PG 46, col. 29
In English: On the Soul and the Resurrection 1
ἁνιχνεύουσινς -Μ.Καὶ μάλιστα (54) μέν τοι, φησὶν
ὴ παρθένος, τοῖς κατὰ τὸ σοφὸν ἐκεῖνο παράγγελμα
γινώσκειν ἐαυτοὺς ἐπιθυμοῦσιν · εἰ κᾶν ἡ (55) διδά-
σκαλος τῶν περὶ ψυχῆς ὑπολήψεων αὑτὴ ἡ ψυχὴ, ὅτι
ἄῦλός τις (56) καὶ ἀσώματος, καταλλήλως τῇ ἰδίᾳ.
φύσει ἐνεργοῦσά (57) τε καὶ κινουμένη, καὶ διὰ τῶν
σωματικῶν ὀργάνων τὰς ἰδίας κινήσεις ἐνδεικνυμένη.
Ἦ γὰρ ὀργανική τοῦ σώματος αῦτη διασκευὴ, ἐστι
μὲν οὐδὲν ἦττον καὶ ἐπὶ τῶν ἀπονεκρωοέντων (58)
διὰ θανάτου, ἀλλ’ ἀκίνητος (59) μένει καὶ ἀνενέρ-
γητος, τῆς ψυχικῆς δυνάμεως ἐν αὐτῇ μὴ οῦ σης. Κινεϊσ
ται δὲ τότε ὅταν ἥ τε (60) αἴσθησις εν τοῖς ὀργάνοις ᾖ,
καὶ διὰ τῆς αἰσθήσεως ή νοητὴ δύναμις διήκῃ (61)
ταῖς ἰδίαις ὁρμαῖς συγκινοῦσα πρὸς τὸ δοκοῦν⁷ τά
ὀργανικὰ αἰσθητήρια. -Γ, Τίοῦν,εῐπον,ἐστὶνή ψυχή ;
εἰ δυνατὸν λόγῳ τινὶ τὴν φύσιν ὑπογραφῆναι , ὡς ἄν
τις γένοιτο ἡμῖν τοῦ ὑποκειμένου διὰ τῆς ὑπογραφῆς
κατανόησις. Καὶ ἡ διδάσκαλος,-Μ. Ἀλλοι μὲν ἄλλως,
φησι, τὸν περὶ αὐτῆς ἀπεφήναντο λόγον, κατὰ τὸ
δοκοῦν ἕκαστος ὁριζόμενοι, ἠ δὲ ἡμετέρα περὶ αὐτῆς
δόξα οὕτως ἔχει· Ψυχή ἐστιν οὐσία γεννητὴ (62),
οὐσία ζῶσα, νοερὰ, σώματι ὀργανικῷ καὶ⁴ αἰσθητικῷ,
δύναμιν ζωτικὴν καὶ τῶν αἰσθητῶν ἀντιληπτικὴν δι’
ἑαυτῆς ἐνιοῦσα (65), ἕως ἂν ἡ δεκτικὴ τούτων συν-
έστηκε (64) φύσις.Καὶ ἅμα ταῦτα λέγουσα δείκνυσι
τῇ χειρὶ τὸν ἰατρὸν τὸν ἐπὶ θεραπείᾳ τοῦ σώματος
αὐτῇ προσκαθήμενον , καί φησιν· Ἐγγὺς ἡμῖν τῶν
εἰρημένων ἡ μαρτυρία. Πῶς γὰρ, εἶπεν (651, οὗτος
ἐπιϐαλὼν τῇ ἀρτηρίᾳ τὴν τῶν δακτύλων ἁφὴν, ἀκούει
τρόπον τινιῖδιὰ τῆς ἁπτικῆς αἰσθήσεως τῆς φύσεως
πρὸς αὑτὸν βοώσης, καὶ τὰ ἰδια πάθη διηγουμένης ,
δτι ἐν ἐπιτάσει ἐστὶ τῷ σώματι τὸ ἀρρώστημα, καὶ
ἀπὺ τῶνδε τῶν σπλάγχνων ἡ νόσος ὥρμηται , καὶ
ἐπὶ τοσόνδε παρατείνει τοῦ φλογμοῦ ἡ ἐπίτασις;
Διδάσκεται δὲ καὶ ὑπὸ τοῦ ὀφθαλμοῦ ἄλλα τοιαῦτα ,
πρός τε τὸ σχῆμα τῆς κατακλίσεως βλέπων, κα)¹ πρὸς
τὴν τῶν σαρκῶν τηκεδόνα. Καὶ ὡς ἐπισημαίνει τὴν
ἔνδον διάθεσιν, τό τε είδος τοῦ χρώματος, ὖπωχρόν
τε ὃν καὶ χολῶδες, καὶ ὴ τῶν ὀμμάτων βολὴ περὶ
¹τῶν λυπούντων (66) καὶ ἀλγύνον αὐτομάτως ἐγκλι ~
rohév'q.‘ Ὡσαύτως δέ καὶ ὴ ἀκοὴ (67) τῶν ὁμοίων
διδάσκαλος γίνεται , τῷ δέ (68) πυκνῷ τοῦ ἄσθματος,
καὶ τῷ συνεκδιδομένῳ μετὰ τῆς ἀναπνοῆς στεναγμῷ
τὸ πάθος ἐπιγινώσκουσα. Εἴποι δ’ ἄν τις μηδὲτὴν
ὀσφρησιν τοῦ ἐπιστήμονος ἀνεπίσκεπτον εἶναι τοῦ
πάθους, ἀλλὰ διὰ τῆς ποιᾶς τοῦ ἄσθματος ἰδιότητος
ἐπιγινώσκειν τὸ ἐγκεκρυμμένον τοῖς σπλάγχνοις ’ἀρ-
ἓξξοςίᾳ etc. ἐχαρμονίῳ ταύτῃ διακοσμήσει.
adlidat. Β μάλα.
(«552) ξι κᾷν ή- Α in lxavfi-
’56) Ἀῦλός τις. Α Β ᾰῦλός τίς ἐστι.
57) Ἐνερνοῦσα. Β ἐνεργουμένη-
ςβνεέγιηοίῖοοάἒ Β ἐνεργουμένη.
58} Ἇπονὲκρωθέντων. ’Ᾱ ἀπονάρκωθέντωνο
59 Ἆκίνητος. Δ Β ἀκίνητός τε.
ᾉκίνηζὸς. A_ Β ᾁκίνητός τε.
ρο) jogar*q_z§._n ὅτ’ δινῆ τε.
eum). διήκηται.
62) rem"). B ’γενητήν
ὴ παρθένος, τοῖς κατὰ τὸ σοφὸν ἐκεῖνο παράγγελμα
γινώσκειν ἐαυτοὺς ἐπιθυμοῦσιν · εἰ κᾶν ἡ (55) διδά-
σκαλος τῶν περὶ ψυχῆς ὑπολήψεων αὑτὴ ἡ ψυχὴ, ὅτι
ἄῦλός τις (56) καὶ ἀσώματος, καταλλήλως τῇ ἰδίᾳ.
φύσει ἐνεργοῦσά (57) τε καὶ κινουμένη, καὶ διὰ τῶν
σωματικῶν ὀργάνων τὰς ἰδίας κινήσεις ἐνδεικνυμένη.
Ἦ γὰρ ὀργανική τοῦ σώματος αῦτη διασκευὴ, ἐστι
μὲν οὐδὲν ἦττον καὶ ἐπὶ τῶν ἀπονεκρωοέντων (58)
διὰ θανάτου, ἀλλ’ ἀκίνητος (59) μένει καὶ ἀνενέρ-
γητος, τῆς ψυχικῆς δυνάμεως ἐν αὐτῇ μὴ οῦ σης. Κινεϊσ
ται δὲ τότε ὅταν ἥ τε (60) αἴσθησις εν τοῖς ὀργάνοις ᾖ,
καὶ διὰ τῆς αἰσθήσεως ή νοητὴ δύναμις διήκῃ (61)
ταῖς ἰδίαις ὁρμαῖς συγκινοῦσα πρὸς τὸ δοκοῦν⁷ τά
ὀργανικὰ αἰσθητήρια. -Γ, Τίοῦν,εῐπον,ἐστὶνή ψυχή ;
εἰ δυνατὸν λόγῳ τινὶ τὴν φύσιν ὑπογραφῆναι , ὡς ἄν
τις γένοιτο ἡμῖν τοῦ ὑποκειμένου διὰ τῆς ὑπογραφῆς
κατανόησις. Καὶ ἡ διδάσκαλος,-Μ. Ἀλλοι μὲν ἄλλως,
φησι, τὸν περὶ αὐτῆς ἀπεφήναντο λόγον, κατὰ τὸ
δοκοῦν ἕκαστος ὁριζόμενοι, ἠ δὲ ἡμετέρα περὶ αὐτῆς
δόξα οὕτως ἔχει· Ψυχή ἐστιν οὐσία γεννητὴ (62),
οὐσία ζῶσα, νοερὰ, σώματι ὀργανικῷ καὶ⁴ αἰσθητικῷ,
δύναμιν ζωτικὴν καὶ τῶν αἰσθητῶν ἀντιληπτικὴν δι’
ἑαυτῆς ἐνιοῦσα (65), ἕως ἂν ἡ δεκτικὴ τούτων συν-
έστηκε (64) φύσις.Καὶ ἅμα ταῦτα λέγουσα δείκνυσι
τῇ χειρὶ τὸν ἰατρὸν τὸν ἐπὶ θεραπείᾳ τοῦ σώματος
αὐτῇ προσκαθήμενον , καί φησιν· Ἐγγὺς ἡμῖν τῶν
εἰρημένων ἡ μαρτυρία. Πῶς γὰρ, εἶπεν (651, οὗτος
ἐπιϐαλὼν τῇ ἀρτηρίᾳ τὴν τῶν δακτύλων ἁφὴν, ἀκούει
τρόπον τινιῖδιὰ τῆς ἁπτικῆς αἰσθήσεως τῆς φύσεως
πρὸς αὑτὸν βοώσης, καὶ τὰ ἰδια πάθη διηγουμένης ,
δτι ἐν ἐπιτάσει ἐστὶ τῷ σώματι τὸ ἀρρώστημα, καὶ
ἀπὺ τῶνδε τῶν σπλάγχνων ἡ νόσος ὥρμηται , καὶ
ἐπὶ τοσόνδε παρατείνει τοῦ φλογμοῦ ἡ ἐπίτασις;
Διδάσκεται δὲ καὶ ὑπὸ τοῦ ὀφθαλμοῦ ἄλλα τοιαῦτα ,
πρός τε τὸ σχῆμα τῆς κατακλίσεως βλέπων, κα)¹ πρὸς
τὴν τῶν σαρκῶν τηκεδόνα. Καὶ ὡς ἐπισημαίνει τὴν
ἔνδον διάθεσιν, τό τε είδος τοῦ χρώματος, ὖπωχρόν
τε ὃν καὶ χολῶδες, καὶ ὴ τῶν ὀμμάτων βολὴ περὶ
¹τῶν λυπούντων (66) καὶ ἀλγύνον αὐτομάτως ἐγκλι ~
rohév'q.‘ Ὡσαύτως δέ καὶ ὴ ἀκοὴ (67) τῶν ὁμοίων
διδάσκαλος γίνεται , τῷ δέ (68) πυκνῷ τοῦ ἄσθματος,
καὶ τῷ συνεκδιδομένῳ μετὰ τῆς ἀναπνοῆς στεναγμῷ
τὸ πάθος ἐπιγινώσκουσα. Εἴποι δ’ ἄν τις μηδὲτὴν
ὀσφρησιν τοῦ ἐπιστήμονος ἀνεπίσκεπτον εἶναι τοῦ
πάθους, ἀλλὰ διὰ τῆς ποιᾶς τοῦ ἄσθματος ἰδιότητος
ἐπιγινώσκειν τὸ ἐγκεκρυμμένον τοῖς σπλάγχνοις ’ἀρ-
ἓξξοςίᾳ etc. ἐχαρμονίῳ ταύτῃ διακοσμήσει.
adlidat. Β μάλα.
(«552) ξι κᾷν ή- Α in lxavfi-
’56) Ἀῦλός τις. Α Β ᾰῦλός τίς ἐστι.
57) Ἐνερνοῦσα. Β ἐνεργουμένη-
ςβνεέγιηοίῖοοάἒ Β ἐνεργουμένη.
58} Ἇπονὲκρωθέντων. ’Ᾱ ἀπονάρκωθέντωνο
59 Ἆκίνητος. Δ Β ἀκίνητός τε.
ᾉκίνηζὸς. A_ Β ᾁκίνητός τε.
ρο) jogar*q_z§._n ὅτ’ δινῆ τε.
eum). διήκηται.
62) rem"). B ’γενητήν