Expositions on the Book of Psalms 120
120.1 Psalm CXX PL 36, 1605
1. The Psalm which we have just heard chanted, and have responded to with our voices, is short, and very profitable. Ye will not long toil in hearing, nor will ye toil fruitlessly in working. For it is, according to the title prefixed to it, “A song of degrees.” Degrees are either of ascent or of descent. But degrees, as they are used in this Psalm, are of ascending…There are therefore both those who ascend and those who descend on that ladder. Who are they that ascend? They who progress towards the understanding of things spiritual. Who are they that descend? They who, although, as far as men may, they enjoy the comprehension of things spiritual: nevertheless, descend unto the infants, to say to them such things as they can receive, so that, after being nourished with milk, they may become fitted and strong enough to take spiritual meat…
Secundus est iste psalmus eorum quorum titulus est, «Canticum graduum.» Plures enim sunt significantes, ut jam in primo eorum audistis, ascensum nostrum, qui fit in corde ad Deum, a convalle plorationis, id est, ab humilitate contribulationis. Ascensus enim utilis nobis non potest esse, nisi primo humiliati , a convalle nobis ascendendum esse meminerimus (convallis enim terrae locus est depressus: sicut loca terrae alta montes et colles, ita convallis locus humilis); ne dum praepropere et praepostere quaerimus exaltari, non ascendamus, sed ruamus. Docuit autem ipse Dominus a convalle plorationis ascendendum, quando pro nobis humiliari usque ad mortem crucis et pati dignatus est. Hoc exemplum non relinquamus: istam convallem plorationis martyres intellexerunt. Unde intellexerunt? unde? Quia et ipsi de convalle plorationis, ut coronarentur, ascenderunt.
120.2 PL 36, 1606
2. When therefore a man hath commenced thus to order his ascent; to speak more plainly, when a Christian hath begun to think of spiritual amendment, he beginneth to suffer the tongues of adversaries. Whoever hath not yet suffered from them, hath not yet made progress; whoever suffereth them not, doth not even endeavour to improve. Doth he wish to know what we mean? Let him at the same time experience what is reported of us. Let him begin to improve, let him begin to wish to ascend, to wish to despise earthly, fragile, temporal objects, to hold worldly happiness for nothing, to think of God alone, not to rejoice in gain, not to pine at losses, to wish even to sell all his substance, and distribute it among the poor, and to follow Christ; let us see how he suffereth the tongues of detractors and of constant opponents, and—a still greater peril—of pretended counsellors, who lead him astray from salvation…He then, who will ascend, first of all prayeth God against these very tongues: for he saith, “When I was in trouble, I called on the Lord; and He heard me” (ver. 1). Why did He hear him? That He might now place him at the steps of ascent.
Congruit et hodierno diei psalmus iste «Canticum graduum:» de illis enim dictum est, «Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua.» Haec est convallis plorationis, ubi a flentibus mittuntur semina. Quae sunt autem semina? Bona opera in ista tribulatione terrena. Qui bene operatur in convalle plorationis, similis est homini seminanti per hiemem. Numquid frigore ab opere deterretur? Sic pressuris mundi non debemus a bono opere deterreri; quia vides quid sequitur: «Euntes,» inquit, «ibant et flebant, mittentes semina sua.» Valde miseri, si semper flebant; valde miseri, si nunquam de lacrymis liberandi. Sed vide quid sequitur: «Venientes autem venient in exsultatione, portantes germina sua» .
120.3 PL 36, 1606
3. “Deliver my soul, O Lord, from unrighteous lips, and from a deceitful tongue” (ver. 2). What is a deceitful tongue? A treacherous tongue, one that hath the semblance of counsel, and the bane of real mischief. Such are those who say, And wilt thou do this, that nobody doth? Wilt thou be the only Christian?…Some deter by dissuasion, others discourage yet more by their praise. For since such is the life that hath for some time been diffused over the world, so great is the authority of Christ, that not even a pagan ventureth to blame Christ. He who cannot be censured is read. They cannot contradict Christ, they cannot contradict the Gospel, Christ cannot be censured; the deceitful tongue turneth itself to praise as an hindrance. If thou praisest, exhort. Why dost thou discourage with thy praise?…Thou turnest thyself to another mode of dissuasion, that by false praise thou mayest turn me away from true praise; nay, that by praising Christ thou mayest keep me away from Christ, saying, What is this? Behold these men have done this: thou, perhaps, wilt not be able: thou beginnest to ascend, thou fallest. It seemeth to warn thee: it is the serpent, it is the deceitful tongue, it hath poison. Pray against it, if thou wishest to ascend.
Nihil aliud istis canticis docemur, fratres, quam ascendere; sed ascendere in corde, in affectu bono, in fide, spe et charitate, in desiderio perpetuitatis et vitae aeternae. Sic ascenditur. Congruit nos dicere quomodo ascendendum sit. Quanta terribiliora lecta de Evangelio audivit Charitas vestra! Videtis certe «quia hora Domini, sicut fur in nocte, ita veniet. Si sciret,» inquit, «paterfamilias qua hora fur veniret, amen dico vobis, quia non pateretur perfodi parietem suum.» Dicitis modo: Quis ergo novit qua hora veniet, quia hora sicut fur erit? Nescis qua hora veniat, semper vigila; ut quia nescis quando veniat, paratum te inveniat, cum venerit. Et ad hoc forte nescis quando venturus est, ut semper paratus sis. Illum enim patremfamilias subito occupabit hora illa, qui paterfamilias, superbus significatus est. Noli velle esse paterfamilias, et non te subito illa hora occupabit. Et quid ero, inquis? Qualem audisti de psalmo, «Pauper et dolens ego sum» . Si enim pauper et dolens eris, non eris paterfamilias, quem illa hora subito inveniet, et subito premet. Patresfamilias enim sunt illi qui praesumentes de cupiditatibus suis, et in deliciis hujus saeculi diffluentes, tument; et eriguntur adversus humiles, et insultant sanctis intelligentibus angustam viam, quae ducit ad vitam . Talibus enim veniet illa hora subito; quia tales erant et in diebus Noe, quorum dierum commemorationem audistis factam in Evangelio. «Sic erit adventus Filii hominis,» inquit, «quomodo in diebus Noe. Manducabant, bibebant, nubebant, uxores ducebant, novellabant, aedificabant, donec introiit Noe in arcam; et venit diluvium, et perdidit omnes» . Quid ergo? omnes peribunt qui ista faciunt, qui nubunt, qui uxores ducunt, qui novellant, qui aedificant? Non: sed qui de his praesumunt, sed qui ista Deo praeferunt, sed qui propter haec offendere Deum cito parati sunt. At vero qui istis omnibus aut non utuntur, aut utuntur tanquam non utentes, plus praesumentes de illo qui dedit, quam de his quae data sunt, et intelligentes in his ejus consolationem et misericordiam, et non occupati donis, ne a donatore ruant; qui tales sunt, non illos inveniet imparatos hora illa sicut fur. Talibus dixit Apostolus: «Vos autem non estis in tenebris, ut dies ille vos tanquam fur comprehendat; omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei.» Ideo Dominus cum diceret timendam esse horam sicut furem, noctem posuit; et Apostolus ita ait, «Quia hora Domini sicut fur in nocte, ita veniet.» Non vis ut te inveniat? Noli esse in nocte. Quid est, Noli esse in nocte? «Filii lucis estis et filii diei; non sumus noctis neque tenebrarum» . Qui sunt filii noctis et tenebrarum? Iniqui, impii, infideles.
120.4 PL 36, 1607
4. And thy Lord saith unto thee, “What shall be given thee, or what shall be set before thee, against the deceitful tongue?” (ver. 3). What shall be given thee, that is, as a weapon to oppose to the deceitful tongue, to guard thyself against the deceitful tongue? “Or what shall be set before thee?” He asketh to try thee: for He will answer His own question. For He answers following up his own inquiry, “even sharp arrows of the Mighty One, with coals that desolate, or that lay waste” (ver. 4). They that desolate, or that lay waste (for it is variously written in different copies), are the same, because by laying waste, as ye may observe, they easily lead unto desolation. What are these coals? First, beloved brethren, understand what are arrows. The “sharp arrows of the Mighty One,” are the words of God…What then are the “coals that lay waste?” It is not enough to plead with words against a deceitful tongue and unrighteous lips: it is not enough to plead with words; we must plead with examples also…The word coals, then, is used to express the examples of many sinners converted to the Lord. Thou hearest men wonder, and say, I knew that man, how addicted he was to drinking, what a villain, what a lover of the circus, or of the amphitheatre, what a cheat: now how he serveth God, how innocent he hath become! Wonder not; he is a live coal. Thou rejoicest that he is alive, whom thou wast mourning as dead. But when thou praisest the living, if thou knowest how to praise, apply him to the dead, that he may be inflamed; whosoever is still slow to follow God, apply to him the coal which was extinguished, and have the arrow of God’s word, and the coal that layeth waste, that thou mayest meet the deceitful tongue and the lying lips.
[«vers.» 1.] Sed et ipsi audiant antequam veniat hora, et dicat illis Apostolus, «Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino» . Sicut iste psalmus habet, evigilent. Jam illuminati sunt montes, quid adhuc dormiunt? Levent «oculos suos in montes, unde veniet auxilium illis.» Quid est, Jam illuminati sunt montes? Jam ortus est sol justitiae, jam ab Apostolis praedicatum est Evangelium, praedicatae sunt Scripturae, patuerunt omnia sacramenta, conscissum est velum , patuit secretum templi: jam tandem levent oculos in montes, unde veniet auxilium illis. Hoc enim praecipit iste psalmus, secundus de his qui inscribuntur, «Canticum graduum.» Sed non rursus praesumant de montibus; quia ipsi montes non a se lucent, sed ab illo lucent de quo dictum est, «Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum» . Montes possunt intelligi, homines magni, homines clari. Et quis major Joanne Baptista? Qualis ille mons erat, de quo Dominus ipse dicit, «In natis mulierum nemo exsurrexit major Joanne Baptista» ? Vides certe istum magnum montem lucentem; audi confitentem. Quid confitentem? «Nos omnes,» inquit, «de plenitudine ejus accepimus» . De cujus ergo plenitudine acceperunt montes, ab illo est tibi auxilium, non a montibus; in quos tamen nisi levaveris oculos per Scripturas, non admoveberis ; ut ab illo illumineris.
120.5 PL 36, 1607
5. “Alas, that my sojourning is become far off!” (ver. 5). It hath departed far from Thee: my pilgrimage hath become a far one. I have not yet reached that country, where I shall live with no wicked person; I have not yet reached that company of Angels, where I shall not fear offences. But why am I not as yet there? Because sojourning is pilgrimage. He is called a sojourner who dwells in a foreign land, not in his own country. And when is it far off? Sometimes, my brethren, when a man goeth abroad, he liveth among better persons, than he would perhaps live with in his own country: but it is not thus, when we go afar from that heavenly Jerusalem. For a man changeth his country, and this foreign sojourn is sometimes good for him; in travelling he findeth faithful friends, whom he could not find in his own country. He had enemies, so that he was driven from his country; and when he travelled, he found what he had not in his country. Such is not that country Jerusalem, where all are good: whoever travelleth away from thence, is among the evil; nor can he depart from the wicked, save when he shall return to the company of Angels, so as to be where he was before he travelled. There all are righteous and holy, who enjoy the word of God without reading, without letters: for what is written to us through pages, they perceive there through the Face of God. What a country! A great country indeed, and wretched are the wanderers from that country.
[«vers.» 3.] Canta ergo quod sequitur: si vis audire ut firmissime ponas pedes in gradibus, ne in illa ascensione aut fatigeris, aut lapsus cadas, dic quod sequitur, «Ne des ad movendum pedem meum.» Unde moventur pedes? Unde motus est pes illi qui erat in paradiso. Sed prius attende unde motus est illi qui erat inter Angelos, et moto pede cecidit, et de angelo factus est diabolus: moto enim pede cecidit. Quaere unde cecidit: superbia cecidit. Non ergo movet pedem, nisi superbia: ad ruinam non movet pedem, nisi superbia. Ad ambulandum et proficiendum et ascendendum charitas movet; ad cadendum superbia movet. Ideo et ille quid dicit in psalmo? «Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt.» Si sub tegmine, semper humiles, semper de Deo sperantes, semper de se non praesumentes. «Sub tegmine alarum tuarum sperabunt:» non enim a se satiantur ut beati sint. Sed quid sequitur? «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente deliciarum tuarum potabis eos.» Ecce sitientes, ecce inebriati; ecce sitiunt, ecce bibunt: sed non a se bibunt, nec ipsi sibi sunt fons. Sed unde bibunt? «Sub tegmine alarum tuarum sperabunt.» Si sub alis, humiles sunt. Quare? «Quia apud te,» inquit, «fons vitae.» Non ergo a se irrigantur montes, sicut a se non illuminantur montes. Nam vide quid sequitur: «In lumine tuo videbimus lumen.» Si ergo in lumine ipsius videbimus lumen, quis cadit a lumine, nisi cui ipse non est lumen? Et qui voluerit sibi esse lumen, ipse cadit a lumine quo illuminatur. Ideo sciens non cadere nisi eum qui sibi vult lucere, cum sit per se tenebrae; statim subjecit, «Non veniat mihi pes superbiae, et manus peccatorum non moveat me:» id est, imitatio peccatorum non moveat me, ut cadam a te. Quare timuisti, et dixisti, «Non veniat mihi pes superbiae?» Sequitur, «Ibi ceciderunt omnes qui operantur iniquitatem» . Quos modo vides operari iniquitatem, jam damnati sunt: sed ut damnarentur, ibi ceciderunt, cum illis venit pes superbiae. Recte ergo iste audiens ut ascendat et non cadat, ut a convalle plorationis proficiat, non in tumore superbiae deficiat, ait Deo: «Ne des ad movendum pedem meum.» Et Deus illi: «Neque dormitet qui custodit te.» Intendat Charitas vestra. Quasi una sententia facta est ex duabus vocibus. Homo dixit ascendens et cantans Canticum graduum, «Ne des ad movendum pedum meum:» et Deus tanquam diceret, «Ne des ad movendum pedem meum,» dicis mihi; adde, «Neque dormitet qui custodit te,» et non movebitur pes tuus.
6. [«vers.» 4.] Dixerit autem ille: Numquid in potestate mea est ut non dormitet qui custodit me? Volo ut non dormiat, neque dormitet. Ergo illum tibi elige, qui non dormiet, neque dormitabit, et non movebitur pes tuus. Deus nunquam est dormiens: si vis habere custodem non dormientem, Deum elige custodem. «Ne des ad movendum pedem meum,» dicis tu; bene, optime: sed et ille dicit tibi, «Neque dormitet qui custodit te.» Tu forte conversurus te eras ad homines custodes, et dicturus: Quem sum inventurus non dormientem? quis homo non dormitabit? quem invenio? quo ibo? quo revertar? Iste tibi ostendit: «Ecce non dormitabit, neque obdormiet, qui custodit Israel.» Vis habere ergo custodem non dormientem neque dormitantem? «Ecce non dormiet, neque dormitabit, qui custodit Israel:» Christus enim custodit Israel. Esto ergo Israel. Quid est, Israel? Israel interpretatur Videns Deum. Et quomodo videtur Deus? Primo per fidem, postea per speciem. Si per speciem nondum potes, per fidem vide. Si faciem ejus videre non potes, quoniam ibi species; posteriora ejus vide. Hoc dictum est Moysi a Domino: «Non potes videre faciem meam, posteriora mea videbis, cum transiero» . Exspectas forte ut transeat: jam transiit; tu vide posteriora ipsius. Ubi transiit? Audi Joannem; «Cum venisset,» inquit, «hora, ut transiret de mundo ad Patrem» . Dominus noster Jesus Christus jam fecit Pascha. Pascha autem Transitus interpretatur. Nam verbum est hebraeum: et putant homines graecum esse, quasi Passionem, sed non est. A diligentioribus et a doctioribus inventum est quia Pascha hebraeum verbum est; et non interpretantur passionem, sed transitum. Per passionem enim transiit Dominus a morte ad vitam; et fecit nobis viam credentibus in resurrectionem ejus, ut transeamus et nos de morte ad vitam. Non magnum est credere quia mortuus est Christus: hoc et Pagani, et Judaei, et omnes iniqui credunt. Hoc omnes credunt, quia mortuus est: fides Christianorum, resurrectio Christi est; hoc pro magno habemus, quia credimus eum resurrexisse. Ergo tunc se voluit videri, cum transiret, hoc est, cum resurrexisset. Tunc in se voluit credi, cum transiret; quia traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Et ipsam fidem in resurrectionem Christi maxime commendavit Apostolus: ait enim, «Si credideris in corde tuo quia Deus eum suscitavit a mortuis, salvus eris» . Non dixit, Si credideris quia mortuus est Christus, quod et Pagani, et Judaei, et omnes inimici ejus crediderunt: sed ait, «Si credideris in corde tuo quia Deus illum suscitavit a mortuis, salvus eris.» Hoc credere, hoc est esse Israel, hoc est videre Deum: quamvis adhuc posteriora ejus, tamen cum credideris in posteriora, pervenies ad visionem faciei. Quid est hoc? Cum credideris in id quod posterius pro te factus est Christus; cum credideris in id quod posterius suscepit Christus. Nam in principio facies ejus quae est? «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.» Posteriora ejus quae sunt? «Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Cum ergo credis in hoc quod pro te factum est Verbum, et resurrexit in carne, ne tu de tua carne desperares, efficeris Israel. Factus autem Israel cum fueris, non dormitabit, neque dormiet, qui custodit te; quia jam Israel es, et audisti in Psalmo, «Ecce non dormitabit, neque obdormiet, qui custodit Israel.» Christus enim ipse dormivit, sed resurrexit. Quid enim ait ipse in psalmo? «Ego dormivi, et somnum cepi.» Numquid remansit in somno? «Exsurrexi,» inquit, «quoniam Dominus suscipiet me» . Si ergo jam resurrexit, jam transiit; si jam transiit, vide posteriora ejus. Quid est, Vide posteriora ejus? Crede in resurrectionem ejus. Et quia ait Apostolus, «Et si crucifixus est ex infirmitate, sed vivit in virtute Dei» ; et iterum ait, «Christus surgens a mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur» : recte tibi cantat, «Ecce non dormitabit, neque obdormiet, qui custodit Israel.» Adhuc forte quaeris carnali sensu, Quis est, qui «non dormitabit, neque obdormiet?» Et cum quaeris inter homines, falleris; nunquam inventurus es. Noli ergo praesumere de quoquam homine: omnis homo dormit, et dormitabit. Quando dormitat? Cum portat carnem infirmitatis. Quando dormiet? Cum fuerit mortuus. Noli ergo praesumere de homine. Potest dormitare mortalis: dormit moriens. Noli quaerere inter homines.
120.6 PL 36, 1605
6. But what he saith, “My pilgrimage hath been made distant,” are the words of those, that is, of the Church herself, who toileth on this earth. It is her voice, which crieth out from the ends of the earth in another Psalm, saying, “From the ends of the earth have I cried unto Thee.…Where then doth he groan, and among whom doth he dwell? “I have had my habitation among the tents of Kedar.” Since this is a Hebrew word, beyond doubt ye have not understood it. What meaneth, “I have had my habitation among the tents of Kedar”? “Kedar,” as far as we remember of the interpretation of Hebrew words, signifieth darkness. “Kedar” rendered into Latin is called tenebræ. Now ye know that Abraham had two sons, whom indeed the Apostle mentioneth, and declareth them to have been types of the two covenants…Ishmael therefore was in darkness, Isaac in light. Whoever here also seek earthly felicity in the Church, from God, shall belong to Ishmael. These are the very persons who gainsay the spiritual ones who are progressing, and detract from them, and have deceitful tongues and unrighteous lips. Against these the Psalmist, when ascending, prayed, and hot coals that lay waste, and swift and sharp arrows of the Mighty One, were given him for his defence. For among these he still liveth, until the whole floor be winnowed: he therefore said, “I have dwelt among the tents of Kedar.” The tents of Ishmael are called those of Kedar. Thus the book of Genesis hath it: thus it hath, that Kedar belongeth unto Ishmael. Isaac therefore is with Ishmael: that is, they who belong unto Isaac, live among those who belong unto Ishmael. These wish to rise above, those wish to press them downwards: these wish to fly unto God, those endeavour to pluck their wings…
120.7 PL 36, 1610
7. “My soul hath wandered much” (ver. 6). Lest thou shouldest understand bodily wandering, he hath said that the soul wandered. The body wandereth in places, the soul wandereth in its affections. If thou love the earth, thou wanderest from God: if thou lovest God, thou risest unto God. Let us be exercised in the love of God, and of our neighbour, that we may return unto charity. If we fall towards the earth, we wither and decay. But one descended unto this one who had fallen, in order that he might arise. Speaking of the time of his wandering, he said that he wandered in the tents of Kedar. Wherefore? Because “my soul hath wandered much.” He wandereth there where he ascendeth. He wandereth not in the body, he riseth not in the body. But wherein doth he ascend? “The ascent,” he saith, “is in the heart.”
[«vers.» 5.] Et quis, inquis, custodiet me, qui non dormitat, neque dormiet? Audi quid sequitur: «Dominus custodiet» «te.» Non ergo homo dormitans et dormiens, sed Dominus custodit te. Quomodo te custodit? «Dominus tegumentum tuum super manum dexterae tuae.» Eia, fratres, intelligamus adjuvante Domino quid sibi velit, «Dominus tegumentum tuum super manum dexterae tuae.» Videtur enim mihi habere sensum occultum, quare non dixerit, «Dominus custodiet te,» absolute et simpliciter; sed addidit, «super manum dexterae tuae.» Quid enim? dexteram nostram Deus custodit, et sinistram non custodit? Nonne ipse nos totos fecit? nonne qui fecit nobis dexteram, ipse fecit et sinistram? Postremo si placuit dici de dextera sola, quare dixit, «super manum dexterae tuae,» et non jam, super dexteram tuam? Cur hoc diceret, nisi aliquid hic occultum, quo pulsando perveniremus, absconderet? Diceret enim, aut, «Dominus custodiet te,» et nihil adderet; aut, si dexteram addere voluit, Dominus custodiet te super dexteram tuam; aut certe, quia addidit «manum,» hoc diceret, Dominus custodiet te super manum dexteram tuam, non, «super manum dexterae tuae.» Quod Dominus ipse suggerere dignatur, promam vobis; qui et in vobis habitat, sine dubio facit vos approbare verum esse quod dico. Nam quid dicturi sumus ignoratis; sed cum dixerimus, non ab ipsis nobis vobis ostendemus verum esse quod dicimus, sed vos ipsi agnoscetis verum esse quod dicimus. Unde autem agnoscetis, nisi demonstrante illo qui in vobis habitat, in quantum de illo numero estis, quorum vox est, «Ne des ad movendum pedem meum;» et quibus dicitur, «Neque dormitet qui custodit te?» Oportet enim ut Christus non dormiat in vobis, et modo intelligetis verum esse quod dicimus. Quomodo inquies? Quia si dormiat fides vestra, dormit Christus in vobis. Christus enim in corde vestro, fides Christi est. Ait Apostolus: «Habitare Christum per fidem in cordibus vestris» . In quo non dormit fides, vigilat Christus. Et si forte dormiebat fides tua, et ideo in ista quaestione fluctuabas, quasi navis illa quae tempestatem patiebatur, ubi Christus dormiebat; excita Christum, et sedabuntur tempestates .
120.8 PL 36, 1611
8. “With them that hated peace, I was peaceful” (ver. 7). But howsoever ye may hear, most beloved brethren, ye will not be able to prove how truly ye sing, unless ye have begun to do that which ye sing. How much soever I say this, in whatsoever ways I may expound it, in whatsoever words I may turn it, it entereth not into the heart of him in whom its operation is not. Begin to act, and see what we speak. Then tears flow forth at each word, then the Psalm is sung, and the heart doeth what is sung in the Psalm…Who are they who hate peace? They who tear asunder unity. For had they not hated peace, they would have abode in unity. But they separated themselves, forsooth on this account, that they might be righteous, that they might not have the ungodly mixed with them. These words are either ours or theirs: decide whose. The Catholic Church saith, Unity must not be lost, the Church of God must not be cut off. God will judge afterwards of the wicked and the good…This we also say: Love ye peace, love ye Christ. For if they love peace, they love Christ. When therefore we say, Love ye peace, we say this, Love ye Christ. Wherefore? For the Apostle saith of Christ, “He is our peace, who hath made both one.” If Christ is therefore peace, because He hath made both one: why have ye made two of one? How then are ye peace-makers, if, when Christ maketh one of two, ye make two of one? But since we say these things, we are peace-makers with them that hate peace; and yet they who hate peace, when we spake to them, made war on us for nought.
Fidem ergo vestram interrogo, charissimi: quoniam filii estis Ecclesiae, et in Ecclesia profecistis, et in Ecclesia proficietis qui nondum profecistis, et in Ecclesia proficiendi estis qui jam profecistis , interrogo vos quid soletis intelligere quod dictum est in Evangelio, «Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua» . Hoc enim intellecto invenietis quae sit dextera, et quae sit sinistra: simul intelligetis et utramque partem Deum fecisse, et dexteram et sinistram; et tamen non debet scire sinistra quid faciat dextera. Sinistra nostra dicitur, quidquid temporaliter habemus: dextera nostra dicitur, quidquid nobis aeternum et incommutabile Dominus pollicetur. Si autem ille qui dabit aeternam vitam, ipse et de istis temporalibus consolatur praesentem vitam, ipse fecit dexteram et sinistram. Dicit de quibusdam psalmus apud David: «Quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis.» Invenit ergo quosdam quos reprehendit, qui dexteram veram pro sinistra habebant, et veram sinistram dexteram sibi fecerant: qui sint isti exponit consequenter. Omnis homo qui felicitatem non putat esse hominis, nisi solum in istis temporalibus facultatibus et deliciis, et affluentia et copia mundi hujus, iste est stultus atque perversus, qui sinistram sibi facit dexteram: tales illi erant de quibus dicit psalmus; non quia a Deo non acceperant etiam quae temporaliter possidebant, sed quia ipsam solam putabant esse beatam vitam, et nihil aliud requirebant. Audite enim quid de illis consequenter dicit: «Quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis.» Et sequitur: «Quorum filii eorum velut novellae constabilitae; filiae eorum ornatae sicut similitudo templi: cellaria eorum plena, eructantia ex hoc in hoc; oves eorum fecundae, multiplicantes in exitibus suis; boves eorum crassi: non est ruina sepis, nec exitus; neque clamor in plateis eorum.» Magnam felicitatem quorumdam descripsit. Posset tamen istam felicitatem et aliquis justus habere, sicut habuit Job: sed Job pro sinistra illam habebat, non pro dextera; nam dexteram non habebat nisi apud Deum perpetuam et sempiternam felicitatem. Ideo concessa est percutienda sinistra, et suffecit ei dextera. Quomodo percussa est sinistra? Tentationibus diaboli. Abstulit subito diabolus; permissus quidem a Deo, ut justus probaretur, impius puniretur; abstulit omnia: sed Job qui noverat sinistram sinistram esse, et dexteram nonnisi dexteram, quomodo se tenuit ad dexteram? Exsultavit in Domino, consolatus est damna, quia non est passus damnum de interioribus divitiis; Deo plenum cor habebat. «Dominus,» inquit, «dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . Haec erat dextera ipsius, ipse Dominus, ipsa vita aeterna, illa lucis possessio, fons vitae, lumen in lumine. «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae:» ipsa erat dextera. Sinistra vero erat pro adjutorio consolationis, non ad firmamentum felicitatis. Nam felicitas ejus vera atque germana Deus erat. Isti autem de quibus dicit David quia «os» eorum «locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis;» non hinc eos reprehendit, quia his omnibus abundabant, sed quia «os» eorum «locutum est vanitatem.» Quid enim sequitur? Cum enumerasset copias eorum, ait: «Beatum dixerunt populum cui haec sunt.» Haec est vanitas quam locutum est os eorum, quod «beatum dixerunt populum cui haec sunt.» Tu quid dicis, qui nosti quid est sinistra, et quid est dextera? Sequitur et dicit: «Beatus populus cujus est Dominus Deus ipsius» .