PL 142, col. 1065
De rebus pertinentibus ad missae officium (Berno Augiae Divitis), J. P. Migne
missus ad Zachariam, videlicet nuntius praecursoris
Nativitatis Domini, verum etiam et prophetae Zachariae
de adventu Domini, et Gabriel missus ad Mariam
virginem [(Luc I)] , narrans ei conceptionem
Salvatoris nostri, et caetera talia usque ad ipsam
Nativitatem. Nempe et ipsa quarta hebdomada, hoc
est, quae proxima est ante Nativitatem Domini, sive
in qua celebratur, singularis est; habet in matutinali
officio per unamquamque feriam antiphonas
proprias in psalmis. Et alio modo auctor Lectionarii
docet nos quam fortis sit Dominus, qui venturus
est ad nos, et intraturus domum nostram ut
in ea habitet quam nos solemus sordidare quinque
sensibus nostris. Illices formae intrant per oculos,
suspicio mala de fratre per aures, odor libidinosus
per nares; per os nos ingluvies polluit, per actum
crudelitas. In sordibus non vult habitare rex venturus,
nisi ita purgetur hospitium ut nec saltem pulvis
talium phantasmatum remaneat, non dignabitur
hospes venturus intrare in illud. Ideo scribit auctor
Lectionarii quinque lectiones quinque hebdomadarum
ut nos hortetur circumcidere quinque sensus
nostros ab omni vitio, et parare mansionem dignam
regi et Domino atque vero prophetae. De ipso rege
dicit prima lectio: Ecce dies veniunt, dicit Dominus,
et suscitabo David germen justum, et regnabit rex, et
sapiens erit [(Jer. XXIII)]
. At vero de Domino: Et hoc
est nomen, quod vocabunt eum, Dominus justus noster [(Ibid.)]
.
Et iterum in Evangelio de propheta: Quia
hic est vere propheta, qui venturus est in mundum
[(Joan. VI)] .
Auctor Missalis sive Antiphonarii eamdem
praeparationem hortatur nos facere per quatuor hebdomadas.
Sicut enim homo internus quinque sensibus
ad animam bene aut male operatur, ita per quatuor
elementa aut ruit ad mala opera, aut surgit ad
bona. Quapropter, ut dixi, hortatur nos auctor memoratus
ut si usque modo torpuimus negligentia, dehinc
surgamus ad mundandam domum nostram, ut
qui non excitatus est in quinta hebdomada, saltem
in quarta surgat. Ipsum enim sonat lectio quae legitur
in quarta hebdomada: Scimus quia hora est jam
nos de somno surgere [(Rom. I)]
, et reliqua. Non dubito
propterea cantorem in memorata hebdomada
cum tuba sua exaltare vocem: Ad te levavi animam
meam, ut excitet eos qui in quinta hebdomada sopore
negligentiae oppressi sunt. Quomodo nostram
domum praeparare debeamus in sequentibus memorata
lectio monstrat: Non in comessationibus et
ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis, non in
contentione et aemulatione, sed induimini Dominum
Jesum Christum [(Rom. XIII)]
. Eamdem praeparationem
inculcat in aras [ for., aures] cordis nostri Sacramentarium: Suscipiamus,
inquiens, Domine, misericordiam
tuam in medio templi tui [(Psal. XLVII)]
, ut
reparationis nostrae ventura solemnia congruis honoribus
praecedamus. Haec autem causa est, qua Patrum
sententia fulcitur [ forte deest hic, qui tria in Antiphonario
ordinarunt diurna officia, aut aliquid simile ].
Omnis enim omnipotentis Verbi humanitati dispensatio,
Nativitatis Domini, verum etiam et prophetae Zachariae
de adventu Domini, et Gabriel missus ad Mariam
virginem [(Luc I)] , narrans ei conceptionem
Salvatoris nostri, et caetera talia usque ad ipsam
Nativitatem. Nempe et ipsa quarta hebdomada, hoc
est, quae proxima est ante Nativitatem Domini, sive
in qua celebratur, singularis est; habet in matutinali
officio per unamquamque feriam antiphonas
proprias in psalmis. Et alio modo auctor Lectionarii
docet nos quam fortis sit Dominus, qui venturus
est ad nos, et intraturus domum nostram ut
in ea habitet quam nos solemus sordidare quinque
sensibus nostris. Illices formae intrant per oculos,
suspicio mala de fratre per aures, odor libidinosus
per nares; per os nos ingluvies polluit, per actum
crudelitas. In sordibus non vult habitare rex venturus,
nisi ita purgetur hospitium ut nec saltem pulvis
talium phantasmatum remaneat, non dignabitur
hospes venturus intrare in illud. Ideo scribit auctor
Lectionarii quinque lectiones quinque hebdomadarum
ut nos hortetur circumcidere quinque sensus
nostros ab omni vitio, et parare mansionem dignam
regi et Domino atque vero prophetae. De ipso rege
dicit prima lectio: Ecce dies veniunt, dicit Dominus,
et suscitabo David germen justum, et regnabit rex, et
sapiens erit [(Jer. XXIII)]
. At vero de Domino: Et hoc
est nomen, quod vocabunt eum, Dominus justus noster [(Ibid.)]
.
Et iterum in Evangelio de propheta: Quia
hic est vere propheta, qui venturus est in mundum
[(Joan. VI)] .
Auctor Missalis sive Antiphonarii eamdem
praeparationem hortatur nos facere per quatuor hebdomadas.
Sicut enim homo internus quinque sensibus
ad animam bene aut male operatur, ita per quatuor
elementa aut ruit ad mala opera, aut surgit ad
bona. Quapropter, ut dixi, hortatur nos auctor memoratus
ut si usque modo torpuimus negligentia, dehinc
surgamus ad mundandam domum nostram, ut
qui non excitatus est in quinta hebdomada, saltem
in quarta surgat. Ipsum enim sonat lectio quae legitur
in quarta hebdomada: Scimus quia hora est jam
nos de somno surgere [(Rom. I)]
, et reliqua. Non dubito
propterea cantorem in memorata hebdomada
cum tuba sua exaltare vocem: Ad te levavi animam
meam, ut excitet eos qui in quinta hebdomada sopore
negligentiae oppressi sunt. Quomodo nostram
domum praeparare debeamus in sequentibus memorata
lectio monstrat: Non in comessationibus et
ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis, non in
contentione et aemulatione, sed induimini Dominum
Jesum Christum [(Rom. XIII)]
. Eamdem praeparationem
inculcat in aras [ for., aures] cordis nostri Sacramentarium: Suscipiamus,
inquiens, Domine, misericordiam
tuam in medio templi tui [(Psal. XLVII)]
, ut
reparationis nostrae ventura solemnia congruis honoribus
praecedamus. Haec autem causa est, qua Patrum
sententia fulcitur [ forte deest hic, qui tria in Antiphonario
ordinarunt diurna officia, aut aliquid simile ].
Omnis enim omnipotentis Verbi humanitati dispensatio,