2 Corinthians
Epistola B. Pauli Apostoli ad Corinthios SecundaIntroductions
Enciclopedia Cattolica
Letters addressed by St. Paul to the faithful of the community of Corinth (v.), two of the four major ones in the Pauline corpus. They are the most closely connected with the Apostle's activity and with the events of the recipient community, yet they are beset with uncertainties concerning the facts by which they (II Cor. particularly) were occasioned.
The first period of Paul's apostolic work at Corinth, the longest period, runs from A.D. 50 or 51 to 52 or 53. Greater precision is not possible, given the uncertain date of the encounter with the proconsul Junius Gallio (v.) in Achaia, a date on which the chronology of the second missionary journey and of a good part of Paul's life principally depends.
Haydock
The subject and design of this second Epistle to the Corinthians, is much the same as of the former. He comforts and congratulates with those who were now reformed by his admonitions. He blames the faulty with apostolical liberty; and being forced to justify himself and his proceedings against the upstart false teachers, he gives an ample account of his sufferings, and also of the favours and graces, which God had bestowed upon him. This Epistle was written not long after the first, in the year A.D. 57. some months before that to the Romans, from some place in Macedonia, perhaps from Philippi, as marked at the end of divers Greek copies, though it is observed, that those subscriptions are not much to be relied upon. (Witham) --- In this Epistle St. Paul comforts those who are now reformed by his admonitions to them in the former, and absolves the incestuous man on doing penance, whom he had before excommunicated for his crime. Hence he treats of true penance, and of the dignity of the ministers of the New Testament. He cautions the faithful against false teachers, and the society of infidels. He gives an account of his sufferings, and also of the favours and graces which God hath bestowed on him. (Challoner) --- St. Paul, not being able to come to the Corinthians as soon as he had promised, writes this Epistle to inform them, that it was not through inconstancy, but on account of several weighty reasons, which had hitherto hindered him. Several other reasons, likewise, compelled him to write. For during his absence, several false teachers of the Jews had come amongst them, teaching them that it was necessary to observe the law of Moses, in order to be saved. St. Paul, therefore, first excuses himself, by saying, that the afflictions and troubles he had met with, had hindered him from coming to them. He next orders the fornicator to be restored to favour; after which, he extols his apostleship, forming a comparison between the law of Christ, and of Moses, wherein he blames the false teachers. He then subjoins an exhortation to a pious and holy life, with liberality in their alms, after the example of the Macedonians. As the false teachers had been very industrious in establishing their own reputation, by detracting from that of St. Paul, he enumerates his own sufferings, and the favours he had received from God, shewing that he had much more reason to glory than they; and concludes by exhorting them to correct those faults with which they still remained infected. (Estius) --- This letter may be justly appreciated as a perfect masterpiece of that animated and solid eloquence, which all interpreters so much admire in St. Paul. (Bible de Vence)
Douay 1582/1609
FOR the time vvhen this Epistle vvas vvritten, looke the Argument of the epistle to the Romanes: to vvit, about the eightenth yere after his conuersion, & our Lordes passion because in the 11 chapter he maketh mention of 14 yeres, 2. Cor. 11. 2. not only after his Conuersion, as to the Galatians, but also after his rapte, Gal. 2. 1. vvhich seemeth to haue bene when he vvas at Hierusalem Act. 9, 26. foure yeres after his Conuersion (Gal. 1, 18) in a traunce or excesse of minde, as he calleth it, Act. 22, 17. Is vvas vvritten at Troas (it is thought) and sent by Titus, as vve reade chap. 8.
It is for the most part against those false Apostles vvhom in the first part of the first to the Corinthians, be noted, or rather spared, but novv is constrained to deale openly against them, & to defend both his ovvne person vvhich they sought to bring into contempt, making vvay thereby to the correption of the Corinthians, and vvithall to mainteine the excellencie of the Ministerie and Ministers of the nevv Testament, aboue vvhich they did magnifie the Ministerie of the old Testament: bearing themselues very high because they vvere Ievves.
Against these therefore S. Paule auoucheth the preeminent povver of his Ministerie, by vvhich povver also he giueth a pardon to the incestuous fornicator vvhom he excommunicated in the last Epistle, seeing novv his penance, and againe threateneth to come & excōmunicate those that had greuously sinned and remained impenitent. Tvvo chapters also he interposeth of the coūtributions to the church of Hierusalem, mentioned in his last, exhorting them to doe liberally, and also to haue all in areadines against his comming.
Cornely
S 7. — De epistolis 1 et 2 ad Corinthios.
136. — I. ConivTHUS klUsQUE ECCLESIA. Eo. tempore, quo Paulus ex Macedonia expulsus Achaiae Evangelium attulit, Corinthus « prima Graeciae civitas multis florebat ornamentis et commodis atque opum abundantia ceteris omnibus praestabat; quapropter ex scriptoribus profanis aliquis locum vocavit opulentum (ayvttov); ad mercimonia admodum opportuna, oratoribus quoque et philosophis erat plena » !. Antiqua ium civitas ultimis libertatis Graeciae temporibus tamquam caput concilii Achaeorum inter graecas omnes primum locum occupaverat, usque dum Graecia a Romanis subiecta et « lumen totius Graeciae » a L. Mummio exstinctum est (a. 1&6); at ceutum annis postea a Caesare restituta etsecundum eius nomen Colonia lulia Corinthus appellata (a. 45), ab Augusto autem caput provinciae Achaiae facta (a. 2) brevitempore pristinam opulentiam et celebritatem recuperavit. In Isthmo enim inter duo maria opportunissime sita (9i0zXaoco; vel d:9:02Xx6co; ideo a graecis, bimaris a latinis poetis dicta) duobusque optimis portibus, Lechaeensi versus Italiam et Cenchreensi versus Asiam, praedita commercium integri imperii fere arripuerat. Quanta vero erat urbis opulentia, tanta erat morum eius corruptio; unde factum est, ut. verbo xoptwÜL Z ecu Graeci vitam luxuriosam et libidinusam designarent, S. Chrysostomus autem civitatem illam 4àv oósQv vt xai yeyevnpévov éxagcodvrovívav appellare non dubitaret; celeberrimum enim ibi Aphrodite Pandemas habebat fanum, in quo mille scorta impurae deae et luxuriae serviebant. Quainvis Caesar et Augustus multos colonos italos Corinthum misissent, longe maior tamen incolarum numerus graecae originis erat; quemadmodum autem omnia imperii romani emporia, a multis quoque habitabatur ludaeis, quorum numerus auctus est, quum Claudius decreto suo omnes Iudaeos ex Italiae finibus expulisset.
Continue reading 27 paragraphs
Inter illos, qui hac in occasione ex Urbe Corinthum transmigrarunt, Aquila quidam fuit cum uxore suo Priscilla, apud quos Paulus, quia idem, quod illi, opificium exercebat, domicilium suum constituebat. Annus 52. , ut videtur, ad finem vergebat, quando Apostolus, qui Athenis paucos admodum fructus laborum collegerat, in opulentissimam et sceleratissimam Graeciae civitatem ingressus est, ut octodecim mensium spatio florentissimam ibi fundaret ecclesiam?, Atque pro more suo ab initio Iudaeis Evangelium oblaturus singulis sabbathis in synagoga docebat, dum per hebdomadem labore manuum suarum victum quotidianum sibi acquireret. Postquam autem Silvanus et Timotheus ex Macedonía reduces eum adiuvare coeperunt, « instabat verbo Paulus testificans lesum esse Christum ». At frustca; longe maior enim Iudaeorum numerus salutiferam doctrinam respuebat; imo tumultus excitabant, quibus Apostolus synagogam relinquere cst coactus. Igitur « excutiens vestimenta sua dixit ad eos : Sauguis vester super caput vestrum! Ab interitu vestro castus mundusque sum ; ecce ex hoc mead gentes convertam », et in domum synagogae vicinam proselyti cuiusdam Titi Iusti neophytos congregabat. Pauci admodum ludaei eum secuti suut, inter quos Aquila et Priscilla atque archisynagogus Crispus cum tota eius familia: at opimam messem inter etlinicos fecit; nam « multi Corinthiorum audientes credebant et baptizabantur », atque Deus ipse, quum Apostolus crescentibus difficultatibus cedere vellet, eum exhortatus est, « ne timeret neve taceret, neminem enim ei esse vim illaturum atque magnum esse numerum eorum, quos in illa civitate sibi elegisset ». Neque urbis limitibus Apostoli zelus continebatur, sed in vicinis quoque Achaiae civitatibus bonum nuntium praedicabat et ecclesias fuudabat, quarum Corinthus fuit quasj metropolis?.
Laeta igitur fuerunt ecclesiae corinthiae initia, etsi ex nobilibus potentibusque civibus et ex sapientibus philosophis, quibus urbs gloriabatur, admodum pauci Evangelium accepissent *. Quare minime mirum, quod Iudaei infideles prospero Evangelii progressu irritati nova perseeutione Apostoli lahores impedire sint conati. Vix ineunte a. 54. Gallio, novus Achaiae proconsul, provinciae administrationem | susceperat, quum uno anifno ludaei in Paulum insurgentes eum ad tribunal adduxerunt, « quia hie contra legem persuadet hominibus colere Deum ». Proconsul vero, antequam Apostolus eausin dicere coepisset, ludaeos de sola sua Lege violata conqueri perspiciens , accusatorem Sosthenem, principem synagogae, ita repulit, ut adstantes eundem praesente praeside percutere non dubitarent. Nihilominus Paulus, ne maiori periculo neoph ytos exponeret , ad tempus Corinthum reliquit in lllyriam , ut videtur profectus (supra 105. n. &. p. 369). Qua ex expeditione post paucos menses redux ecclesiam in felici illo statu, quem reliquerat, non inveniens cum severitate abusus nonnullos, qui irrepserant, reprimere debuit. Omnibus autem rebus compositis una cum Aquila et Priscilla Ephesum profectus est.
9. 2 Cor. 2,1 « Statui autem hoc ipsum apud mo, ne iterum ín tristitia venirem ad vos ». Semel igitur e in tristitia », i. e. tristitiam afferens ad eos venerat; ita enim verba esse explicanda docont sequentia : « Si enim eco constristo vos » etc. Tristitiam autem attulit, quatenus abusus supprimendos invenit.
137. — Il. Occasto ET rivis kr. 1 Ap Con. Non diu postquam Aposto- ConsELY INTRon, III. — 28 lus Corinthum reliquerat, alii doctores christiani eo advenerunt; inter quos primus fuit Apollos (Appollonius), Alexandrinus genere, qui Ephesi iam, quamvis loannis duintaxat baptisma recepisset, diligenter ea quae sunt lesu docuerat. Ab Aquila autem et Priscilla, quos Paulus, ut lerosolyma et Antiochiam reverteretur, Ephesi reliquerat, diligentius viam Domini edoctus atque literis commendaticiis ad fideles corinthios munitus in Achaiam profectus est. Mazno cum fructu in ecclesia corinthiaaliquamdia laborans « multum his, qui crediderant, contulit ; vehementer enim ludaeos revincebat ostendens per Scripturas lesum esse Christum ». Quamdiu ibi manserit, nescimus; illud unum constat, Ephesum illum esse reversum, antequam Paulus Ephesi priorem suam epistolam Corinthiis scripsit !.
Quoniam Apollos ab Aquila et Priscilla, Pauli discipulis, doctrinam evangelicam acceperat, dubium non est, quin eandem, quam Paulus, Corinthi praedicavcerit; neque enim Paulus eum operis sui continuatorem agnovisset neque eum, ut Corintlium reverteretur, invitassel, si doctrinam differentem proposuissc(?. At alium docendi modum videtur tenuisse « vir eloquens, in Scripturis potens, Alexandrinus genere ». Inter ludaeos alexandrinos enim illo tempore allegorica quaedam Scripturae interpretandae methodus floruit, neque veri similitudine caret eorum opinio, qui eandem ab Apollonio Corinthi adhibitam esse censent; praeterea utpote vir eloquens, graecae eloquentiae magis se, quam Paulus, aecommodavit; quare facile fieri potuit, ut sublimior eius docendi ratio nonnullis Corinthiis magis, quam Pauli simplicitas, placeret : imo forle etiam doetrinae eapifa nonnulla, quae Paulus, quia sublimiora erant, Corinthiis tradere nondum voluerat , publice iam doeuevat, Unde illud Corinthi accidit, quod alibi saepe accidere videmus, ut alii neophyli Paulum primum suum magistrum ct patrem, alii vero Apollonium cloquentiorem praeferrent; atque ita dissensus quidam est exortus, qui tamen. tantus non fuit, ut Paulini et Apolloniani aperto schismate ab invicem recederent.
Eodem fere tempore pseudapostoli illi iudaizantes, qui omnes ecclesias ab Apostolo fundatas perturbabant, Corinthum videntur venisse et Petri auctoritatem extollentesapostolicam Pauli dignitatem impugnasse. Aperle eos circumcisionem. Legisque observantiam commendasse, ex epistolis nostris non apparet, at viam sibi ad Legem imponendam paraverunt ludaeorum prtvileziiset praerogativis exaltatis et commendatis?. Quare neoph yti corinthii illi, «(ui ex cireumcisione venerant, non parvo exposili erant perieulo, ne Paulum despicerent doctrinamque ab eo tvaditm iudaizantium erroribus deturparent; imo nonnulli , etsi errorem iudaizantium nondum accepissent, Pete se esse gloriari inceperunt. Quibus tribus factionibus, quae satis facile distinguuntur*, num quarta accesserit, non omnino constat. Non pauci enim interpretes ceusent, illos quoque qui, quoniam alios omnes hominum nominibus gloriari videbant, ipsi hominum nominibus reiectis se solius Christi esse asserebant, superbia quadam abreptos Apostolis ministrisque Christi despectis schismafico spiritu esse ductos discordiamque auxisse?.
Aperti igitur schismatis periculum imminebat ecclesiis achaicis; at. hoc nonerat unicum. Neophyti corinthii plerique ex ethnicis venerant; ethnicos corinthios autem luxuriae et libidini quam maxime fuisse addictos nemo ignorat; libido et fornicalio ab illis pro peccato non habebatur. Nonnullos neophytos non statim post conversionem pristinos suos mores ethnicos deposuisse dolendum quidein, sed non mirandum est. In priore quadam epistola hodie deperdita Corinthios iam monuerat Paulus, ut a societate fratrum fornicatorum abslinentes eos ad meliorem frugem reducerent?; atilla fructus omnes, quos speraverat, non produxerat, atque res eo paullatim adducta est, ut unus ex neophytis uxorem patris sui defuncti ducere attentavisset. Alii praeterea. abusus irrepserant. ludaei quidem in omnibus locis, in quibus certus corum numerus erat, lites suas contribulibus suis diiudicandas derelinquebant? ; ethnicos autem eas ad magistratus suos detulisse atque neophytos ethnicos in hoc usu, qui per se illicitus non fuit, perseverasse patet. Primis vero fidei temporibus hac agendi ratione scandalum facile dari potuit atque simul nova discordiarum causa iudaieos inter et ethnicos ueophytos exoriri. Negligentia quoque et licentia quaedam in coetibus sacris celebrandis irrepserant, de doctrinae capitibus nonnullis variae exortae erant sententiae; ut uno verbo dicamus, post Pauli discessum numero quidem creverat ecclesia corinthia, interna aufem eius conditio deterior erat facta.
: | Cor. 3.6 : « Ego plantavi, Apollo riravit »; 16,12 : « multtiin rosavi cum, ut veniret ad vos ».
AzoXLO. At rectius S. Augustin. (de unie. bapt. 5. M. 43,598) : « Temporibus Apo-
| stolorum quidicchant : Ezo quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego autem Cephae, quamvis non. per impiorum, scd sanctorum nomina, ipsi tamen impia schismata facicbant ». Itevera S. Clemens Rom. (1 Cor. 47), testis hac in quaestione, utpote Apostolorum coaevus et de corinthiis rebus optime edoctus, omni exceptione maior, partes corinthias secundum Pauli, Petri, Apollo nomina inter so fuisse divisas tradit.
138. — Dum Corinthi internum ecclesiae periculum paullatim crescebat, Paulus ineunte a. 55. tertiam suam expeditionem ingressus Phrygia et Galatia peragratis Ephesum pervenerat ibique per biennium residens in florentissima Asiae ecclesia fundanda erat occupatus. Qua in urbe, quae continuum eum Achaia et Corintho habebat commercium, quun per Aquilam et Priscillam tum per Apollo ex Achaia reducem et per Chloes, mulieris cuiusdam corinthiae, familiam de ecclesiae illius conditione certos nuntios accepit. Quibus non solum permotus est, ut primam illam, quae hodie deperdita est, iis scriberet epistolam, qua eos a fornicariorum societate averteret , sed duos ex suis discipulis, Timotheum et Erastum, in Macedoniam missurus Timotheum quoque iter Corinthum usque pergere iussit, ut ecclesiam corinthiam visitaret neophytosque ad meliorem frugem revocaret!.
Brevi postquam Timotheus profectus est, tres legati corinthii, Steplanas, Fortunatus et Achaicus, Ephesum advenerunt epistolam ecclesiae Paulo afferentes. Prima enim , ut videtur, epistola, quae fornicarios vitandos esse praescripsit, dubium quoddam provocaverat, num ethnici quoque peccatores essent vitandi. Quod dubium Apostolo in epistola sua subiicientes eundem simul de variis doctrinae capitibus, de quibus inter se disceptabant, interrogarunt. At per legatos, quantum esset periculum, in quo ecclesia versabatur, accuratius didicit; quare perterritus diutius non esse cunctandum nee Timothei in urbem adventum exspectandum ceusuit, sed perieulo. gravissimo gravissima epistola occurendum. Per eosdeii. igilur legatos illam inisit, quam hodie 1 ad Cor.
vocamus, ut ea, quae corrigenda. crant, indicaret et ad. quaestiones propositas responderet.
Secundum duplicem hune finem duas quoque praeter. exordium et epilogum distinguimus epistolae parles; in priore enim (1.10-6.20) Corinthios ob partium studium, ob peccatores non vitatos, ob liles coram gentilibus actas, ob fornicationem severo modo reprehendit, in altera longiore (7.1-15.58) Corinthiorum literis respondens de malrimonio et coelibatu. de idolothvtorum manducatione, de decoro in coetibus sacris servando, de charismalis, de mortuorumque resurrectione fuse disserit?. Multae igitur eaeque gravissimae quaesliones in hac epistola tractantur, nec est ulla, quae de primorum Christianorum vita accuratius nos edoceat.
Genuinam epistolae divisionem iam indieat Prologus Glossae, qui eam multas et diversas causas complecti dicit, quarum partem relatione fratrum, partem literis Corinthiorum Apostolus co;novisset, atque undecim doctrinae capita enumerat. Minus recte. scholastici interpretes, qui praecipuum argumentum doctrinam (dc. sacramentis esse statuerunt, epistolam diviserunt. Card. Hugo sex distinguit parles : De baptismo (1,t0- 4,21), de matrimonio 15,1 -7,40j, de Eucharistia (8,1 - 11,31), de sehismatibus (12,1-11,10), de resurrectione. (12,1 -58], de eleemosynis (16,1-285.). Melius quam Card. Hugo, sed etiam a. vero aberrans S. Thomas, quem omnino sequitur 7 yran. : « In sacramentis tria sunt consideranda, ipsum sacramentum, res siznificata et contenta sc. gratia, res significata et non contenta sc. gloria resurrectionis : hinc primo de sacramentis ipsis (1.10-11,31 : baptismus. 1!,10-4,21; matrimonium 5,1-7,10; Eucharistia 8.1- 11.3411, dein de ipsis gratiis 112,1-11.40), tertio de gloria resurreclionis (15,1- 38). Geldhagen (l1. c. p. 352, Kilber (1. c. p. i22 sqq.), Bacuez (Manuel VI. p. 236 sqq.) candem, quam nos, divisionem tradunt; Ad. Maier (Comm. über d. 1. Korintherhr, Freib. 1857. p. 17 sqq.) varia argumenta enumerat, quae tractantur, sed divisionem non indicat; Bisping (1l. c. V. 2. p. 8 sq.), quem omnino sequitur Drach d. c. p. 123 sq.). quatuor facit partes (£,10- 1,21 vituperatio schismaticorum eb apolosia Pauli: 5.1- 11,1 vituperatio fornicationis ct responsa Apostoli ad Corinthiorin quaesita de vita matrimoniali deque idolothytis; 11.2-145,10 de cultu religioso: 15,1216,24 refutatio falsi spiritualismi, qui resurrectionem. nesabat, et monita. vari; Kaulen autem (inl. Ed. 3. 1893. p. 571) quatuor. partes. statuit pro auctorum, a quibus Paulus de rebus corinthiis edoctus sit, varicbite (de schismate, qued rescivit a Chlees familia 1. 10-4. 21; de variis vitiis, quae in ceclesia. corinthia adesse. communis erat fama 35. 1-6, 20; de iis. quae Corinthii in sua epistola interrozarant 7T. 0-10, 33; de iis, quac à Corinthiorum lezatis perquisierat 11, 1-15, 55); Gurllemon (Clef des epitres de S. Paul. I. p. 212 sq.) co fere melo. que Ad. Maier, argumentis enumeratis undecim: sectiones. distinguit (Contre les divisions epp. 1-4; Contre Yinceste ep. 5: Contre Jes procés 6, 1-1? ete.)
I Exonpics epistolae (14,1-9) complectitur l1. oiseniplioaem i1,4-3) Paulus et So-thenes? ecclesiae corinthiae vicinisque Achaiae ecclesiis (cfr. 2 Cor. 1.1), a) Num Sostlienes ille sit, qui Ac/. 18,17 archisynasogus Corinthi fuisse et Paulum coran
9. gratiarum actionem (1,4-95, quam Doo offert, qui fideles muneribus suis ita ditavit, ut in verbo doctrinae eiusque intelligentia abundent, et quem pro fidelitate sua etiam illos esse usque in finem confirmaturum sperat.
II. In rniong. PAnTE (1,10- 6,20; Corinthios ob varios abusus reprehendit.
1. Atque primum quidem EoRUM DisCORDIAM AGGREDITUR (1,10-4,21). Etenim generali exhortatione ad unitatem servandam praemissa (1,10) et facto, de quo eos reprehensurus est, exposito (1,11.12)
A.) rationes afferl, ob quas eorum discordia vituperanda sit (1,13 - 3,5) a.) Prima et praecipua ratio est, quod a solo Christo sint redemti eique soli per baptismum inserti; quis enim baptismi minister fuerit, nihil interest, id quod ex ipsiusagendi ratione appareat (1,13- 16).
b.) Neque ob humilem et simplicem ipsius praedicationem Corinthiis (illis, qui se Apollo esse dicebant) ab ipso recedere et schisma incipere licuit (1,17-3,4). Nam a.) non sine ratione simplici hoc docendi modo usus est. Etenim ne virtutis suae laude crux Christi defraudaretur, Apostoli non sunt missi, ut arte et sapientia humana mundum converterent (1,17. 18). ld iam constat ex Scriptura, quae sapieutiamm humanam reprobatum iri praedixit (4,19); id ex experientia quoque constat, qua teste Deus nec sapientes huius mundi ad praedicandum elegit, ut ita magis appareret divina Evangelii virtus et sapientia (1,20-25), nec multos sapientes et potentes, sed simplices potius et pauperes primos ad fidem vocavit, ne quis suis dotibus naturalibus suam vocationem adscriberet (14,96 -31^. Quare ipse quoque inter Corinthios sublimi sapientiae sermone non esl. usus, ne eorum fides humanis verbis, sed divina virtute niteretur (2,1-5*.
8.) Neque sine ratione ab altioribus doctrinis tradendis abstinuit. Elenim Apostoli quoque, sed non nisi inter perfectos, sapientium praedicant ,2,6) el talem quidem, quae creato intellectui impervia (2,7-9; a solo Spiritu S., qui mysteria omnia novit, quique Apostolis datus est, revelari possit (2,10-12), atque spirituali modo cum spiritualibus comimnunicanda sit (2,43 - 16. Corinthiis vero hane sapientiam tradere nondum potuit, quippe qui suis schismatis se etiam nunc carnales esse demonstrent GS -A.
c.) Absurda. esse schismata demonstrat ex eo, quod omnes Evangelii praedicatores , utpote unius Dei ministri, inter se coniuncti sint eb esse. debeant ac proiu. etiam eorum discipuli concordes sint oporteat (3,3-9). Quo ex argumento sua sponte fluit inonitum pro
Gallione. accusasse. refertur, an aller quidam, quem Atusebius (H. E. 1. 12. M. 20.117) inter septuaginta Domini discipulos enumerat, incertum est. Patres plerique priorem intelligunt, quem perseculione 1a, ut Christianis se adiungeret, permotum putant. Inter Pauli discipulos quidem vel socios alibi non nominatur; euti tamen Corinthi auctorilate multum valuisse ipsa inscriptio docet. Cfr. Comin. in 1 Cor. 1890. p. 11 sq.
illis doctoribus, qui actu inter Corinthios laborant, ut bene atte dant, quasnam doctrinas fundamento, quod ipse posuit, supe struant. quonium vel levissimos errores, quia fidelibus (temp Dei) nocent, Deus sit puniturus (3,10- 17).
D.: Ez proposita hac doctrina practicas conclusiones deducit (3,18- 4,13 : a. Ne fideles in docloribus suis, quos sapientes esse putant, glorientut 13.18 - 21^, mullo minus autem in uno solo glorientur, quia omnes sunt in eorum utilitatem dati ,3,22.235; b.) ne unum super alterum exlollentes diiudicent doctores suos; Deo enim soli competit eiusmodi iudicium : 4,1 - 6); c.) ad doctores ipsos se converlens exhortatur eos, ut humiliter de se ipsis sentiant (4,7.8), suumque reliquorumque verorum Apostolorum conditionem eis ob oculos ponit, ut ex hoc exemplo videant, num genuini sint doctores (4,9- 13).
C.) Primum hoc vituperium tenerrima exhortatione concludit tamquam pater lilios deprecans, ut se ipsum imitentur. Rogat quoque, ut Timothei, quem ad eos miserit, verba bene recipiant, ne ipse, quando venturus sit, severe erga eos agere cogatur (4,1 1-20.
2, Illos oB NON YITATOS PECCATORES VITUPERAT (5,1 - 13) 2 paragraphs
A. Quia unus ex neophytis malrimonium cum patris defuncti uxore allentaverat, vehementer eos increpat, quod illum ex ecclesia non expulerint '5,1.23. alque apostolica sua auctoritate eum excommunicat (5,3-3,, ratione indicata, cur peccalores ex suo coetu expellere debeant (5,6- 8);
D.) atque simul explicat praeceptum, quod in praecedente (deperdita? epistola de fornicariis vitandis dederat. intelligendum esse de fratribus peccantibus; de illis vero. qui extra ecclesiam sunt, iudicium Deo esse relinquendum monet (5,9-13).
3. Vituperal eos 0B LITES CORAM IUDICIBUS ETHNICIS ACTAS /6,1 - 14) 69 paragraphs
A.) Faeto, quod reprehensurus est, exposilu (6,1j omnino dedecere ostendit Christianos ab ethnicis iudicibus causarum decisionem petere, quoniam ipsi, qui aliquandototam mundum atque ipsos Angelos sint iudicaturi, certe de minuliis istis iudicare possint (6.2.3); huic enin muneri vel infimos Christianos esse pares, a forliore sapieutes, qui inter illos sint (6,4 -6).
B.) [iio Christianos iam dedecere docet lites agere, siquidem iniuriae polius patienter sint ferendae (6,7). vehementer simul vituperans eos, qui iniurias inferunt; illos enim aeque parum atque reliquorum criininum ethnicorum, quae enumerat, reos regnum coelorum posse possidere (6,8- 11). ?
À.^ Rationem, qua aliqui fornicationem velut rem indifferentem, ut videtur, excusare conati erant, refutat ostendens principium illud, quod. omnia. adiaphora eliain. sint licita, aliquas restrictiones po. stulare ,6,123, atque fornicationem nequaquaim reliquis naturalibus appetitibus assimilari 16,13. 14);
B. imo duplici ex capite ostendit, quam grave sit peccatum fornicatio, quia nimirum abusus sit membrorum Christi (6,45 -17) et violatio templi Spiritus S. (6,18-30 .
HI. AvrEnA raus (7,1-12,58) varias quaestiones a. Corinthiis propositas solvit. 4. DE MATRIMONIO ET COELIBATU (7,1 - 4). A. De coniugibus (1,4 - 24). a.) De malrimnonii usu (7,1-9). Quamquam per se melius est, ut homo ab eo abstineat (7,1), usus malrimonii tamen licitus est ob incontinentiam vitandam (7,2. 3), neque nisi ex mutuo consensu ad tempus propter altiores rationes interrumpendus (7,4-6., imo semper quoque ab eo abstinere licet*, si donum continentiae habeant, quod omnibus quidem hominibus desiderat, sed quod non omnibus dari insinuat (7,1-9). b.) De matrimonii indissolubilitate (7,10-94).
a.) Matrimonii vinculum ex voluntate divina abselute indissolubile est inter fideles (7,10. 11);
B.) relative autem indissolubile est fidelem inter et infidelem ; nam separatio nec necessaria nec suadenda, si infidelis cum fideli cohabitare velit sine iniuria creatoris (7,19-14), licita autem, si pars infidelis abscedat (7,15. 46). Non temere autem est agendum; sed quantum religio christiana permittit, matrimonium ante conversionem initum eodem modo est retinendum, quo alii vitae status ante conversionem initi retinentur (7,17-24).
B. De relatione inter matrimonium et coelibatum (1,25 - 40).
«.) Virginibus coelibatus non praecipitur quidem, sed suadetur ab Apostolo (1,25 -28).
8.) Ratio autem, cur virginibus coelibatus suadeatur, illa est, quod in brevi hoc tempore, quod homini restat, virgines facilius, quain illi, qui in matrimonio vivunt, Deo servire possint (7,29 -33).
1-) Qua ex doctrina fluunt practicae nonnullae regulae, quas parentibus tradit (7,36-38).
b.) De viduis. Etsi secundae nuptiae licitae sint, illis praeferenda tamen est viduitas (7,39. 40).
a) In v. 6 « hoc autetn dico secundum. indulientiatn, non secundum imperium » , pronomen Aoc nec cum Oecum., S. Thom., Est. aliisque ad v. 2 referimus (« unusquisque suam uxorem habeat » etc), nec cum inodernis mullis inlerprelibus ad integrum praecedentem versum (« Nolite fraudare invicem » ec), sed ad solum ultimum membrum :« iterum revertimini ad idipsum »); baec enim sola ex tribus conditionibus, ob quas usum matrimonii interrumpere licet (ex mutuo consensu , ad tempus , ob orationem f. e. ob rationem altioris ordinis) non est absoluta. In. v. 7. sequimur lectionem : « volo omnes homines csse sicut me ipsum », quam praeter codices graecos et versiones reliquas ex latinis codicibus tueatur Amiat., Fuld., quamque. sequuntur. Ambter, 5. Thom., Lyran. etc.
b) Vocabulum zagüsvo;, quamvis penes scriptores profanos de solis tuulieribus adhibeatur, a S. Paulo de ulroque sexu intelligi clare apparel ex v. 32 3.
À.) lhieoreticam quaestionis solutionem (8,1-13) ita tradit, a.) ut ostendat , quum idola nihil siut, etiam illa, quae idolis offerunlur, per se non coinquinari (cf. 10,19), ac proin illorum usum licitum esse iis, qui hoc sciunt, illicitum iis, qui hoc ignorant (8.1-7).
h.) Quia vero eorum usus non est necessarius nec quidquain ad salutem confert (8,8), etiam illis, qui meliorem scientiam habent, ab iis est abstinendum, quandocunque eoruin usus proximis scandalo esse potest .8,0- 13).
B. Suo exemplo proposito ostendit, quomodo Christiani in omnihus actionibus attendere debeant. ne offendiculo sint. fratribus. et quomodo ad maius bonum assequenduni a licitis interdum sit abstinendum :9,1-10,13:. Sub. duplici autem. respectu. apostolicam suam vitam pro exemplo proponit, quem utrunique ab initio duabus interrogalionibus indicat : « Non sum liber? Non sum Apostolus »?* a.) Quamvis genuinus sit Apostolus, usus non est privilegio Apostolorum relate ad sustentationem. 8,1 - 18). Quod argumentum evolvit ita, ut
1.) ostendat se verum el genuinum esse Apostolum :9,1-31,
P.) Apostolos autem ius habere ad. sustentationem a lidelilus acci. piendam (9,4); id quod constat ex ageudi ratione aliorum Apostolorum (9,5. 6), illustratur analogiis ex vila quotidiana desumtlis (9.7), demonstratur argumento scripturistico (9,8- 11), comparatione Apostolorum cum aliis doctoribus et templi ministfris (9,2. 13), Domini ordinatione (9,14).
1-) Nibiluminus se hoc iure usum non esse nec in posterum uti velle asserit, ob maiorem, ad quam anbelet, perfectionem assequendam maiusque praemium obtinendum :9,15- 18^.
b.) Quamvis liber fuerit qua Apostolus ita, ut a suis discipulis non dependens eam docendi et agendi rationem, quam bonam habuit, eligere potuerit, tamen omnibus sive Iudaeis sive ethnicis sese accommodans omnium servus ficri voluit, ut omnes salvans suam ipsius salutem securius operaretur '0,19-23).
a) De ordine quaestionum non salis constat. Ordinem, quem Vulgata Clem. habet, tuentur ex graecis codd. N. A. P. et nonnulli minusculi, ex Patribus graecis Origenes , inter versiones copt., arm., aeth. et codices nonnulli syriaci ; ex Patribus latinis Terfu/l., Ambros., August., Pelag. — Allerum autem. ordinem (« Non sum Apostolus? Non sum liber?») quem Apostolus in sua argumentatione tenet , tuentur longe plerique codices graeci et inter. Patres graecos. Chrysost, Theodoret., Euthal., Damas.; eundem habent versiones Daslim., goth., antiqui /falae codices (d. e. f. g.) et Fuldensis, alque sequitur Atbr't, Si ad dispositionem epistolae animum advertimus, alter hic ordo videtur esse praeferendus bh) Cum CArysostomo aliisque graecis interpretibus, quos etiam Salmeron aliique moderni interpretes sequuntur, pro. certo supponimus, vocabula £xóv et «ov v. 17. ila usurpari, üt Exo Sit ille, qui sua sponte nullo praecepto coactus agat, àxiv vero ille, qui praecepto ad opus faciendum adigitur, sermonem igitur esse de opere supererogatorio , quud Deus singulari praemio sit remuncraturus.
a.) proposita agonis comparatione monet non suflicere ad salutem assequendam, ut quis Christianus sit, sed secundum suum exemplum magno cum zelo esse laborandum, ut finer assequantur (9, 24-27);
B.) quam conclusionem confirmat ex Israelitarum historia. Qui omnes quidem ex. Aegypto educti et. in itinere iisdem beneficiis dituti sunt, sed lonze plerique finein. itineris non attingentes ob peccata sua in deserto perierunt (10,1-5:. Quare cavendum Christianis, ne ex Aeypto i. e. ex mundo egressi peccatis Israelitarum , idololatriae, fornicationi, tentationi Dei, murmurationi se dedant (10,6- 11); omnes igitur, qui slant, videant ne cadant, el confidant in Deo, qui hominem supra id quod potest tentari non sit periuissurus (10,12. 13^.
C.* Ad quaestionem ex longa dizressione, quae tamen intime cum arg£umento connexa est, regressus practicam eius solutionem. tradit [10,14-11.1).
a. Omnino abstinendum est ab indirecta illa idololatria (10,14;. quae comimniltitur parlicipatione in cocnis sacrilicalibus (10,15 - 21). Christiani enim susceptione panis el vini in altari oblati participes fiunt corporis et sanguinis Christi intimeque cum eo coniunguntur (10,15-17), sicut olim ludaei ex sacriliciis Domino oblatis cum Domino coniunzebantur (10,18). Unde sequitur eos, qui coenis sacrilicalibus ethnicis accumbunt, intime coniungi cum daemonibus , quibus realiter ellinica sacrilicia offeruntur; at Chrisliani simul cum Christo. eb cum daemonibus uniri contradictio est (10,10 - 22). b.? Ad idolothyta extra coenas sacrificales proposita quod attinet, e.) pro regula generali ponit, inter res adiaphoras illam esse praeelizendaim, quae utilis esl et. alterius aedilicalioni itiservit? (10,22-24); unde
$.) auxie inquirendum non est, num quid, quod in macello venit aut in mensa apponitur, idolothytum sit necne (10,25 - 27), sed
123) 5i quis ab allero monetur, cibum appositum esse idolothytum, abstineat oportet, ne scandalum det (10,28 - 30,
2.) In omnibus autem ad gloriam Dei attendant, neve ulli sint. offensioni, Apostolum imilantes, qui ipse Christum imitatur (10,31 - 11,1).
À.) Post brevem captationem benevolentiue (14,3; relate ad extern habitum , quo coetibus saeris intersint (13.2-1U:, a.) praescribit, ut. vir non velato eapite, mulier autein velato eapite oret vel prophetel 41,3-67; a) Ex contextu salis patet ultimam phrasin v. 22. « Oinnia ribi licent, sed. non. ouinia expediunt », quum de adiaphoris agat, non. cum praecedentibus, sed. cum sequentibus esse coniungendam. Ex eodem constat 11,1 omuino cum praecedentibus esse coniungendum.
a.) viri et inulieris ad Deum et inter se relationem 711. £.) sensum naturae communein (11,13- 155, 1-) usum in Ecclesia receptuin (11,16).
B.^ Ad decorum in celchbrandis agapis et Eucharistia observandum ' 3. Y3- Jf transiens a," abusum exponit, qui irrepserat, quum ob schismata. sua fideles communem agapen non celebrarent, sed unusquisque ea, quae altulerat, manducarct, adeo ut alii abundareut alii egerent; quem abusum, utpote contemtum ecclesiae Dei et caritatis fraternae defectum, vehementer reprehendit 11,17-22:.
b.: Beprehensionis rationem explicans docet eiusmodi agapen non esse debitam praeparationem ad. Eucharistiam celebrandam. Nam in SS. Eucharistia fidelihus, id quod ex institutionis verbis elucet. traditur verum corpus et verus sanguis Domini ad commemorationem passionis eius /11,23-96:; quare recipienda est post debitam praeparationem , ne. indigne recipiatur |11,27-209 ; atqui conditio ecclesiae corinthiae ostendil Eucharistiam ibi a multis indigno (et minus digno; modo recipi /11,30-32); ergo apparet eorum agnpas non esse debitam praeparationem ad Christi passionem in Eucharistiae celebratione anuuutiandam. GConclusionem autem hane non exprimit, sed statim c. pauca de modo agaparum celebrandarum praescribit accuratiorem hac de ve instructionem se coram daturum promittens (114. 33. 34).
4. nr cHahIsMATIS. EORUMQUE Ust (12.1-14.40) duo monenda habuit. Quum enim non omues fideles eadem dona acciperent , alii aliis dona, quae maiora esse credebant, videntur invidisse atque praesertim donum linguarum, quippe quod maximum haberent, desiderasse. Alii autem, qui linguarum dono erant ditati, illud ad ostentationem potius. quam ad Ecclesiae utilitatem adhibebant. Hinc Apostolus arzumentum hoc ifa tractat, ut quid de charismatis in universum /12,1 - 13,1205 et de donis prophetiae et linguarum in specie sentiendurn sit (14,4 - 25, doceat, atque practicas regulas de duobus his charismatis adhibendis tradat (14,96 - 40 .
a.) Generale statuit principium, ex quo omnia, quae in statu extraordinario dicuntur vel aguntur, diiudicanda sint: si fidci in Do minum N. J. Chr. augendae inserviunt, a Spiritu S. sunt (12,4 31).
h.? Quo principio statuto. varia quidem esse dona Spiritus docet, at varietatehac unitatem Ecclesiae non destrui, quoniam omniaab uno Spiritu et eundem in finem dentur (12,4- 00). Hinc iim sua sponte
à! « Totus hic locus, inquit S. CArys. (in 1 Cor. hom. 29,) valde obscurus est; obscurilatem autem hane. efficit ignorantia eorum, quae tune quidem contingebant, nunc autem non amplius accidunt ». Propter obscuritatem autem loci analysi pauca quaedam | inserenda duximus, ul idearum nexus clarior evaderet.
quatenus ex utraque parte habeatur unitas totius et multitudo partium, quae singulae ipsae quoque totum aliquod constituant (42,42-14); stiani donis acceptis non contenti aliud desiderent, ostendit membra omnia, etsi diversa sint, eodem modo ad corpus pertinere atque sapienter a Deo diversitatem membrorum esse constitutam , ut omnia oflicia, quibus corpus ad suam conservationem indiget, expleantur, et ut corpus aliquod ordinatum efficiatur (12,135-20). Ne vero Christiani, qui altiora dona accepisse sibi videntur, alios despiciant, ostendit nobiliora membra corporis indigere auxilio minus nobilium, imo infirmiora mayis esse necessaria, et natura duce hominem illis membris, quae minus honesta habentur, maiorem honorem tribuere, atque demum uniuscuiusque membri incrementum vel decrementum aliis omnibus aut prodesse aut nocere (12,21 - 21).
Ecclesia (12,28- 30) et lectoribus relinquit concludendum , eam a Deo sapientissimo esse institutam ad totius Ecclesiae ct singulorum membrorum utilitatem, ac proin Spiritui S. dona pro suo beneplacito distribuenti esse acquiescendum, neque cuiquam licere alterum ob minora dona despicere aut alteri ob maiora invidere.
Excellentior igitur via, quam eis ostendit, est caritas; eam aucaret, charismata ipsa prorsus sint inutilia (43,1- 3j; mater et radix aliarum virtutum esse videatur (13,4- 7); ex eius aeteriitate, quoniam charismatis omnibus cessaturis ipsa sit permansura etiam altera in vita (13,8-12) atque ipsam fidein el spem superet (13, 13). Unde merito concludit : 8«oxece z7v 31a (14, 1).
B.) De donis prophetiae et linguarum in specie (14,1 - 25). Apostolus, qui fideles maiora charismata anhelare vult (44, 4). quuin Corinthios donum linguarum prophetiae dono praeferre sciret, comparatione duorum istorum charisimatum instituta. docet. praeferendam esse prophetiain *.
a.) Ob maiorem prophetiae utilitatem (14,1- 19); nam a.) qui linguis loquitur, nisi simul dono interpretationis gaudeat, ut aliis ea, quac dicit, interpretari possit, soli Deo et sibi loquitur. aliis vero prorsus inutilis est, dum ille, qui prophetiae dono utitur, alios aediflcet et exhortetur (14,1 - 6).
£.* Variis arguinentis inutilitatem hanc doni linguarum nude spectati contirmat ; atque primum quidem similitudine desumla ex instrumentis musicis, quae pulsata, si eorum melodia non discernitur aut eorum melodiae significatio cognita non est, nihil prosunt (14,7-9;, deinde similitudine desumta ex vita quotidiana. in qua nemo prudens linguam adhibebit, quae a colloculore eius non intellizitur (14.10- 43^, tertio quia donum lingtuarum, utpote quod in privata oratione iam parum utilitatis habeat, siquidem non integrum hominem invet, in publica orationo non nisi irrationabililer adhibeatur (15,14-17), demum suo ipsius exemplo in medium allato, qui, quamvis hoc donum summo in gradu possideat, publice eo non utatur (14, 18. 10).
b. Ob finem, propter quem utrumque donum a Deo conceditur (11. 20-23),
&.! Praemisso monito, ne parvulorum more de rebus iudicent (14, 20) typica verborum Isaiae (98, 11) interpretatione ostendit finem doni linguarum illum esse, ut infidelibus sit signum, quo eorum altentio excitetur, dummodo recto. modo adhibealur (14.21-23*;
8.) Finis autem prophetiae est , ut infidelis convertatur /14, 2914. 25).
C.* Praecepta quaedam de charismatum, praesertim linguarum et prophetiae, usu (14,96 - 40) : a.) Omnia ita adhibenda praemiltens, ut aediticationi inserviant(14,96 ; b.) docet, quomodo et quando uti liceat dono linguarum (14, 27. 28; c.) et quomodo adhibenda sit prophetia 34,9023); a) Per se patet S. Paulum aeque parum atque S. Lucam (c£. 10, 46 ; 19, 6 et etiam 2,4- 13) de illo linguarum dono loqui, quod Deum ad praedicandum interdum ininistris suis concessisse scimus, sed de illo, quo quis linguis alienis, quas non didicerat. in oratione Deum celebrat. Quod bene describit Caietanus (i. h. 1.) : « Scito, quod de ratione doni linguarum non erat intelligi ab aliis nec etiam intelligi ab ipso loquente verba, quae Spiritus S. porrigebat; sed ille, qui hoc donum accepit, movebatur a Spiritu S. ad Joquenda magnalia Dei, prout Spiritus S. dabat ei loqui : nec solum movebatur lingua ad illa verba proferenda, sed simul movelatur loquentis affeclus in Deum molu cuiusdam devotionis ad laudandum Deum (quin tainen intellectus de sensu verborum prolatorum edoceretur). Haec omnia ex textu babentur ». Prophetiae donum autem in N. T. eadein fere ratione, qua in V. T., dabatur ad exhorlaudum et reformandum populum in veri Dei cultu adnexamque habuit facultatem cognoscendi et revelandi occulta cordis atque interdum etiam praedicendi fulura /Acf. 11,27 sq. ; 21, 4. 8 sqq.).
d.) sed quominus mulieres donis istis publice utantur prohibet (14,34- 36),
0.) atque demum praecepta haec velut divina agnosci iubens (14,37- 39) concludit tractatum monito generali, ut omnia honeste et secundum ordinem fiant (14, 40).
J. DE MORTUORUM HESURRECTIONE (13,1-57), de qua, quia neophyti quidam de ea dubitaverunt, Corinthii Apostolum interrogaverant, ita agit, ut primum illam certo futuram esse demonstret (15,1-34), dein eius modum, quantum fieri possit, explicet (15,35 -58).
A.) Veritatem dogmatis futurae resurrectionis adstruit triplici argumento a.) Primum et praccipuum futurae resurrectionis argumentum desumit ex. Christi resurrectione : Christus resurrexit, ergo et nos resurgemus (15,1 -28);
«.) atque antecedens quidem probat primum monens se praedicationem apud. eos a Christi morte et resurrectione inchoasse (15,1- 4), de qua ipsa omnino certo constat ex variis Christi resuscitati apparitionibus, inter quas ultima ipsi facta est (15, 5-13). Dein de eadem constare ostendit ex absurdis, quae illa negata sequerentur (15.15 - 19).
8.) Consequens autem probat ex intima nostra cum Christo coniunclione. Eadem enim Christum inter et nos. intercedit relatio, quae Adinum inter et nos (15,20-22), neque integrum erit regnum , quod Patri Christus traditurus sit, antequam cum omnibus Christi adversariis etiain mors crit devicta et evacuata (45,23 - 98^.
b. Duo alia argumenta primi sunt confirmationes :
2.) Ad hominem argumentans interrogat, cur aliqui pro illis, qui morte abrepti baptismum non receperunt, baptizari velint, nisi timeant, ne illi male aut omnino non sint resurrecturi * (13, 29).
8.) Pericula et labores, quibus Apostoli sese exponunt, certe non susciperent, nisi cis de futura resurrectione constaret (13,30-34).
B. Modum resurrectionis exponit 45.33- 57), quia ex eo desumebantur difficultates, ob quas veritas resurrectionis negabatur.
a. Analogiis ex natura desumtis corpus resuscitatum idcm quidem esse docel, ac corpus quod mortuum est, at simul plane ab eo diversum, utpote aliis qualitatibus exornatum (13,33 - 42),quas enumerat ,13,42- 41); b.) Mutationem autem hanc possibilem esse demonstrat, quia in rea) In analysi supponitur ille verborum sensus, quem adiniserunt Tertull. (c. Marc, V. 10;
5. Thomes Aq. aliique interpretes bonae notae, Mirum quidern est, quod. Apostolus, quamvis multa leviores abusus (velato capile orare in viris, non velato capite orare in mulieribus etc; acriter carpat, ex hoc tam foeda nonnullorum errore argumentum desumere voluerit nullo vituperii verbo addito, At num uua ex aliis interpretationibus , quas multas Patres et. iuniores interpretes. excogitaverunt, sil praeferenda, in Conimnentario erit inquirendum.
suscitato corpore dominabitur principium spiritale (tà. mveGy.a), dum nunc in eodem dominetur animale (5 oj5) (15.45- 40); c.) imo ita necessariam esse mulationem banc, ut illi ipsi, qui non sunt morituri*, hanc mutationem subeundam habeant (15.50 - 33), ut ita plenissima et omnimoda vicloria de morte et peccato reportetur (15.54 - 57).
€.) Concludit tractatum exhortatione , ut firmi stent in hac fide et in spe futurae resurrectionis omnia peragant (15, 58). IV. In Eriroco (16.1- 24) 1. 1nonet, ut quemadmodum in ecclesiis Galatiae, ità Corinthi collectae
3. promittit se mox ad eos venturum ct diutius apud. eos esse reman-
3. rogat, ut Timotheum bene recipiant rationemque dat, cur Apollo non-
4. commendat legatos, quos Corinthii ad ipsum miserant. (£6,15-18); $. addit varias salutationes (16, 19. 20) 6. concluditque epistolam sua manu benedictionem apostolicam adscri-
150. — IV. Occasio kr rivis ke. 2. Ap Con. — Postquam priorem epistolam Corinthiis per eorum legatos miserat, S. Paulus de rei exitu, quoniam neoplhytos ob multos et graves abusus non sine acerbitate aliqua vituperaverat, sollicitus Titum eum alio fratre Corinthum mittendum existimavit, ut quem prior epistola fructum tulisset, videret; brevi post ipse quoque illud iter, de «quo in priore epistola loquitur, ingredi et per Macedoniam in Achaiam proficiscens Troade Titum exspectare voluit, ut seeundum nuutios allatos quid facto opus esset decerneret!.. Timotheus quidem, «quem antea iam in Macedoniam et Achaiam miserat, ad Apostolum iam erat reversus, at illa, quae per eum rescivit, parum videntur fuisse fausta *, quandoquidem tanta cum anxietate Titi reditum desideravit, antequam in Europam transiiceret.
Sedifione autem illa, quam Demetrius argentarius excitavit, maturius quam voluerat Ephesum relinquere coactus Troade Titum non invenit et anxius in Macedoniam transfretavit, ubi obviam habuit legatum suum , qui salis laeta ei annuntiavit. Gravissima enim epistola commoti Corinthii incestuosum ex ecclesia eiecerant eumque hac ratione ad poenitentiam agendam adduserant; plerique fideles quam maxime dolebant, «quod patrem suum contristassent, eumque mox apud se videre desiderabant?. At minus laeta quoque. annuntiavit Titus; non omnes enim fideles eadem, qua antea, eum earitate Apostolo suo adb) In 15, 51 praeferendam esse eam, quam sequimur, lectionem : « Non omnes quidem dormiens, omnes autem. immutabimur », et (testimonia critica et contextus ralio et loci paralleli suadent.
haerebant pseudapostolorum verbis seducti. Iudaizantes enim nonnulli, ut Corinthi doctrinas suas erroneas spargere possent, Pauli famam non sine aliquo successu convellere erant conati; levitatis, inconstantiae, arrogantiae etc eum accusaverant apostolicamque eius auctoritatem et dignitatem diminuere et deprimere studuerant.
Quapropter Apostolus , antequam Corinthum veniret, altera epistola viam sihi praeparandam iudicavit; ne enim durius severiusque praesens in nonnullos agere cogeretur utque maiore cum fructu inter eos laborare posset*, suam agendi rationem eis explicare, apostolicam auctoritatem ab adversariorum calumuiis vindicare, pseudapostolos confundere literis maluit. Occasionem autem (velsi mavis, praetextum) iterum Corinthiis scribendi, antequam iter suum pergeret, collectae praebuerunt, quas in priore epistola pro ecclesia hierosolymitana faciendas indixerat atque per Titum, cui alteram hanc epistolam deferendam tradidit, ante adventum suum terminari iussit ?.
Totam igitur epistolam apologiam quandam Pauli apte appellamus, quae tanta eum arte rhetorica proponitur, ut nonnulli eam sub hoc respectu Demosthenis orationi pro Corona aequiparare non dubitaverint. S. Augustinus iam adducta epistolae huius pericope exclamavit : « Quanta sapientia ista sint dicta, vigilantes vident : quanto vero etiam eloquentiae concurrerint flumine , etiam qui stertit animadvertit », atque postquam laudatum locum brevi analysi rhetoricae subiecit, « longum est, inquit, cetera persequi : quid si etiam figuras elocutionis, quae illa arte (rhetorica) traduntur, in iis, quae de Apostoli eloquio commemoravi, ostendere voluissem? Nonne facilius graves homines me nimium, quam quisquam studiosorum sibi sufficientem putaret? Haec omnia, quando a magistris docentur, pro magno habentur, magno emuntur pretio, magna iactatione venduntur. Quam iactationem etiam ego redolere vereor, dum isía sic dissero. Sed maledoctis hominibus respondendum fuit, qui nostros auctores contemnendos putant, non quia non habent, sed quia non ostentant eloquentiam »*, Atque Erasmus magis ad totius epistolae dispositionem idenrumque nexum, quam ad stylum attendens : « Sudatur, inquit, ab erudilissimis viris in explicandis poetarum ac rhetorum consiliis, at in hoc rhetore plus sudoris est, ut deprehendas quid agat, quo tendat, quid velit : adeo stropharum plenus est undique, — absit invidia verbis. Tanta vafrities est, ut non eredas eundem hominem loqui. Nunc ut limpidus fons sensim ebullit, mox torrentis in morem ingenti fragore devolvitur, mulla obiter secum rapiens, nunc placide leniterque fluit, nunc late velut in lacum eifusus exspatiatur; rursum alicubi se condit atque diverso loco subitus emicat, quum visum est; miris Maeandris nunc has nuncillas lambit ripas, aliquoties procul digressus reciprocato flexu in sese redit »?.
Cornelius a Lapide
Argumentum 2 paragraphs
Consolatur Corinthios, quos objurgabat priori Epistola, et fornicarium excommunicatum jam poenitentem absolvit. Hinc agit de vera poenitentia, de dignitate ministrorum novi Testamenti, de infidelium societate cavenda, de patientia, de eleemosyna in pauperes Hierosolymitanos, de fuga pseudoapostolorum, qui Pauli aemuli, Corinthiis se insinuarant, Paulumque deprimebant, contra quos apologiam, se laudando, texit; ac demum nonnullis Corinthiorum necdum resipiscentibus Apostolicam potestatem et minas intentat. Adeoque tota fere Epistola haec, est apostolatus Pauli apologia et encomium.
Scriptam Philippis in Macedonia, missam per Titum et Lucam, habent Graeca, Syrus et Latina Complut. in fine Epistolae: Baronius tamen scriptam vult Nicopoli anno Christi 58, cum scilicet Apostolus Epheso, ubi primam scripsit Epistolam, post tumultum Demetrii, cedere coactus, relicto Ephesi Episcopo Timotheo, venit Troadem, ut hic ait cap. II, ubi non inveniens Titum, perrexit in Macedoniam, ex Macedonia perrexit in Graeciam, mari scilicet Aegeo Cycladas adnavigans attigit Cretam, ubi Titum reliquit, ad Titum I, 5. Inde tandem in Graeciam Nicopolim, ubi scilicet statuerat hiemare et quiescere, devenit, ad Titum III, 12. Ita Baronius, tom. I, pag. 575. Estque probabile ibidem in quiete et otio hanc Epistolam scripsisse: nil tamen certi hic dici potest; potuit enim Apostolus per Asiam cursitans ire et redire Philippos, ibique haerere tantisper dum hanc scriberet Epistolam: nec enim omnes Apostoli moras, cursus et recursus narrat Lucas, Actorum XX.
St Thomas Aquinas
Ministri Dei nostri, dicetur vobis, Is. LXI, v. 6. In his verbis congrue tangitur materia huius secundae epistolae ad Corinthios. Nam in prima epistola agit apostolus de ipsis sacramentis, sed in hac secunda agit de ministris ipsorum sacramentorum, tam bonis, quam malis. Ratio autem hanc epistolam scribendi fuit, quod Corinthii, post praedicationem eius, admiserant pseudo-apostolos, quos apostolo praeferebant. Propter hoc scribit eis hanc epistolam, in qua commendat apostolos et ostendit verorum apostolorum dignitatem; ostendit etiam et vituperat falsorum apostolorum falsitatem. Commendat autem verorum apostolorum dignitatem, ex hoc quod sunt ministri Dei. Ministri, inquit, Dei, dicetur vobis, scilicet apostolis, qui quidem dicuntur ministri quantum ad tria. Primo quantum ad dispensationem sacramentorum. I Cor. IV, 1: sic nos existimet homo, ut ministros, et cetera. Christus enim institutor est sacramentorum, sed apostoli et eorum successores ea dispensant, et ideo subditur in praedicta auctoritate et dispensatores mysteriorum Dei. Secundo quantum ad gubernationem, scilicet inquantum gubernant populum Dei. Sap. c. VI, 5: cum essetis ministri, non recte iudicastis, et cetera. Deus enim gubernat omnia per prudentiam. Unde quicumque aliquid gubernat, dicitur minister Dei. Tertio quantum ad humanae salutis operationem, inquantum scilicet eorum ministerio et praedicatione, homines ad salutem conversi sunt: cuius salutis solus Deus est auctor, quia ipse est qui venit salvum facere quod perierat, apostoli vero ministri. I Cor. III, v. 4 s.: quid ergo est Apollo? Quid Paulus? Ministri eius, cui credidistis, et cetera.
Estius
Paulo Apostolo suum ad Corinthios adventum, quem promiserat, graves ob causas differente diutius, quam vel illi sperarent, vel ipse statuisset, interea temporis quidam ex circumcisione pseudapostoli, quibus studium erat Evangelio legem Mosaicam admiscere, et ex Evangelio quaestum facere, Paulo absente, liberius apud Corinthios se suamque doctrinam insinuaverant, non sine ambitione, Paulique eorum Apostoli contemptu, cujus et doctrinae, et personae detrahebant. Porro ea, de quibus in priore epistola Corinthios admonuerat, partim jam erant correcta, partim non erant. Nam fornicarius quidem ille famosus excommunicationis ignominia ad poenitentiam erat adductus; verum alia quaedam gentilitatis ac veteris hominis vitia adhuc apud eos residebant. Sed et de collecta facienda in fratres pauperes, Hierosolymae degentes, necdum Apostoli praescripto satisfactum erat.
Quibus intellectis, cum statim ad eos accurrere non posset, hanc secundam scripsit epistolam, in qua primum commemoratis afflictionibus, in quasinciderat, excusat sese, causamque reddit, cur juxta promissum non venerit. Deinde fornicarium jubet in gratiam recipi condonatione punitionis reliquae. Tertio munus suum apostolicum ex comparatione legis Evangelicae cam lege Mosaica commendat et extollit, obiter taxans pseudapostolorum hypocrisin, suamque in Evangelio praedicando sinceritatem asserens. Quarto subnectit exhortationem, quamonet, ut vitam ducant Christiana professione dignam, atque infidelium mores et societatem vitent. Quinto consolatur eos, ac docet, quantam ceperint utilitatem ex tristitia, quam eis pepererat objurgatio prioris epistolae. Sexto provocat eos exemplo Macedonum ad largam pecuniae collationem in pauperes Hierosolymitanos, additis et aliis argumentis, quibus id persuadeat. Septimo rursus suum commendans ac stabiliens ministerium, apertius jam invehitur in pseudapostolos ac suis eos coloribus depingit. Et quoniam illi magnis titulis sese venditabant apud simpliciores, ipse contra de se recenset ea, propter quae multo justius adversus illos possit gloriari. Postremo Corinthios monet, ut vitia, quibus adhuc erant inquinati, corrigant, talesque sese praestent, quales ab ipso cum potestate venturo velint inveniri.
Continue reading 4 paragraphs
Caeterum Epistolae status, in quo praecipue moratur, est apostolatus ac personae sur.e defensio contra pseudapostolos.
Quo loco fuerit scripta, non constat. Summarium epistolae, Latinis codicibus praefixum, loquitur, e Troade missam, cujus fit mentio cap. 2.; Graecorum hypographe Philippos Macedoniae nominat. Utriusque loci meminit Lucas Actor. 20., ubi ea Pauli profectio describitur, in qua valde probabile est, eum hanc epistolam scripsisse. Verum e Troade missam, dici non potest. Jam enim inde Paulus discesserat in Macedoniam, ut ipse testatur cap. 2, 12. et 13. Quare verisimilius est, vel in Macedonia scriptam esse, vel, ut existimat Cardinalis Baronius, in urbe Nicopoli, post reditum Pauli e Macedonia. Nam illic hiematurum se, scribit ad Titum. 3. Est autem Nicopolis in Epiro sita, Graeciae vicina.
Per quem aut per quos missa sit epistola, satis aperte ex eodem octavo capite colligitur; nempe per Titum missam esse, perque duos alios, quos una cum Tito mittere se dicit, tacitis eorr.m nominibus. Nec diversum tradunt annotationes LatinorumetGraecorum. Nec rationem video, cur de Tito quidam neotericorum dissentiant, qui mihi videntur parum attente considerasse ea, quae Paulus scribit loco memorato de legatis a se missis Corinthum, causa collectae, quam indixerat, maturandae. Nam de priore Titi ad Corinthios adventu ut id intelligatur, series sermonis, ac res ipsa, de qua agit, omnino non patitur. Scriptam vero etiam hanc epistolam ante eam, quae est ad Romanos, ex eo liquet, quod in hac urgetur adhuc negotium faciendae collectae quam factam et paratam, ut a se perferatur Hierosolymam, ad Romanos scribens significat.
v.Z
Cursus Scripturae Sacrae
1. Quae epistolae 2 ad Cor. scribendae Paulo fuerit occasio et quis finis!.
1. — In priore sua epistola B. Paulus neophytos corinthios ob multa graviaque, quae in eorum ecclesia vigebant, vitia tam vehementer el acerbe reprehenderat, ut mirum non sit, quod cum anxietate quadam, quomodo gravia sua monita essent recepta, scire desideraret. Timotheum enim, antequam illam epistolam scriberet, una cum Erasto in Macedoniam quidem et Achaiam iam miserat (cfr Acrt. 19, 92: 1 Cor. &,171; 16,10); sed de rei exitu sollicitus eorum reditu non exspectato Titum cum alio fratre in Achaiam proficisci iussit, ut quem fructum literae suae tulissent accuratius inquireret. [nterea ipse aliquot hebdomadis Ephesi, ubi priorem epistolam scripserat, remanere atque deinde illud iter, quod Corinthiis annuntiaverat (1 Cor. 16,5) ingredi ac per Macedoniam in Achaiam proficiscens Troade Titum Corintho revertentem exspectare voluit, ut iuxta nuntios allatos quid facto opus esse decerneret (cfr. 2,12 sq.; 12,18). Brevi postquam Titus profectus erat, Timotheus quidem ad magistrum suum videtur esse reversus, at tantum abest, ut nuntii per eum allati anxietatem sollicitudinemque Apostoli minuerint, ut eam non parum auxerint.
Continue reading 24 paragraphs
A modernis haud paucis Timotheun: post. priorem epistolam scriptam Corinthi fuisse Pauloque nuntios de ecclesiae corinthiae couditione altulisse negatur, quia Lucas de Timothei Erastique itinere loquens solam Macedoniam ab eis visitatam nominet (Act. 19.22), Paulus ipse nuntioruni sibi per Timotheum allatorum inentionem hac in epistola non faciat, quin
Seditione illa, quam Demetrius argentarius contra eum excitavit (Act. 19,23 sqq), Paulus citius, quam statuerat, Epheso discedere coactus est, ita ut Troadem adveniens Titum nondum inveniret; optima quidem ibi se ei obtulit occasio praedicandi Evangelii, at anxielas de rerum corinthiarum conditione eum ibi commorari non permisit (2,12 sq.); quam primum ergo potuit in Macedoniam transfretavit, ut quam citissime legatum suum obvium haberet. Ibi tandem, postquam gravissima passus erat, Titi adventu laetisque nuntiis Deus eum consolatus est (7,5 sqq.). Priore epistola enim contristati fuerant Corinthii, sed contristati ad poenitentiam (7,9) summa cum diligentia et cura Apostoli sui mandatis obsequi studuerant eiusque magno desidcrio tenebantur (7,117.); incestuosum quoque ex ecclesia eiicientes eum ad poenitentiam agendam adduxerant, et quid nunc de eo esset agendum anxii per Titum exquisierant (cfr ad 9,5 sqq.). At minus laeta quoque Titus retulit; quamvis enim plerique neophyti sincera caritate Apostolo suo iterum essent addicti mandatisque eius obtemperarent, non deerant tamen, qui pseudapostolorum verbis seducti eadem cum fiducia qua antea ei non adhaererent. Etenim prior epistola, in qua tot neophytorum vitia acerbe vituperabantur, ab initio haud paucorum animos videtur offendisse; qua occasione iudaizantes doctores, qui interea corinthum advenerant atque solo Petri nomine iactato Pauli auctoritatem minuere erant conati, abusi erant, ut eum apertius impugnarent, eiusque apostolica dignitate negata doctrinam eius in suspicionem vocarent. Ipsa prior epistola eis arma praebuit ; levitatis enim inconstantiaeque eum incusabant eo quod prius itineris consilium mutasset (cfr ad 1,15 sqq.), arrogantiae superbiaeque , eo quod sese ipse commendasset (cfr ad 3,1 sqq.); ignavum eum esse, qui absens literis quidem terrere, praesens autem exercere non auderet auctoritatem , calumniabantur (cfr ad 7,9 sqq.); quin etiam integritatem, qua a fidelibus nihil ad suam sustentationem accipiens Evangelium propagabat, quum eam negare non possent, variis modis ci in crimen vertere conabantur (11,6 sqq.; 12,13 sqq.). Uno verbo Pauli famam omni qua poterant ratione convellere nitebantur seseque ei opponebant tamquam genuinos Christi ministros eximiosque apostolos (10,7. 12; 11,5. 23.; 19,11 etc.). Eiusmodi sermonibus a nonnullis neophytis fidem esse adhibitam facile intelligitur, quia neque dissensiones, quibus ecclesia corinthia dilacerari pridem cocperat, statim disparuerant (12,20) neque vitia a Paulo vituperata ab omnibus subito vitabantur; libidini enim luxuriaeque, quam saepius iam Apostolus etin secundo suo adventu et in prima epistola (deperdita) atque in priore impugnare debuerat (1 Cor. 5,9 sqq.; 6,9 sqq. 12s3q.), ctiam eo lempore, quo Titus Corinthi adfuit, aliqui nondum renuntiaverant (cfr 12,91;9,1).
2. — Quamvis igitur laetis legati sui nuntiis magna consolatione magnoque gaudio esset repletus, atque iure quoque fore speraret, ut adventu suo maiorem ecclesiae partem eadem consolatione eodemque gaudio afficeret, Paulus tamen, ne ex parte adversariorum haud leves sibi difficultates crearentur, quibus laborum suorum fructus imp«diretur, iure timuit. Quapropter antequam Corinthum adveniret, novis literis viam sibi praeparandam iudicavit , ut iter suum omnibus gaudio esset et utilitati; ne igitur durius severiusque praesens in. nonnullos agere coactus etiam amicos suos conítristaret utque maiore cum fructu inter eos laborare posset (cfr2,1 sqq.; 12,20 sq.; 13, 10), apostolicam suam auctoritatem ab adversariorum calumniis vindicare, agendi rationem suam explicare, pseudapostolorum arrogantiam confundere sibi proposuit. Occasionem autem (vel si id dicere fas est, practextum) iterum scribendi , antequam iter suum pergeret , collectae ei praebuerunt, quas pro pauperibus fratribus ierosolymitanis faciendas iam diu indixerat. In priore enim epistola desiderium suum jam manifestaverat, ut ante suum adventum terminarentur (1 Cor. 16,2); continuis vero suis dissensionibus distracti Corinthii illud negotium videntur neglexisse; qua de re per Titum, uti coniicere licet, certior factus eundem rogavit, ut cum duobus aliis fratribus Corinthum revertens opus istud urgeret et ad felicem exitum perduceret (cfr ad 8,1 sqq.), eique hanc epistolam, qua eum eiusque socios ecclesiae corinthiae commendaret (8,16 sqq.), Corinthum deferendam tradidit.
1. — Encomium Pauli integram epistolam recte appellari, CArys. (in 10,1) haud plane immerito dicit, quia et gratiae ei collatae et tribulationes ab eo fortiter superatae copiosissime describantur; sed si ad finem , quem sibi proposuit, attendimus , rectius eam apologiam Pauli dicimus. Licet enim haud pauca dogmata attingat atque gloriam ministrorum Novi Test. diligentius explicet (3,& sqq.), Corinthiis quoque eleemosynarum negotium uberius commendet (8,1 sqq.), de se ipso tamen per integram fere epistolam loquitur, apostolicae suae vitae rationem exponit, totus in eo est, ut neophytos, quorum animi calumniis pseudapostolorum magis minusve ab eo erant alienati, sibi iterum conciliet iisque persuadeat, non tantum sese dignum esse, qui velut pater ab eisametur ac diligatur, sed sese etiam ius habere ad eorum plenam obedientiam postulandam. In epistola ad Gal. quoque Paulus, ut apostolicam suam auctoritatem defendat, nonnulla de vita sua refert (Ga/. 1,11-2,21), at externam eius rationem ibi magis exponit, iu nostra vero internum, quo erat animatus, spiritum manifestat atque de se loquens « typum quendam et characterem eorum exprimit, qui Evangelio promulgando ut operam dent, & Deo vocantur » (CÁrys.).
Tanta porro cum arte apologia haec est contexta ct composita, ut eam praeclarissimae Demosthenis, oratorum principis, orationi (pro corona) aequiparare non dubitent nonnulli. S. 4«4. (Doctr. christ. IV. 12 sqq.) longiore huius epistolae pericope (11,16-30) allegata iam exclamavit : « Quanta sapientia ista sint dicta, vigilantes vident;
3. Cfr Introduct. special. in Novi Test. libros sacr. p. 448 sqq.; 457 sq. quanto vero etiam eloquentiae concurrerint flumine, et qui stertit advertit »; singulis deinde sententiis rhetoricae analysi subiectis « longum est, inquit, cetera persequi ; quid si etiam figuras elocutionis, quae illa arte (rhetorica) traduntur, in iis saltem, quae de Apostoli eloquio commemoravi , ostendere voluissem? Nonne facilius graves homines me nimium, quam quisquam studiosorum sibi sufficientem putarent? Haec omnia, quando a magistris docentur, pro maguis habentur, magno emuntur pretio, magna iacfatione venduntur; quam iactationem etiam ego redolere vereor, dum ista sic dissero ; sed male doctis hominibus respondendum fuit, qui nostros auctores contemnendos putant, non quia non habent, sed quia non ostentant eloquentiam ». Atque Erasm., vir artis rhetoricae peritissimus, sermonem quidem huius epistolae « per contraria, per membra, per comparia , per similiter desinentia, per dvadizAóce: aliaque id genus schemata sic variari, volvi ac rotari dicit, ut nihil possit esse nec venustius nec ardentius », argumentorum vero distributionem idearumque nexum hunc in modum celebrat: « sudatur ab eruditissimis viris in explicandis poetarum ac rhetorum consiliis, at in hoc rhetore plus sudoris est, ut deprehendas, quid agat, quo tendat, quid velit; adeo stropharum plenus est undique — absit invidia verbis; tanta vafrities cst, ut non credas eundem hominem loqui. Nunc ut limpidus fons sensim ebullit, mox torrentis in morem ingenti fragore devolvitur multa obiter secum rapiens, nunc placide leniterque fluit, nunc late velut in lacum effusus exspatiatur, rursus alicubi se condit atque diverso loco subitus emicat, quum visum est; miris Maeandris nunc has nunc illas lambit ripas , aliquoties procul digressus reciprocato flexu in sese redit » (Paraphir. — Dedic.).
92. — Magna utique cst in hac epistola idearum affectuumque varietas, facile ab uno affectu ad alterum transitur nec minus facile una idea relinqui videtur, ut altera exponatur; magna quoque styli sermonisque in variis partibus est diversitas, atque ultima praesertim quatuor capita vehementia sua a prioribus haud parum dissentiunt.
: Quapropter inter modernos interpretes (acath.) non defuerunt, qui ad hanc diversitatem explicandam aut diversis temporibus integram epistolam ita esse scriptam contenderent, ut initium (1-6), antequam Titus Corintho reversus Paulum de nova ecclesiae corinthiae conditione certiorem fecisset, reliqua vero sint exarata, postquam Paulus per Titum arrogantiam adversariorum suorum comperisset, &ut illam ex variis Apostoli epistolis ad Corinthios diversis temporibus datis a librario quodam conglutinatam assererent, aut longiores quasdam pericopas genuinas esse negarent. Quae omnia fundamento carere, facili negotio deprehendet, quicumque epistolam ea qua decet dihgentia animoque a praeiudiciis vacuo perlegerit. Vera enim, sive argumenti tractati sive sermonis adhibiti, unitas non deest; omnia ad unum finem vergunt, ut neophytorum animos Apostolo reconcilient eiusque auctoritatem apostolicam , quam pseudapostolorum calumniae labefactarant, asserant stabiliantque; omnibus autem in partibus sermo ideis expressis respondet. Haud inepte a nonnullis Demosthenis oratio contra Aeschinem comparatur; etenim sicut ille in prima parte vitam suam politicam pacate defendit, ut in altera assurgat accusatoremque suum vehementissime aggrediatur, ita Paulus quoque ab initio apostolicae vitae suae rationem pacatius exponit et ab adversariorum calumniis vindicat, versus finem autem eosdem acerbius increpat et profligat.
Historicum quendam ordinem maxime in prioribus capitibus adesse recte quidem asseritur, siquidem Apostolus ab ultima vexatione, quam Ephesi sustinuit , exorsus (1,8 sqq.) iuxta temporis rationem ea recenset, quibus in itinere per Asiam et Macedoniam usque ad hanc epistolam scriptam caritatem suam erga Corinthios manifestaverit (cfr 2, 1. 19 sqq.; 7,5 sqq.; 8,6. 16 sqq.). Atimmerito « filum et nexum totius epistolae esse historicum atque reliqua omnia per modum digressionum esse intexta » (Beng.) aliqui tenent; namque quum paucissimae sint notae historicae, si hisce argumentum et ordo definirentur, integra paene epistola digressionibus, quae cum argumento vix cohaerent, constare dicenda esset. Rerum igitur admittendus est ordo , atque moderni plerique praeter exordium (1,1-15) et epilogum (13,11-13) tres partes recte statuunt, in quarum prima et tertia Paulus praecipuum finem suum prosequitur, in prima vitam suam apostolicam ab adversariorum criminationibus vindicans (1,15-7,10), in tertia profligatis pseudapostolis auctoritatem suam apostolicam asserens (10,1- 13,10); eas autem separat secunda parte, in qua de collectarum negotio agit (8,1- 9,14). lamvero ea est artificiosa primae partis constructio, ut calumniarum refutationi chronologica quaedam itineris narratio sit intertexta ; etenim iter illud Paulus Corinthiorum causa suscepit, toto autem itineris tempore de Corinthiis, quorum tristem conditionem per Timotlheum compererat, ita erat sollicitus, ut optimam propagandi Evangelii occasionem negligeret (2,12. 13), persecutionem externam autem quasi non amplius sentiret ,quamprimum per Titum laetos de corinthiis rebus nuntios accepisset (7,5 sqq.); itaque notae illae, quibus continuam, qua Corinthios ampleclitur, caritatem demonstrat, ad eorum animos sibi conciliandos ei inserviunt eosque ad apologiam suam recipiendam disponunt. Ob similem porro finem etiam calumniarum refutationem ab adversariorum impugnatione negotio eleemosynarum commendato separat; quantopere enim eis confidat quamque sollicitus sit de eorum profectu, toto illo de collectis tractatu ostendit. Quare si quis illas notas historicas commendationemque collectarum digressiones dicere velit, eas tamen cum argumento fineque primario epistolae arctissime cohaerere fateatur oportet.
PABS PRIIA APOLOGETICA (1,13-7,16) calumnias pseudapostolorum refutat.
2. Arrogantiae calumniae (3,1-4,6) ministerium sibi commissum opponit, quippe ex cuius celsitudine illam loquendi fiduciam hauriat, quae arrogantia putatur.
3. Rationem, qua munere suo fungitur, explicat (4,7-6,10) fine exposito, quem prosequitur, et causa descripta, qua impellitur et regitur.
1. De modo, quo collectas Corinthi iam inchoatas terminare deceat (8,1-13).
2. De ministris, per quos sint terminandae (8,16-9,5^.
3. De hilari liberalitate, quae in eis requiratur (9,6-15).
3. Quam gloriationem excusaturus (12,11-13) finem scopumque pole-
3. — Epistola haec ex illarum est numero, quarum authentia demonstratione non indiget, quia praeter paucissimos hypercriticos, quorum rationes ab ipsis audacissimis interpretibus non tam refutatione quam irrisione dignae habentur, nemo eam aggredi ausus est. Fatendum tamen est, in paucis, quae nobis supersunt, Patrum apostolicorum scriptis disertum testimonium authentiam nostrae epistolae non habere , attamen ante saec. 9. finem eam in omnibus Occidentis et Orientis ecclesiis unahimi consensu Paulo auctori esse attributam ac velut opus divinitus inspiratum in canone S. Scripturarum fuisse, ' extra controversiam est; ut enim allusiones magis minusve dubias, quae in S. Clem. Rom., S. Ign. M., S. Polyc. epistolis inveniuntur (efr Funk Patres apost. I. Index loc. SS.) praetermittamus, testes citasse sufficit ex ecclesia romana fragmentum Murat., ex gallicana S. Iren. (c. haer. VII. T), ex africana Tertull. (c. Marc. V. 12 sqq. etc.), ex alexandrina Clem. (Strom. IV. 1 etc.), ex achaica S. Athenag. (de resurr. 18), quibus latina et syriaca versiones ante finem saec. 9. exortae iure adduntur. .
Etiam de integritate epistolae dicere vix opus est; saepius quidem, uti supra iam innuimus, unitas eius negata est, atque aliqui eam in duas tresve epistolas separatas discerpere conati sunt, neque tamen singulas partes Paulo abiudicarunt. Attamen istae quoque sententiae hodie iam sunt obsoletae, nec quisquam amplius cogitat de Semleri coniectura refutanda, qui tria diversa scripta in nostra epistola disinxit (cpp. 1-8 et 13,11-13; — c. 10,1-13,10; — c.9), aut de Weber, qui duo sola invenit (1-9 et 13,11-13; — 10-13,10); quin' eliam 7Jaus- . fath,quiante haud multosannos quatuor ultima capita a nostra epistola avellere voluit, ut eam velut completam epistolam ante novem priora capita Corinthum mitteret (Der Vierkapitelbrief des Paulus an die Korinther. Heidelberg 1870), debitae oblivioni iam est datus. Una remanet hodie difficultas de brevi pericope, quae 6,14-7,1 legitur atque à nonnullis, quia contextum perturbet , aut genuina esse negatur aut ex alia epistola paulina perperam huc translata dicitur. At difficultatem hanc iure merito despiciet , qui omnes omnino codices graecos omnesque antiquas versiones versus illos tueri consideraverit; ac revera contextum illis versibus nequaquam turbari, reliquis autem ratiunculis, quibus hypercritici illam pericopen impugnant, nihil inesse roboris, demonstratu non admodum est difficile (cfr infra: ad 71,1).
3. Quibus subsidüs criticis et exegeticis usi sumus.
. Quae de hoc acgumento commentario nostro in priorem ep. ad Cor. praefati sumus (p. 9 sqq.), ea hic quoque pleraque valent nec quidquam maioris momenti habemus, quod iis addamus. Ut autem legentium utilitati et commoditati consulamus, praecipua paucissimis verbis repetenda duximus.
EX MEDIAE AETATIS INTERPRETIBUs : Haymonis Halberst. (Haym.) expositio (M. 147), Hugonis a S. Vict. (H. Vict.) quaestiones et decisiones (M. 133), Hervei Burd. (Herv.) commentarius (M. 181), Petri Lombardi (Lom.) collectanea (M. 192), S. TioxAE Aocix. (Thom.) commentarius, /Vicolai Lyrani (Lyr.) postilla, Dionysii Carth. (Dion.) commentaria, Ex INTERPRETIBUS sAEC. 16. 17. 18. praeter omnium Scripturarum scholiastas Em. Sa, Joan. Harianam , Steph. Menochium, Iac. Tirinum etc. praecipue nominentur oportet Card. Caietani (Cai.) literalis expositio, /oan. Gagnaei (Gagn.) brevissima scholia, AlpA. Salmeronis (Salm.) commentariorum vol. 14., BENED. IusriNiANI? (ust.) explanationes, GviL. Esrit (Esf.) commentarius, Cornelii a Lapide (Lap.) commentarii , Bern. a Piconio (Pic.) triplex expositio, Nat. Alexandri (Nat.) commentarius litteralis.
Praeter consuetam inscriptionem (1,1. 2) et gratiarum actionem (1,3-11 in hoc exordio tertium membrum (1,12-15) apte distinguimus, quo Apostolus ad primae partisargumentum orationem quasi detlectit.
Insceiptio ab illa, quae priori ad Cor. epistolae est praemissa, haud multum differt, ut iis. quae ad 1 Cor. 1,1-3 diximus. pauca tantum siut addenda. Sicut in priore Sosthenem, ita in hae Pe«lus, Apostolus Iesu Christi per voluntatem Dei, a quo electus et vocatus est, ut ministerium reconciliationis exerceret (2,18 cfr G«/. 1,17), sibi velut allerum epistolae auctorem, qui quodam modo eam approbaverit et tamquam suam quoque Corinthiis transmit!i voluerit, Tziotheim associat, quem eadem ratione in quinque aliarum epistolarum inscriptionibus nominat (PAZ. , Col. , Philem., 1,9 Thess.). Porro eodem, quo Sosthenem atque Titum (2,13), fratris titulo eum exornat, ut non tantum fidei et caritatis communione, qua omnes fideles inter se fratres constituuntur, sed etiam iisdem laboribus apostolicis eum secum coniunctum esse testetur; idem enim, quod eius magister, cuius erat adiutor et cooperator (cuvegyó; Rom. 16,21), opus Domini Timotheus operabatur (1 Cor. 16,10). Ob duplicem autem rationem , ut videtur, eum solum ex omnibus discipulis, quos isto tempore secum in Macedonia habebat, Apostolus in hac inscriptione sibi associavit. Praeprimisenim, quum in tota hac epistola de se ipso loqui suamque agendi rationem ab adversariorum calumniis defendere deberet, aptiorem testem veritatis eorum, quae dicturus erat, eligere non potuit Timotheo, individuo itinerum et laborum suorum apostolicorum socio, quem in praecedente iam epistola tamquam filium suum carissimum et fidelem in Domino, qui vias suas, quae essent in Christo Iesu, neophytos docere posset, Corinthiis commendaverat (1 Cor. &,17). Deinde praeter Titum, | qui quum eas literas Corinthum esset allaturus in earum inscriptione apte non potuit nominari (cfr TAeod.), inter discipulos suos alium non habebat, qui apud Corinthios tanta, quanta Timotheus, valeret auctoritate. Cum Paulo enim et Silvano, qui tum temporis ecclesiarum Asiae negotiis invigilabat, in fundanda ecclesia corinthia operam suam posuerat (1,19; Act. 18,5); hanc quoque ob causam Apostolus primo nuntio de Corinthiorum schismatis accepto Timotheum in Macedoniam profecturum iter in Achaiam pergere iusserat, ut neophytos ad unitatem revocaret (1 Cor. &,17), ex illaque missione reducem novi itineris in Macedoniam et Achaiam socium assumserat (cfr Proleg. 1.). Brevius et clarius, quam priorem, hanc epistolam Paulus inscribit ecclesiae Dei, quae est Corinthi, cum omnibus sanctis, qui sunt in universa Achaia. Omittit enim ecclesiae definitionem in priore adiectam (sanctificatis in Christo Iesu, vocatis sanctis); eos quos ibi appellaverat « invocantes nomen Domini N. I. », hic consueto sanctorum nomine appellat; pro circumlocutione quoque satis obscura, qua in priore usus erat (in omni loco eorum et nostro) simplicem et claram appellationem «universae Achaiae adhibet. Eadem igitur ratione, qua priorem, nostram epistolam non soli ecclesiae, quae in urbe Corinthi erat, sed etiam reliquis destinavit, quas in tota provincia Achaia, i. e. non tantum in Peloponnesi sed etiam in antiquae Helladis civitatibus fundaverat, Ex Pauli verbis (omnibus sanctis qui sunt in universa Achaia) nonnulli quidem concludunt, epistolam, quum non sit encyclica, aliis - ecclesiis achaicis non esse destinatam, sed fidelibus per provinciam dispersis, qui, ad ecclesiam corinthiam pertinuerint aut fortuito casu Corinthi adfuerint (L AR. — Mey. Heinr.). At cur ab antiqua sententia, quae inde a CArys. ct A'ri aetate inter Graecos et Latinos communis fuit, recedamus, nulla est ratio; idem enim dicendi modus in aliis inscriptionibus ita adhibetur, ut de fidelibus dispersis, qui ecclesiam nondum constituunt, intelligi plane nequeat (Hom. 1,7 omnibus qui sunt Romae dilectis Dei, vocatis sanctis; Eph. 1,1; PAd. 1,1; Col. 1,9). Porro Cenchreis prope Corinthum eo tempore ecclesiam iam exstitisse constat (Rom. 16,1); iam vero aliis quidem fidelibus per provinciam dispersis, at non cenchreis epistolam nostram esse scriptam, nemo asseruerit. Ac profecto facile intelligitur, eandem fere in omnibus Achaiae ecclesiis fuisse rerum conditionem, ut omnes iisdem monitis indiguerint. Hinc nihil quoque obstat, quominus duas epistolas ad Cor. eodem sensu, quo epistolam ad Gal., encyclicas fuisse dicamus. Neque obiiciatur, Paulum, si ita res esset, epistolam nostram ecclesiis Achaiae inscribere debuisse, sicut scripsit ecclesiis Galatiae (Gal. 1,2); singularem locum enim in Achaia tenebat ecclesia corinthia, ut aliarum quasi esset mater, siquidem ab illa ut ita dicam fidem acceperant et per Paulum Corinthi residentem erant fundatae; inter Galatiae vero civitates nulla ita eminebat, ut quasi metropolis quaedam esset solaque ante alias nominari deberet. Ceterum Paulus epistolam ad Galatas procul dubio inscribere potuit : omnibus sanctis qui sunt in Galatia; iure autem dicitur ab hac inscriptione, quamvis ci familiaris esset, consulto abstinuisse, ne Galatas, quos tam graviter increpare debuit, immediate antea laudare videretur (cfr ad G«/. 1,2).
Salutationis formula :