PL 142, col. 1273
Acta (Synodus Atrebatensis), J. P. Migne
descendisse « donum » dicit, non te scandalizet,
quia cum descendit a Patre, descendit et a Filio,
quia ipse ait: « Ego et Pater unum sumus [(Joan. X)] . »
Jure igitur ait Apostolus quod « ipse sit justus et
justificans » [(Rom. III)] omnia, non comparative quidem
justus, ut possit augeri vel minui, sed immutabiliter
et essentialiter justus.
Verumtamen talis et tantus Dei Filius, sicut narrat
evangelista, venit in Galilaea in Jordanem ad
Joannem, ut baptizaretur ab eo. Cui, cum ex infirmitatis
propria conscientia ministerium recusaret, ait
Dominus: « Sine modo; sic enim decet nos omnem
justitiam implere [(Matth. III)] . » Quid enim? In quo erat
totius plenitudo justitiae, et immutabiliter et incomparabiliter
justus et justificans omnia erat; nunquid ei
aliquid a perfecta justitia deerat, ut ad implendam justitiam
materialis aquae fluentis et baptizantis ministerio
indigeret? Porro si hoc baptismatis ministerio
ad supplendam justitiam indigebat, non perfecte justus,
nec justificans omnia erat. Nihil enim impletur,
nisi cui de summa plenitudinis aliquid desit. Plenitudo
enim crementum non potest accipere. Justus
igitur non perfecte erat; quod nefas est de Deo judicare.
Si autem justus fuerat, nihil a baptismo,
quo suam suppleret justitiam, accipere poterat, sed
immutabiliter, et perfecte, et summe justus erat;
igitur baptizari non indigebat. Cur ergo dicebat:
« Sic decet nos omnem implere justitiam, » qui nec
baptizari indigebat, nec justitia, qua plenus redundabat,
quo suppleretur per baptismum habebat? Indigebat
certe, non sibi, sed nobis. Justitiam quaerebat
implere, non suam, sed nostram. Nam semper
in aeterno ejus consilio mansit generis humani reparatio,
et, discretis spiritualius sacramentorum observantiis,
quod profuturum et necessarium ad nostrae
reparationis erat effectum, hoc per manus dispensatorum
visibiliter voluit administrari, sed invisibiliter,
operante Spiritu sancto, impleri.
Cujus rei gratia plurima in sancta Ecclesia providus
Dominus instituit sacramenta, [e] quibus primum
ad regenerationis mysterium instituit baptismatis
usum. Porro baptismum Graece, Latine tinctio
interpretatur, quia ibi homo spiritu gratiae in melius
immutatur et longe aliud quam fuerat efficitur.
Prius enim foedi eramus deformitate peccatorum, in
ipsa tinctione reddimur pulchri dealbatione virtutum.
Cujus mysterium non aliter, nisi sub Trinitatis designatione,
id est, Patris, et Filii, et Spiritus sancti
cognominatione, completur. Unde Dominus ad discipulos:
« Ite, inquit. docete omnes gentes, baptizantes
eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus
sancti [(Matth. XXVIII)] . » Quod quidem mysterium a secretis
virtutibus, vel a sacris sacramentum dicitur;
quod ideo penes Ecclesiam fructuose agitur,
quia sanctus in eo descendens Spiritus eumdem sacramenti
latenter operatur effectum. Unde seu per
bonos, seu per malos ministros intra Ecclesiam dispensetur,
tamen quia Spiritus sanctus mystice illud
vivificat, nec bonorum meritis amplificatur, nec
quia cum descendit a Patre, descendit et a Filio,
quia ipse ait: « Ego et Pater unum sumus [(Joan. X)] . »
Jure igitur ait Apostolus quod « ipse sit justus et
justificans » [(Rom. III)] omnia, non comparative quidem
justus, ut possit augeri vel minui, sed immutabiliter
et essentialiter justus.
Verumtamen talis et tantus Dei Filius, sicut narrat
evangelista, venit in Galilaea in Jordanem ad
Joannem, ut baptizaretur ab eo. Cui, cum ex infirmitatis
propria conscientia ministerium recusaret, ait
Dominus: « Sine modo; sic enim decet nos omnem
justitiam implere [(Matth. III)] . » Quid enim? In quo erat
totius plenitudo justitiae, et immutabiliter et incomparabiliter
justus et justificans omnia erat; nunquid ei
aliquid a perfecta justitia deerat, ut ad implendam justitiam
materialis aquae fluentis et baptizantis ministerio
indigeret? Porro si hoc baptismatis ministerio
ad supplendam justitiam indigebat, non perfecte justus,
nec justificans omnia erat. Nihil enim impletur,
nisi cui de summa plenitudinis aliquid desit. Plenitudo
enim crementum non potest accipere. Justus
igitur non perfecte erat; quod nefas est de Deo judicare.
Si autem justus fuerat, nihil a baptismo,
quo suam suppleret justitiam, accipere poterat, sed
immutabiliter, et perfecte, et summe justus erat;
igitur baptizari non indigebat. Cur ergo dicebat:
« Sic decet nos omnem implere justitiam, » qui nec
baptizari indigebat, nec justitia, qua plenus redundabat,
quo suppleretur per baptismum habebat? Indigebat
certe, non sibi, sed nobis. Justitiam quaerebat
implere, non suam, sed nostram. Nam semper
in aeterno ejus consilio mansit generis humani reparatio,
et, discretis spiritualius sacramentorum observantiis,
quod profuturum et necessarium ad nostrae
reparationis erat effectum, hoc per manus dispensatorum
visibiliter voluit administrari, sed invisibiliter,
operante Spiritu sancto, impleri.
Cujus rei gratia plurima in sancta Ecclesia providus
Dominus instituit sacramenta, [e] quibus primum
ad regenerationis mysterium instituit baptismatis
usum. Porro baptismum Graece, Latine tinctio
interpretatur, quia ibi homo spiritu gratiae in melius
immutatur et longe aliud quam fuerat efficitur.
Prius enim foedi eramus deformitate peccatorum, in
ipsa tinctione reddimur pulchri dealbatione virtutum.
Cujus mysterium non aliter, nisi sub Trinitatis designatione,
id est, Patris, et Filii, et Spiritus sancti
cognominatione, completur. Unde Dominus ad discipulos:
« Ite, inquit. docete omnes gentes, baptizantes
eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus
sancti [(Matth. XXVIII)] . » Quod quidem mysterium a secretis
virtutibus, vel a sacris sacramentum dicitur;
quod ideo penes Ecclesiam fructuose agitur,
quia sanctus in eo descendens Spiritus eumdem sacramenti
latenter operatur effectum. Unde seu per
bonos, seu per malos ministros intra Ecclesiam dispensetur,
tamen quia Spiritus sanctus mystice illud
vivificat, nec bonorum meritis amplificatur, nec