PL 2, col. 1000
De pudicitia (Tertullianus), J. P. Migne
Ipse Dominus Sidoniis et Tyriis praesumpsit poenitentiam,
si virtutum documenta vidissent [(Matth. XI,
21)] . Atquin ego illam naturalibus magis peccatoribus
competere contendam, quam voluntariis. Magis enim
merebitur fructum ejus qui nondum eo usus est,
quam qui jam et abusus est; magisque sapient remedia
prima, quam exoleta. Nimirum Dominus ingratis
benignus magis quam ignaris, et citius reprobatis
misericors, quam nondum probatis; ut non magis
irascatur contumeliis clementiae suae, quam blandiatur;
et non libentius extraneis eam impertiat, quam
in filiis perdidit, cum gentes sic adoptaverit, dum Judaei
de patientia ludunt. Sed hoc volunt Psychici,
ut Deus justus judex ejus peccatoris poenitentiam
malit quam mortem, qui mortem poenitentia maluit.
Quod si ita est, peccando promeremur. Age tu,
funambule pudicitiae et castitatis, et omnis circa
sexum sanctitatis, qui tenuissimum filium disciplina
ejusmodi veri avia pendente vestigio ingrederis, carnem
spiritu librans, animam fide moderans, oculum
metu temperans. Quid itaque in gradu totus es? Perge
sane, si potueris, si volueris, dum tam securus et
quasi in solido es. Nam, si qua te carnis vacillatio,
animi avocatio, oculi evagatio de tenore decusserit,
Deus bonus est: suis, non ethnicis, sinum subjicit;
secunda te poenitentia excipiet; eris iterum de
moecho Christianus. Haec tu mihi, benignissime Dei
interpres. Sed cederem tibi, si scriptura Pastoris,
quae sola moechos amat, divino instrumento meruisset
incidi, si non ab omni concilio Ecclesiarum etiam
vestrarum inter apocrypha et falsa judicaretur, adultera
et ipsa, et inde patrona sociorum; a qua et
alias initiaris; cui ille si forte patrocinabitur pastor,
quem in calice depingis, prostitutorem et ipsum
Christiani sacramenti, merito et ebrietatis idolum,
et moechiae asilum post calicem subsecuturae, de
quo nihil libentius bibas, quam ovem poenitentiae secundae.
At ego ejus pastoris scripturas haurio qui non
potest frangi: hunc mihi statim Joannes offert cum
poenitentiae lavacro et officio dicentem: Facite dignos
si virtutum documenta vidissent [(Matth. XI,
21)] . Atquin ego illam naturalibus magis peccatoribus
competere contendam, quam voluntariis. Magis enim
merebitur fructum ejus qui nondum eo usus est,
quam qui jam et abusus est; magisque sapient remedia
prima, quam exoleta. Nimirum Dominus ingratis
benignus magis quam ignaris, et citius reprobatis
misericors, quam nondum probatis; ut non magis
irascatur contumeliis clementiae suae, quam blandiatur;
et non libentius extraneis eam impertiat, quam
in filiis perdidit, cum gentes sic adoptaverit, dum Judaei
de patientia ludunt. Sed hoc volunt Psychici,
ut Deus justus judex ejus peccatoris poenitentiam
malit quam mortem, qui mortem poenitentia maluit.
Quod si ita est, peccando promeremur. Age tu,
funambule pudicitiae et castitatis, et omnis circa
sexum sanctitatis, qui tenuissimum filium disciplina
ejusmodi veri avia pendente vestigio ingrederis, carnem
spiritu librans, animam fide moderans, oculum
metu temperans. Quid itaque in gradu totus es? Perge
sane, si potueris, si volueris, dum tam securus et
quasi in solido es. Nam, si qua te carnis vacillatio,
animi avocatio, oculi evagatio de tenore decusserit,
Deus bonus est: suis, non ethnicis, sinum subjicit;
secunda te poenitentia excipiet; eris iterum de
moecho Christianus. Haec tu mihi, benignissime Dei
interpres. Sed cederem tibi, si scriptura Pastoris,
quae sola moechos amat, divino instrumento meruisset
incidi, si non ab omni concilio Ecclesiarum etiam
vestrarum inter apocrypha et falsa judicaretur, adultera
et ipsa, et inde patrona sociorum; a qua et
alias initiaris; cui ille si forte patrocinabitur pastor,
quem in calice depingis, prostitutorem et ipsum
Christiani sacramenti, merito et ebrietatis idolum,
et moechiae asilum post calicem subsecuturae, de
quo nihil libentius bibas, quam ovem poenitentiae secundae.
At ego ejus pastoris scripturas haurio qui non
potest frangi: hunc mihi statim Joannes offert cum
poenitentiae lavacro et officio dicentem: Facite dignos