PL 143, col. 401
De utilitatibus astrolabii (Hermannus Contractus), J. P. Migne
est super decimum octavum Almucantarath ex parte
Almagrip, ecce aurora.
CAPUT XV. De percipiendo quolibet tempore cujusque signi ortu et occasu.
Qualibet hora diei si volueris scire quod signum,
vel quota pars, vel stella oriatur vel occidat, accipe
altitudinem solis, super quam transmitte gradum
solis, in qualibet plaga sit. Quo facto, considera quod
signum ejusdemque signi quota pars vel stella primo
Almucantarath supersideat, illud nimirum oritur; et
quod ultimo Almucantarath, illud quippe occidit,
quod est 7 ab Oriente. Et quod lineam meridianam
designat, ipsum medium coelum super terram; et
quod septentrionalem, medium coelum infra terram
occupat. Ita faciendo cognosces situs et motus siderum
sine ambiguitate.
Sic quoque nocte colligas. Accipe altitudinem
cujuslibet stellae in astrolapsu scriptae, cujus altitudini
suppone caput ejusdem stellae, et considera lineas
plagarum. Nam ipsae demonstrant quod quaeris.
CAPUT XVI. In quo signo sint stellae.
Cum vis scire in quo signo sit quaelibet horarum
stella, cujus signum quaeris, ejus caput lineae meridianae
superpones, et quod signum ipsi supersidet,
in hoc consistit ipsa stella. Nam quod lineam designat,
eamdem stellam occupat.
CAPUT XVII. De vocabulis stellarum Latinis et Arabicis.
Hic locus et ratio postulat promissa solvere, scilicet
ut de stellis horarum dicam, quotae sint, ubi
sint et de vocabulis et formationibus earumdem. In
Temone majoris Plaustri, quod ita formatur
est una horarum stella, quae Arabice dicitur Benenaz,
scilicet prima in Temone, et est in astrolapsu.
Post quam est Almarech, id est artophylax
talis stella praelucida. Hanc sequitur corona ita
formata cujus in medio est stella lucidior, quam
dicunt Mirmur, vel Elfeca. Est et in Lira alia lucidior
sic formata , quam dicunt Alwagakha. Post
quam est Archeitus, vel Alrif , vel ita , et est
in Cygno. In Auriga duae sunt lucidiores, Menreb,
Alroech, id est Humerus, et Rigel, id est pes , vel
ita *** est Pegasus, in quo habetur una talis ,
quam dicunt Alferaz. Telum est ita cujus in medio
est una, quam dicunt Alhadib. In Cygno autem
medio ima est, quam dicunt Alceir. In Tauro est
una ita lucidior , quam dicunt Aldebaram. In
Geminis habentur duae Alhaioch Algeuze, id est humerus
et Rigel, id est pes. In Leone duae Aldiranai,
id est frons . Illa scilicet est minor et inferior, et Calbalaceda,
id est cor, superior et lucida. In Scorpione Calbalagraf
id est cor Scorpionis.
In Aquario habetur una, quam dicunt Benebalgedi.
Almagrip, ecce aurora.
CAPUT XV. De percipiendo quolibet tempore cujusque signi ortu et occasu.
Qualibet hora diei si volueris scire quod signum,
vel quota pars, vel stella oriatur vel occidat, accipe
altitudinem solis, super quam transmitte gradum
solis, in qualibet plaga sit. Quo facto, considera quod
signum ejusdemque signi quota pars vel stella primo
Almucantarath supersideat, illud nimirum oritur; et
quod ultimo Almucantarath, illud quippe occidit,
quod est 7 ab Oriente. Et quod lineam meridianam
designat, ipsum medium coelum super terram; et
quod septentrionalem, medium coelum infra terram
occupat. Ita faciendo cognosces situs et motus siderum
sine ambiguitate.
Sic quoque nocte colligas. Accipe altitudinem
cujuslibet stellae in astrolapsu scriptae, cujus altitudini
suppone caput ejusdem stellae, et considera lineas
plagarum. Nam ipsae demonstrant quod quaeris.
CAPUT XVI. In quo signo sint stellae.
Cum vis scire in quo signo sit quaelibet horarum
stella, cujus signum quaeris, ejus caput lineae meridianae
superpones, et quod signum ipsi supersidet,
in hoc consistit ipsa stella. Nam quod lineam designat,
eamdem stellam occupat.
CAPUT XVII. De vocabulis stellarum Latinis et Arabicis.
Hic locus et ratio postulat promissa solvere, scilicet
ut de stellis horarum dicam, quotae sint, ubi
sint et de vocabulis et formationibus earumdem. In
Temone majoris Plaustri, quod ita formatur
est una horarum stella, quae Arabice dicitur Benenaz,
scilicet prima in Temone, et est in astrolapsu.
Post quam est Almarech, id est artophylax
talis stella praelucida. Hanc sequitur corona ita
formata cujus in medio est stella lucidior, quam
dicunt Mirmur, vel Elfeca. Est et in Lira alia lucidior
sic formata , quam dicunt Alwagakha. Post
quam est Archeitus, vel Alrif , vel ita , et est
in Cygno. In Auriga duae sunt lucidiores, Menreb,
Alroech, id est Humerus, et Rigel, id est pes , vel
ita *** est Pegasus, in quo habetur una talis ,
quam dicunt Alferaz. Telum est ita cujus in medio
est una, quam dicunt Alhadib. In Cygno autem
medio ima est, quam dicunt Alceir. In Tauro est
una ita lucidior , quam dicunt Aldebaram. In
Geminis habentur duae Alhaioch Algeuze, id est humerus
et Rigel, id est pes. In Leone duae Aldiranai,
id est frons . Illa scilicet est minor et inferior, et Calbalaceda,
id est cor, superior et lucida. In Scorpione Calbalagraf
id est cor Scorpionis.
In Aquario habetur una, quam dicunt Benebalgedi.