PG 44, col. 600
τετυχηκέναι διὰ τῆς Γραφικῆς μαρτυρίας πιστεύεται,
’δεῖται τοῦ Θεοῦ φανῆναι αὐτῷ, ὡς τοῦ ἀεὶ φαινο-
μένου μηδέπω όφθέντος; Καὶ ή ἄνωθεν φωνὴ, νῦν μὲν
τῇ ἐπιθυμίᾳ τοῦ αἰτοῦντος συντίθεται, καὶ τὴν προσ-
θήκην αύτῷ τῆς χάριτος ταύτης οὐκ ἀπαναίνεται.
Πάλιν δὲ εἰς άπελπισμδν ἀγει, δι’ ὧν ἀποφαίνεται,
ἀχώρητον εἶναι τῇ τῶν ἀνθρώπων ζωῇ τὸ παρ’ ἐκείνου
ζητούμενον. Ἀλλά τινα τόπον εἶναι παρ’ ἐαυτῷ φησιν
6 Θεοῖς, καὶ ἐν τῷ τόπῳ πέτραν, καλ¹ ὀπὴν ἐν τῇ πέ-
B τ’ρᾳ, κελεύει γίνεσθαι τθν
Ταῦτα γὰρ ετ τις κατά τὸ γράμμα βλέποι, ού p.6-
vov ἀσαφὴς τοῖς ζητοῦσίν ἐστιν ή διάνοια, ἀλλ’ οὐδὲ
καθαρεύσει τῆς ἀπεμφαινούσης περὶ Θεοῦ ὑπολή-
ψεως. Μόνων γὰρ τῶν ἐν σχήματι θεωρουμένων, τὸ
μὲν ἐμπρόσθιον, τὸ δέ, όπίσθιονσ πᾶν δὲ σχῆμα, σώ-
ματος πέρας ἐστίν. Ὥστε ὁ σχῆμα περὶ τὸν Θεὸν
ἐννοῶν, οὐδέ τῆς σωματικῆς φύσεως καθαρεύειν αὐ-
τὸν οίηθήσεται. Πᾶν δὲ σῶμα σύνθετόν ἐστι πάντως·
τδ δὲ σύνθετον ἐκ τῆς τῶν ἑτερογενῶν συνδρομῆς ἔχει
τὴν σύστασιν. Τὸ δὲ συντιθέμενον, οὐκ ἄν τις ἀδιά-
λυτον εἶναι εἴποι. Τὸ δὲ διαλυόμενον, ἄφθαρτον εἶναι
σοὺ δύναται. Φθορά γὰρ ή διάλυσις τοῦ συνεστῶτός
ἐστιν. Εἰ οὖν τις τὸ όπίσθιον τοῦ Θεοῦ κατὰ τὸ γράμμα
νοήσειεν, εἰς ταύτην τὴν ἀτοπίαν ἐκ τῆς ἀκολουθίας
κατ’ ἀνάγκην ἀπαχθήσεται. Τὸ γὰρ ἐμπρόσθιόν τε
καὶ όπίσθιον. ἐν σχήματι πάντως* τὸ δέ σχῆμα, ἐν
σώματι. Τοῦτο δὲ διαλυθὲν, διαλυτὸν κατά τὴν ἰδίαν
φύσιν ἐστί. Διαλυτὸν γὰρ ἅπαν τὸ σύνθετον · τὸ δὲ δια-
λυόμενον, ἄφθαρτον εἴναι ού δύναται. ’Ἄρα ό τῷ
γράμματι δουλεύων, φθορὰν διὰ τῆς ἀκολουθίας τῶν
νοημάτων παρά τὸν Θεὸν ἐννοήσειεν. Ἀλλὰ μὴν ἄφθαρ-
τος 6 Θεὸς καὶ ἀσώματος. Ἀλλά τίς ἆρα τοῖς γεγραμ-
μένοις ἐφαρμόσει διάνοια παρά τὸ ἐκ προχείρου
νοούμενον; εί δὲ τοῦτο τὺ μέρος τῶν ἐν τῇ συμφρά-
σει τοῦ λόγου γεγραμμένων, ἑτέραν ἡμᾶς ἐξευρεῖν
ἀναγκάζει διάνοιαν’ προσήκει πάντως καὶπερὶ τοῦ
ἱλου τὸ ἴσον διανοεῖσθαι. υἷον γὰρ ἐν τῷ μέρει νοή-
τομεν, τοιοῦτον ἀνάγκῃ καὶ τὸ ὅλον λαμϐάνομεν.
beoi’iv ml. 6 τόπος 6 παρά τῷ Θεῷ, καὶ ἡ ἐν τῷ τόπῳ
τέτρα, καὶ τὸ ἐν ταύτῃ χώρημα, ὅπερ ὀπὴ όνομάξ
ζεται, καὶ ή ἐκεῖ τοῦ Μωῡσέως εἴσοδος, καὶ ἠ τῆ;
θείας χειρὸς ἐπιϐολὴ τοῦ στομίου, καὶ ὴ πάροδος, καὶ
ἡ κλῆσις, καὶ μετάταῦταὴ τῶνόπισθίων θεωρία. εὐλο-
γῶτερον τῷ τῆς ἀναγωγῆς νόμῳ θεωρηθήσεται. Τί
οὗν ἐστι τὸ εἰκαζόμενον; ὅτι καθάπερ τά κατωφερῆ
τῶν σωμάτων, εἴ τινα κατὰ τοῦ πρανοῦς ὁρμὴν λά-
ϐοι, κᾶν μηδεὶς ἐπωθῶν μετὰ τὴν πρώτην κίνησιν ‘
τύχῃ, αὐτά δι’ ἑαυτῶν ἐπὶτὸ κάταντες ἐν σφοδρο-
τέρᾳ τῇ φορᾷ συνελαύνεται, ἕως ἂν ἐπικλινές ᾖ, καὶ
³⁵ Exod. xum, 20 sqq.
’δεῖται τοῦ Θεοῦ φανῆναι αὐτῷ, ὡς τοῦ ἀεὶ φαινο-
μένου μηδέπω όφθέντος; Καὶ ή ἄνωθεν φωνὴ, νῦν μὲν
τῇ ἐπιθυμίᾳ τοῦ αἰτοῦντος συντίθεται, καὶ τὴν προσ-
θήκην αύτῷ τῆς χάριτος ταύτης οὐκ ἀπαναίνεται.
Πάλιν δὲ εἰς άπελπισμδν ἀγει, δι’ ὧν ἀποφαίνεται,
ἀχώρητον εἶναι τῇ τῶν ἀνθρώπων ζωῇ τὸ παρ’ ἐκείνου
ζητούμενον. Ἀλλά τινα τόπον εἶναι παρ’ ἐαυτῷ φησιν
6 Θεοῖς, καὶ ἐν τῷ τόπῳ πέτραν, καλ¹ ὀπὴν ἐν τῇ πέ-
B τ’ρᾳ, κελεύει γίνεσθαι τθν
Ταῦτα γὰρ ετ τις κατά τὸ γράμμα βλέποι, ού p.6-
vov ἀσαφὴς τοῖς ζητοῦσίν ἐστιν ή διάνοια, ἀλλ’ οὐδὲ
καθαρεύσει τῆς ἀπεμφαινούσης περὶ Θεοῦ ὑπολή-
ψεως. Μόνων γὰρ τῶν ἐν σχήματι θεωρουμένων, τὸ
μὲν ἐμπρόσθιον, τὸ δέ, όπίσθιονσ πᾶν δὲ σχῆμα, σώ-
ματος πέρας ἐστίν. Ὥστε ὁ σχῆμα περὶ τὸν Θεὸν
ἐννοῶν, οὐδέ τῆς σωματικῆς φύσεως καθαρεύειν αὐ-
τὸν οίηθήσεται. Πᾶν δὲ σῶμα σύνθετόν ἐστι πάντως·
τδ δὲ σύνθετον ἐκ τῆς τῶν ἑτερογενῶν συνδρομῆς ἔχει
τὴν σύστασιν. Τὸ δὲ συντιθέμενον, οὐκ ἄν τις ἀδιά-
λυτον εἶναι εἴποι. Τὸ δὲ διαλυόμενον, ἄφθαρτον εἶναι
σοὺ δύναται. Φθορά γὰρ ή διάλυσις τοῦ συνεστῶτός
ἐστιν. Εἰ οὖν τις τὸ όπίσθιον τοῦ Θεοῦ κατὰ τὸ γράμμα
νοήσειεν, εἰς ταύτην τὴν ἀτοπίαν ἐκ τῆς ἀκολουθίας
κατ’ ἀνάγκην ἀπαχθήσεται. Τὸ γὰρ ἐμπρόσθιόν τε
καὶ όπίσθιον. ἐν σχήματι πάντως* τὸ δέ σχῆμα, ἐν
σώματι. Τοῦτο δὲ διαλυθὲν, διαλυτὸν κατά τὴν ἰδίαν
φύσιν ἐστί. Διαλυτὸν γὰρ ἅπαν τὸ σύνθετον · τὸ δὲ δια-
λυόμενον, ἄφθαρτον εἴναι ού δύναται. ’Ἄρα ό τῷ
γράμματι δουλεύων, φθορὰν διὰ τῆς ἀκολουθίας τῶν
νοημάτων παρά τὸν Θεὸν ἐννοήσειεν. Ἀλλὰ μὴν ἄφθαρ-
τος 6 Θεὸς καὶ ἀσώματος. Ἀλλά τίς ἆρα τοῖς γεγραμ-
μένοις ἐφαρμόσει διάνοια παρά τὸ ἐκ προχείρου
νοούμενον; εί δὲ τοῦτο τὺ μέρος τῶν ἐν τῇ συμφρά-
σει τοῦ λόγου γεγραμμένων, ἑτέραν ἡμᾶς ἐξευρεῖν
ἀναγκάζει διάνοιαν’ προσήκει πάντως καὶπερὶ τοῦ
ἱλου τὸ ἴσον διανοεῖσθαι. υἷον γὰρ ἐν τῷ μέρει νοή-
τομεν, τοιοῦτον ἀνάγκῃ καὶ τὸ ὅλον λαμϐάνομεν.
beoi’iv ml. 6 τόπος 6 παρά τῷ Θεῷ, καὶ ἡ ἐν τῷ τόπῳ
τέτρα, καὶ τὸ ἐν ταύτῃ χώρημα, ὅπερ ὀπὴ όνομάξ
ζεται, καὶ ή ἐκεῖ τοῦ Μωῡσέως εἴσοδος, καὶ ἠ τῆ;
θείας χειρὸς ἐπιϐολὴ τοῦ στομίου, καὶ ὴ πάροδος, καὶ
ἡ κλῆσις, καὶ μετάταῦταὴ τῶνόπισθίων θεωρία. εὐλο-
γῶτερον τῷ τῆς ἀναγωγῆς νόμῳ θεωρηθήσεται. Τί
οὗν ἐστι τὸ εἰκαζόμενον; ὅτι καθάπερ τά κατωφερῆ
τῶν σωμάτων, εἴ τινα κατὰ τοῦ πρανοῦς ὁρμὴν λά-
ϐοι, κᾶν μηδεὶς ἐπωθῶν μετὰ τὴν πρώτην κίνησιν ‘
τύχῃ, αὐτά δι’ ἑαυτῶν ἐπὶτὸ κάταντες ἐν σφοδρο-
τέρᾳ τῇ φορᾷ συνελαύνεται, ἕως ἂν ἐπικλινές ᾖ, καὶ
³⁵ Exod. xum, 20 sqq.