Usquequo, Domine. A prayer in tribulation.
A general prayer of the Church, in tribulation, either temporal or spiritual.
1Unto the end, a psalm for David. How long, O Lord, wilt thou forget me unto the end? how long dost thou turn away thy face from me?Salmo di David. Fino a quando, o Signore? ti scorderai forse di me per sempre? fino a quando volgi da me la tua faccia?Vnto the end, the Psalme of Dauid. HOw long • Lord wilt thou forget me vnto the end? How long doest thou turne away thy face from me?In finem. Psalmus David. Usquequo, Domine, oblivisceris me in finem ? / usquequo avertis faciem tuam a me ? 2How long shall I take counsels in my soul, sorrow in my heart all the day?Fino a quando accumulerò perplessità nell'anima mia, e nel cuor mio dolori ogni giorno?How long shal I put counsels in my soule, sorrow in my hart by day?quamdiu ponam consilia in anima mea; / dolorem in corde meo per diem ? 3How long shall my enemy be exalted over Me?Fino a quando avrà possanza sopra di me il mio nemico?How long shal mine enemies be exalted ouer me?usquequo exaltabitur inimicus meus super me ? 4Consider, and hear me, O Lord, my God. Enlighten my eyes, that I never sleep in death:Volgiti a me, ed esaudiscimi, Signore, Dio mio. Illumina gli occhi miei, affinchè io non dorma giammai sonno di morte;Regard and heare me ô Lord my God. Illuminate mine eies that I sleepe not in death at any time:Respice, et exaudi me, Domine Deus meus. / Illumina oculos meos, ne umquam obdormiam in morte; 5Lest at any time my enemy say: I have prevailed against him. They that trouble me, will rejoice when I am moved:Affinchè non dica una volta il mio nemico: Io lo ho vinto. Color che mi affliggono, trionferanno se io sarò smosso:lest sometime mine enemie say: I haue preuailed against him. They that truble me, wil reioyce if I be moued:nequando dicat inimicus meus: Prævalui adversus eum. / Qui tribulant me exsultabunt si motus fuero; 6But I have trusted in thy mercy. My heart shall rejoice in thy salvation: I will sing to the Lord, who giveth me good things: yea, I will sing to the name of the Lord, the most high.Io però mia speranza ho posta nella tua misericordia. Il mio cuore esulterà nella salute, che vien da te: canterò il Signore mio benefattore: e al nome del Signore altissimo farò risonare inni di laude.but I haue hoped in thy mercie. My hart shal reioyce in thy saluation: I wil sing to our Lord which geueth me good thinges: and I wil sing to the name of our Lord most high.ego autem in misericordia tua speravi. / Exsultabit cor meum in salutari tuo. / Cantabo Domino qui bona tribuit mihi; / et psallam nomini Domini altissimi.
12:1
12:2
Worthington
Day; frequently. (Worthington)
Calmet
Septuagint adds, "and night." (Calmet)
Worthington
These cares and perplexities arise from persecutions and from man's weakness. (Worthington)
12:3
Calmet
Enemy; Saul, etc., or the devil. (St. Augustine) (Calmet)
12:4
12:6
Calmet
Mercy. Man must attribute nothing to himself, otherwise he will be moved by pride. (St. Augustine) (Calmet)
Worthington
Things; patience and reward. (Worthington)
The prophet feels a secret confidence arising in his breast, in consequence of God's protection.
Berthier
Yea, etc., is not in Hebrew but it is in the Septuagint, Arabic, and the ancient Fathers. Hebrew, "My heart shall be transported in thy salvation; I will praise the Lord, because he has rendered me the like," as I placed my hopes in him: (Calmet) or, "he hath rewarded me." The blessed Mary adopts the language of this verse, [Luke 1:46-55] and the prophet probably had the same salvation, Christ, in view. (Berthier)
12:1
It more perteyneth to the new testament then to the old.
12:2
Carful and almost perplex cogitatios by reason of long persecution and mans Weaknes.
Very often euerie day.
12:4
fal not into mortal sinne.
12:6
Patience in tribulation, and reward for victory.
12:1
St John Chrysostom † AD 407 A Commentary on the Acts of the Apostles 39
… Anger is a darkness. “The fool,” saith Scripture, “hath said in his heart, There is no God.” (
St Augustine of Hippo † AD 430 City of God 17.11
But after having prophesied these things, the prophet betakes him to praying to God; yet even the very prayer is prophecy: “How long, Lord, dost Thou turn away in the end?” “Thy face” is understood, as it is elsewhere said, “How long dost Thou turn away Thy face from me?”
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 13.1
1. “For Christ is the end of the law to every one that believeth.” “How long, O Lord, wilt Thou forget me unto the end?” (
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 90.14
… 13 ). These are the words of those, who, enduring many evils in that persecuting age, become known because their hearts are bound in the chain of wisdom so firmly, that not even such hardships can induce them to fly from their Lord to the good things of this world. “How long wilt Thou hide Thy face from me, O Lord?”
12:2
St Gregory of Nyssa † AD 395 Against Eunomius 4.7
… not to honour God with our lips , and piety is not tested by the sound of a word, but the Son must first be the object of belief in the heart unto righteousness, and then be confessed with the mouth unto salvation , and those who say in their hearts that He is not God, even though with their mouths they confess Him as Lord, are corrupt and became abominable
St Gregory of Nyssa † AD 395 The Great Catechism 17
… why, for instance, the medical man felt the diseased part and devised this or that particular remedy for the removal of the complaint, when they expected another; but the patient looks to the end and aim of the good work, and receives the benefit with gratitude. Seeing, however, as says the Prophet
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 13.2
2. “How long shall I place counsel in my soul?” (
12:3
Origen † AD 254 Origen Against Celsus 7.34
… and what is more wonderful, they speak of a diviner sense, which is very different from the senses as commonly spoken of. For when the prophet says, “Open Thou mine eyes, that I may behold wondrous things out of thy law,” or, “the commandment of the Lord is pure, enlightening the eyes,” or, “Lighten mine eyes, lest I sleep the sleep of death,”
St Gregory of Nazianzus † AD 389 Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 40
… If you were deaf and dumb, let the Word sound in your ears, or rather keep there Him Who hath sounded. Do not shut your ears to the Instruction of the Lord, and to His Counsel, like the adder to charms. If you are blind and unenlightened, lighten your eyes that you sleep not in death.
St Augustine of Hippo † AD 430 A Treatise on the Soul and its Origin 2.3
… If you held the identity, then, of course, when you heard or read the words, “Lighten my eyes, that I sleep not in death,”
St Augustine of Hippo † AD 430 The Harmony of the Gospels 3.6
… expression, therefore, will be a parallel to other modes of speech which we employ daily, as when we thus pray, “Lord, look upon me;” or as when, in reference to one who has been delivered by the divine mercy from some danger or trouble, we say that the “Lord looked upon him.” In the Scriptures, also, we find such words as these: “Look upon me and hear me;”
St Augustine of Hippo † AD 430 Sermons on Selected Lessons of the New Testament 62.8
… was rich, for our sakes became poor, that we beggars through His poverty might be enriched.” Let the maimed come, “for they that are whole need not a physician, but they that are in evil case.” Let the halt come who may say to Him, “Set in order my steps in Thy paths.” Let the blind come who may say, “Enlighten mine eyes, that I may never sleep in death.”
St Augustine of Hippo † AD 430 Ten Homilies on the First Epistle of John 10.6
… Who can take from thee that which thou lovest? If no man can take from thee that which thou lovest, secure thou sleepest: or rather secure thou watchest, lest by sleeping thou lose that which thou lovest. For not without reason is it said, “Enlighten mine eyes, lest at any time I sleep in death.”
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 13.4
4. “Look on me, and hear me, O Lord my God” (
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 63.2
… For Christ lighteneth souls, and maketh them to watch: but if His light He taketh away, they slumber. For for this cause to Him there is said in another psalm, “Lighten mine eyes, that I may never slumber in death.”
12:4
St Augustine of Hippo † AD 430 Reply to Faustus the Manichæan 12.13
… Against this evil of commotion the Psalmist prays, "Suffer not my feet to be moved;" and again, "Let not the hands of the wicked remove me;" and, "Those that trouble me will rejoice when I am moved:"
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 13.5
5. “Lest at any time mine enemy say, I have prevailed against him” (
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 140.11
… For longing causeth heat, but the overshadowing of the Lord tempers longing, that we may be able to bridle that whereby we were being hurried away, that we be not so heated as to be drawn to the snare. “They have thought against me; leave me not, lest perchance they be exalted.” Thou hast in another place, “They that oppress me will exult if I be moved.”
John Cassian † AD 435 The Conferences of John Cassian 7.21
… “O My God, let them not rejoice over me; let them not say in their hearts, Aha, Aha, our very wish; neither let them say; we have devoured him;” and: “They gnashed their teeth upon me. Lord, how long wilt Thou look on this?” for: “he lieth in wait secretly as a lion in his den: he lieth in wait to ravish the poor;” and: “He seeketh from God his meat.”
John Cassian † AD 435 The Conferences of John Cassian 13.9
… “Thou shalt wash me, and I shall be whiter than snow?” What is it that is said to us: “Enlighten yourselves with the light of knowledge;” and this which is said of God: “Who teacheth man knowledge;” and: “the Lord enlightens the blind,” or at any rate this, which we say in our prayers with the prophet: “Lighten mine eyes that I sleep not in death,”
12:5
St Ambrose of Milan † AD 397 Concerning Virgins 1.9
44. Take , then, O Virgin, the wings of the Spirit, that you may fly far above all vices, if you wish to attain to Christ: “He dwelleth on high, but beholdeth lowly things;”
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 13.6
… But if any distinction is to be marked here, “I will sing” with the heart, “I will chant” with my works; “to the Lord,” that which He alone seeth, but “to the name of the Lord,” that which is known among men, which is serviceable not for Him, but for us.
12:6
St Ambrose of Milan † AD 397 Exposition of the Christian Faith 2.2
21. Is He then not good, Who hath shown me good things? Is He not good, Who when six hundred thousand of the people of the Jews fled before their pursuers, suddenly opened the tide of the Red Sea, an unbroken mass of waters?—so that the waves flowed round the faithful, and were walls to them, but poured back and overwhelmed the unbelievers.
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 13.6
… lest when he glories that he hath not been moved, he be moved by this very pride. “My heart shall exult in Thy salvation;” in Christ, in the Wisdom of God. “I will sing to the Lord who hath given me good things;” spiritual good things, not belonging to man’s day. “And I will chant to the name of the Lord most high” (
12:1
In praecedenti Psalmo Psalmista posuit adversariorum dolos; hic contra eos petit remedium a Deo. Titulus, in finem Psalmus David, hoc supra expositum est. Dividitur autem Psalmus iste in tres partes. In prima ponitur conquestio; in secunda quaestio, ibi, respice et exaudi me; tertio exauditio, ibi, ego autem in misericordia tua. Conquestio tria continet. Admiratur divinam dissimulationem, confitetur proprium defectum, conqueritur de adversariorum potestate; secundum, ibi, quamdiu; tertium, ibi, usquequo exaltabitur. Qui dissimulat injurias alicujus, hoc ideo facit aut quia non recordatur ejus, aut quia non vult remedium apponere; et ideo dicit, domine, ego gravor ab adversariis, et non apponis remedium? Usquequo oblivisceris me in finem, idest finaliter videtur quod velis me vitare. Isa. 49: dixit Sion, dereliquit me dominus, et dominus oblitus est mei. Habac. 1: quare non respicis super inique agentes, et taces devorante impio justiores se? Usquequo avertis faciem tuam a me. Avertit faciem quando non ponit remedium quis. Ps. 43: quare faciem tuam avertis, oblivisceris inopiae nostrae, et tribulationis nostrae? Hoc secundum historiam David, qui diu est persecutus a Saule. Allegorice dicitur de patribus veteris testamenti, qui continue expectabant Christum, et Deus quasi oblitus eorum, differebat remedium adhibere; et dicunt, usquequo domine et cetera. Usquequo avertis faciem tuam a me, idest praesentiam filii tui a nobis. Vel, ut sit conquestio modernorum justorum de secundi adventus dilatione, usquequo domine oblivisceris me? Erit hoc usque in finem, idest in die judicii, vel usque ad mortem? Et usquequo avertis faciem tuam a me, idest faciem gloriae tuae, ut videam te facie ad faciem. Exod. 33: ostende faciem tuam mihi. Ps. 79: ostende faciem tuam, et salvi erimus. Possunt tamen assignari et multae causae, quare antiqui patres tantum desiderabant adventum Christi in carnem. Prima propter exaltationem humanae naturae, in cujus persona dicitur Thren. 1: vide domine, quoniam facta sum vilis; sed exaltata est per incarnationem. Ps. 72: cum gloria suscepisti me, idest facta sum gloriosa, sicut mulier ignobilis sublimatur si contrahat cum nobili viro. Inde est quod omne peccatum post adventum salvatoris gravius est quam fuerit ante. Sicut si mulier nobilis vel homo aliquam turpitudinem faceret, est magis ignominiosus, quam si faceret unus rusticus. Secunda causa est, ut liberarentur captivi de carcere Inferni sive Limbi: Job 17: in profundissimum Inferni descendent ossa mea; putasne saltem ibi erit requies mea? Quasi dicat, non; sed per Christum liberati sumus ab eo: Zach. 9: tu quoque in sanguine testamenti tui eduxisti vinctum de lacu in quo non erat aqua. Tertio propter depressionem Diaboli: Ps. 88: tu humiliasti sicut vulneratum superbum, idest minorasti potentiam ejus. Quarto, quia per adventum Christi pacificatus est nobis Deus; Ephes. 2: lapis angularis qui facis utraque unum. Quinto propter delectationem quam sperabant habere cum Christo, videndo, audiendo conversando cum ipso: Matth. 13: beati oculi qui vident quae vos videtis et cetera. Moderni vero secundum adventum desiderant. Primo, quia tunc exaltabimur: Sap. 3: judicabunt sancti nationes, et dominabuntur populis. Et iterum ibid. 5: computati sunt inter filios Dei. Secundo, quia liberabimur ab omni poena: Isa. 25: auferet dominus omnem lacrymam ab omni facie, idest causam lacrymandi, vel poenam. Tertio, quia liberabimur ab omni peccato: Isa. 25: opprobrium populi sui auferet dominus de universa terra. Quarto, quia tunc eripiemur a potestate Diaboli: Isa. 11: non nocebunt neque occident in universo sancto meo. Quinto, quia liberabimur a servitute corporis: Psalm. 141: educ de carcere animam meam: Rom. 8: ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis. Sexto, quia videbimus Deum facie ad faciem: 1 Joan. 3: scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est: Hier. 21: omnes cognoscent me a minimo usque ad majorem. Vel potest esse conquestio cujuslibet hominis justi pressi adversitate, vel corruptione peccati et concupiscentiae.
12:2
Hic confitetur proprium defectum: et circa hoc duo facit. Primo ponit anxietatem cordis. Secundo dolorem consequentem; ibi, dolorem in corde meo per diem. Quantum ad primum dicit philosophus in Rhetor.: timor consiliativos facit. Hoc idem habetur Isa. 16: ini consilium, coge consilium. Sic homo aliquando in adversitate et tentatione consiliatur quomodo resistat; et ideo dicit, quamdiu ponam consilium in anima mea, idest quandiu oportet me habere nova consilia ad resistendum inimicis? Sic patres veteris testamenti habuerunt diversa consilia ad figurandum Christum. Quando autem homo in consilio accipit unam viam, et tamen deficit ab ea, tunc sequitur dolor; et ideo dicitur: quamdiu ponam, domine, consilium in corde meo, idest quotidie, dum continue deficio: Hier. 8: dolor meus super dolorem, in me cor meum moerens.
Hic conqueritur de prosperitate inimici, qui exaltabitur, scilicet Saulis super David, et inimici qui ducit in consensum peccati, et carnis, quoniam habent concupiscentias suas: Habac. 1: propter hoc non pervenit usque in finem judicium, quia praevalet impius adversus justum.
12:4
Secunda pars hujus Psalmi ponitur oratio sive petitio. Et primo ponitur petitio respondens divinae dissimulationi. Secundo proprio defectui, ibi, illumina oculos meos et cetera. Tertio prosperitati inimicorum, ibi, ne quando dicat et cetera. Primo dicit de divina dissimulatione oblivione et aversione; quasi dicat, respice, idest converte qui avertis tunc oblitus. Nunc exaudi me; Isa. 64: respice, populus tuus omnes nos. Secundo ponitur petitio correspondens proprio defectui: unum ex multis consiliis, et aliud ex doloribus. Et ideo, quia non habeo consilia ex me, illumina oculos meos, ne unquam obdormiam in morte, idest doce me. Item Luc. 1: illuminare his qui in tenebris et cetera. Hoc competit ad litteram David fugienti a facie Saulis, quem oportebat saepius cavere, ne aliquando in manus ipsius incideret et occideretur. Similiter et quamdiu homo solicitus est ut peccato resistat, non cadit in mortem; sed quando dormit, occiditur. Sic 2 Reg.: quando Isboseth dormiebat, et ancilla purgabat triticum, occisus est: Eph. 5: exurge qui dormis.
12:5
Petitio contra adversarium, ne quando dicat inimicus. Et ponit duo. Primo petitionem. Secundo ejus rationem, ibi, qui tribulant me. Illumina, ne quando dicat inimicus, exultando: praevalui adversus eum. Et Diabolus exultat quando tentat et trahit in peccatum. Similiter, exurge domine, non praevaleat homo: et hujusmodi est ut ratione gaudeat, quia exultabunt si motus fuero, si dimisero statum justitiae, et labar in peccatum: Eccl. 18: post concupiscentias animae tuae non eas, et a voluntate tua avertere. Si praestes animae tuae concupiscentias ejus, faciet te venire in gaudium inimicorum tuorum: Dan. 9: propter temetipsum, Deus, inclina aurem tuam et audi, aperi oculos tuos et vide desolationem nostram, et civitatem super quam invocatum est nomen tuum.
12:6
Hic signatur exauditio suae orationis: et circa hoc tria facit. Primo ponit spem exauditionis. Secundo gaudium de exauditione facta, ibi, et exultavit cor meum. Tertio gratias agit, ibi, cantabo. Dicit ergo, in misericordia tua speravi, non in mundo: Thren. 3: misericordiae domini multae quia non sumus consumpti: non in potestate mea, quia nulla est contra Diabolum: Job 41: non est potestas super terram quae possit ei comparari. Et ponit hic tria per quae homo juvatur contra Diabolum: scilicet per laetitiam spiritualem, per orationem devotam, et per bonam operationem. Propter primum dicit, exultavit cor meum in salutari tuo, non in temporalibus vel vanitatibus, sicut faciunt peccatores, de quibus Job 21: gaudent ad sonitum organi, et ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad Inferna descendunt. Oseae 9: noli laetari Israel, noli exultari, sicut populi, sed in salutari tuo, idest in Christo, qui ad hoc venit ut salvet nos: Matth. 1: ipse enim salvum faciet et cetera. Et haec laetitia armat hominem contra Diabolum: Prov. 17: animus gaudens aetatem floridam facit; spiritus tristis exsiccat ossa. Secundum est oratio sive laus Dei: unde addit, cantabo domino, idest laudabo eum: Ps. 21: qui timetis dominum, laudate eum. Laus enim Dei multum valet ad expugnandum Diabolum: Matth. 17: hoc genus Daemoniorum non ejicitur nisi per orationem et jejunium: Habac. 3: ego autem in domino gaudebo, et exultabo in Deo Jesu meo. Et hoc pro beneficiis concessis: et ideo sequitur. Qui bona tribuit mihi, idest qui bona tribuit. Jacob. 1: omne datum optimum et cetera. Et dicit, bona, quia sunt quaedam bona temporalia quae dominus tribuit: Matth. 15: tradidit illis bona sua, et uni dedit quinque talenta et cetera. Item, bona spiritualia, quae sunt bona gratiae et virtutes: 1 Cor. 12: divisiones gratiarum sunt et cetera. Haec omnia operatur unus atque idem spiritus, dividens singulis prout vult Job 2: si bona suscepimus de manu domini et cetera. Item bona gloriae: Psal. 26: credo videre bona domini in terra viventium. Haec omnia bona tribuit dominus; et ideo merito laudandus est: Eccl. ult. danti mihi sapientiam, dabo gloriam. Tertium est bonum opus, de quo subjungitur, psallam, idest operabor. Psallere est manu tangere Psalterium. Hieronymus: semper aliquid boni facito, ut te Diabolus inveniat occupatum; Matth. 12: cum immundus spiritus exierit ab homine etc. usque ingressi habitant ibi et cetera. Fiunt et cetera. Nomen domini, idest ad laudem nominis domini altissimi: Luc. 1: gloria in altissimis Deo: Matth. 5: sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant et cetera.
12:2
v. 2 quamdiu ponam consilia in anima mea, quamdiu debebo frustra quaerere rationes et subsidia, quamdiu deliberationes instituere ad me e periculis eripiendum ? dolorem in corde meo per diem, dum 5011. maeror continuo animum excruciat ; LXX A el א corr ἡμέρας xoi νυχτός, Sym χαθ᾿ ἡμέραν. Alia causa querelae est usquequo exaltabitur inimicus meus super me? affligi pios, 11118 insultare impios in prosperitate et abundantia bonorum positos, acerbissima est veterum querela. Talis enim conditio quam maxime absona videri debuit illis qui promissiones in lege datas ob oculos habebant (cf. Lev. 26. Deut. 28) vel qui recolebant multiplices illas in Proverbiis sententias de felicitate piorum et de malorum miseria. Sed quia tales 8 dodo sunt a Domino, eo maiore fidu- . Οἷδ pii semper ad eum recurrere poterunt ; unde v. . respice, eousque videbatur oculos et faciem avertisse
12:4
v. 2, e£ exaudi me ; en oculi, mei iam ealiginem obduxerunt prae moerore ; illumina oculos meos, spe, gaudio splendent oculi, fac eos splendere, revoca me ad novam quasi vitam, ne (unguam) obdormiam in morte, oculis ex moerore, fatiga- A . tione caligantibus obrepere solet somnus ; sibi iam talem conqueritur offundi caliginem, ut periculum sit, ne mortis somnus sibi obre- ,- pat. Verum favorem, lumen scil. et gaudium sibi expetit ἃ Domino, ne dicat inimicus meus : praevalui adversus eum, ne me 0 glorietur et se vicisse gaudeat et victo insultet (Ag. 1 ; nam hostes mei, qui tribulant me exsultabunt, si motus fuero, si praecepsin vitae discrimen ruero; vel iam nune iubilant, quia nuto, in periculo posi- .tussum. . | . Verum prolata querela statim. contugit ad orationem v. 4 et Deo simul cum precatione proposuit validas causas auxilii praestandi, n novam 86 laetam concipit spem exauditionis
12:6
v. 6 ego autem in miserijam ad exsultationem seipsum provocat : ezsultabit (hebr 9 .צ. exsultet) cor meum in salutari, ob salutem et opem quam mihi praestabis; cantabo Domino qui bona tribuit mihi, laudes et hymnos — gratiarum actionis persolvam. Quae sequuntur et psallam, non sunt in — hebr, nec apud alios graecos interpretes neque apud Eusebium et puto e 9, 3-huc fuisse translata (Ag.). "Qum Ps. 6 hunc psalmum efficere: carmen choricum proposuerunt ^ J. Hontheim et eum allegantes J. K. Zenner (Chorgesánge im Buche der Psalmen, 1896, p. 37 sq.) et Wiesmann ; atque unum ex duobus - psalmis carmen efformari posse sine ulla ipsius textus mutatione indicatum est supra (p. 35); ceterum advertunt Zenner 66 Wies. utrumque psalmum in se consideratum etiam praebere sensum completum. (v. 1-3). At Deus iustus et spes afflictorum in facinorosos animadvertet. Utinam populi sortem vertat in salutem ad exsultationem Israel (v.4-1). Idem psalmus paucis mutatis habetur n. 52 (vide infra). Hoc loco post v. 3 (Sepulerum patens—usquead v. 4) habetur in B et vulg longior glossa constans versibus ex epistola ad Romanos 3, 13- 18 hue translatis. Ibi scil. apostolus volens ostendere omnes esse peccatores primum recitat ex nostro psalmo aliqua verba, dein adiungit alias sententias collectas ex Psalmis (5,11 ; 139,4 ; 9,28) et Isaia (59,7; 59,8) et Ps. 35,2 non est timor Dei ante 0 eorum. De qua MO Deum negare solum potest homo vere QURE ac fatuus. vel insigniter scelestus. Hoc iam indicat psalmista, dum ex magna colluvie unum facit loquentem et eum designat : dixit, dicit, insipiens בבל qua voce et stultitia et scelus enorme exprimitur, in corde suo, apud se cogitat, non est Deus; quid vero ex ignoratione Dei consequatur, statim subditur: insignis depravatio: corrumpunt et abominandam faciunt actionem (hebr), totum eorum agere est abominatio. Ex plurali in hoc membro iam sequitur sensus etiam collectivus insipientis, cuius indo- .]em bene exhibet ISaias 32 ,6. Quam late serpat impietas et 61 coniuncta pravitas morum, graviter declaratur: non est qui faciat bonum; additur in LXX et vulg non est usque ad unum, cf. v. 3. Ipse Deus lustrans terram ex coelesti throno quasi sedulo inquirit, sitne infelligens, quaerens Deum, pius cultor Dei inter homines. Et quid docetur hac divina inspectione ? v. 3 totum recessit, omnes recesserunt (Hier); simul inutiles facti sunt, una depravati sunt, non est qui faciat bonum, neunus quidem. Sequitur in vulg longior illa glossa ex. Rom. 3,13-18. vitate non necessario provocari debeat iusta Dei uino — qui devorant E plebem | meam sicut escam panis, proceres reprehenduntur; plebem Ow | : miseram vexare nihili pendunt, neque ea iniuria magis commoventur, quam si frustum panis sumerent. In ea perversitate consistunt, quia - Dei immemores sunt : Dominum non invocaverunt. In hebr v. 5 solum legitur, quod vertit Hier : ibi timebunt formidinem, quoniam Deus in generatione iusta est : ubi non erat timor, legitur in hebr 52,6; si membrum hoc loco inseritur cum LXX, vulg. targum, sensus videtur: esse, eos timorem concipere vanum, ubi nulla vera formidinis causa reperitur; neque tamen timere quod revera timendum est, quoniam Dominus in generatione iusta est, Deus est potens protector piorum, eorum vindex; quare qui devorant plebem, hune timeant. Si v. 5 pos- | set ad pios referri, nexus evaderet facilior : timent, ubi vera causa timoris non est, quoniam Deus in generatione iusta est. Nam Dominus -: est spes inopis; illi autem hoc ipsum inopis consilium tamquam rem vanam et inutilem cogitationem illuserunt ac despexerunt ( Ag. Gen. + Ita forte intelligi potest quod habetur apud LXX, vulg consilium inopis confudistis, quoniam Dominus spes eius est; sicut Theodoretus quoque verba concipit : vos, impii, irrisistis spem firmam, quam ille in me collocavit. mA "Textus hebr תבישד concipi potest per.modum concessionis : etsi consilium inopisinane reddatis, Deus tamen spes est inopis; seu supple : nihil proficietis, quia Iahve spes eius est. In Ps. 52,6 legitar LXX | χατησχύνθησαν confusi sunt; si hanc formam cum. recentioribus huc me Ad Dominum eiusque sanctuarium accedere is solum potest, qui probus est et iustus, verax, sincerus, sine iniuria in proximum, vitium detestatur, UN pietatem, ו iuramenti servat, usuram non exercet, nec pecunia corrumpitur. Similiter vir probus describitur Is. 33,15. Tális semper erit securus et felix: Bene v. 1 ita declarat Theod. : quis dignus est tuo templo assidere etin tua civitate vitam degere ? Hier : quis peregrinabitur in tentorio tuo? quis poterit accola esse vel hospes (cf. 312) ibi ubi Iahve habitat, tentorium, templum habet ; aut quis habitabit (hebr Hier) i.e. cui licet habitare in monte sancto, civem esse sanctae civitatis, in qua mons Deo sacer et sanctuarium consistit ? Haec certe quam maxime spectant sacerdotes etlevitas, At cum in sequentibus nihil proferatur quod hisce hl sit peculiare prae aliis et proprium, sensus est generalis : quis potest esse accola, civis theocratiae, vel hospitare apud Iahve ? Recensetur iam codex morum, v. 2 qui ingreditur 1. e. in vitae suae cadit reprehensio, e£ operatur iustitiam, ubique rectum et ius sequitur, fraudes mente volvit; ab omni cogitato quoque mendacio abhorret, non egit dolum, hebr non calumniatur in lingua sua; רבל Hier, qui non est facilis in lingua sua; nec fecit proximo suo malum, nec facit, committit iniuriam, et opprobrium seu ignominiam non profert contra * proximum ; non accepit, non audit ; nec imponit neque imponi patitur (Gen.) et Theod. : si qui in calamitatem. quandam inciderint, irri^» dere et insultare non decet, verum potius moestitiae participem esse, — seeundum apostolum lugere cum lugentibus. - Oportet quoque aequa lance affectus ex iustitiae ac rectitudinis nórma dirigere; ad nihilum deductus est in conspectu eius malignus, ., Hier, despicitur oculis eius improbus, homo profligatus; at fimentes «Dominum, pios cultores Dei, glorificat, honorat; quod proximo suo (item syr) 1ürat, fideliter servat, non decipit, LXX χαὶ οὐχ ἀθετῶν non . faciens irritum, In hebr cui textuicongruit Aq Theod τοῦ χαχῶσαι et -versio Hier, ut se afflgat (targum), non est sermo de iuramento -promissorio alteri facto, sed de iuramento quod tandem ipsiiuranti damnosum evadit; vir probus etiam cum suo damno, cum iactura pecuniae, " -stat iuramento, hebr non mutat; praestat quod promisit, non substituit = 0110111016. Lege prohibitum erat usuram capere a contribule, ab Israelita (Ex. 22,25, Lev. 25,36. Deut. 23,20); sed ab alienigena licuit usuram exigere (Deut. 23,20; 15,6). Vir probus ab avaritia alienus esse debet; is itaque v. 5 pecuniam suam non dat ad usuram; neque ut iudex largitionibus se corrumpere sinit: munera super innocentem, - adversus innoxium (Hier) non accepit ; ut scil. innocentem reum declaret, nullis muneribus inducitur; cf. Ex. 23,8 nec accipies munera quae etiam excaecant prudentes et subvertunt verba iustorum ; vide Deut. — 46,19. Prov. 17,23. Ecchi. 20,31. Is. 23,15 qui excutit manus suas ab |. omni munere. Reprehenditur talis corruptio Is. 1,23; 5,23 iustificatis impium pro muneribus. Sed qui probum se in omnibus praestat, qui peritatis erit firmus iugiter ex norma de retributione in lege proposita ; vide quae notavi ad 12,5 et in Prolegomenis ad Proverbia. Psalmum hunc 14 et 23 simul iungendos esse primus proposuit Peters in Zeitschrift 1. kath. Theol. 1899, p. 364. Carmen choricum ex utroque describit Wies.:l1 a 23, 1-3; I b 23, 4-6; 11 23, 7-10; ΠΙ a 14, 1-3; III b 14, 4-5. Indicium quoque pro Ps. 23 habetur ex sela post v. 6 et 10. Psalmum hunc 14 aliqui veluti decalogum quendam considerant, decem praeceptis scil. delineari eum, de quo quaeratur in v. 1 ; alii malunt statuere novem (i.e. 353) praecepta; cf. Zeitschrift 1. alttest. W. XXIV p. 135. Ps. 15. % Pu. 4. Tituli inscriptio ipsi David. : : Deum suum bonum profitetur David ; in piis sibi complacet ; cum idololatris autem nihil commune vult habere (v. 1-4). Deum praedicat suum bonum, a quo praeclaram sortemi nactus est; quare se cernit - vehementerimpulsum Deum, protectorem suum, ut laudibus prosequa- .. tur (v. 5-8). Inde gaudio perfunditur et ad laetam assurgit spem, fore utin beata immortalitate in aeternum coram Deo bonis fruatur (v. 9-11). 7 Primus stichus separatim ponitur, est quasi summa quaedam totius psalmi conserva me, et qualem sibi petat conservationem, praeclare elucet ex ultima parte (v. 9-11); quia speravi in te, quali spe in Deum feratur, explicat praesertim v. 2.5.6. Eiusmodi stichi singulares in | cantu liturgico per modum precationis saepius repetebantur (cf. quae ad Ps. 135 adnotantur). T | eo Profitetur Deum plene sibi sufficientem, cui nos nihil conferre possumus et qui utpote Deus noster, simul est unicum et summum bonum nostrum ; bene effertur natura Dei maxime excellens, ex eo, - quoniam bonorum meorum non eges; nihil extra se indiget, id de nulla ereatura dici potest, cadit.in unum Deum. Ita ex LXX sensus habetur. praeclarus. Hebr vertit Aq ἀγαθωσύνη woo 00 μὴ ἐπὶ σέ, Hier | vertit ut Sym : bene mihi non est sine te; recentiores varie concipiunt ; bonum meum non est extra te, vel non est ultra te 1. e. non habeo maius bonum quam te; ergo tu es bonum meum (cf. Baethgen, Wies). Quae sequuntur satis obscura sunt; v. 3 ita ex hebr facile concipi potest : et sanctis (dico) qui in terra sunt ; hi sunt.nobiles, in quibus omne meum beneplacitum est: vel ex LXX et sanctis (dico) : mirificavit (Deus) omnes suas voluntates in eis ; fortasse : magnis beneficiis eos: cumulavit; miro favore eos prosequitur. apu Uti in v. 4 ab initio textus hebr et LXX traditus est, nequit sanus - sensus erui; ex altera v. 4 parte utique liquet, sermonem 6886 de idololatris. Et עצבותם potest esse dolores eorum, vel idola eorum ; prius LXX, et versio quinta : τὰ εἴδωλα αὐτῶν ἄλλοι ἐξελέξαντο. Cum aliqua textus hebr emendatione potest erui sententia : multiplicant dolores suos qui (pro Deo) alium assumunt. À commercio hoc idololatrico longissime recedit psalmista : non libabo libamina eorum de sanguine neque adsumam nomina eorum 1n labus meis; ita Hier bene vertit hebr — > et eodem modo intellige LXX et vulg. Nomina deorum ne pronuntiare quidem vult (cf. Os. 2,16.17 ; pro Baal pronuntiabatur boschet, αἰσχύνη, etiam in nominibus propriis). Qualis idololatria reprehenda- 10550118: 57,5; 05,1. Ier 2,27; 32,33 ; 44,11. Ez. 20,1. De cultoribus idolorum dictum est: in partibus torrentis pars tua (Is. 57, 6) ; at psalmista in uno Deo totam collocat felicitatem ac possessionem suam
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · original Douay-Rheims (Douay 1609-10), transcription by EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Public domain.