PL 209, col. 1030
Vita Petri Claraevallensis (Thomas de Radolio), J. P. Migne
Cum adhuc Abbas esset Igniaci, fratres aliquando
Priorem non habebant, cumque eum differret constituere
senior quidam causam dilationis inquirens
ab ipso audivit: « Super hoc Dominum rogare non
cesso, nec aliquod ab ipso responsum accipio. »
Nominavit ille senior unum quem idoneum estimabat.
« Minime vult hoc Dominus, » ait ille. Ex his
indubitanter licet asserere quod uti Moyses sic iste
loquebatur ad Dominum sicut homo loquitur ad
amicum suum [(Exod. XXXIII)] . Nimirum sicut ille
locuturus Domino montem ascendit, sic iste in magno
non montis sed mentis culmine stetit, ubi more
quidem multorum Dominum consulebat, sed more
paucorum Dominum audiebat.
XXVIII.
Sed regredientes ad Claramvallem, dicamus quod
paulo ante obitum suum vir Dei Petrus, eo trahentibus
eum domesticis negociis, Remis venit. Ex hoc
et venientem vidi et abeuntem longius ipse deduxi.
Intuebar eum non minus reverenter, non minus affectuose
quam angelum. Intuebar eum et occurrebat
magni Martini memoria, quem Severus Sulpicius
orator ille nobilis describit in veste hispida, nigro
et pendulo pallio circumtectum, asino immo asello
gestatum. Conformis iste Martini et ejus emulator
expressus equo paulo majore asino ferebatur. Ferebat
etiam ad instar mantice puerorum peditum scapularia,
capa pendula et vetusta vestitus, rustici
pauperis expressius quam Abbatis imaginem preferebat.
Erat interea ipse statura pusillus, corpore
tenuis et exesus, non lasciviis sensibus sed quietus;
et terrenis affectibus mitigatis, cogitatione suspensus
et velud absens presentibus, ut non homo videretur
sed spiritus. Talem eum tunc vidi, talem
notavi, talem credidi, propter quod et locutus sum
et talem eum descripsi. Igitur cum de rebus variis
colloquentes per aggerem publicum pergeremus,
pulvis antecedentium vestigiis excitatus et vento ab
opposito flante repercussus nobis molestiam ingerebat,
tunc aio ad eum: « Antecedamus precedentes
ut procellam hujus pulveris evadamus. » -- « Si
preambulos, inquit, precedamus, erunt ipsi in
sorte qua sumus, et pena reversura est in caput
ista suum; nec est caritatis consilium intuitu sui
commodi suum proximum molestare. » Erubui,
fateor, attendens in me mei curam, aliorum incuriam,
in illo autem excellentiorem viam, id est
majorem caritatem: quando iste proximum gravaret
in gravibus qui ledere cavebat in levibus? Ibamus
interea, nec nos pulvis pungere, ventus vexare
cessabat. Igitur ei compatiens, ejusque animum ex
animo meo metiens, cum ipse animi patientia speciali
passionem corporis superaret, corrigens quod
reprehenderat ille, consilium dixi: « Lata est via
que nos ducit: jungamur sociis lateraliter, ita illis
illesis nos quoque salvi erimus a pulvere, spiritu
et tempestate. » Annuit ille, et sic ambulantes, deque
rebus variis ut promisimus colloquentes, magnam
Priorem non habebant, cumque eum differret constituere
senior quidam causam dilationis inquirens
ab ipso audivit: « Super hoc Dominum rogare non
cesso, nec aliquod ab ipso responsum accipio. »
Nominavit ille senior unum quem idoneum estimabat.
« Minime vult hoc Dominus, » ait ille. Ex his
indubitanter licet asserere quod uti Moyses sic iste
loquebatur ad Dominum sicut homo loquitur ad
amicum suum [(Exod. XXXIII)] . Nimirum sicut ille
locuturus Domino montem ascendit, sic iste in magno
non montis sed mentis culmine stetit, ubi more
quidem multorum Dominum consulebat, sed more
paucorum Dominum audiebat.
XXVIII.
Sed regredientes ad Claramvallem, dicamus quod
paulo ante obitum suum vir Dei Petrus, eo trahentibus
eum domesticis negociis, Remis venit. Ex hoc
et venientem vidi et abeuntem longius ipse deduxi.
Intuebar eum non minus reverenter, non minus affectuose
quam angelum. Intuebar eum et occurrebat
magni Martini memoria, quem Severus Sulpicius
orator ille nobilis describit in veste hispida, nigro
et pendulo pallio circumtectum, asino immo asello
gestatum. Conformis iste Martini et ejus emulator
expressus equo paulo majore asino ferebatur. Ferebat
etiam ad instar mantice puerorum peditum scapularia,
capa pendula et vetusta vestitus, rustici
pauperis expressius quam Abbatis imaginem preferebat.
Erat interea ipse statura pusillus, corpore
tenuis et exesus, non lasciviis sensibus sed quietus;
et terrenis affectibus mitigatis, cogitatione suspensus
et velud absens presentibus, ut non homo videretur
sed spiritus. Talem eum tunc vidi, talem
notavi, talem credidi, propter quod et locutus sum
et talem eum descripsi. Igitur cum de rebus variis
colloquentes per aggerem publicum pergeremus,
pulvis antecedentium vestigiis excitatus et vento ab
opposito flante repercussus nobis molestiam ingerebat,
tunc aio ad eum: « Antecedamus precedentes
ut procellam hujus pulveris evadamus. » -- « Si
preambulos, inquit, precedamus, erunt ipsi in
sorte qua sumus, et pena reversura est in caput
ista suum; nec est caritatis consilium intuitu sui
commodi suum proximum molestare. » Erubui,
fateor, attendens in me mei curam, aliorum incuriam,
in illo autem excellentiorem viam, id est
majorem caritatem: quando iste proximum gravaret
in gravibus qui ledere cavebat in levibus? Ibamus
interea, nec nos pulvis pungere, ventus vexare
cessabat. Igitur ei compatiens, ejusque animum ex
animo meo metiens, cum ipse animi patientia speciali
passionem corporis superaret, corrigens quod
reprehenderat ille, consilium dixi: « Lata est via
que nos ducit: jungamur sociis lateraliter, ita illis
illesis nos quoque salvi erimus a pulvere, spiritu
et tempestate. » Annuit ille, et sic ambulantes, deque
rebus variis ut promisimus colloquentes, magnam