PL 32, col. 1459
De vita eremitica (Auctor incertus (Augustinus Hipponensis)), J. P. Migne
tuum, et ipse est Dominus Deus tuus. Vide qualem
tibi sponsum elegeris, qualem tibi amicum attuleris.
Ipse est speciosus forma prae filiis hominum. Speciosior
etiam sole et super omnem stellarum pulchritudinem.
Spiritus ejus super mel dulcis, et haereditas ejus
super mel et favum. Longitudo in dextera ejus, et in
sinistra ejus divitiae et gloria. Ipse te jam elegit in
sponsam. Sed non coronabit nisi probatam. Et dicit
Scriptura: Qui non est tentatus, non est probatus [(Eccli. XXXIV, 9)]
.
Virginitas aurum est, cella fornax,
conflator diabolus, ignis tentatio, caro virginis vas
luteum in quo aurum reconditur, nec vas ulterius a
quolibet artifice reparatur.
CAPUT XXII.-- Ut virginitatis propositum religiose custodiendum.
Haec virgo jugiter cogitans pretiosissimum virginitatis
thesaurum, qui tam utiliter possidetur, tam irrecuperabiliter
amittitur, summa diligentia, summo
cum timore custodiat. Cogitet sine intermissione ad
cujus ordinatur thalamum, ad cujus praeparatur amplexum:
proponat sibi agnum quem sequi habet,
quocumque ierit. Contempletur beatissimam Mariam
praecedentem choros virginum, et praecinentem
dulce illud cum virginitatis tympano canticum, quod
nemo potest canere nisi utriusque sexus virgines.
De quibus scriptum est: Hi sunt qui cum mulieribus
non sunt coinquinati; virgines enim sunt [(Apoc.
XIV, 4)]
. Nec sic hoc dictum aestimes, quasi non vir
sine muliere, aut mulier sine viro possit foedari.
Cum detestandum illud scelus, quo vir in virum, vel
femina in feminam, omnibus flagitiis damnabilius judicetur.
Sed et absque alienae carnis consortio virginitas
plerumque corrumpitur, castitas violatur. Si
vehementior aestus carnem concutiens voluntatem sibi
subdiderit, et rapuerit membra, cogitet virgo super
omnia sua sanctificata Deo, incorrupta Christo, Spiritui
sancto dedicata. Indignum judicet quod Christi
est, tradere satanae, et virginea ejus membra erubescat
vel simplici motu maculari.
CAPUT XXIII.-- Castitatis dispendium in mensa timendum, et in colloquiis.
Itaque proinde in virginitatis suae custodiam totum
animum tendat. Cogitationes expendat, ut virtutis
hujus perfectionem esuriens, famem delicias putet,
divitias paupertatem. In cibo, in potu, in somno, in
sermone semper timeat dispendium castitatis, ne si
plus debito carni reddiderit, vires praebeat adversario,
et occulto nutriat hostem. Sedens igitur ad mensam
decorem pudicitiae mente revolvat, et ad ejus perfectionem
suspirans cibos fastidiat, potum exhorreat,
etiam quod sumendum necessitas judicaverit, aut ratio
dictaverit, cum dolore aut pudore, aliquando cum
lacrymis sumat. Si ei sermo fuerit cum aliquo, semper
metuat aliquid audire, quod vel modicum serenitatem
castitatis obnubilet; deserendam se a gratia
non dubitet, si vel unum verbum contra honestatem
proferat.
CAPUT XXIV.-- Ante somnum conscientia excutienda, et dolendum de peccatis.
Prostrata lectulo pudicitiam tuam commenda Deo,
et sic signo crucis armata revolve animo quomodo die
illo vixisti, si verbo, si opere, si affectu Domini tui
oculos offendisti; si levior, si otiosior, si negligentior
debito fuisti; si plus cibo crudior, potu dissolutior
metas necessitatis excessisti. Si subreptum tibi aliquid
horum deprehendis, suspira, pectus tunde; et hoc
sacrificio vespertino tuo reconciliatam sponso sponsus
excipiat.
CAPUT XXV.-- In tentationibus impudicis recogitanda virginis Agnetis historia.
Si vigilanti subito, aut quiete soporis, aut arte tentatoris
calor corporis fuerit excitatus, et in somnum
callidus hostis invexerit, diversisque cogitationibus
quietem pudicitiae infestaverit, proposueritque delicias,
vitae durioris horrorem incusserit; veniat tibi in
mentem beatae virginis, quae in tenera aetate tam
crebro reportavit de impiissimo hoste triumphum. Cogita
tibi sponsum elegeris, qualem tibi amicum attuleris.
Ipse est speciosus forma prae filiis hominum. Speciosior
etiam sole et super omnem stellarum pulchritudinem.
Spiritus ejus super mel dulcis, et haereditas ejus
super mel et favum. Longitudo in dextera ejus, et in
sinistra ejus divitiae et gloria. Ipse te jam elegit in
sponsam. Sed non coronabit nisi probatam. Et dicit
Scriptura: Qui non est tentatus, non est probatus [(Eccli. XXXIV, 9)]
.
Virginitas aurum est, cella fornax,
conflator diabolus, ignis tentatio, caro virginis vas
luteum in quo aurum reconditur, nec vas ulterius a
quolibet artifice reparatur.
CAPUT XXII.-- Ut virginitatis propositum religiose custodiendum.
Haec virgo jugiter cogitans pretiosissimum virginitatis
thesaurum, qui tam utiliter possidetur, tam irrecuperabiliter
amittitur, summa diligentia, summo
cum timore custodiat. Cogitet sine intermissione ad
cujus ordinatur thalamum, ad cujus praeparatur amplexum:
proponat sibi agnum quem sequi habet,
quocumque ierit. Contempletur beatissimam Mariam
praecedentem choros virginum, et praecinentem
dulce illud cum virginitatis tympano canticum, quod
nemo potest canere nisi utriusque sexus virgines.
De quibus scriptum est: Hi sunt qui cum mulieribus
non sunt coinquinati; virgines enim sunt [(Apoc.
XIV, 4)]
. Nec sic hoc dictum aestimes, quasi non vir
sine muliere, aut mulier sine viro possit foedari.
Cum detestandum illud scelus, quo vir in virum, vel
femina in feminam, omnibus flagitiis damnabilius judicetur.
Sed et absque alienae carnis consortio virginitas
plerumque corrumpitur, castitas violatur. Si
vehementior aestus carnem concutiens voluntatem sibi
subdiderit, et rapuerit membra, cogitet virgo super
omnia sua sanctificata Deo, incorrupta Christo, Spiritui
sancto dedicata. Indignum judicet quod Christi
est, tradere satanae, et virginea ejus membra erubescat
vel simplici motu maculari.
CAPUT XXIII.-- Castitatis dispendium in mensa timendum, et in colloquiis.
Itaque proinde in virginitatis suae custodiam totum
animum tendat. Cogitationes expendat, ut virtutis
hujus perfectionem esuriens, famem delicias putet,
divitias paupertatem. In cibo, in potu, in somno, in
sermone semper timeat dispendium castitatis, ne si
plus debito carni reddiderit, vires praebeat adversario,
et occulto nutriat hostem. Sedens igitur ad mensam
decorem pudicitiae mente revolvat, et ad ejus perfectionem
suspirans cibos fastidiat, potum exhorreat,
etiam quod sumendum necessitas judicaverit, aut ratio
dictaverit, cum dolore aut pudore, aliquando cum
lacrymis sumat. Si ei sermo fuerit cum aliquo, semper
metuat aliquid audire, quod vel modicum serenitatem
castitatis obnubilet; deserendam se a gratia
non dubitet, si vel unum verbum contra honestatem
proferat.
CAPUT XXIV.-- Ante somnum conscientia excutienda, et dolendum de peccatis.
Prostrata lectulo pudicitiam tuam commenda Deo,
et sic signo crucis armata revolve animo quomodo die
illo vixisti, si verbo, si opere, si affectu Domini tui
oculos offendisti; si levior, si otiosior, si negligentior
debito fuisti; si plus cibo crudior, potu dissolutior
metas necessitatis excessisti. Si subreptum tibi aliquid
horum deprehendis, suspira, pectus tunde; et hoc
sacrificio vespertino tuo reconciliatam sponso sponsus
excipiat.
CAPUT XXV.-- In tentationibus impudicis recogitanda virginis Agnetis historia.
Si vigilanti subito, aut quiete soporis, aut arte tentatoris
calor corporis fuerit excitatus, et in somnum
callidus hostis invexerit, diversisque cogitationibus
quietem pudicitiae infestaverit, proposueritque delicias,
vitae durioris horrorem incusserit; veniat tibi in
mentem beatae virginis, quae in tenera aetate tam
crebro reportavit de impiissimo hoste triumphum. Cogita