PL 96, col. 903
Epistola (Heterius Uxamensis; Beatus), J. P. Migne
non valeo, mendicare erubesco [(Luc. XVI, 3)]
. Iste
villicus iniquitatis Saulus erat, qui postea Paulus
apostolus factus est. Quando Saulus erat, elatus
erat et superbus, et gloriabatur de lege et sapientia
Scripturarum: et ad pedes Gamalielis, qui
eo tempore pertissimus erat in lege, gloriabatur se
litteras didicisse; et ob hoc persequebatur apostolos
Christi, dicens nescire eos legem et rusticos esse.
Quamobrem adhuc suspirans minas et homicidia in
discipulos Domini, accessit ad sacerdotem et petiit ab
eo epistolas in Damascum ad synagogas, ut si quos
inveniret qui essent de hac via viros ac mulieres, vinctos
perduceret in Jerusalem [(Act. IX, 2)]
. Qui cum
coepisset credentes in Christum persequi, ligare, occidere,
et omnem Dei sui dissipare substantiam,
correptus a Domino est. Saule, Saule, quid me persequeris?
Durum est tibi contra stimulum calcitrare.
Dixitque in corde suo: Quid faciam, qui magister
fui et villicus, cogor esse discipulus et operarius? Fodere non valeo.
Quid dixit, Fodere non valeo? Ac
si aperte diceret: non possum supra prophetare
quam prophetatum est. Non possum novum dogma
componere, quia ea quae prophetae dixerant jam omnia
in Christo completa erant. Jam cessaverant lex
et prophetae usque ad Joannem Baptistam. Sed non
erat Joannes prophetarum finis et legis, sed Christus,
sicut ipse Apostolus ait: Finis autem legis
Christus, ad justitiam omni credenti.
XVI.
Fodere, inquit, non valeo, mendicare erubesco.
Ac si diceret: Ut qui doctor fueram Judaeorum,
cogor ab apostolis rusticis et egentibus, et
a discipulo Anania, salutis et fidei mendicare doctrinam!
Aperiamus oculos, et videamus Saulum lupum
Ananiae ovi submittere caput. Videamus eruditum in
lege a rusticis accipere doctrinam salutis. Nihil sciebat
Saulus in lege, quam dederat Deus, qui Christum
persequebatur, qui dederat ipsam legem. Omnem
legem sciebant apostoli rustici, qui Christum Deum
sciebant, qui compleverat jam legem quam dederat:
quia nullus hominum potuerat adimplere legem, nisi
solus Christus qui eam dederat, sicut ipse ait: Non
veni legem solvere, sed adimplere. Quod si quaesieris
quare vocetur villicus iniquitatis in lege, quae Dei
est, dicamus: recte credebat in Patrem, villicus erat;
Filium persequebatur, iniquus erat. Villicus autem
dicitur propriae villae gubernator, unde et a villa
villicus nomen accepit. Qui de Saulo elato et superbo
factus est humilis Paulus, vas electionis Christi, ad
omne opus bonum paratus: qui non esset discipulus,
nisi discipulo rustico submitteret collum. Qui
etiam non valuit cisternam fodere novam, id est,
legem componere novam; sed illam quae fodita erat,
aperuit et in flumina derivavit, id est, illam legem
quae de Christo erat, aperuit et explanavit: et totum
mundum in gentibus aridum satiavit, quando
Christum illis Dei Filium cognoscere fecit.
XVII.
Haec exempla nos sequi oportet. Non confingamus
de nostro, sed illa explanemus quae in lege
et Evangelio scripta sunt. Et quia Christus noster
. Iste
villicus iniquitatis Saulus erat, qui postea Paulus
apostolus factus est. Quando Saulus erat, elatus
erat et superbus, et gloriabatur de lege et sapientia
Scripturarum: et ad pedes Gamalielis, qui
eo tempore pertissimus erat in lege, gloriabatur se
litteras didicisse; et ob hoc persequebatur apostolos
Christi, dicens nescire eos legem et rusticos esse.
Quamobrem adhuc suspirans minas et homicidia in
discipulos Domini, accessit ad sacerdotem et petiit ab
eo epistolas in Damascum ad synagogas, ut si quos
inveniret qui essent de hac via viros ac mulieres, vinctos
perduceret in Jerusalem [(Act. IX, 2)]
. Qui cum
coepisset credentes in Christum persequi, ligare, occidere,
et omnem Dei sui dissipare substantiam,
correptus a Domino est. Saule, Saule, quid me persequeris?
Durum est tibi contra stimulum calcitrare.
Dixitque in corde suo: Quid faciam, qui magister
fui et villicus, cogor esse discipulus et operarius? Fodere non valeo.
Quid dixit, Fodere non valeo? Ac
si aperte diceret: non possum supra prophetare
quam prophetatum est. Non possum novum dogma
componere, quia ea quae prophetae dixerant jam omnia
in Christo completa erant. Jam cessaverant lex
et prophetae usque ad Joannem Baptistam. Sed non
erat Joannes prophetarum finis et legis, sed Christus,
sicut ipse Apostolus ait: Finis autem legis
Christus, ad justitiam omni credenti.
XVI.
Fodere, inquit, non valeo, mendicare erubesco.
Ac si diceret: Ut qui doctor fueram Judaeorum,
cogor ab apostolis rusticis et egentibus, et
a discipulo Anania, salutis et fidei mendicare doctrinam!
Aperiamus oculos, et videamus Saulum lupum
Ananiae ovi submittere caput. Videamus eruditum in
lege a rusticis accipere doctrinam salutis. Nihil sciebat
Saulus in lege, quam dederat Deus, qui Christum
persequebatur, qui dederat ipsam legem. Omnem
legem sciebant apostoli rustici, qui Christum Deum
sciebant, qui compleverat jam legem quam dederat:
quia nullus hominum potuerat adimplere legem, nisi
solus Christus qui eam dederat, sicut ipse ait: Non
veni legem solvere, sed adimplere. Quod si quaesieris
quare vocetur villicus iniquitatis in lege, quae Dei
est, dicamus: recte credebat in Patrem, villicus erat;
Filium persequebatur, iniquus erat. Villicus autem
dicitur propriae villae gubernator, unde et a villa
villicus nomen accepit. Qui de Saulo elato et superbo
factus est humilis Paulus, vas electionis Christi, ad
omne opus bonum paratus: qui non esset discipulus,
nisi discipulo rustico submitteret collum. Qui
etiam non valuit cisternam fodere novam, id est,
legem componere novam; sed illam quae fodita erat,
aperuit et in flumina derivavit, id est, illam legem
quae de Christo erat, aperuit et explanavit: et totum
mundum in gentibus aridum satiavit, quando
Christum illis Dei Filium cognoscere fecit.
XVII.
Haec exempla nos sequi oportet. Non confingamus
de nostro, sed illa explanemus quae in lege
et Evangelio scripta sunt. Et quia Christus noster