PL 114, col. 84
Evangelium secundum Matthaeum (Anselmus Laudunensis et schola; Glossa ordinaria)
de mundo exire, in quiete Deo vacare: sic filii
Israel post transitum maris per desertum ascendunt,
et manna comedunt donec veniant ad terram promissionis. Tunc Jesus ductus est,
etc. [(RAB.)] Hic est
ordo rectae conversationis, ut post acceptam Spiritus
sancti gratiam contra diabolum arctius accingamur:
ea via Samaritanus descendit, quia carne indutus easdem
tentationes sustinuit.
Spiritui Sancto, qui quos replet ad pugnam mittit
fortes. Sine hoc spiritu qui ad pugnam vadit, cito
cadit. Ut tentaretur a diabolo. Non tentatur a diabolo,
nisi quia ad desertum exierit, id est, bono studere
coeperit.
VERS. 2.-- Et cum jejunasset. [(BEDA.)]
Jejunat ut
tentetur, tentatur quia jejunat, et exemplum jejunandi
nobis dat, etc., usque ad et sic quandiu hic sumus,
semper peccata ploremus: quia hoc numero
praesens vita ostenditur.
[(LEO.)] Dum per varias actiones vitae hujus sollicitudo
distenditur, necesse est de mundano pulvere,
etc., usque ad ut in cujus sumus resurrectione
conresuscitati, in ipsius inveniamur passione commortui.
Postea esuriit. Hoc est vere humanitatis: et per
hoc est occasio tentandi. Latet potestas, patet
infirmitas.
VERS. 3.-- Et accedens. Quia esuries est signum
infirmitatis. Et sic nobis in abstinentia non deest
tentatio. Per exteriorem infirmitatem Christum tentat
in quo nullam legem peccati inveniebat. Si Filius
Dei es. Aliud horum explorantis est, aliud tentantis,
dum Deum confiteri videtur, et hujusmodi illudere
conatur. Sic enim tentat ut exploret quod veretur.
Sic explorat, ut tentando decipiat. Si Filius Dei es.
Noverat Filium Dei venisse in mundum, seu per prophetas
seu per angelos nuntiantes, seu per Joannem
demonstrantem: sed quia humilia in eo videbat,
quod de Deitate suspicatus est, ex superbia ei in dubium
venit. Unde et callide exquirit: Nec indignum
fuit Christum tentari qui venerat occidi, ut tentationes
superando nobis potestatem daret superandi
tentationes, sicut sua morte abstulit nostram mortalitatem.
[(RAB.)] Christus non nisi post baptismum se tentari
permisit, insinuans ad se euntes graviores passuros,
etc., usque ad Christus vero sola suggestione
tentatus fuit: quia delectatio peccati mentem ejus
non momordit.
VERS. 4.-- Scriptum est. Non utitur potestate, sed
Scripturarum auctoritate, docens nos magis doctrina
quam miraculis pugnare. Non in solo pane vivit homo.
Quasi: Persuasio tua tentatio est: quia agis de cibo
corporis, et non de cibo mentis. Inferior pars hominis
pane sustentatur, alia verbo Dei reficitur: quia
vero agis de inferiori, patet quod tentator sis. Sed
in omni verbo, etc. Omne verbum charitas, in qua
complentur omnia quae procedunt de ore Dei, quia
cujuscunque ministerio dicantur, non ejus sunt, sed
Dei: sed si adversum quid inseritur, hoc non est
Israel post transitum maris per desertum ascendunt,
et manna comedunt donec veniant ad terram promissionis. Tunc Jesus ductus est,
etc. [(RAB.)] Hic est
ordo rectae conversationis, ut post acceptam Spiritus
sancti gratiam contra diabolum arctius accingamur:
ea via Samaritanus descendit, quia carne indutus easdem
tentationes sustinuit.
Spiritui Sancto, qui quos replet ad pugnam mittit
fortes. Sine hoc spiritu qui ad pugnam vadit, cito
cadit. Ut tentaretur a diabolo. Non tentatur a diabolo,
nisi quia ad desertum exierit, id est, bono studere
coeperit.
VERS. 2.-- Et cum jejunasset. [(BEDA.)]
Jejunat ut
tentetur, tentatur quia jejunat, et exemplum jejunandi
nobis dat, etc., usque ad et sic quandiu hic sumus,
semper peccata ploremus: quia hoc numero
praesens vita ostenditur.
[(LEO.)] Dum per varias actiones vitae hujus sollicitudo
distenditur, necesse est de mundano pulvere,
etc., usque ad ut in cujus sumus resurrectione
conresuscitati, in ipsius inveniamur passione commortui.
Postea esuriit. Hoc est vere humanitatis: et per
hoc est occasio tentandi. Latet potestas, patet
infirmitas.
VERS. 3.-- Et accedens. Quia esuries est signum
infirmitatis. Et sic nobis in abstinentia non deest
tentatio. Per exteriorem infirmitatem Christum tentat
in quo nullam legem peccati inveniebat. Si Filius
Dei es. Aliud horum explorantis est, aliud tentantis,
dum Deum confiteri videtur, et hujusmodi illudere
conatur. Sic enim tentat ut exploret quod veretur.
Sic explorat, ut tentando decipiat. Si Filius Dei es.
Noverat Filium Dei venisse in mundum, seu per prophetas
seu per angelos nuntiantes, seu per Joannem
demonstrantem: sed quia humilia in eo videbat,
quod de Deitate suspicatus est, ex superbia ei in dubium
venit. Unde et callide exquirit: Nec indignum
fuit Christum tentari qui venerat occidi, ut tentationes
superando nobis potestatem daret superandi
tentationes, sicut sua morte abstulit nostram mortalitatem.
[(RAB.)] Christus non nisi post baptismum se tentari
permisit, insinuans ad se euntes graviores passuros,
etc., usque ad Christus vero sola suggestione
tentatus fuit: quia delectatio peccati mentem ejus
non momordit.
VERS. 4.-- Scriptum est. Non utitur potestate, sed
Scripturarum auctoritate, docens nos magis doctrina
quam miraculis pugnare. Non in solo pane vivit homo.
Quasi: Persuasio tua tentatio est: quia agis de cibo
corporis, et non de cibo mentis. Inferior pars hominis
pane sustentatur, alia verbo Dei reficitur: quia
vero agis de inferiori, patet quod tentator sis. Sed
in omni verbo, etc. Omne verbum charitas, in qua
complentur omnia quae procedunt de ore Dei, quia
cujuscunque ministerio dicantur, non ejus sunt, sed
Dei: sed si adversum quid inseritur, hoc non est