PL 217, col. 713
De contemptu mundi (Innocentius III), J. P. Migne
mittam in eos, cum furore trahentium super terram
atque serpentium Deut, III. »
CAPUT XXI. De carcere animae, quod est corpus.
Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore
mortis hujus Rom. VII? » Certe non vult educi de
carcere, qui non vult exire de corpore; nam carcer
animae corpus est. De quo Psalmista: « Educ de
carcere animam meam Psal. CXLI. » Nusquam
quies et tranquillitas, nusquam pax nec securitas
ubique timor et tremor, ubique labor et dolor.
Caro dum vivit, dolebit, et anima super semetipsam
lugebit.
CAPUT XXII. De brevi laetitia hominis.
Quis unquam vel unicum diem totum duxit in
sua delectatione jucundum, quem in aliqua parte
diei reatus conscientiae, vel impetus irae, vel motus
concupiscentiae non turbaverit? Quem livor invidiae
vel ardor avaritiae, vel tumor superbiae non vexaverit?
quem aliqua jactura, vel offensa, vel passio
non commoverit? quem denique visus, vel auditus,
vel actus aliquis non offenderit? Rara avis in terris
nigroque simillima cygno. Audi super hoc sententiam
Sapientis: « A mane usque ad vesperam
immutabitur tempus Eccli. XVIII. » -- « Cogitationes
variae sibi succedunt, et mens rapitur in diversa Job XX.
» -- « Tenent tympanum et citharam,
et gaudent ad sonitum organi, ducunt in bonis
dies suos, et in puncto ad inferna descendunt
Job XXI.
»
CAPUT XXIII. De inopinato dolore.
Semper enim mundanae al. humanae laetitiae
tristitia repentina succedit. Et quod incipit a gaudio,
desinit in moerore. Mundana quippe felicitas multis
amaritudinibus est respersa. Noverat hoc qui dixerat:
« Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii
luctus occupat Prov. XIV. » Experti sunt hoc liberi
Job, qui cum comederent et biberent vinum
in domo fratris sui primogeniti, repente vehemens
ventus irruit a regione deserti, et concussit quatuor
angulos domus, quae corruens universos oppressit Job I.
Merito ergo pater aiebat: « Versa est in
luctum cithara mea, et organum meum in vocem
flentium Job XXX. » -- « Melius est enim ire ad
domum luctus, quam ad domum convivii [(Eccle.
VII)] . » Attende salubre consilium: « In die bonorum,
non immemor sis malorum Eccle. XI. » -- « Memorare
novissima tua, et in aeternum non peccabis Eccle. VII.
»
CAPUT XXIV. De vicinitate mortis.
Semper ultimus dies primus, et nunquam primus
dies ultimus reputatur. Cum tamen ita semper vivere
deceat, tanquam mori semper oporteat. Scriptum
est enim: « Memor esto, quia mors non tardat Eccle. XIV.
» Tempus praeterit, et mors appropinquat.
Mille anni ante oculos morientis, tanquam
atque serpentium Deut, III. »
CAPUT XXI. De carcere animae, quod est corpus.
Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore
mortis hujus Rom. VII? » Certe non vult educi de
carcere, qui non vult exire de corpore; nam carcer
animae corpus est. De quo Psalmista: « Educ de
carcere animam meam Psal. CXLI. » Nusquam
quies et tranquillitas, nusquam pax nec securitas
ubique timor et tremor, ubique labor et dolor.
Caro dum vivit, dolebit, et anima super semetipsam
lugebit.
CAPUT XXII. De brevi laetitia hominis.
Quis unquam vel unicum diem totum duxit in
sua delectatione jucundum, quem in aliqua parte
diei reatus conscientiae, vel impetus irae, vel motus
concupiscentiae non turbaverit? Quem livor invidiae
vel ardor avaritiae, vel tumor superbiae non vexaverit?
quem aliqua jactura, vel offensa, vel passio
non commoverit? quem denique visus, vel auditus,
vel actus aliquis non offenderit? Rara avis in terris
nigroque simillima cygno. Audi super hoc sententiam
Sapientis: « A mane usque ad vesperam
immutabitur tempus Eccli. XVIII. » -- « Cogitationes
variae sibi succedunt, et mens rapitur in diversa Job XX.
» -- « Tenent tympanum et citharam,
et gaudent ad sonitum organi, ducunt in bonis
dies suos, et in puncto ad inferna descendunt
Job XXI.
»
CAPUT XXIII. De inopinato dolore.
Semper enim mundanae al. humanae laetitiae
tristitia repentina succedit. Et quod incipit a gaudio,
desinit in moerore. Mundana quippe felicitas multis
amaritudinibus est respersa. Noverat hoc qui dixerat:
« Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii
luctus occupat Prov. XIV. » Experti sunt hoc liberi
Job, qui cum comederent et biberent vinum
in domo fratris sui primogeniti, repente vehemens
ventus irruit a regione deserti, et concussit quatuor
angulos domus, quae corruens universos oppressit Job I.
Merito ergo pater aiebat: « Versa est in
luctum cithara mea, et organum meum in vocem
flentium Job XXX. » -- « Melius est enim ire ad
domum luctus, quam ad domum convivii [(Eccle.
VII)] . » Attende salubre consilium: « In die bonorum,
non immemor sis malorum Eccle. XI. » -- « Memorare
novissima tua, et in aeternum non peccabis Eccle. VII.
»
CAPUT XXIV. De vicinitate mortis.
Semper ultimus dies primus, et nunquam primus
dies ultimus reputatur. Cum tamen ita semper vivere
deceat, tanquam mori semper oporteat. Scriptum
est enim: « Memor esto, quia mors non tardat Eccle. XIV.
» Tempus praeterit, et mors appropinquat.
Mille anni ante oculos morientis, tanquam