Eliu is angry with Job and his friends. He boasts of himself.
Eliu a young man being angrie that Iob persisted in his opinion, and that his three freindes could not conuince him, S. taketh vpon him to confute Iob which they could not do.
1So these three men ceased to answer Job, because he seemed just to himself.Or que' tre uomini lasciarono di rispondere a Giobbe, perché egli si teneva per giusto.BVT these three men omitted to answer Iob, for that he seemed iust to himself.Omiserunt autem tres viri isti respondere Job, eo quod justus sibi videretur. 2And Eliu the son of Barachel the Buzite of the kindred of Ram, was angry and was moved to indignation: now he was angry against Job, because he said he was just before God.Ma Eliu figliuolo di Barachel, Buzite, della stirpe di Ram diede in escandescenza, e si sdegnò contro Giobbe, perché questi diceva se esser giusto dinanzi a Dio.And Eliu the sonne of Barachel a Buzite, of the kinred of Ram, was angrie and tooke indignation: and he was angrie against Iob, for that he sayd himself to be iust before God.Et iratus indignatusque est Eliu filius Barachel Buzites, de cognatione Ram: iratus est autem adversum Job, eo quod justum se esse diceret coram Deo. 3And he was angry with his friends, because they had not found a reasonable answer, but only had condemned Job.E si adirò eziandio cogli amici di lui, perché non avean saputo trovare risposta conveniente, ma solo avean condannato Giobbe.Moreouer against his freindes he had indignation, for that they had not found a reasonable answer, but onlie had condemned Iob.Porro adversum amicos ejus indignatus est, eo quod non invenissent responsionem rationabilem, sed tantummodo condemnassent Job. 4So Eliu waited while Job was speaking because they were his elders that were speaking.Eliu adunque aspettò, che Giobbe avesse parlato, perché quelli che avean parlato innanzi eran di età maggiori;Therfore Eliu expected Iob speaking, because they were his elders that spake.Igitur Eliu expectavit Job loquentem, eo quod seniores essent qui loquebantur. 5But when he saw that the three were not able to answer, he was exceedingly angry.Ma quando egli vide, che i tre non potevan rispondere, ne concepì un fiero sdegno.But when he saw that the three were not able to answer, he was wrath excedingly.Cum autem vidisset quod tres respondere non potuissent, iratus est vehementer. 6Then Eliu the son of Barachel the Buzite answered, and said: I am younger in days, and you are more ancient, therefore hanging down my head, I was afraid to shew you my opinion.E presa la parola Eliu figliuolo di Barachel di Buzi disse: Io sono il più giovane di età, e voi più vecchi; per questo abbassando il capo non ho ardito di esporvi il mio sentimento.And Eliu the sonne of Barachel a Buzite answering, sayd: I am yonger in time, and you more ancient, therfore casting downe my head, I was afrayd to shewe you my sentence.Respondensque Eliu filius Barachel Buzites, dixit: Junior sum tempore, vos autem antiquiores: / idcirco, demisso capite, / veritus sum vobis indicare meam sententiam.
7For I hoped that greater age would speak, and that a multitude of years would teach wisdom.Perocché io sperava, che l'età più matura avrebbe parlato, e che i molti anni sarebber maestri di sapienza.For I hoped that longer age would speake, and that a multitude of yeares would teach wisdom.Sperabam enim quod ætas prolixior loqueretur, / et annorum multitudo doceret sapientiam. 8But, as I see, there is a spirit in men, and the inspiration of the Almighty giveth understanding.Ma per guanto io veggo lo spirito è negli uomini, ma dall'ispirazione dell'Onnipotente viene l'intelligenza.But as I see, there is a Spirite in men, and the inspiration of the Omnipotent geueth vnderstanding.Sed, ut video, spiritus est in hominibus, / et inspiratio Omnipotentis dat intelligentiam. 9They that are aged are not the wise men, neither do the ancients understand judgment.Non quelli di lunga età sono sapienti, né i vecchj son quelli, che sono capaci di ben giudicare.They of many yeares are not the wise men, neither doe the ancientes vnderstand iudgement.Non sunt longævi sapientes, / nec senes intelligunt judicium. 10Therefore I will speak: Hearken to me, I also will shew you my wisdom.Per questo io parlerò: ascoltatemi, mostrerò io pure a voi quel, ch'io mi sappia.Therfore wil I speake: Heare ye me, I also wil shew you my wisedom.Ideo dicam: Audite me: / ostendam vobis etiam ego meam sapientiam. 11For I have waited for your words, I have given ear to your wisdom, as long as you were disputing in words.Perocché io diedi luogo a' vostri ragionamenti, stetti attento alle vostre ragioni, fino a tanto che son durate le vostre dispute.For I haue expected your wordes, I haue heard your wisdom, as long as you contended in wordes.Expectavi enim sermones vestros; / audivi prudentiam vestram, / donec disceptaremini sermonibus; 12And as long as I thought you said some thing, I considered: but, as I see, there is none of you that can convince Job, and answer his words.E fintantoché io credetti, che voi foste per dir qualche cosa, stetti sullo mie; ma per quanto veggo nissun di voi può riconvenir Giobbe, né rispondere alle sue parole.And as long as I thought you said somewhat, I considered: but as I see, here is none of you that can reproue Iob, and answer to his wordes.et donec putabam vos aliquid dicere, considerabam: / sed, ut video, non est qui possit arguere Job, / et respondere ex vobis sermonibus ejus. 13Lest you should say: We have found wisdom, God hath cast him down, not man.Né mi state a dire: Noi abbiam trovato il gran punto: egli è Dio, e non un uomo colui che l'ha riprovato.Lest perhaps you may say: We haue found wisedom, God hath reiected, him not man.Ne forte dicatis: Invenimus sapientiam: / Deus projecit eum, non homo.
14He hath spoken nothing to me, and I will not answer him according to your words.Egli non ha detta parola a me, ed io non risponderò a lui a tenore de' vostri ragionamenti.He hath spoken nothing to me, and I wil not answer him according to your wordes.Nihil locutus est mihi: / et ego non secundum sermones vestros respondebo illi. 15They were afraid, and answered no more, and they left off speaking.Costoro si sono intimiditi, non han più data risposta, si sono ammutoliti.They were afrayd, and answered no more, & they haue taken away talke from themselues.Extimuerunt, nec responderunt ultra, / abstuleruntque a se eloquia. 16Therefore because I have waited, and they have not spoken: they stood, and answered no more:Dacché io pertanto ho aspettato, ed eglino non hanno parlato, han fatta pausa, e non han più risposto:Therfore because I haue expected, and they spake not: they stoode, & answered no more:Quoniam igitur expectavi, et non sunt locuti: / steterunt, nec ultra responderunt: 17I also will answer my part, and will shew my knowledge.Parlerò anch'io per la parte mia, e mostrerò il mio sapere.I also wil answer my part, and wil shew my knowledge.respondebo et ego partem meam, / et ostendam scientiam meam. 18For I am full of matter to speak of, and the spirit of my bowels straiteneth me.Perocché son pieno di cose da dire, e mi soffoga lo spirito, ch'io porto in seno.For I am ful of wordes, and the spirit of my bellie streyneth me.Plenus sum enim sermonibus, / et coarctat me spiritus uteri mei. 19Behold, my belly is as new wine which wanteth vent, which bursteth the new vessels.Come un vino nuovo, che non ha esalazione spezza i nuovi vasi, così nel mio petto succede.Behold, my bellie is as new wine without a vent, which breaketh new vessels.En venter meus quasi mustum absque spiraculo, / quod lagunculas novas disrumpit. 20I will speak and take breath a little: I will open my lips, and will answer.Parlerò affine di respirare alcun poco: aprirò le labbra, e risponderò.I wil speake, and take breath a litle: I wil open my lippes, and wil answer.Loquar, et respirabo paululum: / aperiam labia mea, et respondebo. 21I will not accept the person of man, and I will not level God with man.Non sarò accettator di persone e non agguaglierò l'uomo a Dio.I wil not accept the person of a man, and I wil not make God equal to man.Non accipiam personam viri, / et Deum homini non æquabo. 22For I know not how long I shall continue, and whether after a while my Maker may take me away.Perocché non so io quanto tempo ancor durerò, e se dopo breve spazio verrà a prendermi il mio Creatore.For I know not how long I shal continewe, and whether after a while my maker wil take me away.Nescio enim quamdiu subsistam, / et si post modicum tollat me factor meus.
32:1
Himself. They thought it useless to say any more.
32:2
Of, etc. Septuagint, "of the country of Hus."
St. Jerome
Ram. Chaldean, "Abraham;" (Menochius) or rather (Haydock) this is put for Aram. Symmachus, "Syria," 2 Paralipomenon 22:5. Some suppose that Eliu sprung from Aram, the son of Esron, of the tribe of Juda. Others think that (Calmet) he was the same with Balaam. (St. Jerome; Ven. Bede)
Calmet
He is never ranked among the friends of Job, as he perhaps did not come from a distance. His speech, or good intention, is not condemned by God; and Job seems to have acquiesced in what he said. (Calmet)
Worthington
This silence of the latter might rather proceed from a just (Haydock) contempt, as Eliu said nothing to the purpose; many of his observations being palpably false, and others not at all controverted. Yet with his private spirit he comes forth, not much unlike Protestants and Puritans, who pretend that they will overturn the Catholic faith by arguments which have escaped the sagacity of all preceding ages! (Worthington)
Haydock
God also did not let Eliu pass entirely unnoticed; but, in one line, showed his displeasure: (chap. 38:2.; Houbigant) as Job perhaps did likewise, by repeating the same decision, Job 42:3. (Haydock)
Calmet
Eliu vainly explains why he had not spoken before. He arraigns Job for asserting his own innocence, though the holy man only maintained that he was not punished thus for his crimes, according to the laws of vindictive justice; (chap. 27:2.) much less did he pretend that he was juster than God, (chap. 35:2.) as his adversary asserts; taking thence occasion to praise the divine wisdom and power, as if Job had called them in question. (Calmet)
Menochius
God, whose eyes behold the smallest faults. (Menochius)
Calmet
Hebrew, "rather on, or (Haydock) above God." (Calmet)
Worthington
This young man, who was learned and proud, is the pattern of those hot disputants who set themselves above their elders. (St. Gregory 23:2.) (Worthington)
32:3
Calmet
Found. Hebrew, "produced an answer, but had still condemned Job;" (Haydock) or, "had made Job wicked," by giving him occasion to blaspheme, in order to defend his own righteousness. (Calmet)
Calmet
Septuagint, "they took it for granted (or laid it down as a fact, ethento) that he was a wretch." This was not true: (Haydock) but they had also done their best to prove it. (Calmet)
Calmet
Job. Almost all the Rabbins assert that the original copies read Jehova, "the Lord;" (Haydock) and that the Masorets changed it, to avoid the apparent blasphemy; as if the three friends had rendered themselves guilty by not answering Job. But the Chaldean, etc., are silent on this head, and Abenezra allows that the change is very doubtful. (Calmet)
32:6
Haydock
Hanging. Hebrew, "I felt a reverential awe, (Septuagint, I was silent) and durst not shew," etc. (Haydock)
32:8
Menochius
Spirit, which is communicated to the young, as well as to the old. (Menochius)
32:9
Calmet
Aged: poluchronioi. Septuagint Rabbim, "the Rabbins," (Haydock) the "great ones," placed in authority. These are not always the wisest, as understanding is the gift of God, and not attached to rank. (Calmet)
32:11
Haydock
Disputing. Hebrew, "searching out words," or arguments. (Haydock)
32:12
Worthington
None. A notorious piece of arrogance, to esteem himself wiser than any of his own sect, or of his adversaries. (Worthington)
32:13
Calmet
Man. You seem to think this a convincing proof that Job is guilty: (Ven. Bede; Haydock) but it is no such thing. You would fain excuse yourselves from saying any more, for fear of causing him pain, which is already very great; and you vainly imagine that you may thus leave him to be judged by God. We must however convince Job. (Calmet)
32:14
Menochius
He; Job, or God. I do not pretend that I have had any revelation, like Eliphas and Sophar, Job 4:12., and 11:5. Job has addressed himself to you; (Calmet) but I shall not answer him as you have done. (Menochius)
Worthington
Those who neither believe Catholics, nor their own teachers, but rely on the private spirit, think that the answers which have been given to others, on the same points, do not regard them. (St. Gregory) (Worthington)
32:15
Haydock
They. Eliu speaks thus contemptuously of the three friends, as if they had been absent. In the former verse he spoke to them: now he turns to Job. Hebrew, "they were amazed." (Haydock)
32:18
Calmet
Me. And forces me to speak, Jeremias 5:24., and 20:9. Thus Juvenal describes a great talker. Tunc immensa cavi spirant mendacia folles.---Conspuiturque sinus. (Sat. vi.) (Calmet)
32:19
Haydock
Vessels, made of skins. Hebrew oboth. (Haydock)
32:21
Calmet
Man. Hebrew, "give flattering titles unto man." Protestants, "I do not respect a mortal." Septuagint, (Haydock) "nothing shall make me conceal the truth: I will give things their proper names." Job seemed to him to have arrogated to himself the perfection of God, in maintaining his own innocence. (Calmet)
Calmet
He promises to stand up in defence of the Almighty, (Menochius) as his advocate. (Calmet)
32:22
Menochius
Away. I shall therefore speak with the utmost caution, (Haydock) as one who must shortly appear before the divine tribunal. (Menochius)
Haydock
Hebrew, "For I know not how to call things by their sirnames, (Calmet) or titles of vanity; (Haydock) If I do, may my Creator soon (Calmet) take me away." Septuagint, "I know not how to admire the face. If it be not so, the worms shall consume me." (Haydock)
32:21
I will not level God with man.... Here Eliu considers that Job hath put himself on a level with God, by the manner he assumed to justify his own life in speaking to God as if he spoke to an equal: Eliu expresses in the following ver. 22 his fear of punishment hereafter for such an attempt.
32:1
The ninth conflict.
32:2
This youngman wittie & lerned, but proud withal, was a figure of the hote and arrogant disputers who wil seme to know more then their elders. S. Greg. li. 23. c. 2.
32:12
A notorious arrogancie to hold himselfe wiser then any man, either of his owne sect, or of his aduersaries.
32:14
Those that neither credite Catholique Doctors, nor yet relie vpon their owne elders, but euery one vpon his owne priuate spirit, denie that to perteyne to them which is spoken to others in the same errors. S. Greg li. 23. c. 8.
32:7
St Augustine of Hippo † AD 430 A Treatise on the Soul and its Origin 1.19
… We can hardly doubt, I think, that in this passage of Job the Holy Ghost is signified. The question discussed was concerning wisdom, whence it comes to men: “It cometh not from number of years; but the Spirit is in mortals, and the inspiration of the Almighty is that which teaches.”
32:8
St Ignatius of Antioch † AD 108 Epistle to the Magnesians: Shorter and Longer Versions 3
… inasmuch as “not the ancient are [necessarily] wise, nor do the aged understand prudence; but there is a spirit in men.”
32:21
Tertullian † AD 220 On Modesty 5
… Dost thou once for all condemn the idolater and the murderer, but take the adulterer out from their midst?—(the adulterer), the successor of the idolater, the predecessor of the murderer, the colleague of each? It is “an accepting of person:”
32:1
Finita disputatioe Job et trium amicorum ejus, subditur disputatio Elihu contra Job qui quidem quibuscum acuioribus rationibus contra Job utitur quam priores, et magis ad veritatem accedit: unde et Job ei non respondet: licet tamen in aliquo a veritate deviet, et verba Job sinistre interpretetur, ut infra patebit. Praemittitur autem causa ex qua motus fuit ad loquendum: scilicet ex indignatione contra Job, et contra amicos ejus. Praemittit ergo trium amicorum silentium, cum dicit, Omiserrunt autem tres viri isti, scilicet de quibus supra habi-tum est, respondere Job. Ubi notandum est, quod eos viros non nominaret, si non fuisset res gesta, sed parabola conficta. Causam autem silentii ostendit subdens, Eo quod justus sibi videretur: multa enim dixerat Job, quae ad suae justitiae ostensionem pertinebant, quibus praedictis tres viri contradicere non valebant.
32:2
Ex utroque horum, scilicet ex silentio amicorum, et ex hoc quod Job sibi justus videbatur, commotus fuit Elihu, qui astabat, ad iram; et ideo subditur: Et iratus, scilicet in corde, indignatusque, scilicet ostendendo irae signa exterius; Est Elihu, in quo describitur ex nomine: filius Barachel, in quo describitur ex origine; Buzithes, in quo describitur ex patria; De cognatione Ram, in quo describitur ex genere; quae tota descriptio ad hoc valet, ut ostendar ad rem gestam pertinere. Causam irae explicat consequenter: et primo quidem contra Job, cum dicit,
32:3
Iratus est adversus Job eo quod justum se esse diceret coram Deo, idest secundum divinum testimonium: quod maxime accipi potest ex eo quod dixerat supra 23: «Ipse scit viam meam:» et post subdit, «vestigia ejus consecutus est pes meus.» Quantum autem ad amicos subdit: Porro adversus tres amicos ejus indignatus est, eo quod non invenissent responsionem rationabilem, qua scilicet responderent verbis ejus, quibus se justum asser-bat; sed tantummodo condemnassent Job, dicentes scilicet eum esse iniquum.
32:4
Ostendit autem consequenter causam quare Elihu prius in nullo responderat Job, cum subdit: Igitur Elihu expectavit Job loquentem, idest in nullo contradicens ejus sermonibus, eo quod seniores essent qui loquebantur, eis scilicet deferens quasi sapientioribus, quod aetas senectutis requirebat.
32:5
Sed quia non videbatur ei quod alicui deberet reverentiam exhibere in praejudicium veritatis, iratus contra tres seniores, ipse junior respondere incepit; unde dicitur: Cum autem vidis-set, quod tres respondere non potuissent, scilicet rationibus Job, iratus est vehementer, quasi existi-mans quod per illorum ignaviam veritas deperiret: et ideo loco illorum voluit veritatem, ut credebat, defendere; et hoc est quod subdit: Respondensque Elihu filius Barachel Buzithes, scilicet sermonibus et rationibus Job.
32:6
In hac autem sua responsione primo excusat pristinum silentium ex sua actate; unde sequitur: Dixit, junior sum tempore; tum etiam ex illorum antiquitate; unde subdit: Vos autem antiquiores. Juvenes autem debent reverentiam deferre senioribus; unde sequitur: Demisso capite, scilicet in signum reverentiae: Veritus sum indicare vobis meam sententiam, ne scilicet praesumptuosus viderer impediendo meis sermonibus sapientiorum verba.
32:7
Probabile autem videtur, quod senes sapientius loquantur propter duo: primo quidem quia juvenes ex fervore animi frequenter multa et inordinate proponunt; senes autem propter gravitatem aetatis maturius loquuntur; unde subdit: Sperabam enim quod aetas prolixior loqueretur, scilicet gravius et efficacius. Secundo vero quia senes per experientiam longi temporis multa cognoscere potuerunt, et per consequens sapientius loqui: unde sequitur: Et annorum multitudo, propter quam scilicet experimentum accipi potest, doceret sapientiam, scilicet experimento acceptam.
32:8
Consequenter excusat se quare nunc loqui incipiat: quia scilicet expertus est, quod aetas non est sufficiens sapientiae causa, sed magis inspiratio divina; unde subdit: Sed, ut video, idest per effectum considero, spiritus Dei est in hominibus, inquantum scilicet in eis operatur; et hoc est quod subdit: Et inspiratio omnipotens, quae scilicet hominibus inspirat Spiritum sanctum, qui est spiritus sapicentiae et intellectus, dat intelligentiam, scilicet veritatis, quae est sapientiae principium iis, quibus inspiratur.
32:9
Quod autem haec inspiratio sit sapientiae praecipua causa, ostendit per hoc quod aetas non perficit sapientiam, sed causat; unde subdit: Non sunt longaevi sapientes, quantum scilicet ad cognitionem divinae veritatis, nec senes intelligent judicium, quantum scilicet ad ordinationem humanorum actuum. Et quia licet non esset senex, considerabat tamen se inspiratum a Deo, ideo loqui audebat; unde subdit: Ideo dicam.
In hac autem sua locutione primo inducit eos ad audiendum ex auctoritate Dei, cujus inspiratione loquebatur; unde dicit, Audite me; ut scilicet ejus sermonem non interrumpant.
32:10
Audientibus autem praemittit scientiae documenta; unde subdit, Ostendam vobis etiam ego, scilicet quamvis sim juvenis, scientiam meam, scilicet ex qua respondebo rationibus Job. Justum autem erat quod ipsi eum audirent, quia etiam ipse eos audierat; unde subdit, Expectavi enim, scilicet diu, sermones vestros, quos scilicet contra Job protulistis.
32:11
Et quia reputabat se posse discernere quid ab ei bene dictum esset, et quid non bene, subdit: Audivi prudentiam vestram; quasi diceret: Audiendo diu cogitavi et dijudicavi quid in verbis vestris ad prudentiam pertineret; non autem parum, sed diu expectaverat. Terminum autem expectationis suae determinat ex duobus: primo quidem ex illorum voluntate; unde subdit: Donec disceptaremini in sermonibus vestris, idest donec placuit vobis contra Job disceptare. Secundo ex spe quam de eorum sapienti doctrina habebat; unde subdit: Et donec putabam vos aliquid dicere, considerabam. Non est autem amplius audiendus, de quo non speratur quod aliquid utile sit dicturus.
32:12
Videbatur autem, quod verba eorum quibus contra Job utebantur, efficacia non erant; primo quidem, quia eum rationibus vincere non poterant; unde subdit: Sed, ut video, non est qui possit arguere Job, scilicet eum convincendo rationibus. Secundo, quia non poterant ejus rationibus obviare; unde subditur: Et respondere, scilicet sufficienter, ex vobis, idest ex vestro sensu: vel non est qui possit ex vobis, idest ex vestro numero. Sermonibus ejus, de quibus scilicet contra vos utitur.
32:13
Praecipue autem eorum rationes contra Job fundabantur in hoc quod adversitates Job attribuebant divino judicio, quod errare non potest: quam quidem responsionem esse insufficientem consequenter ostendit, dicens: Ne forte dicatis, invenimus sapientiam, idest istud sufficit ad sapientem responsionem: Deus projecit eum, in adversitates, qui errare non potest: Et non homo, qui potest decipi et decipere.
32:14
Ipse autem intendebat efficacius respondere; unde subdit: Nihil locutus est mihi. Ex quo vult ostendere, quod non loquitur quasi provocatus: Et ego non secundum sermones vestros respondebo illi, idest non sequar vias vestras in respondendo; sed alias efficaciores ad respondendum vias inveniam.
32:15
Intendit autem se de futura responsione excusare, non solum apud ipsos, sed etiam apud alios: et ideo ad alios convertit sermonem suum, dicens: Extimuerint, scilicet ulterius loqui, ne manifestius convincerentur: Nec responderunt ultra, scilicet rationibus Job. Et
ut ostendat hoc fuisse propter eorum ignaviam, non propter efficaciam rationum Job, ideo subdit: Abstuleruntque a se eloquium, scilicet negligenter tacendo. Quando autem homo efficaci ratione convincitur, non ipse a se aufert eloquium, sed potius ei ab alio aufertur.
32:16
Quia ergo illi defecerant, dicit se velle eorum defectum supplere; unde subdit, Quoniam igitur expectavi, scilicet diu, ut eis deferrem: et non sunt locuti, scilicet respondentes sufficienter sermonibus Job: Sed steterunt, idest cessaverunt et siluerunt, falsitati scilicet non residentes: Nec responderunt ultra, scilicet pro testimonio veritatis aliquid dicentes: Respondebo et ego partem meam: quia scilicet defensio veritatis pertinet ad omnes: et unusquisque debet ibi ponere, quasi pro parte sua, quod potest. Non solum autem zelo veritatis defendendae, sed etiam ex inani gloria movebatur; unde subdit; Et ostendam scientiam meam: quaecrit enim inanis gloriae cupidus, ut si quid in se excellens est, manifestet: et ideo consequenter ostendit maximam sibi facultatem animi esse ad respondendum, cum subdit, Plenus sum enim sermonibus, quasi abundanter occurrunt mihi, quod respondeam.
32:18
Et quia facultas non sufficit ad agendum nisi homo ab aliquo incitetur, ideo subdit: Et coarctat me spiritus uteri mei. Uterus est locus conceptionis: unde per uterum hic metaphorice signatur intellectus, intelligentia diversa concipiens. Spiritus vero uteri est voluntas, impellens hominem ad manifestationem conceptiones cordis per sermonem.
32:20
Est autem homini molestum cum non implet quod desiderat; et ideo anxietatem quam patiebatur tacendo, exponit per similitudinem subdens: Est venter meus, idest mens mea, quasi mustum, scilicet quod fervet, Absque spiraculo quod lagunculas novas dirumpit: nisi enim vapor musti ferventis ex parte aliqua evaporet, multiplicatur vapor interioris quandoque usque ad vasis confractinem: et ita etiam se musto propter juventutem comparat; et ideo ex magno desiderio loquendi periculum sibi existimat imminere, nisi loquatur; unde subdit: Loquar, et respirabo paululum: quia scilicet per verba evaporatio interiorum fervorem, ut ab anxietate desiderii quiescam. Quid autem loqui velit, ostendit subdens: Aperiam labia mea, et respondebo, scilicet verbis Job. Quem autem modum in respondebo observatione debeat, ostendit subdens: Non accipiam personam viri: ille enim in respondendo personam hominis accipit, qui veritatem relinquit, ut homini placeat vel deferat.
32:21
Quare autem hoc ipse facere nolit, ostendit subdens: Et Deum homini non aequabo.
32:22
Talis enim sibi videbatur esse disputatio praesens, ut si homini deferret, excellentiae divinae reverentiam debitam non servaret: quod quidem quare facere timeat, ostendit subdens: Nescio eum quamdiu subsistam, scilicet in hae mortalitatis vita, ut possim mihi diuturna spatia temporis ad poenitendum reprimittere: Et si post modicum tollat me factor meus, per mortem assumat ad suum judicium. Ex quo patet, quod Elihu in hoc concordabat cum Job, quod retributio peccatorum esset post mortem: alias enim frustra videretur timuisse Deum offendere, propter vicinitatem mortis.
32:1
v. 4 « Omüserunt autem tres viri respondere Iob, eo quod iustus sibi videretur » ; — hebr. quia ipse tustus tn oculis suis! ; igitur erroris sui convicti non sunt, adhuc perversam suam de una calamitatum causa sententiam amplectuntur, solum tacent, quia [obum quomodo refutent ae dedoceant penitusdesperant. Sed quartus, qui disputationi intererat, acris ingenii adolescens et maiore sapientia praeditus iam dudum acute perspexerat, qua in re et Iobus verae pietatis et submissionis limites excederet et tres amici falsa argumentatione peecarent. Quare, ut aetas iuvenilis prona est ad iram, impalientia et excandescentia agitabatur:
32:2
v. 2 « e£ iratus zndignatusque est Eliu filius Barachel. Buzites de cognatione Ram, iratus. est autem adversus Iob eo quod iustum se esse diceret coram Deo;
32:3
v. 3 porro adversum amicos eius indignatus est, eo quod non invenissent responsionem rationabilem. sed tantummodo condemnassent Iob »; — « describitur Eliu ex nomine, ex origine, ex patria, ex genere: quae tota descriptio ad hoc valet, ut ostendatur ad rem gestam pertinere » (S. Thom.). Eliu (cf. 1 Sam. 1, 4; 1 Chron. 12, 20) vel Elihu-Deus meus ipse ; — Barachel-benedic, Deus ; Buz inter filios Nachor, fratris Abraham recensetur (Gen. 22, 21); tribus eiusdem nominis (et cognationis?) arabica apud Ier. 25, 23 occurrit; LXX addunt zz; Aùsiziðos y^tzs'; cum Ram cognationis et familiae nomen sit inter ipsos Buzitas ^, non potest idem censeri, quod Aram (Sym. vertit vel explicat Xupizg). Cum Eliu genus tam diligenter describatur (secus atque trium amicorum, immo et ipsius lobi), aliqui? opinati sunt, inde ipsum libri auctorem indicari ; at levissima est coniectura ; solent quidem Persarum ct Turcarum poetae in fine carminum nomen suum artificiose versibus intexere, at talem morem in antiquitate et apud Hebraeos unquam. exstitisse, quis probare poterit? — Notatu dignissimum est, ab ipso auctore munus Elu clare indicari, idque bifarium: Jobo irascitur propter nimiam quandam audaciam, quia se (animam suam) iustum deelaraverit coram (prae) Deo (hebr.). i. e. se innocentem esse et mas rationes habere posset, cur iustis calamitates immitteret — de tribus amicis indignatur, quia lobo excipienti, se innocentem pati, nullum responsum (aptum scil. et verum, unde bene « rationabile » supplet et addit explicationis gratia S. Her.) opposuerint, sed unam malorum causam in sceleribus esse sitam opinati Iobum tamquam 311 hominem scelestum perfracte traduxerint. Quod Eliu officium ac munus, ab ipso libri auctore delineatum, interpreti facem praefert. ad disceptationem sequentem rite percipiendam. Cur autem disputandi impetum antea represserit, indicat
32:4
v. 4 « igitur Eliu exspectavit Iob loquentem, eo quod seniores essent, qui loquebantur » ; —i. e. praestolatus erat Iobum in sermonibus (hebr.), donec Iobus loquendi finem fecisset ; aliis simul senioribus hunc honorem detulit, ut si vellent spatium loquendi eis concederet etiamnum et antea loquentes non interrumperet. Praeclarum fervidi iuvenis modestiae exemplum ; sapientis consilium secutus est : ubi sunt senes, non multum loquaris ; Eccli. 32, 13. Bene Ol. :« laudandum est Eliu. ingenium (Sos), qui opportune siluit, seniores enim primo verba facere oportebat ; et qui tempore etiam opportuno responsum dedit... et prudentiam quidem eius observa, quomodo statim ab exordio aliorum sermones exceperit, quomodo ordinem decorum observaverit ». Similiter S. Chrys. : « prudentiae eius utrimque, ex silentio scil. et ex sermone coniecturam facimus... vides, quomodo honoris studio nequaquam ductus fuerit, quomodo primas illis detulerit » (cf. Phil. S. Thom.). Quae erant commemoranda, quo maiore libertate S. Gregorii iniquam contra Eliu sententiam repudiemus, qui hoe iam loco Elu arrogantiae, iactantiae, superbiae, elationis typum ac figuram prae se ferre contendit (quem Rup. Br. sequuntur). « Sed quia non videbatur ei, quod alicui deberet reverentiam exhibere in praeiudicium veritatis » (S. Thom.), dicitur
32:5
v. 5 « cum autem vidisset, quod tres respondere non potuissent, iratus est vehementer »; — hebr. e£ vidit non esse responsum in ore trium virorum et exarsit tra eius, quia veritatis detrimentum in tali cernebat silentio (cf. S. Thom. ), unde Ol. &£4Àocs, zelo commotus est, explicat (sim. Cord. — e contra Pin. irae vitium arguit, ad quod se Eliu sine ulla rationabili causà sua sponte impulerit; id quod iniquius dictum est). Praefatio haec, uti prologus libri et epilogus, oratione pedestri proponitur — accentuum tamen ratio h. 1. formam sequitur in libris poeticis usitatam —; itemque
32:6
v. 6 « : « respondensque Eliu filius Barachel Buzites dizit ; » — qua formula sollemniore denuo iuvenis praestantiam commendare videtur auctor.
Iuvenis inducitur loquendi cupiditate iamdudum ardens, qui veritatis neglectae et ignoratae patrocinium et promulgationem suscipit; quare non mirandum est, si iuvenili ingenio et fervore orationis flumen verbis nimis turgidum fundit. S. auctor zwuvenem m dicendi quoque genere et verborum luxuria adumbrare voluit. « Excusat primo pristinum silentium ex sua aelate, tum etiam ex illorum antiquitate » (S. Thom.), unde > « fwnor sum tempore, vos meam sententiam »; — hebr. ideo verecundatus ! sum et timui, ne scil. praesumptuosus viderer impediendo meis sermonibus sapientiorum verba (S. Thom.). Senes enim propter aetatis gravitatem maturius loquuntur et propter longi temporis experientiam sapientius (S. Thom.) ; unde
32:7
v. 1 « sperabam enim quod aetas prolixior loqueretur et annorum multitudo doceret sapientiam »; — hebr. valde concise : dixi : dres (= pleni dierum, aetas matura) /oguentur...1. e. sperabam, vos allaturos sufficientia et efficacia ad rem propositam argumenta, quibus veram sapientiam edoceretis (Cord.). « Consequenter excusat se quare nune loqui incipiat : quia scil. expertus est, quod aetas non est sufficiens sapientiae causa, sed magis inspiratio divina » (S. 7/0m.), unde
32:8
v. 8 « sed, ut video, spiritus est in hominibus et inspiratio Omnipotentis dat intelligentiam »; — bene Ol. : « qui aetate provecti sunt, non continuo sapientes sunt, sed gratia divini Spiritus opus est, quae tempus non praestolatur, sed subito hominem. sapientem reddit »; quare Eliu videtur suam scientiam ad divinam referre inspirationem ^, quae ipsum prae senibus docuerit. Unde denuo effert, rerum experientiam naturalem eamque diuturnam non sufficere;
32:9
v. 9 « non sunt longaevi sapientes, nec senes intelligunt iudicium »; — i. e. id quod rectum est el iustum ; non eo ipso quod senes sunt, etiam sapientes exsistunt. Certe consideratione dignum, quod zunmior quaestionem agitatam solvat, non lobus ipse, non senes. Spiritus spirat, ubi vult; Deus liberrimus est in donis conferendis, neque qui uno donorum genere ` excellit vel virtute praestans est, uti Iobus, ideo iam alio charismate ` potietur. Et fortasse Deus illis temporibus indicare voluit, non a tempore anteacio sed a sua revelatione futura et per incrementa quaedam progrediente mysteriorum divinorum notitiam? esse expetendam. Recte Sym. supplet : spiritus Dez est in hominibus; Chald. spiritus prophetiae; nam quod aliqui volunt : esse quidem in homine animum intelligentiae capacem, at sapientiam tribui divina inspiratione (cf. apud Pin. Vav.), ipsis particulis sed, et et v. 9 excluditur, quibus oppositio ad v. 7 et non oppositio intra ipsum v. 8 indicatur. « Et quia licet non sit senex, considerabat se tamen a Deo inspiratum, ideo loqui audebat » (S. Thom.);
32:10
v. 10 « ideo dicam : audite? me, ostendam vobis etiam ego meam sapientiam ». — lam ineipit declarare, cur ipsius oratio non sit inutilis, neque temeritati aut immodestiae animi tribuenda, sed cur merito sibi videatur scientiam posse promittere :
32:11
v. 14 « ezspectavi enim sermones vestros, audio? prudentiam vestram, donec disceptaremzni sermonibus;
32:12
v. 42. et donec putabam vos aliquid dicere, considerabam ; sed, ut video, non est qui possit arguere Iob et respondere ex vobis sermonibus eius »; — hebr. auscultatus sum (i. e. attente) rationes sapientes vestras (proprie : intelligentias, Mar.), dum scrutaremzniverba, et ad vos attendi, et ecce, non est Tohum convincens, ad eius dicta respondens (unus) ez vobis i. e. studiose attendit et mente assecutus est el penitus intellexit, quae illi disputaverant; atque simul ex eis perspexit, talibus rationibus nullo modo querelis et interrogationibus Iobi satisfieri; duo iterum assignat : Jobwm convincere i. e. querelis eius et expostulationibus cum Deo efficaciter obviam ire, eas retundere et immerito atque audacius iactatas ostendere; dein ad dicta eius respondere i. e. interrogationibus salisfacere, quas de bonorum calamitate elc. proposuerat. Eliu enim optime perspexit, tres illos ex sua de mundi gubernatione opinione prorsus impares esse hisce enucleandis. Quaresubdit, illorum arguendi rationem summatim et optime complexus
32:13
v. 13 « ne forte dicatis : invenimus sapientiam ; Deus proiecit eum, non homo »; — asserit illos nullam dedisse quaestionum solutionem; nam dicere : hic est rei cardo et vera calamitatis ratio : Deus lobum excutit, propellit e statione sua, non homo — ergo Deus offensus ei irascitur : ergo lobus peccator est (cf. S. Thom. : « Deus scil. qui errare non potest, et non homo, qui potest decipi et decipere » — Men. Tir. Vav. Cord. W. Zsch.) — haec scil. sapientia nulla est, hae ratione rei punctum non feretis. refutare non potuerint, prorsus non intelligi potest et iam v. 1 refutatur, neque unquam antea talem Iobi sapientiae reverentiam significarunt. Melius sane textus hebr. ita concipi potest : nos vera et recta locuti sumus ': Iobum vero Deus fuget fundatque, ne semper scil. ad disputandum revertatur; homo enim eum convincere non valet. Sed latinorum expositio praeferenda videtur, cum Eliu vix censendus sit, tres illos inducere loquentes ea, quae nullo modo suis in sermonibus expresserant. Iam alio modo indicat suam « sapientiam » Eliu et cur attendere debeant proponit, se scil. alia via usurum ad Iobum oppugnandum; v. A4 « nihil locutus est mihi et ego non secundum sermones vestros respondebo illi »; — hebr. non ordinavit adversus me verba i. e. meas rationes lobus suis verbis minime refutavit; unde est, cur loquar; neque eo modo, quo vos, illum impugnabo. Nova igitur pollicetur et ita attentionem (v. 10) stimulat. Sed nova prolocuturus denuo admirabundus prius perpendit, quomodo seniores consilii expertes conticuerint; vel denuo rationem reddit, cur ipse iunior loqui debeat;
32:15
v. 15 « extzmuerunt, nec responderunt ultra, abstuleruntque a se eloquia »; — hebr. melius vertes : abstulerunt? (scil. homines = ablata sunt) ab eis eloquia i. e. inviti obmutuerunt. Repetitione indicat, quantopere re illa inexspectata obstupuerit; ita
32:16
v. 16 « quoniam igitur ezspectavi et non sunt locuti, steterunt nec. ultra responderunt, v. AT respondebo et ego partem meam et ostendam scientiam meam »; — verbositatem carpunt (cf. Cord. : « Eliu tamquam morosus prooemii textor eadem repetit, quae modo protulit et quid ipse valeat, se experiri velle saepe decernit. Novellorum nempe militum brachia tollentium et vires suas venditantium hie mos est »), sed concedendum sane aliquid indoli iuvenili, quam auctor sacer exprimere voluit; atque equidem timeo, ne illi censores in idem verbositatis. vitium quod reprehendunt, ipso hoc vituperio inciderint. Eliu etiam vanae gloriae cupidum accusant (cf. S. Greg. S. Thom.); at quem Deus in fine non reprehendit, immo cuius arguendi rationem ipse Deus prosequitur et adoptat, cur demum interpretes vellicant? lam veritatis proponendae impetum, quo pectus Eliu urgetur, apposite delineat
32:18
v. 18 « plenus sum enim sermonibus et coarctat me spiritus uteri mei »; — i. e. spiritus, qui in me est, me vehementer propellit?, ut veritatis testis et vindex exsistam ; simul scit se dispu- 1. Quare B. textum mutandum esse haud bene arbitratur.
32:19
V. 19 « en, venter meus quasi mustum absque spiraculo, quod lagunculas novas disrumptit »; — hebr. ita explicabis : interiora mea sicut vinum (cui) non aperitur i. e. cui non est ademptum obturaeulum, ut exhalet; nam fervet intus et vasa disrumpit (Malv.). Bene S. Hier. sententiam expressit; eleganter dicit mustum, quod aestuat et fervet; demum rumpantur, sicut utres novi vini aestu et fervore diffinduntur *. Quare angustias has ex spiritu compresso et pectore nimium turgente conceptas dispellere cupit spiritu quasi difflato;
32:20
v. 20 « loquar et respirabo paululum; aperiam labia mea et respondebo »; — hebr. loguar et erit (ut sit) relazatio mihi ?. Iam quo animo sit comparatus in disceptatione aperit, solius se veritatis studio agi, non favoris captandi aut placendi se esse cupidum; v. 21 in hebr. ne accipiam faciem viri (personam hominis i. e. non partium studio utar, absit a me) e£ versus hominem mon utar blandiloguio (cf. Malv. Cod. Calm. W. Zsch. P.); in lat.
32:21
v. 21 « non accipiam personam viri et Deum homini non aequabo »; — sensus potest esse sat commodus : non feram, ut Deus quasi homo a lobo in disceptationem advocetur, ut rationem reddere iubeatur de sua gubernatione, vel ut Ilobus impune cum Deo quasi cum homine allercetur. Nam quod aliis placet : hominem non censebo sanctum, uti Deus est (cf. Pin. Cord. Tir.), id est hominem Deo aequare et sic debebat enuntiari. ni» — rem cognomine imposito notam facere; inde honorare titulis; LXX Sav- máťe, mpocóty «o3at, Syzpfzsy vocem reddunt?, unde apte h. 1. adulari, blandiri exponunt. Ita similiter etiam LXX oð? 6pózov od pj 3vzgazio; « loquar sine ullo hominibus placendi studio » (òlya néons àvðpwrap:oxetas Ol). Similiter etiam Chald. Syr Isti omnes nihil de Deo in hoc versu. S. Hier. vero non 5x tamquam praepositio- Cur solo veritatis studio impellatur, rationem reddit v. 22 in hebr. : quia adulari nescio*; brevi ine tolleret factor meus, si assentatus fuero, 2. rm scil. est flatui venti patere, spatiosum esse (germanice : dass mir Luft werde; cf. i Reg. 16, 23 vertit S. Hier. refocillabatur Saul) et trop. de animi quasi exoneratione. 4. Proprie : non novi adulabor; arabismus est; raro apud Hebraeos cf. Is. 42, 21. supplicio, SOS praematura me puniet Deus (cf. Mar. Malv. Pin. W.). Idem apud LXX et vet. lat. : « non enim scio mirari faciem; alioquin et me tineae edent », quod O/. explanal : « disciplinam MU ut quemquam reverear aut gratiae alicuius tribuam, non didici ». Eandem rationem a divino Too petitam expressit S. Mier. v. 22« nescio enim, quamdiu subsistam, et si post modicum tollat me Factor meus »; — animum certe pium ac religiosum Eliu hac ratione pandit ; deant se sincere coram Deo vindice loqui velle, uli veritas postulat. Quare immerito interpretes latini praeeunte S. Greg. eum inflationis et zeli arrogantiae accusant (cf. Cord. — immo Pin. haec optat : « utinam sileret diutius ac fideret, quoniam suppressa verba eum non dirumperent »)'.
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · original Douay-Rheims (Douay 1609-10), transcription by EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Public domain.