PL 103, col. 302
De rectoribus Christianis (Sedulius Scotus), J. P. Migne
Lactea formoso niteant si colla decore,
Magis nitescat castitas.
Christus ut Ecclesiam sibi casto junxit amore,
Uxor viro sic haereat.
Mitis simplicitas in cujus mente redundet
Velut columbae gratia.
Quam decoret pietas, prudentia, sacra potestas,
Esther ut alma floruit.
Vincula pacis ament rex et regina, duobus
Sit foedus et concordia.
Invida non dirimat geminos discordia pacis
Quos lex superna junxerat.
Disciplina regat quorum praenobile germen
Rami decori floreant.
Aridus ut viridi bene crescat in arbore palmes,
Cultor bonus hoc providet.
Princeps et rectrix populum si rite gubernant,
Suam regant prosapiam.
Abrahae veluti generosa stirpe creatis
Ornent polos nepotibus.
CAP. VI.
In humanis rebus nulla quidem ars, ut dicunt,
difficilior est quam inter turbulentissimas hujus saeculi
procellas bene imperare, et provide rem publicam
gubernare. Sed haec ars tunc ad finem perfectionis
pervenit, cum ipsa res publica prudentes et
optimos consiliarios habet. Trina autem regula in
consiliis est observanda; prima quidem ut divina
praeponantur humanis, cum obedire oporteat Deo magis
quam hominibus [(Act. V, 29)]
. Si quis ergo navim
rei publicae tanquam bonus gubernator regere feliciter
disponit et exoptat, optima Domini consilia,
quae in sacris eloquiis sunt propalata, non negligenter
custodiat. Secunda vero consiliorum est regula,
quatenus providus rector non tam in suo quam
in suorum prudentissimorum innitatur consilio. Unde
illa Antonini imperatoris praecipua semper in consiliis
fuit sententia: Aequius est ut ego tot et talium
amicorum consilium sequar, quam ut tot et tales
amici meam unius voluntatem sequantur. Salomone
quoque hoc ipsum attestante, qui ait: Dissipantur
cogitationes ubi non est consilium: ubi vero plurimi
sunt consiliarii, confirmantur [(Prov. XV, 22)]
, et erit
salus ubi multa consilia sunt [(Prov. XI, 14)] . Nam
prudens prudentes in consilium vocat, et sine eorum
consilio nihil facit. Stultus vero in semetipso cogitat,
et quod sine consilio aliorum cito vult facit.
Porro tertia norma in consiliis est obtinenda, ne
bonus rector dolosos et perniciosos habeat. Quis
enim debet in consiliis malignantium confidere? Nam
sicut vallis per campos, et laquei in plateis, et
pedicae ubi non putantur, pedes aliorum retinent,
ita impiorum consilia felle nequitiae permixta justos
et sanctos in itineribus male impediunt. Sicut enim
boni consiliarii sursum rem erigunt publicam, sic
mali ruinosa calamitate praecipitant. Tales ergo
repudiandi sunt consiliarii atque omnimodis detestandi;
quia nunquam erga principem terrenum
devoti erunt, qui Dei praecepta male vivendo contemnunt.
Magis nitescat castitas.
Christus ut Ecclesiam sibi casto junxit amore,
Uxor viro sic haereat.
Mitis simplicitas in cujus mente redundet
Velut columbae gratia.
Quam decoret pietas, prudentia, sacra potestas,
Esther ut alma floruit.
Vincula pacis ament rex et regina, duobus
Sit foedus et concordia.
Invida non dirimat geminos discordia pacis
Quos lex superna junxerat.
Disciplina regat quorum praenobile germen
Rami decori floreant.
Aridus ut viridi bene crescat in arbore palmes,
Cultor bonus hoc providet.
Princeps et rectrix populum si rite gubernant,
Suam regant prosapiam.
Abrahae veluti generosa stirpe creatis
Ornent polos nepotibus.
CAP. VI.
In humanis rebus nulla quidem ars, ut dicunt,
difficilior est quam inter turbulentissimas hujus saeculi
procellas bene imperare, et provide rem publicam
gubernare. Sed haec ars tunc ad finem perfectionis
pervenit, cum ipsa res publica prudentes et
optimos consiliarios habet. Trina autem regula in
consiliis est observanda; prima quidem ut divina
praeponantur humanis, cum obedire oporteat Deo magis
quam hominibus [(Act. V, 29)]
. Si quis ergo navim
rei publicae tanquam bonus gubernator regere feliciter
disponit et exoptat, optima Domini consilia,
quae in sacris eloquiis sunt propalata, non negligenter
custodiat. Secunda vero consiliorum est regula,
quatenus providus rector non tam in suo quam
in suorum prudentissimorum innitatur consilio. Unde
illa Antonini imperatoris praecipua semper in consiliis
fuit sententia: Aequius est ut ego tot et talium
amicorum consilium sequar, quam ut tot et tales
amici meam unius voluntatem sequantur. Salomone
quoque hoc ipsum attestante, qui ait: Dissipantur
cogitationes ubi non est consilium: ubi vero plurimi
sunt consiliarii, confirmantur [(Prov. XV, 22)]
, et erit
salus ubi multa consilia sunt [(Prov. XI, 14)] . Nam
prudens prudentes in consilium vocat, et sine eorum
consilio nihil facit. Stultus vero in semetipso cogitat,
et quod sine consilio aliorum cito vult facit.
Porro tertia norma in consiliis est obtinenda, ne
bonus rector dolosos et perniciosos habeat. Quis
enim debet in consiliis malignantium confidere? Nam
sicut vallis per campos, et laquei in plateis, et
pedicae ubi non putantur, pedes aliorum retinent,
ita impiorum consilia felle nequitiae permixta justos
et sanctos in itineribus male impediunt. Sicut enim
boni consiliarii sursum rem erigunt publicam, sic
mali ruinosa calamitate praecipitant. Tales ergo
repudiandi sunt consiliarii atque omnimodis detestandi;
quia nunquam erga principem terrenum
devoti erunt, qui Dei praecepta male vivendo contemnunt.