῆς Ἰουδαίων συναγωγῆς
ἰσχὺν ἄρτου καὶ ίσχύν ὓδατος · καὶ λόγος ἐστὶ μυστιο
κός. Ἡμεῖς μὲν γὰρ οἱ διὰ πίστεως κεκλημένοι πρὸς
ἁγιασμὸν, τὸν ἄρτον ἔχομεν τὸν ἐξ οὐρανοῦ, τουτέστι
Χριστὸν, ἢτοι τδ σῶμα αὐτοῦ. Εἰ δὲ δή τις ἔροιτο,
ποία τίς ἐστιν ἡ ίσχύς αὐτοῦ, φαμὲν ὅτι ξωοποιός⁸
δίδωσι γάρ τῷ κόσμῳ ζωήν. Προσίεμεν δὲ ὁμοίως
nisi; διὰ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος χάριτι, τοῦ ἁγιά-
ζοντος ἡμᾶς ὓδατος τὴν ἰσχὺν εἶναι λέγοντες, ἁμαρ-
C
τιιῖιν ἀπόθεσιν, ἀναγὲννησιν πνευματικὴν είς συμ-
μορφίαν τὴν εἰς αὐτὸν τὸν Χριστόνο καὶ¹ πρὸς ἐπὶ
τούτοις, παρρησίαν εἰσόδου τῆς είς τὴν τῶν οὐρανῶν
βασιλείαν. Ἐὰν γάρ τις, φησι, ι μὴ γεννηθῇ ἐξ
ὕδατος καὶ πνεύματος, οὐ δύναται εἰσελθεῖν είς
τὴν βασιλείαν τῶν ὀύρανῶν. ι Ἐστὲρηνται δὲ oi
Ἰουδαῖοι τῶν τοιούτων ἀγαθῶν οὐ γάρ ἐστι παρ’
αὐτοῖς ἰσχὺς ἄρτου, τουτέστιν ἡ ὲν Χριστῷ ζωοποί-
τίσις, οὐδ’ έχουσι, τὴν τοῦ ὓδατος ἰσχύν · ἁπομεμένηκε
γὰρ ὲν αὐτοῖς ἀναπόνιπτοςὴ ἁμαρτία· οὐκ εἰσελαύ-
νονσιν εἰς τὴν τῶν οὐρανῶν βασιλείαν, τὸν εἰσκομί-
ζοντα Χριστὸν ἀτιμάζοντες. Οὐ γὰρ ἐπίστευον λέ-
τοντιῚἜγὼ είμι ἡ ὁδὸς, ι καὶ, ι Ἐγώ εἰμι ἡ θύρα. ι
Καὶ πεντηκόνταρχον, καὶ θαυμαστὸν σύ μδουλον,
καὶ mox: ἀρχιτέκτονα , καὶ συνετὸν ἀκροατήν. Καὶ D
ἐπιστήσω νεανίσκους ἄρχοντας αὐτῶν, καὶ ἐμπαῖκται
κυμεύσουσιν αὐτῶν. ι (7) Τίς οὖν ὁρῶνιτούς παρὰ
Ἰουδαίοις ὀνομαζομένους πατριάρχας, νεανίσκους
ἀληθῶς, οὐ τὴν τῶν σωμάτων ἠλικίαν, ἀλλὰ τὰς ψυ-
κάς ἀτελεῖς καὶ ἐνδεεῖς φρενῶν, τούς τε λοιποὺς αὐ-
τῶν διδασκάλους, οὐκ ἂν εἴποι ὲμπαίκτας εἶναι, καὶ
οὖςή προφητεία ἐδήλους
ι Καὶσυμπεσεῖται ό λαὸς, ἄνθρωπος πρὸς ἄνθρω-
MV, καὶ ἄνθρωπος πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ· ι μηδε-
"llatth.1v,4. ¹⁸ ll Cor. ιιι, 15. ⁸⁸ Joan. ιιι, 5.
(7) Hic Hieronymus, ¢_Consideremu§ patriarchas
Iudaeorum: et iuvenes, sive pueros, efleininatosque