PL 92, col. 24
In Evangelium S. Matthaei (Beda), J. P. Migne
Videns autem Jesus turbas ascendit in montem, et
cum sedisset accesserunt ad eum discipuli ejus, et
aperiens os suum, docebat eos, dicens, etc. Nam Lucas
narrat eum in montem ascendisse, et illic in oratione
pernoctasse; et cum dies sit factus, quod duodecim
de discipulis suis eligeret, quos et apostolos
nominaret; et post descensum de monte, quod in
loco campestri turbis stando praedicaret: quod ita
potest intelligi quod in aliqua excelsiore montis
parte esset primo cum duodecim electis discipulis,
ac deinde non de monte, sed de ipsius celsitudine
cum iis descendisset in locum campestrem, quasi in
latus montis, et hic stetisset, donec turbae congregarentur
ad eum, et post consederet, et accedentibus
discipulis et praesentibus turbis unum sermonem
haberet, quem Matthaeus Lucasque narraverunt.
Mystice in montem ascendit, qui majora praecepta
justitiae commendare voluit, et cum sedisset utique
in forma servi apparuisset, accesserunt discipuli
devotione animi, et pietate fidei, ut montes aeternales
susciperent pacis justitiam populo propinandam.
Apertio oris longitudinem sermonis sive manifestationem
doctrinae demonstrat.
Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum
coelorum. Id est, voluntaria paupertate humiles;
nam istas beatitudines Isaias enumeravit alio ordine,
sed eodem sensu, et istis congruit Spiritus timoris
secundum Isaiam, quia per humilitatem regnum
acquiritur, quod propter superbiam dimitti videbatur.
Beati mites. Utique qui improbitatis amaritudine
cedunt, possidebunt terram non maledictionis spinam
germinantem, sed animam sine defectu pascentem,
quibus congruit Spiritus pietatis, quia se
conformat obediendo divinis Scripturis.
Beati qui lugent. Videlicet non communi luctu
saecularis tristitiae, sed secundum Deum poenitentiae
peccatorum instinctu, vel etiam aeternae damnationis
metu, aut amore coelestium desideriorum, seu per
compassionem proximorum, quia aeterna laetitia
consolabuntur. Sunt namque lacrymae his quatuor
speciebus distinctae: sunt humidae ad abluenda peccata,
et restituendum perditum baptismum; sunt
salsae et amarae ad restringendam carnis luxuriam;
sunt calidae contra frigus infidelitatis, et ad accendendum
ardorem charitatis; sunt purae ad restituendam
vitae munditiam: horum est Spiritus scientiae,
et merito, quia semetipsos in sacris Scripturis didicerunt
esse lugendos.
Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam. Id est, qui
tota mente implendi pastum justitiae desiderant,
et studio perseverandi in eo sitiunt, infastidiosa
refectione saturabuntur, quibus congruit spiritus
fortitudinis, id est, sine pigritia et defectu boni
operis.
Beati misericordes. Misericordes sunt qui semetipsis
benefaciendo consulunt, et corrigendis proximis
cum sedisset accesserunt ad eum discipuli ejus, et
aperiens os suum, docebat eos, dicens, etc. Nam Lucas
narrat eum in montem ascendisse, et illic in oratione
pernoctasse; et cum dies sit factus, quod duodecim
de discipulis suis eligeret, quos et apostolos
nominaret; et post descensum de monte, quod in
loco campestri turbis stando praedicaret: quod ita
potest intelligi quod in aliqua excelsiore montis
parte esset primo cum duodecim electis discipulis,
ac deinde non de monte, sed de ipsius celsitudine
cum iis descendisset in locum campestrem, quasi in
latus montis, et hic stetisset, donec turbae congregarentur
ad eum, et post consederet, et accedentibus
discipulis et praesentibus turbis unum sermonem
haberet, quem Matthaeus Lucasque narraverunt.
Mystice in montem ascendit, qui majora praecepta
justitiae commendare voluit, et cum sedisset utique
in forma servi apparuisset, accesserunt discipuli
devotione animi, et pietate fidei, ut montes aeternales
susciperent pacis justitiam populo propinandam.
Apertio oris longitudinem sermonis sive manifestationem
doctrinae demonstrat.
Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum
coelorum. Id est, voluntaria paupertate humiles;
nam istas beatitudines Isaias enumeravit alio ordine,
sed eodem sensu, et istis congruit Spiritus timoris
secundum Isaiam, quia per humilitatem regnum
acquiritur, quod propter superbiam dimitti videbatur.
Beati mites. Utique qui improbitatis amaritudine
cedunt, possidebunt terram non maledictionis spinam
germinantem, sed animam sine defectu pascentem,
quibus congruit Spiritus pietatis, quia se
conformat obediendo divinis Scripturis.
Beati qui lugent. Videlicet non communi luctu
saecularis tristitiae, sed secundum Deum poenitentiae
peccatorum instinctu, vel etiam aeternae damnationis
metu, aut amore coelestium desideriorum, seu per
compassionem proximorum, quia aeterna laetitia
consolabuntur. Sunt namque lacrymae his quatuor
speciebus distinctae: sunt humidae ad abluenda peccata,
et restituendum perditum baptismum; sunt
salsae et amarae ad restringendam carnis luxuriam;
sunt calidae contra frigus infidelitatis, et ad accendendum
ardorem charitatis; sunt purae ad restituendam
vitae munditiam: horum est Spiritus scientiae,
et merito, quia semetipsos in sacris Scripturis didicerunt
esse lugendos.
Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam. Id est, qui
tota mente implendi pastum justitiae desiderant,
et studio perseverandi in eo sitiunt, infastidiosa
refectione saturabuntur, quibus congruit spiritus
fortitudinis, id est, sine pigritia et defectu boni
operis.
Beati misericordes. Misericordes sunt qui semetipsis
benefaciendo consulunt, et corrigendis proximis