Iob expecteth helpe and sentence of God, 6. with iust feare, yet with good conscience maintaineth his owne innocencie.
1Then Job answered, and said:Giobbe rispose, e disse:BVT Iob answering, sayd:Respondens autem Job, ait: 2Now also my words are in bitterness, and the hand of my scourge is more grievous than my mourning.Anche adesso le mie parole sono parole di amarezza, e la mano, che mi ha piagato è più forte de' miei sospiri.Now also my talke is in bitternesse, and the hand of my plague is aggrauated vpon m• mourning.Nunc quoque in amaritudine est sermo meus, / et manus plagæ meæ aggravata est super gemitum meum. 3Who will grant me that I might know and find him, and come even to his throne?Chi mi darà di saper ritrovarlo, e di giungere fino al suo trono?Who wil grant me that I may know and find him, and come euen to his throne?Quis mihi tribuat ut cognoscam et inveniam illum, / et veniam usque ad solium ejus ? 4I would set judgment before him, and would fill my mouth with complaints.Porterei dinanzi a lui la mia causa, e la bocca piena avrei di querele.I wil set iudgement before him, and wil fil my mouth with accusations.Ponam coram eo judicium, / et os meum replebo increpationibus: 5That I might know the words that he would answer me, and understand what he would say to me.Affin di sapere quel, ch'ei mi rispondesse, e di intendere quel, ch'ei mi dicesse.That I may know the wordes, that he wil answer me, and vnderstand what he wil speake to me.ut sciam verba quæ mihi respondeat, / et intelligam quid loquatur mihi. 6I would not that he should contend with me with much strength, nor overwhelm me with the weight of his greatness.Non vorrei, che egli meco contendesse colla sua molta fortezza, né che mi sopraffacesse colla mole di sua grandezza.I wil not that he contend with me with much strength, nor that he oppresse me with the weight of his greatnes.Nolo multa fortitudine contendat mecum, / nec magnitudinis suæ mole me premat. 7Let him propose equity against me, and let my judgment come to victory.Proponga contro di me l'equità, e vincitore uscirei dal mio giudizio.Let him propose equitie against me, and my iudgement shal come to victorie.Proponat æquitatem contra me, / et perveniat ad victoriam judicium meum. 8But if I go to the east, he appeareth not; if to the west, I shall not understand him.Ma se io vo verso Oriente, ei non comparisce; se verso Occidente, non saprò rinvenirlo.If I shal goe to the East, he appeareth not: if to the West, I shal not vnderstand him.Si ad orientem iero, non apparet; / si ad occidentem, non intelligam eum. 9If to the left hand, what shall I do? I shall not take hold on him: if I turn myself to the right hand, I shall not see him.Se mi volgo a sinistra che farò io? non posso raggiungerlo; e se a destra, io nol vedrò.If to the left hand, what shal I doe? I shal not apprehend him: if I turne my self to the right hand, I shal not see him.Si ad sinistram, quid agam ? non apprehendam eum; / si me vertam ad dexteram, non videbo illum.
10But he knoweth my way, and has tried me as gold that passeth through the fire:A lui però noti sono i miei andamenti, ed egli ha fatto saggio di me, come si fa dell'oro, che passa pel fuoco.But he knoweth my way, & hath proued me as gold that passeth through the fyre:Ipse vero scit viam meam, / et probavit me quasi aurum quod per ignem transit. 11My foot hath followed his steps, I have kept his way, and have not declined from it.Il mio piede ha seguitato le sue vestigia, ho battute le sue vie, né ho declinato da queste.My foote hath folowed his steppes, I haue kept his way, & haue not declined out if it.Vestigia ejus secutus est pes meus: / viam ejus custodivi, et non declinavi ex ea. 12I have not departed from the commandments of his lips, and the words of his mouth I have hid in my bosom.Non mi son dilungato dai precetti delle sue labbra, e nel mio seno ho riposte le parole della sua bocca.From the commandementes of his lippes I haue not departed, and I haue hid the wordes of his mouth in my bosome.A mandatis labiorum ejus non recessi, / et in sinu meo abscondi verba oris ejus. 13For he is alone, and no man can turn away his thought: and whatsoever his soul hath desired, that hath he done.Ma egli solo è, e nissuno può frastornare i suoi disegni, e quello che alla volontà di lui è piaciuto egli lo ha fatto.For he is alone, and no man can turne away his cogitation: and whatsoeuer his soule would, that hath he done.Ipse enim solus est, et nemo avertere potest cogitationem ejus: / et anima ejus quodcumque voluit, hoc fecit. 14And when he shall have fulfilled his will in me, many other like things are also at hand with him.Quand'egli avrà fatto di me quello, che ha voluto, molte altre simili cose ha in pronto tutt'ora.And when he shal haue fulfilled his wil in me, manie other things also are at hand wit him.Cum expleverit in me voluntatem suam, / et alia multa similia præsto sunt ei. 15And therefore I am troubled at his presence, and when I consider him I am made pensive with fear.Per questo alla sua presenza io mi conturbo, e quand'io lo considero, mi scuote il timore.And therfore I am trubled at his face, and considering, him I am made pensife withfeare.Et idcirco a facie ejus turbatus sum, / et considerans eum, timore sollicitor. 16God hath softened my heart, and the Almighty hath troubled me.Dio ha ammollito il mio cuore, e l'Onnipotente mi ha conturbato.God hath mollified my hart, and the Omnipotent hath trubled me.Deus mollivit cor meum, / et Omnipotens conturbavit me. 17For I have not perished because of the darkness that hangs over me, neither hath the mist covered my face.Perocché io vengo meno non per le tenebre, che mi stan sopra; né questa caligine mi ha velata la faccia.For I haue not perished because of the imminent darkenesse, neither hath the mist couered my face.Non enim perii propter imminentes tenebras, / nec faciem meam operuit caligo.
23:2
Calmet
Bitterness. Instead of comfort, he only meets with insult from his friends. He therefore appeals to God, (Worthington) but with fear. (Calmet)
Menochius
Scourge, is not in Hebrew. (Menochius)
Menochius
But it explains the meaning of "my hand," (Haydock) or the heavy chastisement (St. Gregory) which I endure. (Menochius)
23:6
Haydock
Nor. Protestants, "No, but he would put strength in me." He would enable me to stand my trial. (Haydock)
He would lay no falsehood to my charge.
23:7
Calmet
Victory. Before such a judge I should hope to be acquitted. Job must have been well convinced of his innocence. For woe to man, if God treat him according to the rigour of his justice! (Calmet)
Haydock
Septuagint, "For truth and reproof are with him. But, oh! that he would bring my judgment to an end." (Haydock)
23:8
Calmet
East, or Hebrew, "before....if behind I cannot perceive him." (Calmet)
Haydock
Where, then, shall I find this just judge? ver. 3. (Haydock)
23:9
Right, southward.
Calmet
See. The southern part of the heavens, or the antarctic stars would not be discerned in Idumea, Job 9:9. (Calmet)
Menochius
Job speaks in a human manner, as he was not ignorant of God's immensity. (Menochius)
23:10
Calmet
Fire. They had not a stone, like the Greeks, to try gold. (Calmet)
23:12
Calmet
Lips, given to Noe, (Genesis 9:5.) or to Moses. This work was written by a Jew, who dresses up the sentiments of Job in his own style. The holy man was also acquainted with the Mosaic dispensation, though he was not bound to observe the ceremonial part of it. (Calmet)
Haydock
His words may, however, be verified, though he speak only of the natural law, or of that which was preserved by tradition of the patriarchs, as both proceeded from God. (Haydock)
Haydock
Hid. Protestants, "esteemed....more than my necessary food." (Haydock)
Calmet
Septuagint agree with the Vulgate. The ancients placed in their bosom what they greatly esteemed. The Turks still use it as a pocket. (Thevenot xxii.) (Calmet)
23:13
Calmet
Alone. Self-existent. Hebrew, "in one thing," or resolution. He is immutable: all I could say would avail nothing. (Calmet)
23:14
Calmet
With him, to punish me afresh. Hebrew, "when he shall have appointed me my portion, he shall still have many such." He may treat me as a slave, allowing me only a certain portion of meat, Proverbs 30:8., and 31:15. (Calmet)
23:17
Haydock
Face. My afflictions have not yet taken away my life, as might have been expected. (Haydock)
Calmet
I am less affected with my miseries, than with the dread of God's presence, ver. 15, 16. (Calmet)
23:2
VVhiles he expected some comforth of his freindes, they stil afflicted him more and more, chargeing him with false crimes and so aggrauating his grief both of bodie and mind
23:3
Therfore he appealeth to Gods iudgement seate for sentence.
23:8
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. The Confessions 10.26
37. Where, then, did I find Thee, so as to be able to learn Thee? For Thou wert not in my memory before I learned Thee. Where, then, did I find Thee, so as to be able to learn Thee, but in Thee above me? Place there is none; we go both “backward” and “forward,”
23:11
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. A Treatise Concerning Man’s Perfection in Righteousness 27
Then again, as for what he says, “For I have kept His ways, and have not turned aside from His commandments, nor will I depart from them;”
23:2
Eliphaz in verbis praemissis duo contra Job proposuisse videtur: primo quidem, quod propter malitiam suam plurimam fuerit punitus; secundo quod de Dei providentia dubitaverit, vel etiam negaverit. Solent autem homines, cum eis falso aliqua crimina imponuntur, ex hoc contristari; unde quia Job hoe in se non recognoscebat, dicit, Nunc quoque in amaritudine est sermo meus; quasi dicat, Sicut supra me contristastis opprobriis vestris, ita etiam nunc, ut cogar cum amaritudine loqui. Cum autem alicui afflicto de novo afflictio additur, priores affectiones ad memoriam revocantur, ex quibus praesens gemitus aggravatur; unde subdit: Et manus, idest potestas, Plagae meae, idest adversitatis, quam olim sum passus, Aggravata est super gemitum meum, idest facit praesentem gemitum gravior em. Incipit autem primo respondere ad hoc quod dixerat, propter malitiam suam eum punirem; recognoscebat autem se Job punitum divino judicio; unde supra n. 16 dixerat: « Conclusit me Deus » apud iniquum. » Unde inquirent causam quare quis punitus sit, est inquirendum rationem divini judicii, quam quidem nullus cognoscere potest, nisi ipse Deus. Ex quo patet praesumptuose Eliphaz asseruisse eum propter malitiam fuisse punitum; unde super hoc non vult cum Eliphaz contendere, sed disputationem suam vertit ad Dominum, qui solus sui judicii rationem novit; reputaret autem se divino judicio praegravatum, si propter malitiam plurimam esset punitus.
23:3
Solent autem, qui ab aliquo judice sunt gravati, primo quidem ad judicem accedere: quod facere non possunt, nisi locum ejus inveniant: quod etiam non possunt, nisi prius eum cognoscant: nullus enim potest quaerere id quod omnino ignorat; unde dicit, Quis mihi tribuat, ut cognoscam, et inveniam illum, et veniam usque ad solium ejus? sciebat enim quod Deus ejus cognitionem excederet: et ideo non poterat perfecte de se invenire viam, per quam usque ad solium ejus perveniret, idest usque ad plenam cognitionem judiciorum ipsius.
23:4
Solet autem gravatus a judice, cum ad eum pervenerit, causae suae justitiam demonstrare; unde subdit, Ponam coram eo judicium: quasi dicat: Proponam ei, qualiter debet esse justum judicium causae meae.
23:5
Et os meum replebo increpationibus, idest concussionibus: non quidem, ut credam divinum judicium esse injustum, sed per modum querentis: sicut solent disputantes contra dicta aliorum objicere, ut plenius veritatem intelligent; unde subdit: Ut sciam verba quae mihi respondeat: quod pertinet ad veritatem responsionis cognoscendam: Et intelligam quid loquatur mihi: quod pertinet ad verborum intelligentiam: non enim potest homo seire, an verum sit quod ei dicitur, nisi intelligat quid ei dicatur.
23:7
Frequenter autem supra quasi ad divinum judicium sustinendum, proposuerant divinam fortitudinem et magnitudinem: sicut Sophar supra 11: « Excelsior caelo » est, et quid facies etc. » quae ibi sequuntur: et ideo hane responsionem excludit subdens, Nolo multa fortitudine contendat mecum, nec magnitudinis suae me mole premat; quasi dicat, Non sufficit mihi ista responsio, ut solum contra me allegetur Dei potentia et magnitudo: quia sicut ipse est fortissimus et maximus, ita est etiam justissimus et acquitatis amator; unde subdit, Proponat aequitatem contra me, idest assignetur ratio ad aequitatem pertinens: et ita apparebit quod non propter malitiam sim punitus; unde subdit, Et perveniet ad victoriam judicium meum: quo scilicet contra vos contendo, asserens me non pro peccatis punitum.
23:8
Et ne quis credat ex eo quod dicit, Quis mihi tribuat, ut cognoscam et inveriam illum, et veniam usque ad solum ejus, quod crederet eum corporali loco concludi, aut per creaturas sufficienter posse cognosci, subjungit, Si ad orientem iero, non apparet. Ubi considerandum est, quod secundum Aristotelem, in caelo distinguuntur sex positionis differentiae: scilicet sursum et deorsum: dextrorsum et sinistrorsum: ante et retro: principium enim motus totius firmamenti manifeste apparet in oriente. Est autem in quolibet animali principium motus a dextro. Si ergo imaginemur motum firmamenti sicut motus unius animalis, oportebit ponere dextrum caeli in oriente, sinistrum vero in occidente, sursum in meridie, deorsum vero in septentrione, anterius vero in superiori hemisphaerio, posterioris vero in posteriori hemisphaerio: ipsis velut si imaginemur unum hominem, qui sua dextra moveret caelum ab oriente versus superius hemisphaerium, consequens esset, quod caput teneretur versus meridiem, et pes versus septentrionem: et pars anterior hominis esset versus hemisphaerium, posterioris vero hominis, idest deorsum, versus inferioris. Quidam tamen non respicientes ad dispositionem humani corporis, sed magis ad ordinem motus caeli, posuerunt superius caeli esse partem orientalem, eo quod ibi incipit motus; dextrum autem caeli in parte meridionali, versus quam partem, quoad nos procedunt motus planetarum: unde per oppositum inferioris caeli intelligitur occidens; sinistrum autem caeli intelligitur pars septentrionalis: et hoc modo videntur hic procedere verba Job: nam dextrum et sinistrum dividit contra orientem et occidentem.
23:9
Potest ergo simpliciter intelligi, quod in nulla parte caeli Deus localiter concluditur: ut sit sensus, Si ad orientem iero, non apparet, quasi ubi vicinior existens, ac si ibi localiter existeret: Si ad occidentem, non intelligam illum, quasi propinquorem, et ibi conclusum: Si ad sinistram, idest versus septentrionalem partem: Quid agam? non apprehendam eum, qui scilicet non est ibi corporaliter situatus: Si me veriam ad dextram, idest versus partem meridionalem: Non videbo illum, quasi ibi existentem. Vel possunt hae verba induci non ad excludendum a Deo localiter situm, sed ad ostendendum, quod non potest sufficienter per inferiores effectus inveniri. Inter omnes autem effectus in rebus corporalibus apparentes universalior est et maior motus firmamenti: et quamvis manifeste appareat hujus motus principium in oriente; tamen hujus motus principium non sufficienter demonstrat infinitatem divinae virtutis; unde dicit: Si ad orientem iero, scilicet progressu meae considerationis, quasi considerans principium motus firmamenti: Non apparett, scilicet sufficienter per hanc considerationem. Secundus autem effectus divinae virtutis in rebus corporalibus est motus planetarum, qui est ex adverso motus firmamenti;
unde principium est in occidente, ex quo etiam non sufficienter potest considerari virtus divina; unde subdit: Si ad occidentem, scilicet iero, considerans principium motus planetarum, Non intelligam illum. Et valde signanter loquitur: hic enim motus magis intelligitur ex diversitate situs planetarum, quam appareat oculis: ex parte autem septentrionali non videtur esse principium nobis nisi tenebrarum, quia versus illam partem sol nunquam accedit. Tenebrae autem impediunt actionem, secundum illud Joan. 7: « Venit nox, quando nemo « potest operari; unde subdit. Si ad sinistram, scilicet per considerationem, Perrexero, quid agam, idest non invenio ibi nisi defectum actionis. Unde nullum vestigium dabitur ad eum cognoscendum; unde subdit: Non apprehendam eum, etiam qualitercumque. Ex parte vero meridionali est nobis principium luminis propter corpora luminarium ex illa parte nobis apparentium; unde subdit, Si me vertam, idest per considerationem: Ad dexteram, idest ad partem meridionalem caeli: Non videbo illum; quasi dicat, inveniam ibi lumen corporale, per quod tamen ipse videri non potest. Et quamvis ipse sic me lateat; eum tamen non latet, quae circa me aguntur; unde subdit, Ipse vero seit viam meam, idest totum processum vitae meae: quod videtur Job dicere contra id quod Eliphaz supra inducerat ex persona impiorum, quasi imponendo illud Job: Nubes latibulum ejus, nec nostra considerat. Et quia posset aliquis dicere, si seit viam tuam, ergo propter peccata tua te punivit.
23:10
Ipse respondet, Et probabit me quasi aurum, quod per ignem transit. Ubi primo manifeste exponit causam suae adversitatis, quae fuit ei inducta ut ex ea adprobatus hominibus appareret, sicut aurum adprobatur, quod potest ignem sustinere: et sicut aurum non fit verum aurum ex igne, sed ejus veritas hominibus manifestatur; ita Job per adversitatem probatus est, non ut ejus virtus appareret coram Deo, sed ut hominibus manifestaretur. Dicit autem, Probabit, de futuro, quasi exhibens se per patientiam et ad futuram examinationem. Quod autem non sit punitionis pro peccato praecedenti, probat per rectitudinem vitae suae. Ubi considerandum est, quod unumquodque ostenditur rectum per hoc quod suae regulae conformatur. Est autem duplex regula humanae vitae. Prima quidem est lex naturalis a Deo mentibus hominum impressa, per quam naturaliter homo intelligit quid est bonum ex similitudine divinae bonitatis. In quo primo attendendum est, quod homo secundum suum posse imitetur in suis affectionibus et operibus divinae bonitatis operationem, secundum illud Matth. 5: « Este perfecti, sicut et Pater vester caelestis perfectus est; » et Eph. 5: « Estote imitatores Dei « sicut filii carissimi; » unde dicit: Vestigia ejus, idest aliqua, licet ex parva parte similitudinem bonitatis divinae operantis: Secutus est, scilicet per imitationem: Pes meus, idest affectus meus, quo ad operandum procedimus.
23:11
Secundo requiritur, quod aliquis tota mente sollicitudinem adhibeat ad dominum inittandum: unde subdit, Viam ejus custodivi, quasi solicitus, ne ab ea recedam. Tertio requiritur, quod homo in ea perseveret, et totaliter in ea maneat, non ex parte; unde subdit, Et non declinavi ex ea, idest ex nulla parte recessi. Secunda autem regula humanae vitae est lex exterior, divinitus tradita: contra quam homo peccat dupliciter: uno quidem modo per contemptum: et contra hoc dicit, A mandatis laborum ejus non recessi: fuerunt enim Noe aliqua praecepta divinitus data, et forte aliquibus aliis sanctis viris, in quorum labiis Deus loquebatur.
23:12
Secundo aliquis peccat contra legem Dei per ignorantiam vel oblivionem: et contra hoc subdit, Et in sinu meo, idest in occulto cordis mei: Abscondi verba ejus, secundum illud Ps. 118: « In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi. Et ne aliquis diceret hanc probationem quam induxit ex rectitudine suae vitae, non esse convenientem, ostendit consequenter quod de divinis judiciis certissima et demonstrativa probatio induci non potest, propter incomprehensibilitatem di-vinae voluntatis.
23:13
Subdit, Ipse enim solus est, quasi non habeat aliquam creaturam similem vel aequalem, quae eum comprehendere possit, et per consequens nec ejus voluntatem: unde subdit, Et nemo advertere potest, idest per certitudinem cognoscere Cogitationes ejus, idest dispositiones judiciorum ipsius. Et sicut non potest comprehendi ejus dispositio, ita neque ei potest ab ulla creatura resisti; unde sequitur: Et anima ejus, idest voluntas ejus Quodcumque voluit hoc fecit, quasi nullo resistere valente.
23:14
Contingit autem quandoque, maxime in aliquo sapiente, qui voluntatem suam moderatum secundum suam virtutem, ultra quam facere non potest; sed hoc ideo excludit, cum subdit, Cum expleverit in me voluntatem suam, et alia multa si-milia praesto sunt ei; quasi dicat, quod mihi ultra adversitatem non inducat, non est quia ultra non possit, sed quia ultra non vult. Et idcirco, quia scilicet seio, quod ultra facere potest, et non pos-sum advertere utrum ultra facere velit.
23:15
Turbatus sum, idest turbatione timoris; unde subdit, Et considerans eum, idest potentiam ejus: Timore solicitor, ne scilicet adhuc me probaturus sit adversitate graviori.
23:16
Causam autem hujus solicitudinis formidolosae assignat per hoc, quod est expertus in se divinam percussionem; unde subdit, Ieus mol-livit cor meum, quasi liquefaciens ipsum, firmitate securitatis sublata: Et omnipotens conturbavit me, idest per omnipotentiam suam perturbationem tristitiae de praesentibus malis et timorem de futuris induxit. Quare autem timeat in futurum, cum non sit sibi conscius de culpa, ostendit subdens, Non enim perii, idest adversitatem passus sum: Propter imminentes tenebras, idest errores vel peccata, quae quidem imminere dicuntur, quando in mente hominis confirmantur puta cum quis ex malitia peccat.
23:17
Contingit autem quandoque, quod malitia in homine non firmatur; sed ex aliqua subita passione, puta concupiscentiae vel irae, ad peccandum impellitur: et hoc a se excludit subdens, Nec faciem meam operuit caligo: quasi enim caligat oculus rationis, quando propter passionem judicium ejus in opere particulari decipitur.
23:1
Quid hominem cordatum magis pungit, quam ab amico criminum falso insimulari? et quid si eriminationes istae ad dolorum omnium congeriem accedunt? Unde Eliphaz sermonem lobus merito excipit hac querela :
23:2
v. 2 « Nunc quoque in amaritudine est. sermo meus et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum »; —i. e. nihil solatii ex hoc sermone tuo mihi accessit, sed querela mea multum inde exacerbata est (Cord.); plaga mea quasi dura manu mihi incumbit et me affligit plus, quam ullus meus gemitus profert. S. Hier. sensum textus hebr. optime assecutus verba hebr. etiam hodie amaritudo querela mea, manus mea ingravescit super gemitum meum circumlocutione expressit, nam manus mea explicari debet manus quae me premit, me punit, calamitas mihi immissa (cf. Pin. Mar. Malv. W. Hirz. P.), unde Chald. vertit plaga mea; manum pro plaga poni notum est (cf. Ps. 314, 4; 37, 3. 4 Reg. 5, 6), sed dubium, an manus mea esse possit plaga mea 1. Quare alii interpretantur : manus mea retinet gemitum meum, premit gemitum meum (cf. Hirz. Del. Zsch. Hitz.), sed cum LXX et Syrus manum eius legant, in textu hebr. facile yq% correxeris. Cum «$55 proprie sit rebellio et hoc significatu vox saepe occurrat, mulli explicant h. 1. etiamnunc rebellio est querela mea i. e. vel : tamquam rebellio et contumacia censetur a vobis querela mea (Hirz. Hitz. Renan et iam Malv. HI), vel : querela mea adhuc est rebellis et contumax contra tales admonitiones, nondum victa cedit, adhuc resistit (Cord. Del.). At dubium vix esse potest, quin h. 1. sit amaritudo ; ita habent Chald. Syrus, S. Hier. ; hoc suadetur ex 7,11; 10, 1; neque radix 495 huic fonmationi obest (cf. W. Del. Fürst L. Le Hir). Iobus iniquis amicorum sententiis pressus, denuo Deum iudicem et vindicem appellat et ut in ius venire coram Deo ei liceat expetit (cf. 10, 2; 13, 3; 16, 22) ; fuse hanc mentem mune explicat:
23:3
v. 3 « quis mihi tribuat, ut cognoscam et inveniam illum, et veniam usquead solium eius »! — i. e. utinam cognoscerem, ubi eum invenirem ! utinam accedere possem ad eius thronum! Praeclarum animi nullo scelere foedati testimonium. Quid coram Dei tribunali acturus sit, explanat
23:4
v. 4 « ponam coram eo iudicium et os meum veplebo increpationibus »; — clarius in hebr. instruam (instruerem) coram eo causam et implebo os meum argumentis scil. ad me defendendum ; ius suum ordine exponeret (id proprie qw) et argumentis probaret coram Deo (cf. Cod. Mar. Malv. W. P.). Id autem proponeret, ut demum disceret, cur a Deo tantis suppliciis obrueretur. Hoc desiderium, quo intime urgetur, graviter significat
23:5
v. 5 « ut sciam verba quae mihi 1. Nam quae afferri possent exempla similia, v. g. iniuria mea i. e. mihi illata Gen. 16, t et intelligam, quid loquatur mihi »; — i. e. « hoe optabat Tobus scire, quid a se divinum illud ac durum examen exigeret, quo spectaret tam longa neque unquam intermissa severitas » (Cord.), brevi solutionem aenigmatis iam diu tractati omnibus votis efflagitat. Iam uti supra 9, 34; 13, 20. 24 expetit, ne in lali lite instituenda Deus ipsum maiestatis suae splendore et potentiae pondere opprimat i. e. ut norma communi cum ipso agat et iure ordinario ', neve pro summa sua potestate et iustitia summa in eum inquirat;
23:6
v. 6 « nolo multa fortitudine contendat mecum, nec magnitudinis suae mole me premat »; — neque enim, uti h.l. S. Thom. adnotat, sufficit mihi Sensus idem adest in hebr., quaerit enim, quid Deus sit facturus, Iobus secum rem perpendens : num in multitudine roboris litigabit mecum? Non (i. e. hoc minime exopto), tantummodo ipse attendat ad me, ponat cor suum ad me (ita pyy scil. 45, cf. infra 34, 23; 37, 49 et supra 4, 20; Tud. 19, 30; Is. 41, 20; plena phrasis v. 9. Is. 44, 22; Ex. 9, 21; 1 Sam. 9, 20 etc.) i. e. benigne audiat, quae pro me disceptaturus sim (cf. inter alia apud Malv. Calm. W. Del. Hirz. Zsch. P neque multum ab hoc sensu abest, quod Hitz. praefert : à miiy esse verbum militare, aggredi; dein ipse solus deposita quasi maiestate, relicto terrore, mecum in arenam descendat, me in hac lite adoriatur! Eundem sensum exprimunt LXX et vet. lat. : « an in multa virtute diiudicabitur mecum? nequaquam ; tantum in terrore non abutatur me ». - Si Deuslege ordinaria cum ipso agat, Iobus scit se victorem fore; ita v. 1 in hebr. /unc rectus (iustus) cum eo disceptabit i. e. tamquam talis ab ipso agnoscar et admittar ad litem, et evadam in perpetuum a iudice meo (cf. Malv. Cod. Vav. W. Hirz. Del. Zsch. P. Le Hir),i. e. ab ipso absolvar et innocens declarabor. Idem prae se fert textus lat. ita tamen, ut iudicii instituendi conditio et norma distinctius proponatur: v. T « proponat aequitatem contra me et perveniat ad victoriam iudicium meum » ; — i. e. silege communi me iudicaverit, victor ero *. At gemebundus se illa iudicii opportunitate destitutum videt: Deus ad 34, 5 et Ol. ad 9, 33. 9. S. Hier. in textu hebr. easdem fere consonantes legit : pro pw legit pu"; pro QU àv; pro n53i ni; pro Tay "ay; Pro "Dtm esum na apud;LXX saepius victoria redditur ex voce seil. aramaica (chald. et syr.) yga vincere; nostro hoc loco siç zgo; verterunt; demum yha legisse videtur. Ad easdem consonantes etiam refertur
23:8
enim, quem iam saepius appellavit (9, 35 ; 13, 19), non dignatur descendere et coram amicis Iobi integritati testimonium reddere. Quare dolens exponit Iobus, se frustra meditari, ut Dei tribunali ; sistatur; v. 8 « si ad orientem iero, non apparet; si ad occidentem, > non intelligam eum ; v. 9 si ad sinistram, quid agam ? non apprehendam eum; si me vertam ad dexteram, non videbo illum »; — quattuor mundi plagas nominat: antrorsum, ad orientem — retrorsum, ad occidentem — ad sinistram, septentrionem versus — ad dexteram, 5 meridiem versus '. « Frustra desidero Dei iudicium, quia lucem b inhabitat inaccessibilem et excelsus ac invisibilis a me conveniri nequit, ut coram eo agam » (Cord.). Bene autem dixerat v. 2 hodie *, j. à idque de hoc etiam desiderio valet, quod utique « in novissimo » 19, Ro 26, impletum iri confidit. 2 Tali vero desiderio sistendi se coram Deo tenetur, quia Deo mores aurum, quod per ignem transit »; — testimonio conscientiae confisus x examen divinum subire gestit. In hebr. sz me probat, quasi aurum egrediar *; cf. Prov. 11, 3. Zach. 13, 9. Ita criminationes Eliphaz compendio refutat.
23:11
E Iam « viam suam » latius, qualis fuerit, exponit simulque accusa- | tiones Eliphaz diluit; v. 14 « Vestigia eius secutus est pes meus, viam 4 eius custodivit et non declinavi ez ea ; v. 12. a mandatis labiorum erus non E recessit, et in sinu meo abscondi verba oris mei »; —in ultimo membro hebr. prae statuto meo (magis quam statutum meum, legem meam) F servavi verba oris eius (cf. Mar. Malv. Cod. Pin. W. Zsch.); i. e. ut , bene Pin. : «significat Iobus, nihil sibi magis consuetum, nihil magis s fixum et constitutum, quam Dei legi suas consuetudines moresque inveleratos, qui sunt veluti natura altera, omnes vitae et politiae humanae leges et statuta posthabuisse » ; loquitur de« lege altera in membris », quam sedulo subiecit legi Dei *. Ceterum in sinu animi affectum dicit, ut bene OZ. : « in intimis mentis recessibus divina mandata recondita servavi, illa amplexatus cum maxima voluptate adim- '— 4. In hebr. v. 9 ad sinistram dum?7operatur et non videbo (i. c. ad verbum : operatio- nem eius non cernam vel, ut B. textum emendat « ad sinistram quaero eum »); vertit se ad. dexteram et non conspiciam (cf. Cod. Del. Zsch. Le Hir). 2. Quare B. illud hodie perperam reprehendit tamquam absurdum. 3. Et consentiunt Ag. Sym. Theod. cf. cod. syr. hexapl. p. 335 (d). 4. LXX et S. Hier. legerunt "pna in sinu meo idemque B. adoptat; Chald. hebraeum plevi... ». Apte idem monet: « mandata dicit non quae sub auditum caderent vel quae literis mandarentur (hic enim sanctus ante legem latam vixit), sed quae scriptis minime consignata, quae cum natura ipsa una sata essent et quae Deus in mentem insusurrasset ». At nihilominus — et hie est animi stimulus et dolor, hoc vulnus Iobi — Deus immersit eum suppliciis immersumque tenet, in uno hoc decreto. immobilis manet; ita clare ex hebr. v. 13 ipse in uno, et quis avertet eum? anima eius vult et facit (cf. Malv. Mar. Cod. Cord. Tr.) i. e. ita semel statuit et id exsequitur. Eodem modo explicandus est textus lat., qui proxime ad hebr. accedit, praesertim si cum aliis (Chald. Hitz.) 3 essentiae agnoscentes ipse unus est interpretabimur, i. e. idem semper et immutabilis;v.
23:13
13 « ipse enim solus est et nemo avertere potest cogitationem etus ; et anima eius quodcumque voluit, hoc fecit » ; — solus scil. Dominus, independens, summa potestate instructus, a cuius voluntate et decreto ad alium superiorem iudicem non potest esse provocatio (P/n.), cuius consilium nemo inflectere possit, quique possit id quod libet (V«v.). Hanc Dei potentiam illimilatam, quam effugere nullo pacto potest, agnoscens sacro quodam timore corripitur; unde
23:14
v. 14 « cum expleverit in me voluntatem suam et alia multa similia praesto sunt ei,
23:15
v. 145 et idcirco a facie eius turbatus sum et considerans eum timore sollicitor » ; —in hebr. nam (vel cum gravi quadam assertione : vere) perficit statutum meum (i. e. ea, quae de me decrevit Mar. Malv. Pin. Vav. « atque in malam partem accipi debet ») e£ sicut haec, multa cum illo 1. e. multas clades persimiles, quas in promptu habet, mihi potest inferre (Cord.). Quare se animo anxium haerere profitetur; et dum haec animo volvit, timore tantae maiestatis percellitur. Quem horrorem sacrum de re impervia et incomprehenso divinae voluntatis arcano consilio, latius prosequitur v. 15 et considerans eum timore sollicitor '. 1. Hebr. optime vertes et propter faciem meam quam operuit caligo, sensu eodem. Utique, subdit, Deo nota sunt omnia, quae iemporis decursu fiunt, ille scit, cur ita fieri velit; at homines ignorant :
23:16
v. 16 « Deus mollivit cor meum, et Omnipotens conturbavit me »; — i. e. timiditatem et imbecillitatem attulit cordi (Malv.) vel animi nervos dissolvit (O/.) « quasi liquefaciens cor firmitate securitatis sublata » (S. Thom.); nam « malleo tribulationum vires animi mei extenuavit » (Tzr.). Et huius sacri terroris ralio et causa consternalionis non tam sunt illa supplicia, quibus premitur, quam ipsa haec Dei consilii ignoratio :
23:17
v. 11 « non enim perii propter imminentes tenebras nec faciem meam operuit caligo »; —à. e. non concidi propter calamitates quae me undique obvolvunt luce spei et felicitatis prorsus exstincta, neque propter illas facies mea moerore et dolore est operta et oppleta, sed, ut dixit v. 416 Omnipotens conturbavit me et
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.