PG 32, col. 683
In English: The Letters 189
ἀνεκδιηγήτῳ κακίᾳ· ἣν ῥεύματος πονηροῦ δίκην κατά
τῆς ζωῆς ἡμῶν ἐπιρῥυεῖσαν (85) εὐμηχάνως διέχεάς,
τὴν βαρεῖαν ταύτην φλεγμονὴν τῆς καρδίας ἡμῶν
ἐπαντλήσει τῶν παρηγορικῶν λόγων διαφορήσας. Ἐγώ
γὰρ (84), πρὸς τὴν ἐπάλληλον τῶν ἐχθρῶν ἡμῶν καὶ
ποικίλην καθ’ ἡμῶν ἐπιχείρησιν ἀποϐλέπων, σιω-
πᾷν ᾤμην δεῖν, καὶ δέχεσθαι καθ’ ἡσυχίαν τὰ ἐπαγό-
μενοι (85), μηδε ἀντερεῖν τοῖς καθωπλισμένοις τῷ ψεύδει,
τῷ πονηρῷ τούτῳ ὅπλῳ, τῷ καὶ διὰ τῆς ἀληθείας πολ-
λάκις τὴν ἀκμὴν εἰσωθοῦντι. Σὺ δὲ, καλῶς ποιῶν, μὴ
καταπροδιδόναι τὴν ἀλήθειαν ἐνεκελεύού 86), ἀλλὰ δι-
ελέγχειν τοὺς συκοφάντας, ὡς ἃν μὴ πολλοὶ παραϐλαϐεῖεν, ⁴
κατευημεροῦντος τῆς ἀληθείας τοῦ ψεύδ ους .
2. Ἐδοξαν οὖν μοι παραπλήσιόν τι ποιεῖν τῷ Δί-
σωπείῳ μύθῳ οἰ τὸ ἀπροφάσιστον καθ’ ἡμῶν ἀναλα-
ϐόντες μῖσος. Ὠς γὰρ ἐκεῖνος ἐγκλήματά τινα τῷ αρνίῳ
τὸν λύκον προφέρειν ἕποίησεν, αἰσχυνόμενον δῆθεν τὸ
δοκεῖν ἄνευ δικαίας προφάσεως ἀναιρεῖν τὸν μηδὲν
προλυπήσανταο τοῦ δε ἀρνὸς (87) πᾶσαν τὴν ἑκ
συκοφαντίας ἐπαγομένην αἰτίαν εὐχερῶς διαλύοντος,
μηδεν μᾶλλον ὑφίεσθαι τῆς ὁρμῆς τόν λύκον, ἀλλά τοῖς
μὶν δικαίοις ἡττᾶσθαι, τοῖς δὲ ὀδοῦσι νικᾷν - οὕτως
οἷς τὸ καθ’ ἡμῶν μῖσος ᾦς τι τῶν ἀγαθῶν ἐσπουδάσθη,
ἕρυθριῶντες τάχα τὸ δοκεῖν ἄνευ αἰτιας μισεῖν, αἰτίας
πλάττουσι καθ’ ἡμῶν καὶ ἐγκλήματα, καὶ οὐδενὶ τῶν
λεγομένων μέχρι παντὸς ἐπιμένουσιν· ἀλλὰ νῦν μὶν
, μετ’ ὀλίγον δὲ ἄλλο, καὶ αὖθις ἕτερον τῆς
τοῦτο
καθ’ ἡμῶν δυσμενείας τό αἴτιον λέγουσι, Βέϐηκε δὲ
αὐτοῖς ἐπ’ οὐδενὸς ἡ κακία· ἀλλ’ ὅταν τούτου τοῦ
ἐγκλήματος ἀποσεισθῶσιν, ἑτέρῳ προσφύονται, καὶ
ἀπ’ ἐκείνου πάλιν καταλαμϐάνουσιν ἕτερον · κᾶν πάντα
διαλυθῇ τὰ ἐγκλήματα, τοῦ μισεῖν οὐκ ἀφίστανται.
Τρεῖς θεοὺς (88) πρεσϐεύεσθαι παρ,ἡ μῶν αἰτιῶνται, καὶ
περιηχοῦσι τὰς ἀκοὰς τῶν πολλῶν, καὶ πιθανῶς
κατασκευάζοντες τὴν διαϐολὴν ταύτην ού παύονται.
Ἀλλ’ ὑπερμάχεται ἡμῶν ἡ ἀλήθεια, καὶ ἓν κοινῷ πρὸς
πάντας, καὶ ἰδίᾳ πρὸς τοὺς ἐντυγχάνοντας, δεικνύντων
ἡμῶν, ὅτι ἀνατεθεμάτισται παρ’ ἡμῶν πᾶς ό τρεῖς
λέγων θεοὺς, καὶ οὐδε Χριστιανὸς εἶναι κρίνεται.
Ἀλλ’ όταν τοῦτο ἀκούσωσι, πρόχειρος αὐτοῖς καθ’ ἡμῶν
ὁ Σαϐελλιος, καὶ ἡ ἐξ ἐκείνου νόσος ἐπιθρυλλείται τῷ
ἡμετὲρῳ λόγῳ. Πάλιν καὶ πρὸς τοῦτο ἡμεῖς τὸ σύνηθες
ὅπλον τὴν ἀλήθειαν προϐαλλόμεθαο δεικνύντες, ὅτι
ἇπίσης τῷ Ἰουδαϊσμῷ καὶ τὴν τοιαυτην αἳρεσιν φρίτ-
τομεν.
3. Τί οὖν; ἆρα μετὰ τοσαύτας ἐγχειρήσας ἀπο-
καμόντες (89) ἡσύχασαν ; Ούκ ἔστι ταῦτα (90). Ἀλλά
(83) Ἐπιρῥ-υεῖσανε-Ῑιδ. Vat: cum tribus aliis et
Niss. ac editionellagan. Legitur ἔπιῤῥέουσαν in
Parisiensi, et ἀπορρυᾷεῖσαν in Basileensi’.
(819) Ἐγὼ-γὰρ. Ita Med. cum tribus aliis et Nyss.
Editi"E«/e δὲ.
85) Yide faddenda. _ ,
85) Vide Addenda. .
£86) Ἐνεκελεύου. Ita mss. sex. Edili ενεκέλευες.
Nyss. ἐνεκελεύσω.
(87) Τοῦ δὴ ἀρνός. Leve discrimen inter hanc
τῆς ζωῆς ἡμῶν ἐπιρῥυεῖσαν (85) εὐμηχάνως διέχεάς,
τὴν βαρεῖαν ταύτην φλεγμονὴν τῆς καρδίας ἡμῶν
ἐπαντλήσει τῶν παρηγορικῶν λόγων διαφορήσας. Ἐγώ
γὰρ (84), πρὸς τὴν ἐπάλληλον τῶν ἐχθρῶν ἡμῶν καὶ
ποικίλην καθ’ ἡμῶν ἐπιχείρησιν ἀποϐλέπων, σιω-
πᾷν ᾤμην δεῖν, καὶ δέχεσθαι καθ’ ἡσυχίαν τὰ ἐπαγό-
μενοι (85), μηδε ἀντερεῖν τοῖς καθωπλισμένοις τῷ ψεύδει,
τῷ πονηρῷ τούτῳ ὅπλῳ, τῷ καὶ διὰ τῆς ἀληθείας πολ-
λάκις τὴν ἀκμὴν εἰσωθοῦντι. Σὺ δὲ, καλῶς ποιῶν, μὴ
καταπροδιδόναι τὴν ἀλήθειαν ἐνεκελεύού 86), ἀλλὰ δι-
ελέγχειν τοὺς συκοφάντας, ὡς ἃν μὴ πολλοὶ παραϐλαϐεῖεν, ⁴
κατευημεροῦντος τῆς ἀληθείας τοῦ ψεύδ ους .
2. Ἐδοξαν οὖν μοι παραπλήσιόν τι ποιεῖν τῷ Δί-
σωπείῳ μύθῳ οἰ τὸ ἀπροφάσιστον καθ’ ἡμῶν ἀναλα-
ϐόντες μῖσος. Ὠς γὰρ ἐκεῖνος ἐγκλήματά τινα τῷ αρνίῳ
τὸν λύκον προφέρειν ἕποίησεν, αἰσχυνόμενον δῆθεν τὸ
δοκεῖν ἄνευ δικαίας προφάσεως ἀναιρεῖν τὸν μηδὲν
προλυπήσανταο τοῦ δε ἀρνὸς (87) πᾶσαν τὴν ἑκ
συκοφαντίας ἐπαγομένην αἰτίαν εὐχερῶς διαλύοντος,
μηδεν μᾶλλον ὑφίεσθαι τῆς ὁρμῆς τόν λύκον, ἀλλά τοῖς
μὶν δικαίοις ἡττᾶσθαι, τοῖς δὲ ὀδοῦσι νικᾷν - οὕτως
οἷς τὸ καθ’ ἡμῶν μῖσος ᾦς τι τῶν ἀγαθῶν ἐσπουδάσθη,
ἕρυθριῶντες τάχα τὸ δοκεῖν ἄνευ αἰτιας μισεῖν, αἰτίας
πλάττουσι καθ’ ἡμῶν καὶ ἐγκλήματα, καὶ οὐδενὶ τῶν
λεγομένων μέχρι παντὸς ἐπιμένουσιν· ἀλλὰ νῦν μὶν
, μετ’ ὀλίγον δὲ ἄλλο, καὶ αὖθις ἕτερον τῆς
τοῦτο
καθ’ ἡμῶν δυσμενείας τό αἴτιον λέγουσι, Βέϐηκε δὲ
αὐτοῖς ἐπ’ οὐδενὸς ἡ κακία· ἀλλ’ ὅταν τούτου τοῦ
ἐγκλήματος ἀποσεισθῶσιν, ἑτέρῳ προσφύονται, καὶ
ἀπ’ ἐκείνου πάλιν καταλαμϐάνουσιν ἕτερον · κᾶν πάντα
διαλυθῇ τὰ ἐγκλήματα, τοῦ μισεῖν οὐκ ἀφίστανται.
Τρεῖς θεοὺς (88) πρεσϐεύεσθαι παρ,ἡ μῶν αἰτιῶνται, καὶ
περιηχοῦσι τὰς ἀκοὰς τῶν πολλῶν, καὶ πιθανῶς
κατασκευάζοντες τὴν διαϐολὴν ταύτην ού παύονται.
Ἀλλ’ ὑπερμάχεται ἡμῶν ἡ ἀλήθεια, καὶ ἓν κοινῷ πρὸς
πάντας, καὶ ἰδίᾳ πρὸς τοὺς ἐντυγχάνοντας, δεικνύντων
ἡμῶν, ὅτι ἀνατεθεμάτισται παρ’ ἡμῶν πᾶς ό τρεῖς
λέγων θεοὺς, καὶ οὐδε Χριστιανὸς εἶναι κρίνεται.
Ἀλλ’ όταν τοῦτο ἀκούσωσι, πρόχειρος αὐτοῖς καθ’ ἡμῶν
ὁ Σαϐελλιος, καὶ ἡ ἐξ ἐκείνου νόσος ἐπιθρυλλείται τῷ
ἡμετὲρῳ λόγῳ. Πάλιν καὶ πρὸς τοῦτο ἡμεῖς τὸ σύνηθες
ὅπλον τὴν ἀλήθειαν προϐαλλόμεθαο δεικνύντες, ὅτι
ἇπίσης τῷ Ἰουδαϊσμῷ καὶ τὴν τοιαυτην αἳρεσιν φρίτ-
τομεν.
3. Τί οὖν; ἆρα μετὰ τοσαύτας ἐγχειρήσας ἀπο-
καμόντες (89) ἡσύχασαν ; Ούκ ἔστι ταῦτα (90). Ἀλλά
(83) Ἐπιρῥ-υεῖσανε-Ῑιδ. Vat: cum tribus aliis et
Niss. ac editionellagan. Legitur ἔπιῤῥέουσαν in
Parisiensi, et ἀπορρυᾷεῖσαν in Basileensi’.
(819) Ἐγὼ-γὰρ. Ita Med. cum tribus aliis et Nyss.
Editi"E«/e δὲ.
85) Yide faddenda. _ ,
85) Vide Addenda. .
£86) Ἐνεκελεύου. Ita mss. sex. Edili ενεκέλευες.
Nyss. ἐνεκελεύσω.
(87) Τοῦ δὴ ἀρνός. Leve discrimen inter hanc