PG 32, col. 71
In English: De Spiritu Sancto 1.1
compendio exigua,atque ob id fortasse contemptui
obnoxia, sed rerum significatarum vi magna : ad
similitudinem sinapis,quod cum sit minutissimum
inter arida semina, si cura debita adhibeatur, in
altitudinem satis magnam exsurgit, ubi vis in eo
latens sese explicuerit ⁸³. Quod si quis ridet, no-
strum videns circa syllabas, ut psalmi verbis utar,
fabulationem ⁶⁹ ; ipse quidem futurum sciat, ut
infrugiferum sui risus fructum metat : nos vero
haudquaquam cedentes hominum conviciis, nec
illorum vituperatione victi studium investigandi
deseramus. Tantum enim abest, ut me harum re-
rum tanquam minutarum pudeat. ut si vel mini-
mam dignitatis earum partem attingam,tum mihi
gratulaturus sim, ut magna quaedam assecuta,
tum fratri nobiscum haec perscrutanti non mediocre
lucrum hinc dicturus obvenisse. Itaque, cum in
minimis verbis conspiciam certamen maximum,
spe praemii non detrecto laborem : ratus sermo-
nem tum mihi fore utilem, tum audientibus satis
magnum fructum allaturum. Quapropter cum ipsojam (dicendum enim est) sancto Spiritu ad expla-
nationem accedam. Et si vis ut me in disputationis viam inducam,ad hujus quaestionis originem pau-
lisper divertam.
3. Nuper precanti mihi cum populo, et utroque
modo glorificationem absolventi Deo ac Patri, in- ο
terdum cum Filio una cum sancto Spiritu, inter-
dum per Filium in sancto Spiritu ; quidam ex iis
qui aderant.crimen intenderunt, dicentes nos non
modo peregrinis ac novis uti vocibus,verum etiam
inter se pugnantibus. Tu porro maxime illorum
utilitate consulens, aut si prorsus ipsi insanabiles
sint, tamen propter eorum,quiin ejusmodi homi-
nes incidunt, securitatem, postulasti quampiam
dilucidam doctrinam de vi harum syllabarum
evulgari. Jam igitur nobis breviter dicendum est,
quantum orationi ratum quoddam et exploratum
principium ponentibus fieri potest.
⁸⁷ Matth. v, i8. ⁸⁸ Matth, xui, 3i, 32.
σθ Psal. cxvm, 85.
(28) ,Αὐτός μέν. P83: ῐρΐιίξξξριύτὸς θέεν ἀνωφελῆ καρ-
πρν τοῦ _ γελοίου ,δρεπέσθω Videtur 'Erasmus ita le-
gisse; sic enim interpretatur : Ipse quidem infru-
ngerum rg‘sus sui fructum metat.
(29) Συνὸιςρευνῶνξι. Hac voce Basilius non adju-
torem'et‘soci'um. aliquem operis designat, ut suspi-
catur Tille‘mpntius, _sed lectorem stu'diosum,idq‘ue
paulo post declarat apertius.
ι (30) ipsaet? γε, φξὲῐαιηδὶο reddit Erasmus. cum
gpso, ut ita_dicam.'._3piritu ς, quasi metueret Basi-
lius ge paulo audaciprhsec'lo‘quendi ratio videre-
tur,“Visa est (.lombefisiojjudfis' Erasmi expressio,
ac illud φάναι. in ejusmodi lpcis vacare pronuntiat:
§ed multo minus'mihi probatur Combefisii obser-
vatio, quam ipsius interpretatio Erasmi. Non enim
ptiose positum esse, et quo sensu accipiendum sit
illud Γδινὲίνςθιι perspici pctestexlibro seciindoi'ddper;
Ξυεέάῃοιῃῑιιηεκρ. ἓὸῥ, ubi Basilius ditficilis Scri-
ptura: testimonii explicationem promittens, haec
obnoxia, sed rerum significatarum vi magna : ad
similitudinem sinapis,quod cum sit minutissimum
inter arida semina, si cura debita adhibeatur, in
altitudinem satis magnam exsurgit, ubi vis in eo
latens sese explicuerit ⁸³. Quod si quis ridet, no-
strum videns circa syllabas, ut psalmi verbis utar,
fabulationem ⁶⁹ ; ipse quidem futurum sciat, ut
infrugiferum sui risus fructum metat : nos vero
haudquaquam cedentes hominum conviciis, nec
illorum vituperatione victi studium investigandi
deseramus. Tantum enim abest, ut me harum re-
rum tanquam minutarum pudeat. ut si vel mini-
mam dignitatis earum partem attingam,tum mihi
gratulaturus sim, ut magna quaedam assecuta,
tum fratri nobiscum haec perscrutanti non mediocre
lucrum hinc dicturus obvenisse. Itaque, cum in
minimis verbis conspiciam certamen maximum,
spe praemii non detrecto laborem : ratus sermo-
nem tum mihi fore utilem, tum audientibus satis
magnum fructum allaturum. Quapropter cum ipsojam (dicendum enim est) sancto Spiritu ad expla-
nationem accedam. Et si vis ut me in disputationis viam inducam,ad hujus quaestionis originem pau-
lisper divertam.
3. Nuper precanti mihi cum populo, et utroque
modo glorificationem absolventi Deo ac Patri, in- ο
terdum cum Filio una cum sancto Spiritu, inter-
dum per Filium in sancto Spiritu ; quidam ex iis
qui aderant.crimen intenderunt, dicentes nos non
modo peregrinis ac novis uti vocibus,verum etiam
inter se pugnantibus. Tu porro maxime illorum
utilitate consulens, aut si prorsus ipsi insanabiles
sint, tamen propter eorum,quiin ejusmodi homi-
nes incidunt, securitatem, postulasti quampiam
dilucidam doctrinam de vi harum syllabarum
evulgari. Jam igitur nobis breviter dicendum est,
quantum orationi ratum quoddam et exploratum
principium ponentibus fieri potest.
⁸⁷ Matth. v, i8. ⁸⁸ Matth, xui, 3i, 32.
σθ Psal. cxvm, 85.
(28) ,Αὐτός μέν. P83: ῐρΐιίξξξριύτὸς θέεν ἀνωφελῆ καρ-
πρν τοῦ _ γελοίου ,δρεπέσθω Videtur 'Erasmus ita le-
gisse; sic enim interpretatur : Ipse quidem infru-
ngerum rg‘sus sui fructum metat.
(29) Συνὸιςρευνῶνξι. Hac voce Basilius non adju-
torem'et‘soci'um. aliquem operis designat, ut suspi-
catur Tille‘mpntius, _sed lectorem stu'diosum,idq‘ue
paulo post declarat apertius.
ι (30) ipsaet? γε, φξὲῐαιηδὶο reddit Erasmus. cum
gpso, ut ita_dicam.'._3piritu ς, quasi metueret Basi-
lius ge paulo audaciprhsec'lo‘quendi ratio videre-
tur,“Visa est (.lombefisiojjudfis' Erasmi expressio,
ac illud φάναι. in ejusmodi lpcis vacare pronuntiat:
§ed multo minus'mihi probatur Combefisii obser-
vatio, quam ipsius interpretatio Erasmi. Non enim
ptiose positum esse, et quo sensu accipiendum sit
illud Γδινὲίνςθιι perspici pctestexlibro seciindoi'ddper;
Ξυεέάῃοιῃῑιιηεκρ. ἓὸῥ, ubi Basilius ditficilis Scri-
ptura: testimonii explicationem promittens, haec