PL 134, col. 27
Capitulare (Atto Vercellensis), J. P. Migne · Praefatio (Atto Vercellensis), J. P. Migne
[(Theodulfi caput 1 Capitularis.)] Obsecro vos, fratres
dilectissimi, ut erga subditarum plebium profectum
et emendationem vigilantissima cura laboretis,
quatenus illis viam salutis ostendentes, et eos verbis
et exemplis instruentes, et vos de eorum profectu,
et nos de vestro, Domino Jesu Christo auxiliante,
fructuosos illi manipulos reportemus. Obsecro etiam
fraternitatem vestram, ut haec Capitula, quae ad
emendationem vitae breviter digessi, assidue legatis,
et memoriae commendetis, et eorum, sive caeterarum
sanctarum Scripturarum lectione mores componatis,
vitam emendetis, ut cum subditis plebibus, opitulante
Domino, ad regna coelestia pergere certetis.
CAP. II.-- Retractatio ejusdem, et de ordinis discretione bonaeque vitae exhortatione.
[(Ibid.)] Veraciter nosse debetis, et semper meminisse,
codice: videlicet sermones 17 ad populum; et Polyptychum, quod Perpendiculum appellat, quo noxia
redarguere et honesta sancire docet, cum scholiis.
Porro codicem Vaticanum transcribi curarunt bibliothecae custodes, ne totus periret: continet primo sermones,
qui vix legi possunt, et ideo non sunt transcripti, etc. Ita clariss. Joannes Bona in epistola mihi an.
1664 scripta.
In Attonis Capitulari animadvertenda sunt: 1º haec verba fides catholica signant Symbolum Athanasii,
quae in eo sensu bis ab auctore usurpantur cap. 4, etc., et a Ratherio Veronensi, vel ut aliis placet Udalrico
perperam tamen, in synodica ad presbyteros: Sermonem ut superius dixi, Athanasii episcopi de fide
Trinitatis, cujus initium est, Quicunque vult, etc. Riculfus quoque eadem prope habet in cap. 5 Constitut.: Ut unusquisque vestrum psalmos, et sermonem fidei catholicae, cujus initium: Quicunque,
etc.
2º Circa saeculum IX conventus seu collationes presbyterorum memoratae in cap. 29 institutae fuisse videntur
ex cap. 10 Riculfi Suess.: « Rationi quoque proximum esse sanximus, ut in unoquoque mense, statuta
die, id est in Kalendis uniuscujusque mensis, per singulas decanias presbyteri simul conveniant, non
pastis vel potationibus vacent, sed de suo ministerio, et religiosa conversatione, atque de his quae in eorum
parochia accidunt sermonem habeant, et qualiter pro rege, vel rectoribus Ecclesiae, atque pro suis familiaribus
tam vivis quam defunctis orare debeant, considerent. » Huc facit capitul. » 15 Hincmari ad presbyteros [(sub fin. tom. I Opp.)] :
« Ut quando presbyteri per Kalendas simul convenerint, post peractum divinum
ministerium, et necessariam collationem, non quasi ad prandium ibi ad tabulam resideant, » etc.
3º Caput 90 elucidare potest Beda in praefat. de Remediis peccatorum, sive poenitentialis: « Solerter admonentes
doctum quemque sacerdotem Christi, ut in universis quae hic adnotata reperit, sexum, aetatem,
conditionem, statum, personam cujusque poenitentiam agere volentis, ipsum quoque cor poenitentis curiose
discernat, et secundum ut sibi visum fuerit, singula quaeque judicet. Quibusdam namque a cibis abstinendo,
nonnullis saepius genua flectendo, sive in cruce stando, aut aliud aliquid hujusmodi quod ad purgationem
peccatorum pertineant, faciendo. » Ipsissima repetit verba Heriveus Rhemens. in epistola ad Witonem
Rothomag., cap. 23. Haec Acherius, quibus hoc unum addemus, haud paucas lacunas a nobis reparatas
esse in libro de Pressuris ecclesiasticis, ope ms. cujusdam codicis monasterii Resbacensis, quem cum
consuluisset olim R. P. D. Edm. Martene, quaecunque ex illo excerpserat, nobiscum humanissime communicavit.
dilectissimi, ut erga subditarum plebium profectum
et emendationem vigilantissima cura laboretis,
quatenus illis viam salutis ostendentes, et eos verbis
et exemplis instruentes, et vos de eorum profectu,
et nos de vestro, Domino Jesu Christo auxiliante,
fructuosos illi manipulos reportemus. Obsecro etiam
fraternitatem vestram, ut haec Capitula, quae ad
emendationem vitae breviter digessi, assidue legatis,
et memoriae commendetis, et eorum, sive caeterarum
sanctarum Scripturarum lectione mores componatis,
vitam emendetis, ut cum subditis plebibus, opitulante
Domino, ad regna coelestia pergere certetis.
CAP. II.-- Retractatio ejusdem, et de ordinis discretione bonaeque vitae exhortatione.
[(Ibid.)] Veraciter nosse debetis, et semper meminisse,
codice: videlicet sermones 17 ad populum; et Polyptychum, quod Perpendiculum appellat, quo noxia
redarguere et honesta sancire docet, cum scholiis.
Porro codicem Vaticanum transcribi curarunt bibliothecae custodes, ne totus periret: continet primo sermones,
qui vix legi possunt, et ideo non sunt transcripti, etc. Ita clariss. Joannes Bona in epistola mihi an.
1664 scripta.
In Attonis Capitulari animadvertenda sunt: 1º haec verba fides catholica signant Symbolum Athanasii,
quae in eo sensu bis ab auctore usurpantur cap. 4, etc., et a Ratherio Veronensi, vel ut aliis placet Udalrico
perperam tamen, in synodica ad presbyteros: Sermonem ut superius dixi, Athanasii episcopi de fide
Trinitatis, cujus initium est, Quicunque vult, etc. Riculfus quoque eadem prope habet in cap. 5 Constitut.: Ut unusquisque vestrum psalmos, et sermonem fidei catholicae, cujus initium: Quicunque,
etc.
2º Circa saeculum IX conventus seu collationes presbyterorum memoratae in cap. 29 institutae fuisse videntur
ex cap. 10 Riculfi Suess.: « Rationi quoque proximum esse sanximus, ut in unoquoque mense, statuta
die, id est in Kalendis uniuscujusque mensis, per singulas decanias presbyteri simul conveniant, non
pastis vel potationibus vacent, sed de suo ministerio, et religiosa conversatione, atque de his quae in eorum
parochia accidunt sermonem habeant, et qualiter pro rege, vel rectoribus Ecclesiae, atque pro suis familiaribus
tam vivis quam defunctis orare debeant, considerent. » Huc facit capitul. » 15 Hincmari ad presbyteros [(sub fin. tom. I Opp.)] :
« Ut quando presbyteri per Kalendas simul convenerint, post peractum divinum
ministerium, et necessariam collationem, non quasi ad prandium ibi ad tabulam resideant, » etc.
3º Caput 90 elucidare potest Beda in praefat. de Remediis peccatorum, sive poenitentialis: « Solerter admonentes
doctum quemque sacerdotem Christi, ut in universis quae hic adnotata reperit, sexum, aetatem,
conditionem, statum, personam cujusque poenitentiam agere volentis, ipsum quoque cor poenitentis curiose
discernat, et secundum ut sibi visum fuerit, singula quaeque judicet. Quibusdam namque a cibis abstinendo,
nonnullis saepius genua flectendo, sive in cruce stando, aut aliud aliquid hujusmodi quod ad purgationem
peccatorum pertineant, faciendo. » Ipsissima repetit verba Heriveus Rhemens. in epistola ad Witonem
Rothomag., cap. 23. Haec Acherius, quibus hoc unum addemus, haud paucas lacunas a nobis reparatas
esse in libro de Pressuris ecclesiasticis, ope ms. cujusdam codicis monasterii Resbacensis, quem cum
consuluisset olim R. P. D. Edm. Martene, quaecunque ex illo excerpserat, nobiscum humanissime communicavit.