PG 32, col. 132
In English: De Spiritu Sancto 15
οἰ βαπτίζόμενοι’”Ωστε εἴ τίς ἔστιν εν τῷ ὕδατι χοὶ-
ρις, οὐκ ἐκ τῆς φύσεώς ἐστι τοῦ ὕδατος, ἀλλ’ ἐκ
τῆς του Πνεύματος παρουσίας. Οὐ γάρ ἐστι τό βά-
πτισμα ῥύπου σαρκός ἀπόθεσις, ἀλλὰ συνειδήσεως
ἀγαθῆς ἐπερώτημα εἰς Θεὸν. Πρὸς οὖν τόν ἐξ ἀνα-
στάσεως βίον καταρτίξων ἡμᾶς ό Κύριος, τήν εὐαγ-
γελικὴν πᾶσαν ἐκτίθεται πολιτείαν, τό ἀόργητον, τὸ
ἀνεξίκακον, τό φιληδονίας ἀρρύπωτον (91), τὸ ἀφιλ-
άργυρον τοῦ τρόπου νομοθετῶν · ὥστε οἱπερ ό αἰὼν
ἐκεῖνος κατά τὴν φυσιν κέκτηται, ταῦτα προλαϐόν-
τας ἠμᾶς ἐκ προαιρέσεως κατορθουν. Εἰ τοίνυν τις
Β 36. Διά Πνεύματος ἁγίου ἠ εἰς παράδεισον ἀποκα-
τάστασις ο ἡ εἰς βασιλείαν οὐρανῶν ἄνοδος · ἠ εἰς
υἱοθεσίαν ἐπάνοδος · η παρρησία τοῦ καλεῖν ἐαυ-
τῶν (93) Πατέρα τόν Θεὸν, κοινωνὸν γενέσθαι τῆς,
χάριτος τοῦ Χριστοῦ, τέκνον φωτὸς χρηματίζειν,
δόξης ἀϊδίου μετέχειν, καὶ ἁπαξαπλῶς ἐν παντὶ πλη-
ρώματι εὐλογίας γενέσθαι ἓν τε τῷ αἰῶνι τούτῳ καὶ
ἐν τῷ μέλλοντι ⁸ τῶν ἄν ἐπαγγελίαις ἀποκειμένων
ἡμῖν ἀγαθῶν, ὧν διὰ πίστεως ἀπεκδεχόμεθα τὴν
ἀπόλαυσιν, ὡς ἤδη πορόντων, τὴν χάριν ἓνοπτριξό-
μενοι. Εἰ γὰρ ό ἀρραϐὼν τοιοῦτος, ἡλίκον τὸ τί·
λειον ; καὶ εἰ ἡ ἀπαρχὴ τοσαύτη (94), τίς ἡ τοῦ ὅλου
πλήρωσιςο Ἔτι κάκεῖθεν τῆς ἀπὸ τοῦ Πνεύματος
C χάριτος πρὸς τό έν ὕδατι βάπτισμα γνώριμον τὸ
διάφορον · ότι Ἰωάννης μεν ἐϐάπτισεν ἄν ὕδατι εἰς
μετάνοιαν, ό δε Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ίν τῷ
ιινεύματι τῷ ἁγίῳ (95). Ἐγὼ μεν γὰρ ὑμᾶς, φησὶ,
βαπτίζω ἐν ὕδατι εἰς μετάνοιαν · ό δε ὀπίσω μου
ἐρχόμενος ἰσχυρότερός μού ἐστιν ο οὗ οὐκ εἰμὶ
ἰσχυρότερός μού ἐστιν*
ἱκανός τά ὑποδήματα βαστάσαι ’ αὐτὸς ὑμᾶς
αὐτὸς
βαπτίσει ἐν Πνεύματι ἁγίῳ. καὶ πυρί⁹ τὸ τοῦ
πυρὸς βάπτισμα τὴν ἐν τῇ κρίσει δοκιμασίαν λέγων,
καθά φησιν ό Ἀπόστολος ’ Ἐκάστου τὸ* ἔργον
ὁποῖόν ἐστι, τό πῦρ αὐτὸ (96) δοκιμάσει· καὶ
πάλιν ο Ἠ γὰρ ἡμέρα δηλώσει, ὅτι ἐν πυρὶ ἀπο-
καλύπτεται. Ἤδη δὲ τινες ἐν τοῖς ὑπερ εὐσεϐείας
D
ἀγῶσιν, ἀληθείᾳ καὶ οὐ μιμήσει τὸν ὑπὲρ Χριστοῦ
θάνατον ὑποστάντες, οὐδὲν τῶν ἐκ τοῦ ὕδατος συμ-
ϐόλων εἰς σωτηρίαν ἐπεδεήθησαν, ἐν τῷ ἰδίῳ ai-
ματι βαπτισθέντες. Καὶ οὐκ ἀθετῶν τό ἐν τῷ ὕδατι
βάπτισμα, ταῦτα λέγω, ἀλλά τοὺς λογισμοὺς καθ-
αιρῶν τῶν ἐπαιρομένων κατά τοῦ Πνεύματος, καὶ
⁵ο ibid.
πλήρωσις, quae verba sicreddidit Erasmus ε 0αᾷ
erit verbi consummatio ? Paulo post addimus εις
μετάνοιαν ex tribus codicibus.
(95) Τῷ ἀγίῳ. Editi addunt καὶ τῷ πυρί. Sed hinc
in nullo codice ms.
(96) Αὐτό- Legitur ea vox in cod. Colbert. et
Reg. quinto, abest ab aliis.
ρις, οὐκ ἐκ τῆς φύσεώς ἐστι τοῦ ὕδατος, ἀλλ’ ἐκ
τῆς του Πνεύματος παρουσίας. Οὐ γάρ ἐστι τό βά-
πτισμα ῥύπου σαρκός ἀπόθεσις, ἀλλὰ συνειδήσεως
ἀγαθῆς ἐπερώτημα εἰς Θεὸν. Πρὸς οὖν τόν ἐξ ἀνα-
στάσεως βίον καταρτίξων ἡμᾶς ό Κύριος, τήν εὐαγ-
γελικὴν πᾶσαν ἐκτίθεται πολιτείαν, τό ἀόργητον, τὸ
ἀνεξίκακον, τό φιληδονίας ἀρρύπωτον (91), τὸ ἀφιλ-
άργυρον τοῦ τρόπου νομοθετῶν · ὥστε οἱπερ ό αἰὼν
ἐκεῖνος κατά τὴν φυσιν κέκτηται, ταῦτα προλαϐόν-
τας ἠμᾶς ἐκ προαιρέσεως κατορθουν. Εἰ τοίνυν τις
Β 36. Διά Πνεύματος ἁγίου ἠ εἰς παράδεισον ἀποκα-
τάστασις ο ἡ εἰς βασιλείαν οὐρανῶν ἄνοδος · ἠ εἰς
υἱοθεσίαν ἐπάνοδος · η παρρησία τοῦ καλεῖν ἐαυ-
τῶν (93) Πατέρα τόν Θεὸν, κοινωνὸν γενέσθαι τῆς,
χάριτος τοῦ Χριστοῦ, τέκνον φωτὸς χρηματίζειν,
δόξης ἀϊδίου μετέχειν, καὶ ἁπαξαπλῶς ἐν παντὶ πλη-
ρώματι εὐλογίας γενέσθαι ἓν τε τῷ αἰῶνι τούτῳ καὶ
ἐν τῷ μέλλοντι ⁸ τῶν ἄν ἐπαγγελίαις ἀποκειμένων
ἡμῖν ἀγαθῶν, ὧν διὰ πίστεως ἀπεκδεχόμεθα τὴν
ἀπόλαυσιν, ὡς ἤδη πορόντων, τὴν χάριν ἓνοπτριξό-
μενοι. Εἰ γὰρ ό ἀρραϐὼν τοιοῦτος, ἡλίκον τὸ τί·
λειον ; καὶ εἰ ἡ ἀπαρχὴ τοσαύτη (94), τίς ἡ τοῦ ὅλου
πλήρωσιςο Ἔτι κάκεῖθεν τῆς ἀπὸ τοῦ Πνεύματος
C χάριτος πρὸς τό έν ὕδατι βάπτισμα γνώριμον τὸ
διάφορον · ότι Ἰωάννης μεν ἐϐάπτισεν ἄν ὕδατι εἰς
μετάνοιαν, ό δε Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ίν τῷ
ιινεύματι τῷ ἁγίῳ (95). Ἐγὼ μεν γὰρ ὑμᾶς, φησὶ,
βαπτίζω ἐν ὕδατι εἰς μετάνοιαν · ό δε ὀπίσω μου
ἐρχόμενος ἰσχυρότερός μού ἐστιν ο οὗ οὐκ εἰμὶ
ἰσχυρότερός μού ἐστιν*
ἱκανός τά ὑποδήματα βαστάσαι ’ αὐτὸς ὑμᾶς
αὐτὸς
βαπτίσει ἐν Πνεύματι ἁγίῳ. καὶ πυρί⁹ τὸ τοῦ
πυρὸς βάπτισμα τὴν ἐν τῇ κρίσει δοκιμασίαν λέγων,
καθά φησιν ό Ἀπόστολος ’ Ἐκάστου τὸ* ἔργον
ὁποῖόν ἐστι, τό πῦρ αὐτὸ (96) δοκιμάσει· καὶ
πάλιν ο Ἠ γὰρ ἡμέρα δηλώσει, ὅτι ἐν πυρὶ ἀπο-
καλύπτεται. Ἤδη δὲ τινες ἐν τοῖς ὑπερ εὐσεϐείας
D
ἀγῶσιν, ἀληθείᾳ καὶ οὐ μιμήσει τὸν ὑπὲρ Χριστοῦ
θάνατον ὑποστάντες, οὐδὲν τῶν ἐκ τοῦ ὕδατος συμ-
ϐόλων εἰς σωτηρίαν ἐπεδεήθησαν, ἐν τῷ ἰδίῳ ai-
ματι βαπτισθέντες. Καὶ οὐκ ἀθετῶν τό ἐν τῷ ὕδατι
βάπτισμα, ταῦτα λέγω, ἀλλά τοὺς λογισμοὺς καθ-
αιρῶν τῶν ἐπαιρομένων κατά τοῦ Πνεύματος, καὶ
⁵ο ibid.
πλήρωσις, quae verba sicreddidit Erasmus ε 0αᾷ
erit verbi consummatio ? Paulo post addimus εις
μετάνοιαν ex tribus codicibus.
(95) Τῷ ἀγίῳ. Editi addunt καὶ τῷ πυρί. Sed hinc
in nullo codice ms.
(96) Αὐτό- Legitur ea vox in cod. Colbert. et
Reg. quinto, abest ab aliis.