PG 95, col. 469
ὡσεὶ λέγοι· εἰς μέσον προάγων μὲν τὸν Aat8 Τίνι A tem adjiciendo. Ac si dicat (addseto ntiqus in me-
τὴν μακαριότητα δίδωσιν; τῷ ἐργαζομένῳ, ἢ τῷ
πιστεύοντι; μακαριότητα δὲ λέγει τὴν κορυφὴν τῶν
ἀπάντων ἀγαθῶν.
« Ὁ μακαρισμὸς οὖν οὗτος ἐπὶ τὴν περιτομὴν, ἢ
καὶ ἐπὶ τὴν ἀκροβυστίαν; Λέγομεν γὰρ ὅτι ἐλογίσθη
τῷ Ἀβραὰμή πίστις εἰς δικαιοσύνην. Πῶς οὗν ἐλο-
γίσθη; Ἐν περιτομῇ ὄντι, ἢ ἐν ἀκροβυστίᾳ; Οὐκ
ἐν περιτομῇ, ἀλλʼ ἐν ἀκροβυστίᾳ. »
Δεῖξαι βούλεται τὴν πίστιν πρὸ περιτομῆς ὑπάρ-
χρυσαν, ἐπειδὴ τῇ περιτομῇ μέγα ἐφρόνουν Ἰου-
δαῖοι· κατασκευάζειδὲ αὐτὸ ἐκ τοῦ Ἀβραὰμ, δεικνὺς
αὐτὸν πρῶτον πιστεύσαντα καὶ δικαιωθέντα, εἶτα
μετὰ ταῦτα λαβόντα τὴν περιτομὴν, καὶ αὐτὴν διὰ,pisse circumcisionem: idque non propter seipsum,
«χρείαν τῶν μετὰ ταῦτα, οὐ διʼ ἐαυτόν.
« Καὶ σημεῖον ἔλαβεν περιτομὴν, σφραγῖδα τῆς
δικαιοσύνης τῆς πίστεως τῆς ἐν ἀκροβυστίᾳ, εἰς τὸ
εἶναι αὐτὸν πατέρα πάντων τῶν πιστευόντων διʼ
ἀκροβυστίαν, εἰς τὸ λογισθῆναι αὐτοῖς δικαιοσύνην,
καὶ πατέρα περιτομῆς τοῖς οὐκ ἐκ περιτομῆς μόνον,
ἀλλὰ καὶ τοῖς στοιχοῦσιν τοῖς ἔχνεπιιν τῆς ἐν ἀκρο-
βυστίᾳ πίστεως τοῦ πατρὸς ἡμῶν Ἀβραάμ. »
Διὰ τοῦτο μετὰ τὴν πίστιν περιετμήθη, φησὶν, ἵνα
καὶ τὸ γένος τὸ ἐξ αὐτοῦ κατὰ σάρκα μὴ μισῆται
τὴν πίστιν τοῦ Ἀβραὰμ, καὶ γένηται διὰ τῶν ἀμφο-
τέρων τῆς πίστεως πατὴρ, πρῶτον μὲν τῶν ἐθνῶν,
καθὸ καὶ ἐν ἀκροβυστίᾳ ἔσχεν τὴν πίστιν· δεύτερον
δὲ τῶν ἐν περιτομῇ· καὶ οὐχ ἀπλῶς τῶν ἐν περι-
τομῇ, ἀλλὰ τῶν μιμουμένων τὴν πίστιν αὐτοῦ, ἡς g bsolute istorum qui fidem illius imitarentu, cu-
καὶ σημεῖον γέγονεν ἡ περιτομή. Διὸ καὶ ἐπήγαγε, jus signum exstitit clrcumcisio. Quapropter adje-
τοῖς στοιχοῦσι τοῖς ἔχνεσι τῆς ἐν ἀκροβυστίᾳ
πίσεεως τοῦ πατρός ἡμῶν Ἀβραάμ· ὥστε εἰ ἐκ-
βάλλοιεν οἱ Ἰουδαῖοι τὴν πίστιν, λανθάνοντες ἐκβάλ-
λοντες ⁵ τὴν περιτομήν. Εἰ γὰρ σημεῖον τῆς πίστεως
ἡ περιτομὴ, ἀναιροῦσι δὲ ἐκεῖνο τὸ πρᾶγμα, τουτ-
έστιν ἦς καὶ σημεῖον ἡ περιτομὴ, τίς ἔτι τῆς σφρα-
γδος ἡ χρεία; Εἰ γὰρ οὐ δεικύει τὸν στρατιώτην,
περιττὴ καὶ ἀνόνητος.
« Οὐ γὰρ διὰ νόμου ἡ ἐπαγγελία τῷ Ἀβραὰμ, ἢ
τῷ σπέρματι αὐτοῦ, τὸ κληρονόμον εἶναι κόσμου,
ἀλλὰ δικαιοσύνης πίστεως. »
sed per justitiam fidei.
Δείξας πρφφερεύουσαν τὴν πίστιν τῆς περιτομῆς,
δείκνυσι πάλιν, ὡς καὶ ἡ πλήρωσις τῆς ἐπαγγελίας exstitisse, rursum demonstrat ea impleri promis-
g sionem Abrahæ factam.
πρὸς Ἀβραάμ.
« Εἰ γὰρ οἱ ἐκ νόμου κληρονόμοι, κεκένωται ἡ
ππίστις καὶ κατήργηται ἡ ἐπαγγελία· ὁ γὰρ νόμος sunt, exinanita est fides, abolita est promissio.
ὀργὴν κατεργάζεται. Οὗ δὲ οὐκ ἔστι νόμος, οὐδὲ LLex enim iram operatur. Hbi vero non est ex,
παράβασις. Διὰ τοῦτο ἐκ πίστεως, ἵνα κατὰ χάριν, nec peævaricatio. Ideo ex fide, ut secundum gra-
εἰς τὸ εἶναι βεβαίαν τὴν ἐπαγγελίαν παντὶ τῷ σπέρ- tiam firma sit promissio omni semini : non ei qui
ματι· οὐ τῷ ἐκ τοῦ νόμου, ἀλλὰ τῷ ἐκ πίστεωως ex lege est solum, sed et ei qui ex fide est Abrahæ,
Ἀβραὰμ, ὅς ἐστιν πατὴρ πάντων ἡμῶν, καθὼς γέ- qui est pater omuaniam nosirum, sicut scriptum
est.
γραπται. »
Εἱ ἐκ τῶν ἔργων, φησὶν, τοῦ νόμου πιστεύομεν Ac si dicat : Si ex operibus legis credimus pro-
τὴν ἐπαγγελίαν λαβεῖν, περιττὴ ἡ ππίστις. Περιττῆς missionem nos accepturos, vana est prorsus ides.
δὲ γενομένης αὐτῆς καὶ ἀργῆς, οὐ ὅάναται μένειν ἡ Quod si vana illa et inanis sit, stare non potest
vARLÆ LEcTIONXS.
⁵ υυcgο τῶν ἀμφοτέρων διὰ πίστεως. orte ἐκβάλλονται
τὴν μακαριότητα δίδωσιν; τῷ ἐργαζομένῳ, ἢ τῷ
πιστεύοντι; μακαριότητα δὲ λέγει τὴν κορυφὴν τῶν
ἀπάντων ἀγαθῶν.
« Ὁ μακαρισμὸς οὖν οὗτος ἐπὶ τὴν περιτομὴν, ἢ
καὶ ἐπὶ τὴν ἀκροβυστίαν; Λέγομεν γὰρ ὅτι ἐλογίσθη
τῷ Ἀβραὰμή πίστις εἰς δικαιοσύνην. Πῶς οὗν ἐλο-
γίσθη; Ἐν περιτομῇ ὄντι, ἢ ἐν ἀκροβυστίᾳ; Οὐκ
ἐν περιτομῇ, ἀλλʼ ἐν ἀκροβυστίᾳ. »
Δεῖξαι βούλεται τὴν πίστιν πρὸ περιτομῆς ὑπάρ-
χρυσαν, ἐπειδὴ τῇ περιτομῇ μέγα ἐφρόνουν Ἰου-
δαῖοι· κατασκευάζειδὲ αὐτὸ ἐκ τοῦ Ἀβραὰμ, δεικνὺς
αὐτὸν πρῶτον πιστεύσαντα καὶ δικαιωθέντα, εἶτα
μετὰ ταῦτα λαβόντα τὴν περιτομὴν, καὶ αὐτὴν διὰ,pisse circumcisionem: idque non propter seipsum,
«χρείαν τῶν μετὰ ταῦτα, οὐ διʼ ἐαυτόν.
« Καὶ σημεῖον ἔλαβεν περιτομὴν, σφραγῖδα τῆς
δικαιοσύνης τῆς πίστεως τῆς ἐν ἀκροβυστίᾳ, εἰς τὸ
εἶναι αὐτὸν πατέρα πάντων τῶν πιστευόντων διʼ
ἀκροβυστίαν, εἰς τὸ λογισθῆναι αὐτοῖς δικαιοσύνην,
καὶ πατέρα περιτομῆς τοῖς οὐκ ἐκ περιτομῆς μόνον,
ἀλλὰ καὶ τοῖς στοιχοῦσιν τοῖς ἔχνεπιιν τῆς ἐν ἀκρο-
βυστίᾳ πίστεως τοῦ πατρὸς ἡμῶν Ἀβραάμ. »
Διὰ τοῦτο μετὰ τὴν πίστιν περιετμήθη, φησὶν, ἵνα
καὶ τὸ γένος τὸ ἐξ αὐτοῦ κατὰ σάρκα μὴ μισῆται
τὴν πίστιν τοῦ Ἀβραὰμ, καὶ γένηται διὰ τῶν ἀμφο-
τέρων τῆς πίστεως πατὴρ, πρῶτον μὲν τῶν ἐθνῶν,
καθὸ καὶ ἐν ἀκροβυστίᾳ ἔσχεν τὴν πίστιν· δεύτερον
δὲ τῶν ἐν περιτομῇ· καὶ οὐχ ἀπλῶς τῶν ἐν περι-
τομῇ, ἀλλὰ τῶν μιμουμένων τὴν πίστιν αὐτοῦ, ἡς g bsolute istorum qui fidem illius imitarentu, cu-
καὶ σημεῖον γέγονεν ἡ περιτομή. Διὸ καὶ ἐπήγαγε, jus signum exstitit clrcumcisio. Quapropter adje-
τοῖς στοιχοῦσι τοῖς ἔχνεσι τῆς ἐν ἀκροβυστίᾳ
πίσεεως τοῦ πατρός ἡμῶν Ἀβραάμ· ὥστε εἰ ἐκ-
βάλλοιεν οἱ Ἰουδαῖοι τὴν πίστιν, λανθάνοντες ἐκβάλ-
λοντες ⁵ τὴν περιτομήν. Εἰ γὰρ σημεῖον τῆς πίστεως
ἡ περιτομὴ, ἀναιροῦσι δὲ ἐκεῖνο τὸ πρᾶγμα, τουτ-
έστιν ἦς καὶ σημεῖον ἡ περιτομὴ, τίς ἔτι τῆς σφρα-
γδος ἡ χρεία; Εἰ γὰρ οὐ δεικύει τὸν στρατιώτην,
περιττὴ καὶ ἀνόνητος.
« Οὐ γὰρ διὰ νόμου ἡ ἐπαγγελία τῷ Ἀβραὰμ, ἢ
τῷ σπέρματι αὐτοῦ, τὸ κληρονόμον εἶναι κόσμου,
ἀλλὰ δικαιοσύνης πίστεως. »
sed per justitiam fidei.
Δείξας πρφφερεύουσαν τὴν πίστιν τῆς περιτομῆς,
δείκνυσι πάλιν, ὡς καὶ ἡ πλήρωσις τῆς ἐπαγγελίας exstitisse, rursum demonstrat ea impleri promis-
g sionem Abrahæ factam.
πρὸς Ἀβραάμ.
« Εἰ γὰρ οἱ ἐκ νόμου κληρονόμοι, κεκένωται ἡ
ππίστις καὶ κατήργηται ἡ ἐπαγγελία· ὁ γὰρ νόμος sunt, exinanita est fides, abolita est promissio.
ὀργὴν κατεργάζεται. Οὗ δὲ οὐκ ἔστι νόμος, οὐδὲ LLex enim iram operatur. Hbi vero non est ex,
παράβασις. Διὰ τοῦτο ἐκ πίστεως, ἵνα κατὰ χάριν, nec peævaricatio. Ideo ex fide, ut secundum gra-
εἰς τὸ εἶναι βεβαίαν τὴν ἐπαγγελίαν παντὶ τῷ σπέρ- tiam firma sit promissio omni semini : non ei qui
ματι· οὐ τῷ ἐκ τοῦ νόμου, ἀλλὰ τῷ ἐκ πίστεωως ex lege est solum, sed et ei qui ex fide est Abrahæ,
Ἀβραὰμ, ὅς ἐστιν πατὴρ πάντων ἡμῶν, καθὼς γέ- qui est pater omuaniam nosirum, sicut scriptum
est.
γραπται. »
Εἱ ἐκ τῶν ἔργων, φησὶν, τοῦ νόμου πιστεύομεν Ac si dicat : Si ex operibus legis credimus pro-
τὴν ἐπαγγελίαν λαβεῖν, περιττὴ ἡ ππίστις. Περιττῆς missionem nos accepturos, vana est prorsus ides.
δὲ γενομένης αὐτῆς καὶ ἀργῆς, οὐ ὅάναται μένειν ἡ Quod si vana illa et inanis sit, stare non potest
vARLÆ LEcTIONXS.
⁵ υυcgο τῶν ἀμφοτέρων διὰ πίστεως. orte ἐκβάλλονται