PL 2, col. 700
De anima (Tertullianus), J. P. Migne
In English: A Treatise on the Soul 30 · A Treatise on the Soul 31
aborigines, vel vagi, vel extorres, vel gloriosi quique
occupant terras, ut Scythae Parthicas, ut Amyclae
Peloponesum, ut Athenienses Asiam, ut
Phryges Italiam, ut Phoenices Africam, dum solennes
etiam migrationes, quas ἀποικίας appellant,
consilio exonerandae popularitatis, in alios fines
examina gentis eructant. Nam et aborigines
nunc in suis sedibus permanent, et alibi amplius gentilitatem
foeneraverunt. Certe quidem ipse orbis in
promptu est, cultior de die, et instructior pristino.
Omnia jam pervia, omnia nota, omnia negotiosa;
solitudines famosas retro fundi amoenissimi obliteraverunt;
sylvas arva domuerunt; feras pecora fugaverunt;
arenae seruntur, saxa panguntur, paludes eliquantur;
tantae urbes jam, quantae non casae
quondam. Jam nec insulae horrent, nec scopuli terrent;
ubique domus, ubique populus, ubique respublica,
ubique vita. Summum testimonium frequentiae humanae,
onerosi sumus mundo, vix nobis elementa
sufficiunt, et necessitates arctiores, et querelae apud
omnes, dum jam nos natura non sustinet. Revera
lues, et fames, et bella, et voragines civitatum, pro
remedio deputanda, tanquam tonsura inolescentis
generis humani; et tamen cum ejusmodi secures maximam
mortalium vim semel caedant, nunquam restitutionem
ejus vivos ex mortuis reducentem,
post mille annos, semel orbis expavit. Et hoc
enim sensibile fecisset aequa vis amissionis et restitutionis,
si vivi ex mortuis fierent. Cur autem mille annis
post, et non statim, ex mortuis vivi? cum si non
statim supparetur quod erogatur, in totum absumi
periclitetur, praeveniente restitutionem defectione,
quia nec pariasset commeatus hic vitae milliario
tempori, longe scilicet brevior, et idcirco facilior
ante extingui quam redaccendi. Igitur quae hoc modo
intercidisset, si vivi ex mortuis fierent, quando non
intercidit, non erit credendum vivos ex mortuis fieri.
CAPUT XXXI.
Jam vero si ex mortuis vivi, utique singuli ex
singulis. Singulorum ergo corporum animas, ut singulas
occupant terras, ut Scythae Parthicas, ut Amyclae
Peloponesum, ut Athenienses Asiam, ut
Phryges Italiam, ut Phoenices Africam, dum solennes
etiam migrationes, quas ἀποικίας appellant,
consilio exonerandae popularitatis, in alios fines
examina gentis eructant. Nam et aborigines
nunc in suis sedibus permanent, et alibi amplius gentilitatem
foeneraverunt. Certe quidem ipse orbis in
promptu est, cultior de die, et instructior pristino.
Omnia jam pervia, omnia nota, omnia negotiosa;
solitudines famosas retro fundi amoenissimi obliteraverunt;
sylvas arva domuerunt; feras pecora fugaverunt;
arenae seruntur, saxa panguntur, paludes eliquantur;
tantae urbes jam, quantae non casae
quondam. Jam nec insulae horrent, nec scopuli terrent;
ubique domus, ubique populus, ubique respublica,
ubique vita. Summum testimonium frequentiae humanae,
onerosi sumus mundo, vix nobis elementa
sufficiunt, et necessitates arctiores, et querelae apud
omnes, dum jam nos natura non sustinet. Revera
lues, et fames, et bella, et voragines civitatum, pro
remedio deputanda, tanquam tonsura inolescentis
generis humani; et tamen cum ejusmodi secures maximam
mortalium vim semel caedant, nunquam restitutionem
ejus vivos ex mortuis reducentem,
post mille annos, semel orbis expavit. Et hoc
enim sensibile fecisset aequa vis amissionis et restitutionis,
si vivi ex mortuis fierent. Cur autem mille annis
post, et non statim, ex mortuis vivi? cum si non
statim supparetur quod erogatur, in totum absumi
periclitetur, praeveniente restitutionem defectione,
quia nec pariasset commeatus hic vitae milliario
tempori, longe scilicet brevior, et idcirco facilior
ante extingui quam redaccendi. Igitur quae hoc modo
intercidisset, si vivi ex mortuis fierent, quando non
intercidit, non erit credendum vivos ex mortuis fieri.
CAPUT XXXI.
Jam vero si ex mortuis vivi, utique singuli ex
singulis. Singulorum ergo corporum animas, ut singulas