PG 6, col. 1072
In English: Theophilus to Autolycus 2.13
ψυχρὸν τὸ ῥῆμα αὑτοῦ, καὶ ἀλλότριον πάσης ἀλη-
θείας δείκνυται. Θεὸν γὰρ οὺ χρὴ ὑφ’ ἡδονῆς νικᾶ-
σθαι· ὅπου γε καὶ οἱ σώφρονες ἄνθρωποι ἀπέχονται
πάσης αἰσχρᾶς ἡδονῆς καὶ ἐπιθυμίας κακῆς.
13. Ἀλλὰ καὶ τὸ ἐκ τῶν ἐπιγείων κάτωθεν ἄρξα-
ιι καὶ λέγειν τὴν ποίησιν τῶν γεγενημένων, ἀνθρὼ-
ιον καὶ ταπεινὸν καὶ πάνυ ἀσθενὲς τὸ ἐννόημα αὑτοῦ,
πρὸς Θεὸν, ἐστίν. Ἀνθρωπος γὰρ, κάτω ὣν, dp-
ται ὲκ τῆς γῆς οἰκοδομεῖν. καὶ οὐ πρὸς τάξιν (26)
δύναται καὶ τὴν ὀροφὴν ποιῆσαι, ἐὰν μὴ τὸν θεμέλιον
ὑπόθηται. Θεοῦ δὲ τὸ δυνατὸν ὲκ τοῦτου δείκνυται,
ἵνα πρῶτον μὲν ἐξ οὐκ ὄντων ποιῇ τὰ γινόμενα, κα-
θὼς βούλεται (‘27). Τὰ γὰρ παρὰ ἀνθρώποις ἀδύ-
νατα δυνατά ἐστι παρὰ Θεῷ. Διὸ καὶ ὁ προφήτης
πρῶτον εἴρηκε τὴν ποίησιν τοῦ οὐρανοῦ γεγενῆσθαι
τρόπον ἐπέχοντα ὀροφῆς , λέγων · Ἐν ἀρχῇ excin-
σεν ό Θεὸς τὸν οὐρανὸν, τουτέστι διὰ τῆς ἀρχῆς
γεγενῆσθαι τὸν οὐρανὸν, καθὼς ἔφθη μεν δεδηλωκέναι.
Γῆν δὲ λέγει δυνάμει ἔδαφος καὶ θεμέλιον, ἄϐυσσον δὲ
τὴν πληθὺν τῶν ὑδάτων καὶ σκότος διὰτὸ τὸν οὐρα-
νὸν (28) γεγονότα ὑπὸ τοῦ Θεοξὶ taxea-cxistat καθα-
rcspal. πῶμα τά ὕδατα σὺν τῇ γῇο πνεῦμα δὲτὸ
ἐπιφερόμενον ἐπάνω τοῦ ὓδατος, ὂ ἔδωκεν ὁ Θεὸς si;
ογόνησινςὶυ) τῇ κτίσει, καθάπερ ἀνθρώπῳ ψυχὴν
Comment. inqleges Atticas, pag. 4, librum ad Na-
tionesqeniendet e__x Apologetico et in superiore tes-
timonio legat :Exorbitantes et ipsiarestris, ab alic-
nis. religione.
(25) Ἔρεϐον. Cod._Bodl. et Tigur. ἔρεϐος.
(26) "po; τᾴξιν. γει legendum πρόσταξιν, atque
hac voce intelligendum id quod maxime cuuni-t;
vel scribendum καὶ πρὸς τάξιν καὶ οὑ δύναται. Sic
infra n. 25. aetate πρὸς τάξιν crescere. Imitatur
Clirysostomus homil. ’2 in Cenes" hanc. Theophili
sententiam, ct in divino opere, contra quam inbu-
manis fieri solet,,prius cnlmen,deinde fundamentum
perlici observat_,_ πρότερον τὸν ὄροφον. καὶ τότε τὸν
θεμέλιον. Vid. Pliotiunrcod. 240. ‘Sic etiam Basil.,
Ambros. in flexaein.,Greg. Naz. or. 45.
(27) Καθὼς βούλεται. Ᾱιίιίριιάιιιη ante haec verba
esse docet Theophilus, primum utcreet ex 'niliilo,
deinde ut ad arbitrium creet, et ab ipso vertice, si
velit,_incipi_at. Quare aliquid addendum quod re-
Spondcat τῲ πρῶτον.
(28) Διά tot; οὐραγόν. Lego διὰ σεδ-τὸν οὐρανόν.
Paulo post pro καθαπερεὶ. πώματα ὕδατα, posui-
mus καθάπερ πῶμα τὰρΑιιιιιςὲ ita legendutii uio-
nuit Wollius' post Davisium' Lacrosium et Β. Ρ.
Souchet S. J. tu Collect. Dissert. crit. p. 665. Videtur
tenebras sic, explicare, ut _iis occurrat, qui illas
aeternum quidpiam ιεεερῑ Α Deo contrarium linge-
aeternum inopiam isse et ueo contrarium
bant. lla ἓξιδίί.. ltoniil. 2, in Hexaem. n. ὅ.
(ἳθ) Εἷς ζωογόνησιν. §ic etiam Joannes Chry-
soStoqms liqniil. _‘5 "in Cenes: ":1 ἐ ’βνέργειᾲᾕτις
ζωτικὴ προσῆν τοῖς Ᾱθδασι, καὶ οὐκ ἦν ἀπλῖυζς ὓδωρ
ἑστὼς καὶάκίνητον, ἀλλὰ κινούμενον καὶ ζωτικὴν τινὰ
υναμιν νον. .
δύναμιν ἔχον.
θείας δείκνυται. Θεὸν γὰρ οὺ χρὴ ὑφ’ ἡδονῆς νικᾶ-
σθαι· ὅπου γε καὶ οἱ σώφρονες ἄνθρωποι ἀπέχονται
πάσης αἰσχρᾶς ἡδονῆς καὶ ἐπιθυμίας κακῆς.
13. Ἀλλὰ καὶ τὸ ἐκ τῶν ἐπιγείων κάτωθεν ἄρξα-
ιι καὶ λέγειν τὴν ποίησιν τῶν γεγενημένων, ἀνθρὼ-
ιον καὶ ταπεινὸν καὶ πάνυ ἀσθενὲς τὸ ἐννόημα αὑτοῦ,
πρὸς Θεὸν, ἐστίν. Ἀνθρωπος γὰρ, κάτω ὣν, dp-
ται ὲκ τῆς γῆς οἰκοδομεῖν. καὶ οὐ πρὸς τάξιν (26)
δύναται καὶ τὴν ὀροφὴν ποιῆσαι, ἐὰν μὴ τὸν θεμέλιον
ὑπόθηται. Θεοῦ δὲ τὸ δυνατὸν ὲκ τοῦτου δείκνυται,
ἵνα πρῶτον μὲν ἐξ οὐκ ὄντων ποιῇ τὰ γινόμενα, κα-
θὼς βούλεται (‘27). Τὰ γὰρ παρὰ ἀνθρώποις ἀδύ-
νατα δυνατά ἐστι παρὰ Θεῷ. Διὸ καὶ ὁ προφήτης
πρῶτον εἴρηκε τὴν ποίησιν τοῦ οὐρανοῦ γεγενῆσθαι
τρόπον ἐπέχοντα ὀροφῆς , λέγων · Ἐν ἀρχῇ excin-
σεν ό Θεὸς τὸν οὐρανὸν, τουτέστι διὰ τῆς ἀρχῆς
γεγενῆσθαι τὸν οὐρανὸν, καθὼς ἔφθη μεν δεδηλωκέναι.
Γῆν δὲ λέγει δυνάμει ἔδαφος καὶ θεμέλιον, ἄϐυσσον δὲ
τὴν πληθὺν τῶν ὑδάτων καὶ σκότος διὰτὸ τὸν οὐρα-
νὸν (28) γεγονότα ὑπὸ τοῦ Θεοξὶ taxea-cxistat καθα-
rcspal. πῶμα τά ὕδατα σὺν τῇ γῇο πνεῦμα δὲτὸ
ἐπιφερόμενον ἐπάνω τοῦ ὓδατος, ὂ ἔδωκεν ὁ Θεὸς si;
ογόνησινςὶυ) τῇ κτίσει, καθάπερ ἀνθρώπῳ ψυχὴν
Comment. inqleges Atticas, pag. 4, librum ad Na-
tionesqeniendet e__x Apologetico et in superiore tes-
timonio legat :Exorbitantes et ipsiarestris, ab alic-
nis. religione.
(25) Ἔρεϐον. Cod._Bodl. et Tigur. ἔρεϐος.
(26) "po; τᾴξιν. γει legendum πρόσταξιν, atque
hac voce intelligendum id quod maxime cuuni-t;
vel scribendum καὶ πρὸς τάξιν καὶ οὑ δύναται. Sic
infra n. 25. aetate πρὸς τάξιν crescere. Imitatur
Clirysostomus homil. ’2 in Cenes" hanc. Theophili
sententiam, ct in divino opere, contra quam inbu-
manis fieri solet,,prius cnlmen,deinde fundamentum
perlici observat_,_ πρότερον τὸν ὄροφον. καὶ τότε τὸν
θεμέλιον. Vid. Pliotiunrcod. 240. ‘Sic etiam Basil.,
Ambros. in flexaein.,Greg. Naz. or. 45.
(27) Καθὼς βούλεται. Ᾱιίιίριιάιιιη ante haec verba
esse docet Theophilus, primum utcreet ex 'niliilo,
deinde ut ad arbitrium creet, et ab ipso vertice, si
velit,_incipi_at. Quare aliquid addendum quod re-
Spondcat τῲ πρῶτον.
(28) Διά tot; οὐραγόν. Lego διὰ σεδ-τὸν οὐρανόν.
Paulo post pro καθαπερεὶ. πώματα ὕδατα, posui-
mus καθάπερ πῶμα τὰρΑιιιιιςὲ ita legendutii uio-
nuit Wollius' post Davisium' Lacrosium et Β. Ρ.
Souchet S. J. tu Collect. Dissert. crit. p. 665. Videtur
tenebras sic, explicare, ut _iis occurrat, qui illas
aeternum quidpiam ιεεερῑ Α Deo contrarium linge-
aeternum inopiam isse et ueo contrarium
bant. lla ἓξιδίί.. ltoniil. 2, in Hexaem. n. ὅ.
(ἳθ) Εἷς ζωογόνησιν. §ic etiam Joannes Chry-
soStoqms liqniil. _‘5 "in Cenes: ":1 ἐ ’βνέργειᾲᾕτις
ζωτικὴ προσῆν τοῖς Ᾱθδασι, καὶ οὐκ ἦν ἀπλῖυζς ὓδωρ
ἑστὼς καὶάκίνητον, ἀλλὰ κινούμενον καὶ ζωτικὴν τινὰ
υναμιν νον. .
δύναμιν ἔχον.