The same Beseleel maketh the Altar of Holocauste. 8. the brasen lauer. 9. the court with pillers and hanginges. 21. The giftes that were offered are recited.
1He made also the altar of holocaust of setim wood, five cubits square, and three in height:Fece anche l'altare degli olocausti di legno di setim: egli avea cinque cubiti in quadro, ed era alto tre cubiti,HE MADE also the Altar of Holocauste of the wood setim, fiue cubites foure square, and three in height:Fecit et altare holocausti de lignis setim, quinque cubitorum per quadrum, et trium in altitudine: 2The horns whereof went out from the corners, and he overlaid it with plates of brass.Dagli angoli del quale uscivano le corna, e lo ricoperse con lame di bronzo.the hornes wherof did procede from the corners, and he couered it with plates of brasse.cujus cornua de angulis procedebant, operuitque illum laminis æneis. 3And for the uses thereof, he prepared divers vessels of brass, cauldrons, tongs, fleshhooks, pothooks and firepans.E strumenti diversi di rame preparò per uso di esso, caldaie, molle, forchette, uncini, e caldani.And for the vses therof he prepared of brasse diuers vessels, cauldrons, tonges, fleshhookes, pothookes, & firepannes.Et in usus ejus paravit ex ære vasa diversa, lebetes, forcipes, fuscinulas, uncinos, et ignium receptacula. 4And he made the grate thereof of brass, in manner of a net, and under it in the midst of the altar a hearth,E gli fece la sua graticola di bronzo in forma di rete, e sotto di essa in mezzo all'altare un focolare,And the grate therof in maner of nette he made of brasse, and vnder it in the middes of the altar an hearth,Craticulamque ejus in modum retis fecit æneam, et subter eam in altaris medio arulam, 5Casting four rings at the four ends of the net at the top, to put in bars to carry it:Avendo fatti di getto quattro anelli da mettere ai quattro angoli per passarvi le stanghe per il trasporto:casting foure ringes at as manie toppes of the nette, to put in barres to carie it:fusis quatuor annulis per totidem retiaculi summitates, ad immittendos vectes ad portandum: 6And he made the bars of setim wood, and overlaid them with plates of brass:Le quali stanghe fece pur di legno di setim, e le coperse di lame d'oro:the which themselues also he made of the wood setim, and couered them with plates of brasse:quos et ipsos fecit de lignis setim, et operuit laminis æneis: 7And he drew them through the rings that stood out in the sides of the altar. And the altar itself was not solid, but hollow, of boards, and empty within.E le fece passare per gli anelli, che spuntavano da' lati dell'altare. L'altare poi non era massiccio, ma scavato, e voto di dentro, e fatto di tavole.and he drew them through the ringes, that stoode out in the sides of the altar. And the altar it selfe was not massie, but holow of bordes, and within emptie.induxitque in circulos, qui in lateribus altaris eminebant. Ipsum autem altare non erat solidum, sed cavum ex tabulis, et intus vacuum.
8He made also the laver of brass, with the foot thereof, of the mirrors of the women that watched at the door of the tabernacle.Fece anche la vasca di rame, e la sua base degli specchi delle donne, le quali vegliavano alla porta del tabernacolo.He made also the lauer of brasse, with the foote therof, of wemens glasses, that watched in the doore of the tabernacle.Fecit et labrum æneum cum basi sua de speculis mulierum, quæ excubabant in ostio tabernaculi. 9He made also the court, in the south side whereof were hangings of fine twisted linen of a hundred cubits.Fece anche l'atrio, il quale dalla parte di mezzodì avea tende di bisso torto, lunge cento cubiti,He made also the court, in the south side wherof were hanginges of twisted silke, of an hundred cubites,Fecit et atrium, in cujus australi plaga erant tentoria de bysso retorta, cubitorum centum, 10Twenty pillars of brass with their sockets, the heads of the pillars, and the whole graving of the work, of silver.Venti colonne di bronzo colle sue basi: i capitelli delle colonne, e tutti gli ornati erano d'argento.twentie pillers of brasse with their feete, the heades of the pillers, & the whole grauing of the worke, of siluer.columnæ æneæ viginti cum basibus suis, capita columnarum, et tota operis cælatura, argentea. 11In like manner at the north side the hangings, the pillars, and the sockets and heads of the pillars were of the same measure, and work and metal.Parimente dalla parte di settentrione eranvi le tendine, le colonne, e le basi, e i capitelli delle colonne, e avean la stessa misura, lo stesso lavoro, e lo stesso metallo.In like maner at the north side the hanginges, pillers, and feete and the heades of the pillers were of the same measure, and worke and metal.Æque ad septentrionalem plagam tentoria columnæ, basesque et capita columarum ejusdem mensuræ, et operis ac metalli, erant. 12But on that side that looketh to the west, there were hangings of fifty cubits, ten pillars of brass with their sockets, and the heads of the pillars, and all the graving of the work, of silver.Dalla parte poi, che guarda a occidente v'erano le cortine di cinquanta cubiti, dieci colonne di bronzo colle loro basi; e i capitelli delle colonne, e tutti gli ornati d'argento.But on that side that looketh to the West, there were hanginges of fiftie cubites, ten brasen pillers with their feete, and the heades of the pillers, and al the grauing of the worke, of siluer.In ea vero plaga, quæ ad occidentem respicit, fuerunt tentoria cubitorum quinquaginta, columnæ decem cum basibus suis æneæ, et capita columnarum, et tota operis cælatura, argentea.
13Moreover, towards the east he prepared hangings of fifty cubits:Verso l'oriente poi pose delle tende di cinquanta cubiti:Moreouer against the East he prepared haginges of fiftie cubites:Porro contra orientem quinquaginta cubitorum paravit tentoria: 14Fifteen cubits of which, were on one side with three pillars, and their sockets:Dove uno de' lati teneva tendine di quindici cubiti, e tre colonne colle sue basi:of the which, one side conteyned fistene cubites of three pillers, with their feete:e quibus, quindecim cubitos columnarum trium, cum basibus suis, unum tenebat latus: 15And on the other side (for between the two he made the entry of the tabernacle) there were hangings equally of fifteen cubits, and three pillars, and as many sockets.E dall'altro lato (avendo posto di tramezzo l'ingresso del tabernacolo) erano tendine parimente di quindici cubiti, e tre colonne con altrettante basi.and on the other side (because betwen both he made the entrie of the tabernacle) there were hanginges equally of fiftene cubites, and three pillers, and feete as manie.et in parte altera (quia inter utraque introitum tabernaculi fecit) quindecim æque cubitorum erant tentoria, columnæque tres, et bases totidem. 16All the hangings of the court were woven with twisted linen.Tutte le tende dell'atrio erano tessute di bisso torto.Al the hanginges of the court were wouen of twisted silke.Cuncta atrii tentoria byssus retorta texuerat. 17The sockets of the pillars were of brass, and their heads with all their gravings of silver: and he overlaid the pillars of the court also with silver.Le basi delle colonne erano di bronzo, e i loro capitelli co' loro ornati erano d'argento; e le colonne stesse dell'atrio furon ricoperte d'argento.The feete of the pillers were of brasse, and their heades with al their grauinges of siluer: but the pillers also of the court them selues he plated with siluer.Bases columnarum fuere æneæ, capita autem earum cum cunctis cælaturis suis argentea: sed et ipsas columnas atrii vestivit argento. 18And he made in the entry thereof an embroidered hanging of violet, purple, scarlet, and fine twisted linen, that was twenty cubits long, and five cubits high, according to the measure of all the hangings of the court.E al suo ingresso fece una tenda di lavoro di ricamo di jacinto, di porpora, di scarlatto, e di bisso torto, la quale avea venti cubiti di lunghezza, e cinque d'altezza secondo la misura di tutte le tende dell'atrio.And in the entrie therof he made with embrodered worke a hanging of hyacinth, purple, scarlet, and twisted silke, that had twentie cubites in length, but the height was fiue cubites according to the measure, which al the hanginges of the court had.Et in introitu ejus opere plumario fecit tentorium ex hyacintho, purpura, vermiculo, ac bysso retorta, quod habebat viginti cubitos in longitudine, altitudo vero quinque cubitorum erat juxta mensuram, quam cuncta atrii tentoria habebant.
19And the pillars in the entry were four, with sockets of brass, and their heads and gravings of silver.All'ingresso poi erano quattro colonne colle basi di bronzo: e i loro capitelli, e gli ornati d'argentoAnd the pillers in the entrie were foure with feete of brasse, and their heades and grauinges of siluer.Columnæ autem in ingressu fuere quatuor cum basibus æneis, capitaque earum et cælaturæ argenteæ. 20The pins also of the tabernacle and of the court round about he made of brass.I chiodi ancora del tabernacolo, e dell'atrio all'intorno li fece di bronzo.The pinnes also of the tabernacle and of tpe court round about he made of brasse.Paxillos quoque tabernaculi et atrii per gyrum fecit æneos. 21These are the instruments of the tabernacle of the testimony, which were counted according to the commandment of Moses, in the ceremonies of the Levites, by the hand of Ithamar, son of Aaron the priest:Queste sono le parti componenti il tabernacolo del testamento, delle quali fu preso registro secondo l'ordine di Mosè, e furon consegnate ai Leviti per mano d'Ithamar sacerdote figliuolo d'Aronne:These are the iustrumentes of the taberbacle of testimonie, which were numbred according to the precept of Moyses, in the ceremonies of the Leuites by the hand of Ithamar the sonne of Aaron the priest:Hæc sunt instrumena tabernaculi testimonii, quæ enumerata sunt juxta præceptum Moysi in cæremoniis Levitarum per manum Ithamar filii Aaron sacerdotis: 22Which Beseleel, the son of Uri, the son of Hur of the tribe of Juda, had made, as the Lord commanded by Moses.Le quali erano state lavorate da Beseleel figliuolo di Uri figliuolo di Hur della tribù di Giuda, secondo l'ordine dato da Dio per bocca di Mosè,which Beseleel the sonne of Vri, the sonne of Hur, of the tribe of Iuda had accomplished, as our Lord commanded by Moyses,quæ Beseleel filius Uri filii Hur de tribu Juda, Domino per Moysen jubente, compleverat, 23Having for his companion Ooliab, the son of Achisamech, of the tribe of Dan: who also was an excellent artificer in wood, and worker in tapestry and embroidery in violet, purple, scarlet, and fine linen.Avendo preso per compagno Ooliab figliuolo d'Achisamech della tribù di Dan: che fu anch'egli uomo insigne nel lavorare il legname, e i drappi a varii colori, e di ricamo in giacinto, porpora, scarlatto e bisso.hauing ioyned to him selfe for his compagnion Ooliab the sonne of Achisamech of the tribe of Dan: who was himself also an egregious artificer in wood, and a tapister and embroderer of hyacinth, purple, scarlet, and silke.juncto sibi socio Ooliab filio Achisamech de tribu Dan: qui et ipse artifex lignorum egregius fuit, et polymitarius atque plumarius ex hyacintho, purpura, vermiculo et bysso.
24All the gold that was spent in the work of the sanctuary, and that was offered in gifts, was nine and twenty talents, and seven hundred and thirty sicles according to the standard of the sanctuary.Tutto l'oro, che si consumò nel lavoro del santuario, e che fu offerto in doni, fu la somma di ventinove talenti, e di settecento trenta sicli a peso del santuario.Al the gold that was spent in the worke of the Sanctuarie, and that was offered in donaries, was nine and twentie talentes, and seuen hundred thirtie sicles according to the measure of the Sanctuarie.Omne aurum quod expensum est in opere sanctuarii, et quod oblatum est in donariis, viginti novem talentorum fuit, et septingentorum triginta siclorum ad mensuram sanctuarii. 25And it was offered by them that went to be numbered, from twenty years old and upwards, of six hundred and three thousand five hundred and fifty men able to bear arms.Da quelli poi, che furono catastati di venti anni in là, che fu il numero di seicento tre mila, e cinquecento cinquanta armati,And it was offered of them that passed to the number, from twentie yeares and vpward, of six hundred three thousand, and fiue hundred fiftie, able men to beare armes.Oblatum est autem ab his qui transierunt ad numerum a viginti annis et supra, de sexcentis tribus millibus et quingentis quinquaginta armatorum. 26There were moreover a hundred talents of silver, whereof were cast the sockets of the sanctuary, and of the entry where the veil hangeth.Fu pagata la somma di cento talenti d'argento, dei quali furono fatte le basi (delle colonne) del santuario, e l'ingresso, dov'è il velo pendente.There were moreouer an hundred talentes of siluer, wherof were cast the feete of the Sanctuarie, and of the entrie where the velle hangeth.Fuerunt præterea centum talenta argenti e quibus conflatæ sunt bases sanctuarii, et introitus, ubi velum pendet. 27A hundred sockets were made of a hundred talents, one talent being reckoned for every socket.Furono fatte le cento basi de' cento talenti, dando per ogni base un talento.An hundred feete were made of an hundred talentes, one talent being accoūted for euerie foote.Centum bases factæ sunt de talentis centum, singulis talentis per bases singulas supputatis. 28And of the thousand seven hundred and seventy-five he made the heads of the pillars, which also he overlaid with silver.E de' mille settecento settantacinque (sicli) fece i capitelli delle colonne, le quali parimente vestì d'argento.And of the thousand seuen hundred, and seuentie fiue he made the heades of the pillers, which them selues he also plated with siluer.De mille autem septingentis et septuaginta quinque, fecit capita columnarum, quas et ipsas vestivit argento.
29And there were offered of brass also seventy-two thousand talents, and four hundred sicles besides,Di rame ancora furono offerti settanta talenti, più due mila, e quattrocento sicli,Of brasse also there were offered seuentie two thousand talentes, and foure hundred sicles besides,Æris quoque oblata sunt talenta septuaginta duo millia, et quadringenti supra sicli, 30Of which were cast the sockets in the entry of the tabernacle of the testimony, and the altar of brass with the grate thereof, and also the vessels that belong to the use thereof.Co' quali furon fatte di getto le basi (delle colonne) all'ingresso del tabernacolo del testamento, e l'altare di rame colla sua graticola, e tutti gli strumenti per servizio di esso,of the which were cast the feete in the entrie of the tabernacle of testimonie, and the altar of brasse with the grate therof, and al the vessel, that pertayne to the vse therof,ex quibus fusæ sunt bases in introitu tabernaculi testimonii, et altare æneum cum craticula sua, omniaque vasa quæ ad usum ejus pertinent, 31And the sockets of the court as well round about as in the entry thereof, and the pins of the tabernacle, and of the court round about.E le basi dell'atrio tanto le interiori, quanto quelle dell'ingresso, e i chiodi del tabernacolo, e dell'atrio tutti quanti.and the feete of the court aswel in the circuite as in the entire therof, and the pinnes of the tabernacle and of the court, round about.et bases atrii tam in circuitu quam in ingressu ejus, et paxilli tabernaculi atque atrii per gyrum.
38:1
Year of the World 2514.
38:8
Pliny
Mirrors. Formerly all sorts of metal, silver, copper, tin, etc., were used for mirrors, till the Europeans began to make them of glass. The best were made of a mixture of copper and tin. (Pliny, [Natural History?] 33:9.)
Calmet
Watched. Hebrew, served like soldiers: fasting and praying, according to the Septuagint and Chaldean. These devout women came thither with great alacrity, to shew their affection towards God, and to consecrate to his service what had hitherto served to nourish vanity. Such were the virgins, mentioned [in] 2 Machabees 3:19, and those who were abused by the sons of Heli, 1 Kings 2:22. Ann, the prophetess, and our blessed Lady[Virgin Mary], were thus also employed in the temple, Luke 2:37. Women kept watch, singing and dancing before the palace of the Persian kings. (Calmet)
Tirinus
When the tabernacle was fixed at Silo, small apartments were probably built for the convenience of these pious women. (Tirinus)
38:10
Calmet
Brass. The Hebrew does not say the pillars were of brass, but only the bases. The body was of wood, encircled with silver, ver. 12. See Exodus 27:10. (Calmet)
38:17
Haydock
The, etc. Some render the Hebrew, "The bases of the pillars were of brass, the hooks of the pillars and circles were of silver, their chaptrels were covered with silver." Bonfrere supposes that the pillars were of the Ionic order, and that the chaptrels here designate the summit or abacus; while the hooks (vuim) mean the voluta, (Menochius) or bolster, representing the head-dress of virgins in their long hair. (Vitruvius) (Haydock)
38:21
38:24
Gifts, voluntarily. The following verse mentions what arose from the tax of half a sicle per head, chap 30:13.
38:25
Du Hamel
And it, etc. Hebrew is rather more express, "And the silver given by those who were numbered, was a hundred talents, 1775 sicles of the weight of the sanctuary, ver. 26. They gave each half a sicle, paid by all those who were 20 years old and upwards, amounting to 603,550 men." Hence the talent would weigh exactly 3000 sicles, (Calmet) or 12,000 drachmas. Some say that the common talent weighed 100 pounds, and that of the sanctuary 120, each pound containing 25 sicles. (Du Hamel)
38:29
Seventy. Hebrew confines the number of talents to 70, and allows "two thousand and four hundred sicles." The Greek interpreters vary.
38:8
These wemen watched there for deuotion, and it semeth the same custome continued til Christs time. For Anna the widow obserued this state of life. Luc. ••
38:28
san Gregorio Nazianzeno † 389 d.C. Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 40
XLV. But not yet perhaps is there formed upon your soul any writing good or bad; and you want to be written upon today, and formed by us unto perfection. Let us go within the cloud. Give me the tables of your heart; I will be your Moses, though this be a bold thing to say; I will write on them with the finger of God a new Decalogue.
38:8
8. FECIT ET LABRUM AENEUM CUM BASI SUA DE SPECULIS MULIERUM. — Pro de speculis, hebraice est bemarot, id est in visionibus, vel in speculis, q. d. Fecit labrum ita tersum et politum, ut esset in speculum, quo scilicet intueri se possent mulieres, aliique convenientes ad tabernaculum. Ita Cajetanus. Verum Hebraeum beth, id est in, saepe sumitur pro min, id est ex, de. Unde alii passim vertunt, de speculis, quod primo, sic aliqui exponunt, non quod labrum factum esset ex speculis, sed quod haberet specula circum se pendentia, in quibus se specularentur et intuerentur sacerdotes, an maculis essent aspersi. Alii censent labrum factum esse ex speculis, id est, ex integumentis aeneis speculorum. Ita Abulensis. Sed inania sunt haec omnia; nam Septuaginta vertunt ek katoptron, et Chaldaeus aliique passim per mar'it accipiunt specula, ex eisque proprie factum esse hoc labrum lavatorium censent. Neque mirum videri debet specula haec facta fuisse ex aere: nam Plinius, lib. XXXIII, cap. ix, et lib. XXXIV, cap. xvii, docet olim optima specula fuisse Brundusina ex stanno et aere, diligentissime terso et polito, sed postea praelata fuisse argentea. Aliqui probabiliter censent specula haec non confecisse totum labrum, sed ei circumcirca affabre fuisse inserta, et quasi intexta, quod satis facile concinnari videtur et elegans, dummodo fateamur ex his speculis constitisse labrum, non autem illa labro appensa fuisse duntaxat vel annexa: simili enim modo calices aurei intexuntur adamantibus aliisque gemmis magno tum pretio, tum ornatu et elegantia; de iis enim vere dici potest, quod facti sint vel constent adamantibus, esto majori ex parte constent auro. Nota hic priscam devotionem et ritum, quo piae olim sanctae mulieres, praesertim cum se totas Dei obsequio dicabant, sua specula et ornamenta, per quae ante vanitati et mundo servierant, jam conversae, secum pariter Deo consecrabant. Ita Sophia socrus, et Constantina uxor Mauritii Imperatoris coronam in ecclesia Dei obtulerunt. Ita S. Ludgardis matrona sanctissima, juxta ac castissima, praeter patrimonium, totum etiam mundum muliebrem, quem in divite copia possidebat, ecclesiae obtulit, ut divinus cultus inde promoveretur. Ita Pulcheria, Arcadii filia, e patrimonio suo Virgini Deiparae nobile templum aedificavit, in quo B. Virginis vestes cultu magnificentissimo asservari curavit, easque gemmis, monilibus, ac etiam vestibus propriis adornavit; itaque ipsa tam sua, quam se, suamque virginitatem B. Virgini devovit, atque in aula religiosam egit vitam, cum sororibus reginis, et cum fratre Theodosio Imperatore, ac postea cum Marciano marito Imperatore, illaesa semper virginitate; indeque ipsa imperium sub utroque piissime et felicissime administravit, tanti dux femina facti: testis est Cedrenus et alii. De Paula Romana scribit S. Hieronymus in ejus epitaphio, eam, ubi primum se Deo dicasset, ornamenta sua omnia, atque adeo totum mundum muliebrem, in supellectilem sacram commutasse. Idem fecit S. Elisabetha, filia Andreae regis Hungariae, et uxor Landgravii Thuringiae, mirae sanctitatis matrona, pauperum mater et ancilla, uti videre est in ejus Vita. Audi et Gentiles. Livia Augusti in Capitolio crystallum librarum circiter 50 dicavit: testis Plinius, lib. XXXVII, cap. II. Cum Romani pro decima praedae parte, craterem aureum Delphos mittere decrevissent, nec aurum eis ad manum esset, statim matronae ultro aurea ornamenta corpori suo detracta, omnia octo talentorum pondere, ad donum accommodaverunt. Ideoque a senatu decretum est, ut in earum laudibus, funebris haberetur oratio; testis est Plutarchus in Camillo. QUAE EXCUBABANT IN OSTIO TABERNACULI. — Pro quae excubabant, Septuaginta vertunt, quae jejunabant; Chaldaeus, quae orabant; Cajetanus vertit, exercitantes. Hebraeum tsobeath proprie significat quae militabant, vel excubabant. Erant ergo, inquit R. Abraham, in Israel mulieres Deum colentes, quae spreta mundi vanitate, soli Deo placere studentes, sua specula Domino offerebant, veniebantque per singulos dies ad ostium tabernaculi, ut orarent, et audirent Dei praecepta, quod postea fabricato solemni hoc tabernaculo, et praesertim exstructo templo magis in usu fuit: tunc enim certa ad ostium, vel in atrio tabernaculi habitatio constructa fuit hujusmodi piis mulieribus, deditis orationi, jejunio et servitio tabernaculi: qualis fuit Anna prophetissa, Lucae cap. II, vers. 27; et de hisce loquitur Scriptura, I Reg. cap. II, vers. 22, et II Machab. cap. III, vers. 20. Inter has vixit et educata fuit B. Virgo, postquam triennis praesentata fuit in templo. Erat hic quasi coetus religiosus feminarum devotarum illius temporis, qui quasi typus erat et umbra nostrarum Religiosarum, quae merito ab hisce originem et antiquitatem suam arcessere possunt. Quin et Gentiles similem instituerunt coetum virginum, quae excubarent in fanis, et sacrum Vestae ignem custodirent: unde et Vestales dicebantur. Ergo militantium exercitus est, virginum religiosarum multitudo, quae in coenobiis templisque in ipso aetatis flore praesentatae, Deiparae Virginis vexillum sequuntur. Nam, ut ait S. Chrysostomus, hom. 8 in Matth., Communis feminis et viris adversus diabolum pugna est, saepeque in hujusmodi acie fortius viris feminae decertarunt, ac trophaeis insignibus claruerunt. Atque ut alia taceam, femina infirma in se majorem habet hostem, puta inconstantiam et petulantiam mentis aeque ac carnis, quam vir: victoria ergo feminae nobilior est, quam viri. Quis non miretur Theclam, Agnetem, Catharinam, Ursulam? Haec, inquit S. Ambrosius, lib. I Virgin., est militia illa coelestis, quam laudantium exercitus angelorum promittat in terris. Hinc illud Cant. cap. VII: Quid videbis in Sulamite, nisi choros castrorum! Castris similes sunt virginum congregationes, quia bellum cum hoste gerunt; choris, quia divinas laudes canunt, inquit Theodosius. Unde S. Ambrosius supra: Quid, ait, de virginibus Bononiensibus loquar, quae relicto parentum hospitio, tendunt in tabernaculis Christi indefessae milites castitatis: nunc canticis spiritualibus personant, nunc victum operibus exercent? Quare virgines aliud sibi proponant speculum, quo mentem moresque suos imitando comant, videlicet B. Virginem, in qua, ut ait S. Ambrosius, lib. II De Virg., velut in speculo refulget species castitatis, et forma virtutis. Vere S. Bernardus, epist. 413: Filiae Babylonis, inquit, induuntur purpura et bysso, conscientia pannosa jacet; fulgent monilibus, moribus sordent. Contra, tu Sophia virgo, foris pannosa, intus speciosa resplondes, sed divinis aspectibus, non humanis: intus est quod delectat, quia intus est quem delectat. Sileni imagines erant, quae foris clausae, ridiculam tibicinis speciem, apertae, numen ostendebant. Talis fuit Socrates, inquit Alcibiades. Talis sit et virgo, foris vilis, intus formosa et divina. Hinc S. Paula, teste S. Hieronymo, si vidisset virginem aliquam comptiorem, contractione frontis et vultus tristitia arguebat errantem dicens: Munditiam corporis atque vestitus, animae esse immunditiam. Virgines ergo et feminae Deo se dicantes abjiciant sua specula quae inserviunt vitreae carnis pulchritudini, eaque quasi anathemata Deo devoveant. Recte virginitas apud Nazianzenum in carmine ita suum habitum depingit: Sordida caesaries decor est mihi, vilis amictus.
38:9
9. Tentoria. — Ita vocat passim hic vela atrii, vers. 10, 11, 12, 13, 15, 16, 18.
38:17
17. BASES COLUMNARUM FUERE AENEAE, CAPITA AUTEM EARUM CUM CUNCTIS CAELATURIS SUIS ARGENTEA. — Capita, recte: hoc enim Hebraeum vau significare bene docet Oleaster ex cap. XXVII, vers. 10 et 11; ibi enim omnes vauim vertunt capita. Verum quia hic alia in Hebraeo vox ponitur, quae caput significat, ideo Septuaginta et Chaldaei vauim hic vertunt uncinos: utrique recte; nam vau clavum significat, ejusque caput: qualis est character litterae Hebraeae vau, quem Septuaginta et Chaldaei vocant uncinum; et verisimile est talia fuisse columnarum capita, ut instar clavi inferius in cuspidem, superius in tuber desinerent, quod tuber erat capitum horum, sive uncinorum caput. Hebraea ergo sic vertas, fixit columnarum capita cum suis caelaturis argentea, et operimentum, seu tuber capitum argenteum. Sic intellige et versum 19.
38:21
21. HAEC SUNT INSTRUMENTA TABERNACULI, etc. IN CAEREMONIAS (id est in ministerium, ut habent Hebraea et Septuaginta) LEVITARUM. — Levitae enim deserviebant tabernaculi dissolutioni et translationi, cum movenda essent castra; et rursus ejusdem compositioni, quando castra erant figenda, et his praeerat Ithamar junior, Aaronis filius, cui proinde singulorum tabernaculi instrumentorum annumerandus erat computus: sicuti Levitis aliis ipsa vasa et supellectilem tabernaculi deferentibus, qui soli erant Caathitae, sive posteri Caath, filii Levi, praeerat Eleazar frater Ithamar senior; de his plura Numer. IV.
38:25
25 et 26. OBLATUM EST AUTEM AB HIS QUI TRANSIERUNT AD NUMERUM (qui numerati sunt) A VIGINTI ANNIS ET SUPRA, DE SEXCENTIS TRIBUS MILLIBUS, ET QUINGENTIS QUINQUAGINTA ARMATORUM; FUERUNT PRAETEREA CENTUM TALENTA ARGENTI. — Oblatum est, non aurum quod praecessit: illud enim jam dixit non ex censu populi, sed ex spontaneis donariis fuisse collectum; sed id quod in censu ex lege cap. XXX, 13, jussum erat offerri, videlicet medius siclus argenti a singulis capitibus, ita ut oblati fuerint argenti centum talenta et 1775 sicli a sexcentis tribus millibus et 550 Hebraeis (tot enim censebantur et numerabantur); sed noster Interpres id intelligendum reliquit ex cap. XXX, 13; et ne eadem toties repeteret, omisit, ut solet, maxime cum sequatur proxime illa argenti per censum collecti distributio: quod ergo vertit, fuerunt praeterea centum, etc. idem est ac si dicat, fuerunt ergo, vel unde fuerunt praeterea, q. d. Oblatum fuit in censu a sexcentis tribus millibus et 550, id quod erat praeceptum, videlicet medius siclus a quolibet capite: unde factum est ut praeterea, id est praeter illa 29 talenta auri, de quibus dixi vers. 24, collecta fuerint ex censu populi argenti talenta centum. Hoc ita esse, huncque esse sensum patet ex Hebraeo, qui sic habet ad verbum: et argenti, scilicet numerus et pondus, quod oblatum fuit a numeratis Synagogae, fuit centum talenta, mille septingenti septuaginta quinque sicli juxta pondus sanctuarii; dimidium sicli in singula capita, vel a singulis capitibus, scilicet oblatum fuit. Pari modo habent Septuaginta et Chaldaea, sed noster Interpres multa ex iis, ob causam jam dictam, omisit. Ita Abulensis, Lipomanus et Hebraei. 25. Armatorum. — Haec vox non est in Hebraeo, sed intelligitur: soli enim apti ad bella, et qui ferre poterant arma, censebantur, ut dixi cap. XXXVIII, vers. 14.
38:27
27. CENTUM BASES. — Erant enim 40 ad Austrum, 40 ad Aquilonem, 16 ad partem Occidentalem, 4 sub quatuor columnis dividentibus Sanctum a Sancto sanctorum, uti praeceptum erat cap. XXVI, vers. 19 et 32. Ita Abulensis, Cajetanus et alii.
38:28
28. DE MILLE AUTEM SEPTINGENTIS ET SEPTUAGINTA QUINQUE. — Intellige, siclis, uti exprimunt Septuaginta et Chaldaea, et patet ex praecedentibus. FECIT CAPITA COLUMNARUM, QUAS ET IPSAS VESTIVIT ARGENTO, q. d. Id quod supra 100 talenta argenti, ex censu collecta, reliquum erat, puta 1775 siclos, impendit Moses capitibus columnarum et columnis inaurandis; non quasi hi 1775 sicli ad hoc sufficerent, sed quod ii ad hoc expensi fuerint; reliquum vero quod deerat, suppletum fuerit ex pecunia alia sponte a populo oblata, quae hic non numeratur, cujus meminit Scriptura, cap. XXXV, 24: tantum enim voluit Moses hic recensere, in quem usum expensa fuerit pecunia ex censu collecta. Nota: Pro fecit capita, hebraice est texit capita, q. d. Tuber capitum fecit ex argento; Septuaginta vertunt, decoravit capita earum; sed plane videtur in eis mendum irrepsisse, ut pro katergyrosen (id est deargentavit), irrepserit illi affine katechryosen (id est deauravit): nam deargentata, non vero deaurata, fuisse haec columnarum capita, docent Hebraea, Chaldaeus et Noster, et patet vers. 19.
38:29
Vers. 29. AERIS QUOQUE OBLATA SUNT TALENTA SEPTUAGINTA DUO MILLIA, ET QUADRINGENTI SUPRA SICLI. — Hebraea et Chaldaeus sic habent: aes oblatum fuit septuaginta talenta, et duo millia, et quadringenti sicli. Quod Septuaginta uti nunc eos habemus sic accipiunt ut duo millia non ad talenta, sed ad siclos referant: eos sequuntur Cajetanus, Lipomanus, Vatablus et alii recentiores. Verum sic plura fuissent argenti talenta oblata et expensa, quam aeris. Adhaec, tam pauco aere non potuerunt fieri 60 columnae aeneae, de quibus dixi cap. XXVII, vers. 10, item bases, altare, ollae, paxilli, etc. cum solae bases argenteae tabularum singulae talentum continerent, ut vidimus cap. XXVII. Quare optime omnia consentient, si sic distinguas et interpungas: Oblata sunt aeris talenta septuaginta, duo millia (supple talenta, neque mirum majorem numerum hic postponi minori; hoc enim solemne est Hebraeis) et quadringenti sicli; ita ut fuerint duo millia talentorum aeris, et 70 talenta, et 400 insuper sicli. Porro in Septuaginta plurimos irrepsisse errores in numeris nemo nescit, uti et hic trecenta supra alios numeros irrepserunt. Nota: Duo millia talentorum cum 70 talentis et 400 siclis, faciunt 258766 libras; quare haec omnia non potuerunt vehi sex plaustris, datis Gersonitis et Meraritis ad subvehenda vasa tabernaculi, Numer. VII, 3. Nam unum plaustrum cum duobus bobus non potest vehere tria millia librarum; sed ut summum duo millia cum medio, uti aurigae testantur: quare ad 258766 libras subvehendas, opus fuit centum plaustris. Ergo quae sex plaustris imponi non potuerunt, partim aliis imposita sunt, partim ab ipsis Levitis portata sunt, denique pars aeris, quae in vasa tabernaculi insumpta non fuit, sed superfuit, utpote profana, non a Levitis, sed a laicis aliarum tribuum curribus devecta fuit. Nota secundo: Pro vestivit, hebraice est chissac, id est circulavit, gyravit, id est vestivit per circuitum et gyrum.
De Talento Hebraeo Ejusque Valore Hinc manifeste colligitur (ut recte advertit Vilalpando et pauci alii) talentum Hebraeum continuisse tria millia siclorum. Id demonstro: nam Hebraea, Chaldaea et Septuaginta hic dicunt primo, eos qui fuerunt hic censi, et obtulerunt census pretium, fuisse sexcenta et tria millia cum 550; cumque quisque eorum obtulerit dimidium siclum, sequitur summam oblatam, sive summam siclorum fuisse dimidium numeri offerentium, ita ut tot fuerint integri sicli, quot erant offerentes dimidia ex parte; itaque cum offerentes medium siclum fuerint sexcenta et tria millia et 550, sequitur siclos integros ab eis oblatos fuisse ad trecenta millia et 1775. Secundo, Hebraea, Chaldaea et Septuaginta dicunt summam ab eis oblatam fuisse 100 talentorum et 1775 siclorum: summa autem oblata fuit, uti jam dixi, trecenta millia siclorum et 1775 sicli; ergo trecenta millia siclorum et 1775 sicli faciunt 100 talenta et 1775 siclos. Jam tolle 1775 siclos utrimque communes, ecce tunc remanent 100 talenta aequivalentia trecentis millibus siclorum; divide ergo trecenta millia siclorum per 100 talenta, habebis pro quolibet talento tria millia siclorum. Hic ergo clara demonstratione arithmetica concluditur talentum Hebraeum continuisse tria millia siclorum, sive argenti, si argenteum esset; sive auri, si aureum esset talentum. Dices: Josephus talento assignat sex millia siclorum; nam libro III, cap. VII, ait candelabrum (quod erat factum ex talento auri) fuisse pondo minarum 100; mina autem habebat siclos 60, ut patet ex Ezech. XLV, 12, et ex Josepho, lib. XIV Antiq. cap. XII. Jam multiplica centum minas per sexaginta siclos, invenies sex millia siclorum pro 100 minis, et consequenter pro talento. Aliqui, ut Arias Montanus, Didacus, Covarruvias, Torniellus, Robertus Cenalis, lib. De Mensuris, et alii, ob hoc argumentum putant fuisse duplex talentum apud Hebraeos, unum minus et commune jam dictum trium millium siclorum, alterum majus et sacrum sex millium siclorum, ex quo factum sit candelabrum. Verum ex Scriptura haec diversitas et varietas talenti probari nequit; neque verisimile est Mosen aequivoce et varie sumere talentum. Adde Mosen siclos oblatos hic a populo assisse appendi ad siclum sanctuarii, Exod. XXX, 24; ergo et talentum ad talentum sanctuarii appendit: talentum autem sanctuarii magnum erat, et secundum illos qui duplex ponunt, majus fuit profano et vulgari; majus ergo hic accipi debet, non minus, id ipsum pluribus demonstrat Vilalpando in Apparatu urbis et templi, part. II, lib. II, disp. IV, cap. XXXIII, fol. 409. Ad Josephum respondeo, vel in numeris ejus hic, uti et alibi saepe, irrepsisse errorem; vel Josephum minam hic minorem accipere, scilicet quae non 60, sed 30 tantum siclos contineat: tunc enim 100 minae facient tria millia siclorum. Cum ergo talentum Hebraeum continuerit tria millia siclorum, siclus autem continuerit 4 drachmas, hoc est appenderit 4 regales Hispanicos, 5 stuferorum in argento, et 4 coronatos Francicos in auro: sequitur quod talentum auri continuerit et valuerit 12 millia coronatorum Francicorum; talentum vero argenti continuerit et valuerit tria millia florenorum. Hinc sequitur primo, talentum Hebraeum majus fuisse Euboico, quod 400 aureos, et Attico, quod 600 valebat. Sequitur secundo, talentum Hebraeum appendisse nonaginta tres libras auri, cum duodecim unciis: libram hic accipio majorem sedecim unciarum. Id patet; nam siclus continebat quatuor drachmas, sive semiunciam (octo enim drachmae faciunt unciam): quare 32 sicli (qui faciunt 128 coronatos Francicos) faciunt unam libram auri; ergo per multiplicationem, talentum continens tria millia siclorum continebat 93 libras auri cum 12 unciis. Si vero libram accipias minorem, sive vulgarem duodecim unciarum, tunc talentum continebat 125 libras. Sequitur tertio, facile ex uno talento, id est ex 93 libris majoribus fieri potuisse candelabrum templi, Exod. XXV, 39. Rursum, Davidem coronam Melchom unius talenti non potuisse gestasse, sed tantum ex ea, id est ex ejus parte, fecisse sibi diadema, uti exponitur I Paral. XX, 2: non enim decuisset regem sanctum ipsam idoli coronam gestare. Sequitur quarto, Giezi duobus talentis argenti facile potuisse emere agros, vineas, pecora et ancillas, ut dicitur IV Reg. cap. V, 23 et 26; nam talentum argenti erant tria millia siclorum argenti, id est, tria millia florenorum: duo ergo talenta argenti valebant sex millia florenorum. Sequitur quinto, cum mina continuerit 60 siclos, Ezech. XLV, 12, quod talentum continuerit 50 minas; mina ergo fere continebat duas libras, quare peltae 300 minarum quas fecit Salomon, III Reg. X, 17, sexcentarum fere erant librarum, ac proinde ab uno homine vix ferri poterant, erantque magis magnificentiae causa quam usus, unde alia scuta fecit ipse 600 siclorum. Sequitur sexto, cum David Salomoni pro templo reliquerit, ut habetur I Par. XXII, 14, centum millia talenta auri, et argenti mille millia talenta, eum reliquisse ipsi bis mille et quadringentos milliones auri; millionem voco decies centena millia aureorum; nam centum millia talenta auri faciunt mille ducentos milliones auri: tantumdem praecise in auro efficient mille millia talenta argenti; nam argenti ad aurum proportio est decupla: unus enim siclus auri valet 10 (et hoc tempore 12) siclos argenti. Quae summa auri vix jam in tota Europa reperiretur; quare David eam non tam sua industria, quam Dei benedictione comparavit, ut discant reges si Deo servierint, se cum Davide et Salomone gloriosos et divites fore. Modum ea colligendi ex Ophir, ex tributis, ex bellis et spoliis, ex muneribus colligit Vilalpando et Pizneda, tract. De Salomone. Undecumque ea habuerit, certum est e Scriptura tantum auri et argenti illum habuisse: unde et Scriptura ait tempore Salomonis tantam fuisse auri copiam in Jerusalem, quanta est lapidum, et argentum non fuisse aestimatum. Sed de talento et ponderibus plura dicam in fine Pentateuchi.
38:1
v. 1 « Fecit et altare holocausti de lignis setim, quinque cubitorum per quadrum, et trium in altitudine »;
38:2
v. 2 « cutus cornua de angulis procedebant , operuitque illud. laminis aeneis ».
38:3
v. 3 « Et in usus etus paravit ez aere vasa diversa : lebetes, forcipes, fuscinulas , unctnos et [ignium] receptacula ».
38:4
v. & « Craticulamque eius in modum retis fecit aeneam, et| subter eam in altaris medio arulam », — Inserta copula sensum Vulg. obseurat : subter corollam eius , infra ad. medietatem etus. Explicatur situs non arulae seu corollae, sed eraticulae. Ceterum sensus est omnino idem, atque 27,* sq. ; itemque reliqua descriptio, licet expressionum et sententiarum ordo aliquantum mutetur, omnino conso- quod modo cratéicula vertebatur, « summitates , ad àmmittendos vectes ad portandum »;
38:6
v. 6 « quos et 1psos fecit de lignis setim, et operuit laminis aenets » ;
38:7
v. 1 « induxitque in circulos », qui modo annult audiebant, « qu? in lateribus altaris eminebant. Ipsum autem altare [non erat solidum, sed| cavum ex tabulis, |et intus vacuum] ». . V. 8 fusum refert mare aeneum : cf. 30,18. Quae vero 30,19-21 habebantur de ablutionibus peragendis, ea non h. 1., quod LXX faciunt (38,21), erant repetenda, sed 40,28-30 (30-32) recensentur.
38:8
v. 8 « Fecit et labrum aeneum cum basi sua de speculis mulierum, quae excubabant in ostio tabernaculi ». Mulieres hae, « quae observabant ad ostium tabernaculi », etiam habentur 1 Reg. 2,22, ubi cf. quae diximus. Non igitur de superstitione aliqua sermo est, sed de legitimo cultu; neque de mera privata devotione, eum N2x potius genus sacrae veluti militiae turmatim praestandae exprimat. Notavere porro a6? rem h. l. narrari, non tamquam Moysis tempore primum fieri coeptam sed tamquam usu consecratam. Ubi audiendus Cyr?//. Alex. (De ador. in sp., lib. IX; M. 68. 629 sq.), qui ipsein Aegypto vivebat et antiqua Aegyptiorum monumenta oculis conspiciebat : « Servierantidolislongis temporibus Israelitae, dum Aegyptiis suberant eorumque vivebant legibus. Morisigitur erat imprimis apud mulieres Aegyptias, linea veste indutas adire templa, speculum sinistra, sistrum dextra sacro habitu gestantes; quaeque prae ceteris electae et initiatae essent, eae honoris eius seu, uf verius dicam, contumeliae plurima adhibita opera participes efficiebantur ». Cyrilli dieta confirmant monumenta , quae sistra depinguntet metallina specula (Erman p. 316 sq. 399 sq.) nosque edocent, singulis templis attributas fuisse mulieres ex omni civium ordine magno numero selectas, quae cantatrices seu musicae nuncupabantur. Ritus de se est omnino innocens, qui potuit apud varias gentes ante natam idololatriam oriri, imo ex ipsa religione primitiva ortum ducere. Vigebat is apud Hebraeos ante Moysen, neque a Moyse abolitus esl teste 1 Reg. 2,92. vg. Atrium Ex. 38,9-20. Narratio generatim concordat cum 27,9-19, tamen pluribus etiam lea ». Y.
38:11
41 « Aeque ad septentrionalem plagam tentoria, columnae basesque et captta columnarum eiusdem mensurae et operis ac metalli erant ». Haec compendio potius Hebraeum reddunt : Et in latere aquilonis (velum seu tentorium) centum cubitorum, columnae viginti et bases viginti aeneae , et hami columnarum et caelaturae earum argenleae.
38:12
v. 12 « [n ea vero plaga, quae ad occidentem respicit, fuerunt tentoria cubitorum quinquaginta, columnae decem cum basibus suis. aeneae, et capita columnarum et tota operis caelatura argentea ».
38:13
v. 13 « Porro contra orientem quinquaginta. cubitorum paravit tentoria »;
38:14
v. 44 « e quibus quindecim cubitos columnarum trium cum basibus suis unum tenebat latus »,
38:15
v. 15 « et in parte altera (quia inter utraque introitum tabernaculi fecit) quindecim aeque cubitorum erant tentoria, columnaeque tres et bases totidem ». Expressio *xnn "yv? nv21 n2 utique inepto loco legitur (D/Im.) ; fortasse extremo v. 13 primitus lege- . batur.
38:16
v. 16 « Cuncta atrii tentoria byssus retorta texuerat ».
38:17
v. 41 « Bases columnarum fuere aeneae , capita autem earum cum. cunctis caelaturis suis argentea; sed et ipsas columnas atrii vestivit argento ». Hebr. : ham columnarum et caelaturae, quae duo extrema nomina ignorat Sam., unde non habetur pleonasmus cum sequenti 752 a'pvm2 am. Hebr. : et operimentum capitellorum argenteum, et caelaturas habebant argenteas omnes columnae atrii. Quae cap. 27 ignorabantur capitella, h. 1. et v. 19. 28 (cf. 36,38) supplentur.
38:18
v. 18 « Et2n ?ntroitu eius opere plumario fecit tentorium ex hyacintho, purpura, vermiculo ac bysso retorta, quod habebat viginti cubitos in longitudine; altitudo vero quinque cubitorum erat wrta mensuram , quam |cuncta] atri tentoria habebant ». Hebr. : altitudo in latitudine, quia latitudo veli dependentis altitudinem efficiebat (DilIm.). may5 25,27; 28,9 significabat prope, h. 1. ad instar, quem sensum expressio etiam habet 1 Par. 24,31; 26,19. 16; Ez. 3,8; Eccle. 5,15; 7,1^. Non hinc necessario sequitur, ultima v. 18 verba recentiori calamo esse adscripta; potuere utique adscribi, cam tota haec 38,9-20 pericope, si 27,9-19 comparetur, negligentiorem prodatstilum.
38:19
v. 19 « Columnae autem [in egressu | fuere quatuor cum basibus aeneis, capitaque earum et caelaturae argenteae ». Hebr. : et hami argentei, et operimentum capitellorum et caelaturarum earum argenteum. Ergo, uti 36,38, affirmantur laminae, quae caelaturas efficiebant, non fuisse totae argenteae, sed argento superindutae.
38:20
v. 20 « Pazillos quoque » omnes « tabernaculi et atrii per gyrum fecit aeneos ». Arg. — lthamaro id officii attribuit Moyses, ut computum expensarum digereret. Traditur eius computus quoad metalla pretiosa : aurum, argentum, aes.
38:21
v. 91 « Haec sunt instrumenta tabernaculi testimonii , quae enwmerata sunt iuxta praeceptum Moysi in ceremoniis » — nTAY, «fy» Aevscogrum, per manum Ithamar, filii Aaron sacerdotis ». **22. certe non significat instrumenta, sed computum (cf. 30,12 sqq.; Num. 1,21 sqq. ; 2,4 sqq.) : LXX cóvsazc, Chald. Syr. numerus; consentitque Vulg. illico 1pB vertens enumerata sunt. Ceteram Vulg. versum interpretata est clausulam praecedentium, elenchum instrumentorum sacrorum, « euius indiculifaciendi eura demandata est Ithamar, filio Aaronis » (Bonfr.). Atindiculus hic verbotenus fere repetit cap. 25-277 descripta, quae immediate a Deo edoctus erat Moyses, nulla Ithamari adhibita ope. Melius Masor. novam v. 21 parascham ordiuntur, ut v. 21 sit inseriptio sequentium v. 24-31 et « rubrica subiunctarum summarum auri, argenti et aeris » (Ca?.). Has autem summas metallorum pretiosorum concinnandas commisit Moyses Ithamaro. Sequentem versum Hebr. adnectit copula e^, quam apte Vulg. vertit quae : monet sc. narrator, dt Ithamar adhibitus sit computandis metallis, Beseleelem iis cudendis et fundendis insudasse ; simulque nomen Ooliab adscribitur, qui in aliis rebus parandis Beseleelis exstitit adiutor praecipuus.
38:22
v. 99 « Quae Beseleel, filius Uri filii Hur, de tribu Iuda, Domino per Moysen tubente compleverat »,
38:23
v. 23 « iuncto sibi socio Ooltab, filio Achisamech , de tribu Dan , qui et ?pse artifex lignorum |egregius] fut, et polymitarius atque plumarius ez. hajacintho , purpura , vermiculo Iam computus auri, argenti et aeris describitur.
38:24
v. 24 « Omne auyum , quod expensum est ?n opere sanctuarii, |et quod oblatum est| in donariis , viginti novem. talentorum fuit et septingentorum triginta siclorum , ad mensuram sanctuarii », de qua dicebamus ad 30,13. 24. Ex 29,97 patet, n2*n et mo" esse synonyma : prior vox h. l. etv. 29 adhibetur; cf. item 35,92. 24. WAS Wu : NOVORUM SACRORUM INSTITUTIO. talentum et siclus primitus sint ponderum nomina. Illa igitar 100 argenti talenta, additis 1775 siclis, valore aequabant fere 884200 fr. 75. Siclum auri valore censent aequasse 15 circiter siclos argenti, ergo fere 43 fr. 95. Et 29 auri talenta, additis 730 siclis, seu auri sicli omnino 87730 (v. 24), valore aequabant circiter 3855733 tr. 50. Censent item auri siclum, uti apud Babylonios, pondere etiam nonnihil diversum fuisse ab argenti siclo, ut habuerit ponderis non 14,55 sed 16,37 grammata.
38:25
v. 25 « Oblatum est autem ab his, qui transierunt ad numerum a viginti annis et supra, de sexcentis tribus millibus et quingentis quinquaginta |armatorun] », quam extremam vocem inseruit Vulg. bis vertens n'v::n. Ceterum misere truncatum esse Vulgatae textum , et comparatis reliquis textibus patet et ab omnibus agnoscitur interpre- | tibus. Dum sc. v. 2& agebat de auro, v. 25 agit de argento, et quidem collecto methodo 30,12-16 deseripto. Heór. : Et argentum numeratorum ecclesiae fuit 100 talenta et 17 79 sicli, de siclis sanctuarii; v. 26 dimidium viritim, dimidium sicli de siclis sanctuarii, omnibus transeuntibus ad recensitos , a. viginti annis sursum, sexcentis et. tribus mallibus quingentis et quinquaginta. 1. e., omnibus his viris dimidium singulis siclum pendentibus, effecta sunt 100 talenta et 1775 sieli. Qui numerus porro per partes explicatur, ut v. 26 sq., qui versus uni v. 27 apud Heór. respondent, quid e centum talentis, v. 28 quid e 1775 siclis effectum sit demonstret.
38:26
v. 26 « Fwuerunt |praeterea] », quod adverbium minus feliciter Vulg. inseruit, « centum talenta argenti, e quibus conflatae sunt bases sanctuarii et| introitus, ubi ]velum |pendet] ». Simplicius Heór. : et bases veli, sc. columnarum, e quibus velum dependebat.
38:27
v. 27 « Centum bases [factae sunt| de talentis centum, singulis talentis per bases singulas |supputatis] ». Reapse 26,19. 21. 25.39 habentur bases interioris sanctuarii argenteae 40 4- 40 4- 16 -4- I, —
38:28
100. v. 28 « De mille autem septingentis et septuaginta quinque » — siclis merito supplet LXX — « fecit capita columnarum » seu verius hamos, « quas et ?psas vestivit argento », laminis argenteis, quae. cum sicut hami longe essent basibus tenuiores, minor longe argenti copia in ea insumebatur. | Aeris tandem summa adseribitur.
38:29
v. 99 « Aeris quoque oblata sunt talenta septuaginta. duo mallia, et quadringenti supra sicli ». Erravit hac in re Hieronymi calamus (cf. Verc.) : vertendum erat 70 talenta et 2400 sicli. Ceterum ex hoc etiam textu patet, talentum habuisse plus 2400 siclis, sc. siclos 3000.
38:30
v. 30 « Ez quibus f'usae sunt bases in in- Iroitu tabernaculi testimonii, et altare aeneum cum craticula sua , omniaque vasa quae ad usum eius pertinent » ,
38:31
v. 31 « et bases atrii tam in circuttu quam tn ingressu eius , et parilli tabernaculi atque atrü per gyrum ». Omittitur labrum aeneum, quod reapse ex aere (38,8) aliunde petito neque in hoe computo incluso confectum est. Cap. XXXIX. 38,21-31 utique praecedenti narrationi adnexum est, quae 39,1 resumitur : narrata sanctuarii structura vestium sacrarum confectio deseribitur. n52n5 vc» non est primitus scriptum (DilfIm.), ut post metallorum computum textilia item computarentur : metallorum quippe in computo nomina v. 24. 25 (Hebr.). 29 absolute seribebantur, nulla praefixa praepositione.
38:1
Mosè nei due a. ufficiali ed essenziali del Tabernacolo, ampliati poi nel Tempio salomonico: a) a. degli olocausti (Ex. 28, 1-8; 38, 1-7), l'a. per antonomasia (I Reg. 2, 28), nell'atrio, destinato anche ai sacrifici incruenti, in legno di acacia rivestito di bronzo, detto perciò anche «a. di bronzo» (I Reg. 8, …
38:8
TABERNACOLO (TENDA) DI RIUNIONE (EBR. 'ŌHEL, PER LO PIÙ SEGUITO DA MĒ'ĒDH: « T. DA CONVEGNO »)
… Nell'atrio, infine, vi era l'altare degli olocausti e la conca (« mare ») di rame, con sottocoppa per l'acqua delle abluzioni dei sacerdoti officianti (Ex. 30, 17-21; 38, 8). Il simbolismo del T. è evidente (cf. Hebr. 8-9; Apoc. 13, 6; 15, 5; 21, 3). Ogni oggetto aveva un simbolismo proprio.
38:13
In Ex. 38, 13 traduce l'ebr. lēhēm, altrove reso con sardonyx, sardius, berillus, chrysopras. …
38:21
ITHAMAR (ebr.: 'Ithamār') - Ultimo figlio di Aronne (Ex. 6, 23); consacrato sacerdote con i fratelli e Aronne (Ex. 28, 1, 4, 29); curò la confezione degli arredi sacri (Ex. 38, 21). Colpiti Nadab e Abiu, per la loro colpa rituale, assunsero tutte le funzioni sacerdotali Eleazar e I. (Lev. 10; Num. 3, 1-4; 26, 60).
38:25
MINA (EBR. MÂNEH; GR. ΜΝΑ͂; LAT. MINA O MNA)
… Presso gli Ebrei il talento valeva pure 60 m., ma soltanto 3000 sicli (in luogo di 3600, cf. Ex. 38, 25-27), riducendo così la m. a 50 sicli come in Siria ed a Rās Samrah.
… Secondo che si prende il siclo come la cinquantesima (cf. Deut. 22, 19, 29) oppure la sessantesima (cf. Ex. 38, 25; Ex. 45, 12) parte della mina, bisognerà fissare: 1 t. = 60 mine = 3000 sicli = 6000 beqa' = 60000 gērāh oppure: 1 t. = 60 mine = 3600 sicli = 7200 beqa' = 72000 gērāh. …
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.