PL 143, col. 406
De utilitatibus astrolabii (Hermannus Contractus), J. P. Migne
ut prius, lineis singula divido, et ita 12 in toto circuitu
intervallis effectis primum horum, quod videlicet
Sagittarii postrema et Capricorni principia
continet, decimo mensi, in cujus medio solstitium
hiemale contingit, deputo. Sequenti bina intervalla
Januario ejusque compari Novembri tribuo. Quartum
cum quinto Februario et Octobri; sextum et
septimum Martio et Septembri; in quorum medietatibus
bina aequinoctia veniunt Ariesque et Libra
initium sumunt. Dehinc octavum cum nono Aprili
et Augusto; cum decimo undecimum Maium teneant
et Julium. Duodecimum, quod restat, quod
videlicet et Geminorum extrema et Cancri prima
gestat, Junium cum aestivo in medio sui Solstitio
accipiat.
His duodecim intervallis, hoc modo per signa et
menses distributis, finales singularum diei horarum
lineas, juxta ascensum vel descensum solis diurnum
seu menstruum, debes invenire. Sed ut laborem
tibi hic scrupulose quaeritanti adimam, quot
gradus in fine cujuslibet horae in climate nostro sol
in uniuscujusque signi vel mensis initio ascendat,
breviter, sicut per astrolabii experientiam comprehendere
potero, in formula subjecta describam.
quam nuper dixi, perpendicularem lineam, ubi
regula tangitur nota impressa, designo, sicque
deorsum descendens ad singulos per ordinem sequentes
gradus, regulam a pristimo angulo a non
motam pono, et ad singulas positiones ipsam lineam
ordinatim, ubi regula eam tangit, signis impressis
noto usque ad 66 gradum, in quo scilicet summus
in climate nostro solis deprehenditur ascensus.
Hanc ergo lineam perpendicularem hoc modo 66
gradibus insignitam pro ipsius instrumenti a sciothero
deorsum longitudine accipiens, in singulorum
signorum et mensium initiis, quot gradus sol in
fine cujusque horae ascendat, in praescripta forma
despicio, et quantum spatii numerus ipsorum graduum
in hac linea a corausto deorsum complectitur,
tantumdem spatii in longitudine ipsius instrumenti
a sciothero deorsum demetiens in linea, qua ipsius
signi vel mensis initium constitueram, unicuique
intervallis effectis primum horum, quod videlicet
Sagittarii postrema et Capricorni principia
continet, decimo mensi, in cujus medio solstitium
hiemale contingit, deputo. Sequenti bina intervalla
Januario ejusque compari Novembri tribuo. Quartum
cum quinto Februario et Octobri; sextum et
septimum Martio et Septembri; in quorum medietatibus
bina aequinoctia veniunt Ariesque et Libra
initium sumunt. Dehinc octavum cum nono Aprili
et Augusto; cum decimo undecimum Maium teneant
et Julium. Duodecimum, quod restat, quod
videlicet et Geminorum extrema et Cancri prima
gestat, Junium cum aestivo in medio sui Solstitio
accipiat.
His duodecim intervallis, hoc modo per signa et
menses distributis, finales singularum diei horarum
lineas, juxta ascensum vel descensum solis diurnum
seu menstruum, debes invenire. Sed ut laborem
tibi hic scrupulose quaeritanti adimam, quot
gradus in fine cujuslibet horae in climate nostro sol
in uniuscujusque signi vel mensis initio ascendat,
breviter, sicut per astrolabii experientiam comprehendere
potero, in formula subjecta describam.
quam nuper dixi, perpendicularem lineam, ubi
regula tangitur nota impressa, designo, sicque
deorsum descendens ad singulos per ordinem sequentes
gradus, regulam a pristimo angulo a non
motam pono, et ad singulas positiones ipsam lineam
ordinatim, ubi regula eam tangit, signis impressis
noto usque ad 66 gradum, in quo scilicet summus
in climate nostro solis deprehenditur ascensus.
Hanc ergo lineam perpendicularem hoc modo 66
gradibus insignitam pro ipsius instrumenti a sciothero
deorsum longitudine accipiens, in singulorum
signorum et mensium initiis, quot gradus sol in
fine cujusque horae ascendat, in praescripta forma
despicio, et quantum spatii numerus ipsorum graduum
in hac linea a corausto deorsum complectitur,
tantumdem spatii in longitudine ipsius instrumenti
a sciothero deorsum demetiens in linea, qua ipsius
signi vel mensis initium constitueram, unicuique