PL 185, col. 1284
De miraculis (Herbertus Turrium in Sardinia), J. P. Migne
circa eumdem sanctum episcopum, et circa ipsius
altaris ministerium exhibebat. Porro beatus antistes
defixa lumina, baculo pastorali innixus, versus
chorum assidue tenebat. Sanctus vero Bernardus
modo episcopum, modo conventum, modo ipsum
altare tanquam sollicitus omnium respiciebat. Haec
visio ita manifesta et corporeis oculis subdita, tandiu
eidem famulo Dei intuenti apparuit, quandiu
psalmus unus in eadem hora prima duravit. Finito
itaque psalmo, finita est visio, sed in corde videntis
deinceps finiri non potuit visionis illius pia devotio.
Alia quoque die apparuit ei nihilominus isdem
beatus Bernardus, vultu et habitu gloriosus. Quem
cum ille vidisset, procidit ad pedes ejus, orans et
petens aliquid ab eo. Cui sanctus ait. « Quid tibi
vis faciam? » Et ille: « Domine Pater, si inveni
gratiam in oculis tuis, indica mihi, obsecro, utrum
salvus fieri debeam. » Et sanctus ad eum: « Nunquid
parva res ista quam postulas? Hodie, cum
egrederer de paradiso, quam multa millia hominum
foris ad januam reliqui, qui adhuc istiusmodi
timore torquentur, ignorantes utique utrum amore
an odio digni habeantur. » His ita praemissis dedit
ei responsionem super verbo quod imploravit. Sed
quid ei definite responderit, incertum est nobis.
Erat enim vir ille circumspectus et gravis in locutione,
multumque cavebat ne aliquid diceret, quod
suam ipsius gloriam redoleret. 181 Verumtamen,
ex fiducia sermonis et vultus illius hilaritate satis
dabatur intelligi, quia jucundum a sancto super
hujusmodi verbo responsum acceperit.
Alio quoque tempore, cum iste famulus Dei premente
molestia corporis in infirmitorio esset, nocte
quadam post matutinas quiescentibus aliis, ipse,
ut erat ferventissimus, more solito vigilabat et
orabat in lecto. Et ecce per ostium domus daemonium
intrans oculis ejus manifeste apparuit, in vestitu
et vultu formosae mulieris. Quae coram eo
transiens circuibat oberrans, et quasi aliquem
quaerens. Erat autem in medio domus lampas accensa,
quae copiose refulgens petulantis illius monstri
motus et gestus lasciviosos aperte videri faciebat.
Ibat ergo phantastica meretrix, obtutu gyrovago
cuncta perlustrans, et singulorum pene lectulum
explorans, quis dormiret, quis vigilaret, si
quem forte de suis ibidem agitaret, si quis blandienti
ac lenocinanti consentiendo occurreret, illum
cito praeteriens, hunc morosius intuens, illum
de longe visitans, illi magis appropians, manus
quoque interdum usque ad ora quiescentium molliter
applicans, nihil intactum, nihil indiscussum relinquere
volebat; et quae per suggestionem semper
interius actitat, id modo impudentibus signis
exterius figurabat. Tandem vero quem quaerebat offendens,
sistitur ante lectum. Erat autem juvenis
monachus et noviter monachatus. Tunc illa procaci
manu injecta, a parte capitis opertorium parumper
amovit, et tactu leni pulsitans dormientem,
altaris ministerium exhibebat. Porro beatus antistes
defixa lumina, baculo pastorali innixus, versus
chorum assidue tenebat. Sanctus vero Bernardus
modo episcopum, modo conventum, modo ipsum
altare tanquam sollicitus omnium respiciebat. Haec
visio ita manifesta et corporeis oculis subdita, tandiu
eidem famulo Dei intuenti apparuit, quandiu
psalmus unus in eadem hora prima duravit. Finito
itaque psalmo, finita est visio, sed in corde videntis
deinceps finiri non potuit visionis illius pia devotio.
Alia quoque die apparuit ei nihilominus isdem
beatus Bernardus, vultu et habitu gloriosus. Quem
cum ille vidisset, procidit ad pedes ejus, orans et
petens aliquid ab eo. Cui sanctus ait. « Quid tibi
vis faciam? » Et ille: « Domine Pater, si inveni
gratiam in oculis tuis, indica mihi, obsecro, utrum
salvus fieri debeam. » Et sanctus ad eum: « Nunquid
parva res ista quam postulas? Hodie, cum
egrederer de paradiso, quam multa millia hominum
foris ad januam reliqui, qui adhuc istiusmodi
timore torquentur, ignorantes utique utrum amore
an odio digni habeantur. » His ita praemissis dedit
ei responsionem super verbo quod imploravit. Sed
quid ei definite responderit, incertum est nobis.
Erat enim vir ille circumspectus et gravis in locutione,
multumque cavebat ne aliquid diceret, quod
suam ipsius gloriam redoleret. 181 Verumtamen,
ex fiducia sermonis et vultus illius hilaritate satis
dabatur intelligi, quia jucundum a sancto super
hujusmodi verbo responsum acceperit.
Alio quoque tempore, cum iste famulus Dei premente
molestia corporis in infirmitorio esset, nocte
quadam post matutinas quiescentibus aliis, ipse,
ut erat ferventissimus, more solito vigilabat et
orabat in lecto. Et ecce per ostium domus daemonium
intrans oculis ejus manifeste apparuit, in vestitu
et vultu formosae mulieris. Quae coram eo
transiens circuibat oberrans, et quasi aliquem
quaerens. Erat autem in medio domus lampas accensa,
quae copiose refulgens petulantis illius monstri
motus et gestus lasciviosos aperte videri faciebat.
Ibat ergo phantastica meretrix, obtutu gyrovago
cuncta perlustrans, et singulorum pene lectulum
explorans, quis dormiret, quis vigilaret, si
quem forte de suis ibidem agitaret, si quis blandienti
ac lenocinanti consentiendo occurreret, illum
cito praeteriens, hunc morosius intuens, illum
de longe visitans, illi magis appropians, manus
quoque interdum usque ad ora quiescentium molliter
applicans, nihil intactum, nihil indiscussum relinquere
volebat; et quae per suggestionem semper
interius actitat, id modo impudentibus signis
exterius figurabat. Tandem vero quem quaerebat offendens,
sistitur ante lectum. Erat autem juvenis
monachus et noviter monachatus. Tunc illa procaci
manu injecta, a parte capitis opertorium parumper
amovit, et tactu leni pulsitans dormientem,