How the pacifique hostes must be offered of beeues, 6. shepe, 7. lambes, 12. and goates.
1And if his oblation be a sacrifice of peace offerings, and he will offer of the herd, whether male or female: he shall offer them without blemish before the Lord.Che se l'obblazione sarà un'ostia pacifica, ed ei vorrà offerire de' buoi, presenterà dinanzi al Signore un maschio, o una femmina senza macchia:AND if his oblation be an hoste of pacifiques, and he wil offer of beues, male or female, without spot shal he offer them before our Lord.Quod si hostia pacificorum fuerit ejus oblatio, et de bobus voluerit offerre, marem sive feminam, immaculata offeret coram Domino. 2And he shall lay his hand upon the head of his victim, which shall be slain in the entry of the tabernacle of the testimony: and the sons of Aaron the priests shall pour the blood round about upon the altar.E porrà la mano sul capo della sua vittima, la quale sarà immolata all'ingresso del tabernacolo del testimonio, e i sacerdoti figliuoli d'Aronne spargeranno il sangue intorno all'altare:And he shal lay his hand vpon the head of his victime, which shal be immolated in the entrie of the tabernacle of testimonie, and the sonnes of Aaron the priest shal poure the bloud in the circuite of the altar.Ponetque manum super caput victimæ suæ, quæ immolabitur in introitu tabernaculi testimonii, fundentque filii Aaron sacerdotes sanguinem per altaris circuitum. 3And they shall offer of the sacrifice of peace offerings, for an oblation to the Lord: the fat that covereth the entrails, and all the fat that is within,E dell'ostia pacifica offeriranno al Signore il grasso che cuopre le viscere, e tutta la pinguedine interiore:And they shal offer of the host of pacifiques, for an oblation to our Lord, the fatt that couereth the entralles, and whatsoeuer fatt is within:Et offerent de hostia pacificorum in oblationem Domino, adipem qui operit vitalia, et quidquid pinguedinis est intrinsecus: 4The two kidneys with the fat wherewith the flanks are covered, and the caul of the liver with the two little kidneys.I due reni col grasso, onde sono coperti i lombi, e co' reni la rete del fegato:the two kidneys with the fatt wherwith the guttes are couered, and the caule of the liuer with the two little kydneys.duos renes cum adipe quo teguntur ilia, et reticulum jecoris cum renunculis. 5And they shall burn them upon the altar, for a holocaust, putting fire under the wood: for an oblation of most sweet savour to the Lord.E queste cose le bruceranno in olocausto sopra l'altare, dato fuoco alle legna: obblazioni di soavissimo odore al Signore.And they shal burne them vpon the altar, for an holocaust, putting fire vnder the wood: for an oblation of most swete sauour to our Lord.Adolebuntque ea super altare in holocaustum, lignis igne supposito, in oblationem suavissimi odoris Domino.
6But if his oblation and the sacrifice of peace offering be of the flock, whether he offer male or female, they shall be without blemish.Che se l'obblazione, e l'ostia pacifica sarà di pecore, queste o sien maschi, o sien femmine, saranno senza macchia.But if his oblation, and the hoste of pacifiques be of flocks, whether he offer male, or female, they shal be without spot.Si vero de ovibus fuerit ejus oblatio et pacificorum hostia, sive masculum obtulerit, sive feminam, immaculata erunt. 7If he offer a lamb before the Lord:Se offerirà davanti al Signore un agnello.If he offer a lambe before our Lord,Si agnum obtulerit coram Domino, 8He shall put his hand upon the head of the victim. And it shall be slain in the entry of the tabernacle of the testimony: and the sons of Aaron shall pour the blood thereof round about upon the altar.Porrà la sua mano sul capo della sua vittima, la quale sarà immolata nel vestibolo del tabernacolo del testimonio: e i figliuoli d'Aronne ne spargeranno il sangue intorno all'altare.he shal put his hand vpon the head of his victime; which shal be immolated in the entrie of the tabernacle of testimonie: and the sonnes of Aaron shal powre the bloud therof in the circuite of the altar.ponet manum suam super caput victimæ suæ: quæ immolabitur in vestibulo tabernaculi testimonii: fundentque filii Aaron sanguinem ejus per circuitum altaris. 9And they shall offer of the victim of peace offerings, a sacrifice to the Lord: the fat and the whole rump,E dell'ostia pacifica offeriranno al Signore in sacrifizio il grasso e tutta la coda,And they shal offer of the hoste of pacifiques, a sacrifice to our Lord: the fatt and the whole rumpe,Et offerent de pacificorum hostia sacrificium Domino: adipem et caudam totam 10With the kidneys, and the fat that covereth the belly and all the vitals and both the little kidneys, with the fat that is about the flanks, and the caul of the liver with the little kidneys.E insieme i reni, e la pinguedine, che copre il ventre, e tutte le viscere coll'uno, e coll'altro rene, e col grasso, che è intorno a' lombi, e la rete del fegato co' reni:with the kidneys, and the fatt that couereth the bellie and al the vital partes, and both little kydneys, with the fatt that is about the guttes, and the caule of the liuer with the two little kidneys.cum renibus, et pinguedinem quæ operit ventrem atque universa vitalia, et utrumque renunculum cum adipe qui est juxta ilia, reticulumque jecoris cum renunculis.
11And the priest shall burn them upon the altar, for the food of the fire, and of the oblation of the Lord.E il sacerdote gli farà bruciare sopra l'altare in alimento del fuoco, e obblazione al Signore.And the priest shal burne them vpon the altar, to the foode of the fire, and of the oblation of our Lord.Et adolebit ea sacerdos super altare in pabulum ignis et oblationis Domini. 12If his offering be a goat, and he offer it to the Lord:Se l'obblazione è d'una capra, cui egli offerisca al Signore;If his oblation be a goate, and he offer it to our Lord,Si capra fuerit ejus oblatio, et obtulerit eam Domino, 13He shall put his hand upon the head thereof: and shall immolate it in the entry of the tabernacle of the testimony. And the sons of Aaron shall pour the blood thereof round about upon the altar.Porrà sul capo di essa la sua mano; e la immolerà all'ingresso del tabernacolo del testimonio. E i figliuoli d'Aronne ne spargeranno il sangue intorno all'altare.he shal put his hand vpon the head therof: and shal immolate it in the entrie of the tabernacle of testimonie. And the sonnes of Aaron shal poure the bloude therof in the circuite of the altar.ponet manum suam super caput ejus: immolabitque eam in introitu tabernaculi testimonii, et fundent filii Aaron sanguinem ejus per altaris circuitum. 14And they shall take of it for the food of the Lord’s fire, the fat that covereth the belly, and that covereth all the vital parts:E d'essa prenderanno in alimento del fuoco del Signore il grasso, che cuopre il ventre, ed è disteso sopra tutte le viscere:And they shal take of it to the foode of our Lords fire, the fatt that couereth the bellie, and that couereth al the vital partes:Tollentque ex ea in pastum ignis dominici, adipem qui operit ventrem, et qui tegit universa vitalia: 15The two little kidneys with the caul that is upon them which is by the flanks, and the fat of the liver with the little kidneys.I due reni colla rete, che sta sopra di essi presso i fianchi, e il grasso del fegato co' reni:the two little kydneys with the caule, that is vpon them about the guttes, and the tallowe of the liuer with the little kidneys:duos renunculos cum reticulo, quod est super eos juxta ilia, et arvinam jecoris cum renunculis: 16And the priest shall burn them upon the altar, for the food of the fire, and of a most sweet savour. All the fat shall be the Lord’s.E queste cose brucerà il sacerdote sopra l'altare in alimento del fuoco, e in odor soavissimo. Tutto il grasso sarà del Signore.and the priest shal burne them vpon the altar, to the food of the fire, and of a most sweete sauour. Al the fatt shal be our Lordesadolebitque ea super altare sacerdos in alimoniam ignis, et suavissimi odoris. Omnis adeps, Domini erit
17By a perpetual law for your generations, and in all your habitations: neither blood nor fat shall you eat at all.Per legge perpetua in tutte le generazioni, e in tutti i paesi vostri: voi non mangerete giammai né sangue; né grasso.by a perpetual right in your generations, and in al your habitations: you shal eate no bloude nor fat at al.jure perpetuo in generationibus, et cunctis habitaculis vestris: nec sanguinem nec adipem omnino comedetis.
3:1
Year of the World 2514.
Challoner
Peace-offerings. Peace, in the Scripture language, signifies happiness, welfare, or prosperity; in a word, all kind of blessings. Such sacrifices, therefore, as were offered either on occasion of blessings received, or to obtain new favours, were called pacific or peace-offerings. In these some part of the victim was consumed with fire on the altar of God: other parts were eaten by the priests, and the persons for whom the sacrifice was offered. (Challoner)
Du Hamel
Female beasts might here be sacrificed, but not birds. The victims were either offered to praise God for past favours, or to comply with some vow, or were perfectly free, Leviticus 7:12. Three sorts of victims, the ox, the sheep, and the goat, denoted all those who served God in innocence, or in the state of penance. (Du Hamel)
Of these sacrifices "of the perfect," none of the unclean could taste, Leviticus 7:20. When only flour or bread was given, the donor received no part again.
3:2
Which shall. Hebrew, "which he gives, he shall slay it....the priests shall pour," etc. Yet some assert, that laymen were not allowed to approach the altar.
3:3
Catullus
Fat. All the fat was carefully presented to the Lord. The Persians offered this alone. Omentum in flamma a pingue liquefaciens. (Catullus, Epig. de Magis.)
3:4
Calmet
Flanks. St. Jerome sometimes translates the Hebrew loins, as the Septuagint and Symmachus do; (Psalm 37:7) and this Bochart believes is the most proper signification. (Calmet)
Two is not specified in the Latin, nor little in the Hebrew.
3:5
Calmet
For a. Some translate, "upon the," others "after the burnt-sacrifice;" as if that were always to be offered first, every day. (Calmet)
Haydock
But is seems that the peace-offering was an imitation of the holocaust, with respect to the fat, caul, and kidneys, which were to be entirely consumed. (Haydock)
3:8
Calmet
It. Hebrew and Septuagint, "he shall slay," ver. 2, 13. (Calmet)
3:9
Menochius
Whole rump. Septuagint, "the loin without blemish." The tail of the Arabian sheep is extremely large and fat, weighing eight or ten pounds; so that it is necessary to support it on a vehicle. (Busbecque, ep. 3.) The tail was not sacrificed in any other species. (Menochius)
3:10
Haydock
With, etc. Hebrew, "and the two kidneys with their fat by the flanks, and the great lobe of the liver, above the kidneys, shall they take." (Haydock)
Du Hamel
All our affections must be consecrated to God, and our passions kept under. (Du Hamel)
3:11
Food, destined for the honour of God, and to be consumed by fire. In other places, God calls these sacrifices his food, and the altar his table. (Chap. 21:21.; Malachias 1:7, 12.)
3:17
Challoner
Fat. It is meant of the fat, which by the prescription of the law was to be offered on God's altar: not of the fat of meat, such as we commonly eat. (Challoner)
Calmet
This distinction is sufficiently insinuated; (chap. 7:25,) whence it also appears that the fat, here forbidden, is only that, which, in all sacrifices, appertains to the Lord, ver. 9, 10. The fat which was intermingled with the flesh might be eaten, and even the rest if the animal was not sacrificed. God repeatedly forbids the use of blood, Leviticus 17:13. Yet the Jews abstain from the fat also of all oxen, sheep, and goats; (Josephus, [Antiquities?] 3:10,) and some, adhering to the words of this text, forbid the use of fat indiscriminately. (Calmet)
Cornelius a Lapide condemns it, if the animal might be offered in sacrifice, though it were slain at home.
3:1
Peace offerings.... Peace, in the scripture language, signifies happiness, welfare or prosperity; in a word, all kind of blessings.—Such sacrifices, therefore, as were offered either on occasion of blessings received, or to obtain new favours, were called pacific or peace offerings. In these, some part of the victim was consumed with fire on the altar of God; other parts were eaten by the priests and by the persons for whom the sacrifice was offered.
3:17
Fat.... It is meant of the fat, which by the prescription of the law was to be offered on God’s altar; not of the fat of meat, such as we commonly eat.
3:1
In holocaust onlie the male was offered, chap. 1. in other sacrifices both sexes were acceptable.
3:5
These partes and the fatt: were burned as an Holocaust, the rest of the oblation being pacifique.
3:1
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on Second Corinthians 5
… for this depriveth of all pardon. But if thou pray for them, even if thou say nothing in thine own sins’ behalf, thou hast achieved all . Consider how many sacrifices there are in the law; a sacrifice of praise, a sacrifice of acknowledgment, a sacrifice of peace
3:4
san Gregorio Nazianzeno † 389 d.C. Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 40
… Do not be surprised at my giving a more abundant honour to our uncomely parts, mortifying them and making them chaste by my speech, and standing up against the flesh. Let us give to God all our members which are upon the earth; let us consecrate them all; not the lobe of the liver
3:17
Tertulliano † 220 d.C. On Fasting 6
… Through them, to wit, had “the heart of the People been made thick, lest they should see with the eyes, and hear with the ears, and understand with a heart” obstructed by the “fats” of which He had expressly forbidden the eating,
3:1
1. QUOD SI HOSTIA PACIFICORUM FUERIT EJUS OBLATIO. — «Hostia pacificorum,» subaudi animalium, hoc est eorum quae offeruntur pro pace, id est salute, incolumitate et prosperitate (hoc enim est Hebraeis pax), sive jam obtenta, sive obtinenda: erat enim duplex hostia pacifica, una quae offerebatur in gratiarum actionem pro prosperitate obtenta; altera quae offerebatur ad prosperitatem, vel beneficium alicui impetrandum, vel homini, vel familiae, vel Reipublicae. Septuaginta vertunt, θυσία σωτηρίου, id est hostia salutaris, id est salutis, hoc est hostia oblata pro salute; Chaldaeus vertit, hostia sanctificationum. Hebraice haec hostia vocatur זבח שלמים Zebach schelamim, quod primo verti potest, hostia pacificorum, id est pacifica, ob causam jam dictam, et quia haec hostia pacem quasi faciebat inter Deum, sacerdotem et offerentes, eo quod in ea suae victimae pars cuique tribuebatur. Secundo, verti potest, victima tranquillorum, id est, victima oblata pro quiete et tranquillitate. Tertio, verti potest, victima retributionum, id est victima gratiarum actionis, ut vertit Josephus. Quarto, verti potest, victima perfectorum, id est, victima oblata pro integritate et perfectione, vel hominis, vel domus et familiae. Hebraeum enim שלם schalam significat primo, pacificare; secundo, esse quietum et tranquillum; tertio, retribuere; quarto, finire, complere et perficere.
Nota: Haec hostia pacifica non ex praecepto, sed ex voto, vel sponte offerebatur; unde ad libitum offerentis poterat esse masculus, vel femina. Si quis tamen vovisset pecus e grege suo melius, ideoque masculum, id offerre debebat, juxta illud Malach. I, 14: «Maledictus dolosus, qui habet in grege suo masculum, et votum faciens immolat debile Domino.»
Nota secundo: Hostia pacifica dividebatur in tres partes: prima, puta adeps et sanguis, Deo adolebatur; secunda, puta pectus et armus dexter, cedebat sacerdoti sacrificanti; tertia, puta reliqua caro, cedebat laicis eam offerentibus, de quo cap. VII. In holocausto vero tota victima cedebat Deo; in hostia pro peccato pars cedebat Deo, pars sacerdoti, nihil vero offerenti, ut patet cap. VII, vers. 6.
Hinc nota tertio: Hostia pacifica, uti et pro peccato, debebat esse bos, ovis aut capra, non autem aves, puta turtur aut columba, quia hae minores sunt, quam ut in tres portiones commode dividi possint. Aves tamen offerebantur in holocaustum, quia hoc totum Deo cremabatur.
Tropologice Radulphus et Isychius: In holocausto, inquiunt, perfectorum vita, in hostiis pacificis mediocrium conversatio designatur, qui licet summa bona non expleant, mala tamen summa devitant. Hi quaedam distribuunt altari, nonnulla sacerdotibus, reliqua ad corporis usum concedunt, ait Theodoretus, Quaest. I. «Bovem ergo immolat, ait Radulphus, quisquis in saeculari vita mundi actibus deditus, de ipsis laboribus suis Deo ministrat. Ovem offert, qui laborare non sufficiens, et infirmitate ac aestate, seu paupertate a misericordiae actibus revocatus, per solam innocentiam Deo placet. Capram immolat, quisquis veterem conversationem melioris propositi castigatione immutat. Avium nulla hic fit mentio, quia contemplationis virtus perfectioribus tribui solet.» Secundo, Rupertus hic, cap. XXVII, per hostiam pro peccato accipit fidem; per hostiam pacificam, spem; per holocaustum, charitatem, quae major est omnium, sed hoc non tam tropologicum, quam accommodatitium est.
Hostia ergo pacifica est continentia et misericordia. «Vere continens est, qui perturbatione superior est, et nullum voluptatis irritamentum admittit; sed animo est sobrio, et nusquam cedente voluptati,» ait S. Basilius, et ex eo Maximus, serm. De Continentia. Anacharsis statuis suis inscribi jussit: «Linguae, ventri et pudendis temperandum;» quo maximorum malorum causa sit lingua effrenis, luxu nil turpius, libido ex homine pecudem reddit, inquit Laertius, lib. I, cap. IX. Socrates rogatus quo pacto quis dives evaderet? «Si, inquit, continens et cupiditatum fuerit exsors.» Archidamus, cum ei quispiam promisisset suavissimum vinum: «Quorsum, ait, opus est? nam quo melius est, eo plus absumetur; et ad ea quae fortes decent viros, reddet inutiliores.» Testis est Plutarchus in Lacon. Alcamenes dives, cum parcius viveret, mirantibus aliis dixit: «Decet eum qui multa possidet, pro ratione, non pro libidine vivere;» significans perniciosas esse opes, nisi adsit animus eis superior. Plutarchus ibidem. Alexander Magnus invitatus ut Darii filias pulcherrimas captas viseret, noluit ire, dicens: «Non committam ut qui viros vici, a mulieribus vincar.» Idem in Jovis ara mulieris effigiem pulcherrimam spectans, cum Hephaestion diceret aequum esse ut ipse amatam caperet: «An non, inquit, hoc indignissimum esset, ut qui in aliorum incontinentiam animadvertere volumus, ipsi incontinentiae servire ab exteris deprehendamur?» Refert Maximus, serm. 3. Menedemus, adolescente quodam dicente, magnum esse si quae quis concupiscat, assequatur: «Multo, inquit, majus est, nihil eorum quae non decent, concupiscere.» Audi Christianos, S. Ephrem in Vita S. Abrahae: «Continentia, ait, est vitae spiritualis fundamentum.» Abbas Isaac in Vitis Patrum ita studuerat continentiae, ut diceret quadraginta annos esse, ex quo sentiret idem motum in mente sua, nunquam tamen concupiscentiae aut irae consentiret. Ibidem, prior jussus a S. Antonio sororem suam salutare, id praestitit, sed clausis oculis: ita continens erat oculorum. Et Marcus clausis oculis matrem salutavit. Simeon Stylites matrem videre rennuit. Eusebius, teste Theodoreto, nec vicinos campos, nec caelum videre voluit, sed ferro degravatus, curvus et terram spectans incedebat. Nota est continentia Arsenii, qua nec fami satisfacere, nec mulierem ullam videre sustinuit. Dorotheus apud Palladium in Lausiaca, cap. II, labore et aestu se macerabat: rogatus cur? «Occidendum (mortificandum), ait, est corpus, ne illud nos occidat.» Abbas Pambo rogavit abbatem Antonium: «Quid faciam ut salver?» Respondit: «Esto continens ventri et linguae.» Continentes ergo sunt victimae pacificae sibi et Deo.
IMMACULATA. — Hebraice תם tamim, id est integra, perfecta. Vide dicta cap. I, vers. 3. OFFERET CORAM DOMINO, — coram altari, quo colitur et repraesentatur Deus.
3:2
2. PONETQUE MANUM SUPER CAPUT VICTIMAE. — Hujus ritus causa dedi cap. I, vers. 4. QUAE IMMOLABITUR IN INTROITU TABERNACULI TESTIMONII. — Hebraice, quae immolabitur apud ostium tabernaculi testimonii, puta apud altare holocaustorum (quod erat juxta tabernaculum, in quo erat testimonium, id est lex sive tabulae legis in area), scilicet ad latus altaris quod respicit Aquilonem, ut patet cap. I, vers. 11.
FUNDENTQUE SANGUINEM PER ALTARIS CIRCUITUM. — Tropologice, sanguinem circum altare fundunt, qui vitiosos affectus et cupiditatem, circa crucem Christi (dum videlicet Christi virtutes mente revolvunt) a se ejiciunt: altare enim nostrum est Christus, cui quidquid Patri gratum futurum est imponimus, et per eum offerimus.
3:3
3. ET OFFERENT DE HOSTIA PACIFICORUM IN OBLATIONEM DOMINO, ADIPEM QUI OPERIT VITALIA. — «Vitalia,» hebraice interiora, puta cor et praecordia, quae maxime faciunt ad vitam tuendam, et quibus laesis vita excidimus.
3:4
4. ET RETICULUM JECORIS. — Hoc reticulum est pinguedo, quae instar retis hepar circumdat. Unde vers. 15, vocatur arvina jecoris. Allegorice Origenes et Beda: Adeps tegens vitalia est anima Christi, tegens ejus divinitatem; renes sunt caro Christi: Christus enim est omnis hostia nostra, tam pacifica, quam holocaustum et pro peccato. Tropologice Radulphus: «Adeps, inquit, qui operit vitalia, significat affectum quem habemus ad hanc vitam; pinguedo quoque quae intrinsecus est, eorum innuit amorem quae in hac vita possidentur, ut est domus, ager, pecunia, pater, mater et propinqui, quae omnia, si in hac vita abundent, beatos facere videntur: verum Deus haec sibi offerri et adoleri praecipit;» quamvis id fiat aegre et cum dolore, ut scilicet quis malit illa perdere, et ab illis averti, quam a Deo et pietate recedere. «Qui enim amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus,» ait Dominus.
Cum renibus jam nominatis hoc eodem versu. Est pleonasmus, sive hebraica repetitio ejusdem rei; nam per renunculos hic semper intelligi renes duos, qui in lumbis sunt, adeoque renes Deum sibi adoleri velle, patet ex Hebraeo, Septuaginta, Josepho et Philone, qui constanter hic et alibi vertunt, νεφρούς, id est renes. Ita legit et S. Basilius, lib. De Virginitate, Origenes hic, homil. 3, Theodoretus hic et Quaest. LXI in Exod., Isychius, Radulphus, Beda, Vatablus et alii, imo et Interpres noster, qui quos hoc versu vocavit renes et renunculas, vers. 10 et 15 tantum vocat renunculos. Iidem ergo sunt renes et renunculi.
Tropologice iidem, puta S. Basilius, Theodoretus, Isychius, Radulphus, per renes intelligunt appetitum concupiscibilem, maxime libidinis; renes enim sunt vasa geniturae, ait Philo. Unde Ecclesia orat: «Ure igne Sancti Spiritus renes nostros, et cor nostrum, Domine, ut tibi casto corpore serviamus, et mundo corde placeamus.» Iidem per reticulum jecoris intelligunt vim et appetitum irascibilem; hepar enim est fons sanguinis, id est crudelitatis: haec, ait Radulphus, offerentes victimam pacificam, id est, mediocres et conjugati, non omnino abjicere debent, sed partim Deo offerre, rebusque divinis impendere, partim mortificare et restringere, uti docent S. Basilius et Theodoretus.
3:8
8. IN VESTIBULO TABERNACULI, — in introitu tabernaculi, ut dixi vers. 2, puta ante Sanctum, apud altare holocaustorum.
3:9
9 et 10. Et caudam totam cum renibus. — Recte Interpres noster Hebraea vertit, quidquid recentiores cum Chaldaeo aliter vertant: nam sic ad verbum habent Hebraea, caudam integram ad oppositum spinae dorsi auferent, id est, ita auferent caudam et eousque, ut simul renes oppositos spinae dorsi auferant; nam spina dorsi illa parte qua caudae conjungitur, renes sustinet. Ita Cajetanus. Et hoc videntur voluisse Septuaginta hic et cap. VIII, vers. 25, qui pro cauda habent lumbum; sic enim vertunt, καὶ τὴν ὀσφὺν ἁμωμον ὡς ἐπὶ τῶν μοσχῶν, quod Interpres bibliorum Regiorum non bene vertit, et lumbum immaculatum cum ilibus; vertendum enim est, et lumbum immaculatum cum musculis (hi enim vocantur ιλεα) internis, vel carne interna, cui nimirum adhaerent renes, quod idem est ac si diceret: Lumbum cum renibus auferant et offerant Deo. In hostia ergo pacifica ovis, puta agni et arietis, ut patet Levit. IX, 19, peculiare erat quod cauda adolebatur Domino; hoc enim non fiebat, si hostia pacifica esset bos aut capra. Cujus rei causam tropologicam dat Radulphus. Cauda, ait, quia finis est corporis, symbolum est consummationis et perseverantiae in sanctis et bonis operibus; hanc in ove sola offerri praecipit Deus, quia revera ovibus, id est simplicibus, incogitantibus et desidiosis de inconstantia timendum est; non autem victimis caprarum, id est, peccatoribus poenitentibus; nec victimis boum, id est, laboriosis, qui, videntes fructum laborum suorum, voluptate magna saginantur, itaque acuuntur et roborantur ad labores. Hinc S. Gregorius, homilia 25 in Evangelia: «Praecepto, inquit, legis cauda hostiae in sacrificio jubetur offerri: in cauda quippe finis est corporis, et ille bene immolat, qui sacrificium boni operis usque ad finem debitae perducit actionis.» «Perseverantia, ait S. Bernardus, epist. 129, nutrix est ad meritum, mediatrix ad praemium, soror patientiae, constantiae filia, amica pacis, amicitiarum nodus, unanimitatis vinculum, sanctitatis propugnaculum. Tolle perseverantiam, nec obsequium mercedem habet, nec beneficium gratiam, nec laudem fortitudo. Sola est, cui aeternitas redditur, vel potius quae aeternitati hominem reddit, dicente Domino: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit.»
3:16
16 et 17. OMNIS ADEPS DOMINI ERIT JURE PERPETUO IN GENERATIONIBUS, ET CUNCTIS HABITACULIS VESTRIS. — Ita scilicet, ut nulla generatio nullaque domus ab hac lege sese excipere possit.
3:17
17. NEC SANGUINEM, NEC ADIPEM OMNINO COMEDETIS. — Nota: Judaeis vetitus fuit omnis sanguis, non tantum immolatitius, puta sanguis victimae, de quo proprie hic agitur, uti mox patebit ex adipe; sed etiam quivis alius, v. g. ovis, caprae, cervi, quem domi ad esum mactabant. Eorum enim sanguinem non edere, sed in terram effundere debebant, ut patet Deuteron. XII, 16, et hic cap. XVII, vers. 13, ubi et vers. 11, ratio hujus legis insinuatur, videlicet, quia anima carnis in sanguine est, id est, quia sanguis est vehiculum, nutrimentum et tutela vitae, vitaliumque spirituum; vita autem solius est Dei: ergo par est et sanguinem soli Deo cedere, etiamsi non sit sanguis victimae; nam si sit victimae, clarum est justissimum esse ut is omnis in sacrificio Deo auctori vitae libetur. Ita Theodoretus. Secunda causa est, quia voluit Deus Judaeos mansuetudinem docere, et longissime avocare a crudelitate in homines exercenda. Itaque vetuit esum sanguinis bestiarum, in quo vita animalis consistit; concessit autem esum carnis exanguis et exanimis. Ita Isychius et Abulensis. Vide dicta Genes. IX, 4 et seq. Hinc et Apostoli primis Christianis, Actor. XV, 29, vetuerunt esum sanguinis, ut sic facilius Judaei cum Gentibus consuescerent, in unamque Ecclesiam coalescerent. Judaei enim aversabantur Gentes quasi barbaras, eo quod sanguinem comederent.
NEC ADIPEM OMNINO COMEDETIS. — Omnem adipem hic edi vetat, eumque sibi deposcit Deus. Adipem intellige, non eum qui carni adhaeret, eique immixtus est, sed qui seorsum in intestinis confertus et condensatus est. Rursum, adipem intellige hostiae immolatae, aut quae poterat immolari. Nullum ergo adipem ovis, caprae, bovis, etsi is domi mactatus ad esum esset, poterant comedere Hebraei, quia haec animalia munda erant ad sacrificium, Deoque immolari poterant; adipem vero aliorum animalium mundorum, quae Deo non immolabantur, comedere poterant Hebraei. Itaque poterant comedere adipem caprae, cervi, bubali, tragelaphi, pygargi, orygis, camelopardi; haec enim munda erant ad esum, sed non ad sacrificium, ut patebit cap. VII. Ita S. Augustinus hic, Quaest. II. Judaei tamen ut exactius legem hanc servarent, omni omnino adipe, etiam cervi, bubali, etc., abstinebant, eumque abjiciebant, uti etiamnum facere perhibentur. Verum lex hoc non praecipit.
Ratio hujus legis erat, quia adeps igni est aptissimus, estque optima portio hostiae: hanc ergo Deo cedere par erat, si esset adeps victimae immolatae; sin autem esset adeps victimae non immolatae, sed quae immolari poterat, par erat ut ob Dei reverentiam, adipe hoc etiam non immolato abstinerent, quia adeps hic erat ex hostiis quae Deo immolari poterant. Idque voluit Deus, ut sic semper haberent Hebraei religionis et cultus Dei exercitium, utque eum etiam domi jugiter hac ratione colerent et venerarentur. Ex adipe hoc Deo sacro manavit illa Scripturae phrasis, ut sacrificium Deo gratum et dignum vocet sacrificium pinguium, oretque ut holocaustum nostrum pingue fiat. Victimae enim carnosae et bene saginatae, abundant pinguedine et adipe.
Tropologice, ut Isychius et Radulphus, adeps animae est animae desiderium, affectus, devotio et intentio, quae in omni opere quo Deo placere, Deique gratiam demereri cupimus, ad Deum est dirigenda; quisquis ergo in bono opere quod agit, gloriam non Dei, sed suam, aut lucrum temporale quaerit, hic adipem Domino subtrahit et comedit. Mediocres ergo et conjugati (qui per hostiam pacificam significantur) in suis negotiis operibus hunc saltem adipem, puta hanc sinceram intentionem Dei offerre debent; per eam enim opera indifferentia, ut fabricare, arare, fodere, etc., fiunt sancta et meritoria, actusque religionis, charitatis, etc. Hoc pauci milites, rustici, mechanici sciunt, vel advertunt: hinc pro lucro multa tolerant, multum laborant, sed frustra, quia apud Deum mercede carebunt, cum ad eum labores suos non retulerint. Hoc ergo doceant eos Pastores et Catechistae, ut uno eodemque opere, ob hanc piam intentionem, qua opus Deo offerunt, illudque suscipiunt ob Dei honorem et amorem, lucra tam aeterna quam temporalia acquirant. «Sicut fabrica, ait S. Gregorius, columnis, columnae autem basibus innituntur: ita vita nostra in virtutibus, virtutes autem in intentione intima subsistunt.» Et rursum: «Si semel, inquit, cor intentione corrumpitur, sequentis actionis medietas et terminus ab hoste callido secure possidetur: quoniam totam arborem sibi fructus ferre conspicit, quam veneni dente in radice vulneravit. Summa cura vigilandum est, ne vel bonis operibus serviens mens, reproba intentione polluatur.» Et S. Bernardus, tract. De Praecept. et dispens.: «Ut interior, ait, oculus vere simplex sit, duo illi arbitror esse necessaria, charitatem in intentione, et veritatem in electione; quomodo enim simplex erit oculus, qui ex ignorantia veritatis malum nescius agit? Hujus enim bonus est oculus, quia pius; non tamen simplex, quia caecus. Et est qui bonum et libenter agit, et prudenter intelligit: illius oculum simplicem dixerim, utpote cui neutrum bonum desit, nec zelus scilicet bonus, nec scientia; ille vero oculus nequam est, qui perversus, pariter caecus, bonum agit, et malum credit.» Tropologias horum trium primorum capitum etiam sequentibus applica.
Nota Finalis: Libamen in Hostia Pacifica Denique nota: Sicut in holocausto, ita et in hostia pacifica adhibebatur libamen thuris, salis, olei, vini et farinae, idque certa mensura, atque eo ritu quem dixi capite praecedenti, vers. 13, de quo plura Num. XV, 4.
3:1
v. 4 « Quodsi hostia pacificorum fuerit eius oblatio, et de bobus voluerit offerre, marem sive feminam, immaculata offeret coram Domino » , maculata dedecent Dominum. Constructio 237p... 21 utique correspondet constructioni 1,3, quin sequatur (Di//m.), eap. 2 primitus inter cap. 1 et3 non intercessisse : nam aliunde invicem correspondent constructiones 1,2 2*»p* ^» b5* et 2,1 35pn *» vzz:. Cf. quae diximus p.
3:2
362. v. 2 « Ponetque manum super cdput victimae suae » (cf. 1,4), « quae immolabitur in. introitu. tabernaculi. testimonii ». Expressio non est ita praecisa, atque altera 1,11; tamen secundum ibi molabantur victimae, h. l. ante eius ostium; quibus unus idemque locus commode designari potest. » Fundentque filii Aaron sacerdotes sangwuinem per altaris circuitum » (ef. 4,5). v. 2 loco (LXX Syr.) — « tabernaculi testimonit; fundentque filii Aaron sanguinem eius per circuitum altaris ».
3:3
v. 3 « Et offerent de hostia pacificorum in. oblationem » , combustionem (cf. 2,11. 16) « Domno, adipem. qui operit vitalia », 3*p intestina ventris, non pectoris (cf. ad Ex. 29,13), « et quidquid pinquedinis. est intrinsecus », est super eadem intestina, non solum ea obvolvit, sed eis quomodovis accrescit ; reticulum iecoris cum renunculis »;
3:5
v. 5 « adolebuntque ea » fili Aaron « super altare in holocaustum, lignis igne supposito » (ef. 1,12), « 2n oblationem suavissimi odoris Domino » (cf. 2,92. 9). v. 2 van v", ubi Yulg. immolabitur ; v. 3 anmpn sola Vulg. LXX pluralem habent. — Renes dicuntur removendi cum adipe, quae eis adhaeret, quae est in lumbis. ab: cf. v. 10. 15; 4,9; 7,4; Iob 15,27; Ps. 37 (38), 8, Intelligitur adeps, quaé est inter summos lumbos et inter renes. De residua adipe super iecur, supra renes ct. Ex. 29,13. — Haec porro omnia comburenda sunt non in holocaustum, sed super (LXX) holocaustum iuge (Cai.) : cf. 6,12 (5). Auctor sc. h. 1. notum supponit id, quod nonnisi 6,8-13 (1-6) explicite tractat : fortasse idem ritus pacificorum super holocausta adolendorum iam ante exodum inter Hebraeos vigebat.
3:6
V. 6 « St vero de ovibus » —'NX, quae vox tam oves quam capras complectitur : v. 6 quippe refertur tam ad v. 7-11, quam ad v. 12-17 — « fuerit eius oblatio et pacificorum hostia, sive masculum obtulerit sive feminam, immaculata erunt ». Cf. v. 1.. v." « St agnum obtulerit coram Domino », v. 8« ponet manum suam super caput victimae suae, quae immolabitur tn vestibulo » — Hebr. coram, sane eodem atque
3:9
v. 9 « Et offerent de pacificorum hostia sacrificium Domino : adipem el caudam totam » inde a spina removebunt (Hebr. Chald. Sam. Syr.), loco eius, quod Vulg. LXX habent, cum renibus , —
3:10
v. 10 « cum renibus, et pinguedinem quae operit ventrem atque universa vitalia , et utrumque renunculum cum adipe, qui est iuxta lia , reticulumque decoris cum renunculis », — omnia haec Heór. verbotenus ita habet, uti v. 3 sq. leguntur —
3:11
v. 11 « et adolebit ea sacerdos super altare in pabulum ignis [et oblationis) Domini ». Panis est combustio Domino, uti alias est suavis odor (LXX). Ut. v2; 1a y.58 Vulg. ww accipit indeterminate : immolabitur; et v. 9 ann plurali vertit : offerent. — Pro »35n v. 9 (Hebr. Sam. Chald.) omnino cum LXX Vulg. legendum 3 Son aut cum Syr." x35n. — Cauda agni etiam reservatur Domino, quia est pinguissima.
3:12
v. 19 « Si capra fuerit eius oblatio , et obtulerit eam Domino » ,
3:13
v. 13 « ponet manum suam super caput eius, immolabitque eam tn introitu tabernaculi testimonii ». — cf. v. 2; sed Hebr. Sam. Chald. Syr., uti v. 8, coram, dum LXX utramque lectionem confundunt — « Et fundent filii Aaron sanguinem, eius per altaris circuitum ». v. 1& « Tollentque ez ea in pastum ignis dominici » — reliqui : oblationem, combustionem Domino. Sequentia rursum verbotenus consonant cum
3:14
v. 9 sq. — « adipem , qui operit ventrem et qui tegit universa vitalia »,
3:15
v. 15 « duos renunculos cum reticulo, quod est super eos iuxta ilia, et arvinam iecoris cum renunculis » ;
3:16
v. 16 « adolebitque ea super allare sacerdos in alimoniam ignis et suavissimi odoris ». Merito in hoc versu Sam. LXX repetunt vocem ntm : panem combustionis in odorem suavitatis Domino. Cf. v. 11. | v. 13 Yulg. xar non reddit plurali; quod tamen LXX faciunt. v. 14 anpm Vulg. rursum plurali exprimit. Arg. — Adscribitur, certe non quoad solas capras (cf. v. 4. 9 sq.) sed quoad sacrifiela pacifica omnia , regula de tota adipe Iahve reservanda. Quae inculcata fuerat 1,9 quoad holocausta (525 nw) etinculcatur nunc quoad pacifica, et primum quidem positive : « omnis adeps Iahve erit » ; dein negative : « nec sanguinem necadipem omnino comedetis », sc. in sacrificiis pacificis. Ergo licet exsistat generalis sanguinis comedendi prohibitio, non sequitur ex hoc textu aeque generalis prohibitio adipis comedendi, v. g. eorum purorum animalium, quae in victimas assumere nefas erat. Cf. 7,29-91. « Omnis adeps Domini erit ». Etiam 2,11-13 inserebantur eiusmodi generales leges.
3:17
v. 17 « Jure perpetuo tn generationibus et cunctis habitaculis vestris », ergo semper et ubique, « nec sanguinem nec adipem ommnino comedetis ». Cum porro lex sanguinis non comedendi sit perantiqua (cf. Gen. 9,4), probabile apparet adipem quoque pacificorum iure antiquo reservatam esse Domino. b. Leges de quarto sacrificiorum genere, quod est pro peccato et pro delicto Lev. 4,1-6,7. Demonstrabamus p. 359 sqq., adscriptis clausulis 4,21. 2^; 5,12. 19 pericopen specie tenus econformatam esse praecedentibus legibus, quae victimarum seu oblationum ordinem sequuntur; sed reapse e pluribus coaluisse legibus primitus discretis inter se : lege sc. una de sacrificiis pro peccato Lev. 4, quae peccantium classes distinguat ; altera 5,1-13, quae sit de tribus peccatis annexam habentibus confessionem ; tertia tandem lege 5,15-6,7, quae sit de sacrificiis pro delicto. Profecto huic nativo documentorum ordini textum explicaturi adhaerebimus. Antequam textum explanandum aggredimur, expedienda nobis est quaestio, quidnam intersit inter peccatum et delictum , nan et Qv. Has voces quadamtenus confundi inter se, collige e ^,3. 13. 22. 27, ubi utraque voce singula peccata exprimuntur, e 5,1-5, ubi, quae singula verbo DVN exprimuntur, v. 1. 5 omnia verbo wn resumuntur. Verum item 6, (5,93), ubi de sacrificio pro delicto agitur, adhibetur una utrumque verbum. Videtur ea, quae primitus sine dubio oblkebat: significationum diversitas usu quadamtenus esse obliterata, ut voces | factae sint fere synonymae et per modum 2» Zi 2uctv iungerentur. Tamen significationes exstitisse primitus diversas, per se patet; eas in - nostra etiam pericope adhiberi sensu quandoque d?verso , perspicies ex emphatica clausula 5,19 cum m 4,21 etc. comparata; item e collatis inter se 6,25 48) pLnT Discrimen inter illa duo vocabula vel apud Iudaeos obscuratum est : dum enim Philo (de Victimis S 11) peccata dicat, quae fiant in Deum et sacra, delicta: vero, quae fiant in homines, Ios. (Ant. III. 9. 3) peccata describit transgressiones illas, quarum sibi homo conscius non sit, delicta illas, quarum sibi conscius quidem sit, sed testem non habeat. Alia duo suggerit Aug. : « Fortassis ergo peccatum est perpetratio mali, delictum autem desertio boni... Potest etiam videri illud esse delictum, quod imprudenter i. e. ignoranter, illud peccatum, quod ab sciente committitur ». Haec omnia sunt arbitraria. Contra Philonem demonstrat 5,15, peccata etiam in sacra minime excludi ab QWN. Committi etiam N29 « per errorem » textus diserte et iterato affirmat. Prior illa Aug. expositio distinguens inter peccatum commissionis et omissionis, seu verius iuter peccatum contra legem negativam et positivam (cl. quae mox dicemus), pluribus placuit. Of. Greg. M. Homil. in Ez. II. 95; M. 76. 1043 : « Peceatum est mala facere, delictum vero est bona derelinquere, quae summopere sunt tenenda ». Incredibile videbatur, transgressiones legum positiva- . rum seu aliquid fieri iubentium omni apud Hebraeos piaculo caruisse. Verum adverte, mandata graviora omnia etiam negative in V. T. fuisse enuntiata, v. eg. ea quae 6,2 sq. (5,21 sq.) attinguntur. Sensum vocis Qà'7N eruere conabimur ex iis locis, qui de Bex agunt in oppositione ad Non : sc. e 5,1h-19 (cf. v. 19) et e 6,1-7 (5,20-96), ubi vietima v. 6 praescribitur a7?es, qui nullibi pro peccato nsNun, verum 7,2 (cf. ib. dicenda itemque 5,15) pro delicto 2vN immolandus iniungitur. Igitur tam 5,15 quam 6,2 adscribitur expressio rarior 5y' von, 5v n5vo, quae de ntn nunquam usuvenit. Porro 5y' de gravioribus quibusdam peccatis scribitur : Ios. 7,1; 22,20; 1 Par. 2,7 de peceato Achan exsecratorum aliquid apud se retinentis; 1 Par. 10,13 de peccato Saul exsecrationem Amalec ignorantis; 2 Par. 12,2 et Dan. 9,7 de peccatis, ob quae Iudaei in exsilium fuere electi; Deut. 32,51 de Moysis diffidentia; 1 Par. 5,25 expressio fere est synonyma eum « fornicari post deos alienos ». Tamen non solas sacrorum profanationes exprimi, praeter Deut. 32,51; 2 Par. 12,2 et Dan. 9,1 indubie colligitur e peccatis 6,2 sq. recensitis. Videtur igitur 5y:* graviores irans- - gressiones designare ( V? dg. praevaricans, contempto Domino) et, dum "Nan peceatum universim exprimit, nvN 5,15 et 6,2 edicere peccatum gravius non quodlibet, sed sive in sacra sive contra iustitiam perpetratum. Clarius etiam idem colligitur e contextu Lev. 5,15-6,7 Ubi praeter victimam pro sacrificio offerendam habet 2v, sive in re sacra sive in re profana commissum sit, annexam restitutionem seu mulctam. Yam vides, cuius generis graviores transgressiones eo nomine venerint. Dices : quomodo peccatum gravius interpretemur illud, quod 5,15 dicitur « per errorem » esse commissum? Sed adverte, omnem hunc sermonem esse de peccato. non moraliter sed legaliter spectato. Quod coram lege tamdiu praesumebatur esse indeliberatum aut certe non plane deliberatum, quamdiu perfectae deliberationis coram lege non habebatur plena probatio. In quo casu contemptae legis reus graviori sine dubio poena quam unius bestiolae maetatione mulctabatur. Quare vix non ubique peccato adscribitur vox 5332, quam Vulg. vertit per ignorantiam, LXX &xouctoe, Aq. Symm. àv &yvol«. Qua cum Cai. poteris dicere excludi « peccatum commissum non errore sed studiose, h. e. à sciente et volente », dummodo illud « studiose » intellieas de studio non mere interno, sed externis argumentis plene et certe probato. Ergo etiam ea peccata, quae erant ex specie sua, imo ex intentione agentis gravia, legaliter saepe poterant et debebant censeri commissa « per errorem ». Sed adhuc superest nobis indiganda nativa vocis QWN significatio. Igitur In nostra pericope frequens est haec loquendi ratio : Sí quis peccaverit (NY0T) per errorem, et S15 16$ 1. e. peccatum , latuerit, peécdntem "(4,13265,7.. 31A; cf. Num. 5,13; et pro Doy1 Lev. 5,17 scribit y'7* N5), et si postea (adverbkum merito Vulg. supplet) cognoverit eam rem seu peccatum (4,14. 23. 28; 5,3 sq.) et deliquerit (QUN : quae vox 4;19::221::215 antes 8,3:$0- 17: post formam. verbi! 15, 5,23. et 6,2. sine illa. scribitur) etc. Illud si latuerit...et postea cognoverit peccatum denotat inadvertenter commissum, cuius postea homo conscius fiat. Unde infert Dillm., illud per errorem, quod modo explicabamus, nequaquam per se omnem excludere conscientiam. Porro in illis sententiis Nn semper habetur initio, et QUN in fine sententiae; QUN desideratur solummodo 4,2 sq., ubi coneinnior oratio, et 5,15, ubi certissime agitur de QUN proprie dicto, et 5,1, ubi in eius locum subintrat expressio portabit iniquitatem suam. Haec toto contextu demonstratur esse synonyma vocis QWVN, eritque accipienda uti Lev. 22,16 sensu iniquitate se onerabit, ergo reatum subibit. 5,17 utraque expressio coniungitur. Quodsi tandem ipsum verborum etymon rimemur, sequentia reperimus. xn dieitur de sagittario, qui a scopo aberrat (Iud. 20,16), de gradiente, cuius pes fallitur (Prov. 20,2) : ad actus igitur humanos translatum designat actionem a recti norma deviantem. De nativa verbi DuN significatione silent lexica. Unum praesto est e M. de Calasto (Concordantiae ss. bibliorum hebr., Londini 177) depromptum, confundi BUN cum radice aov, desolare. Cf. ler. 2,3 v29N^ v 53x 52, omnes devorantes eum desolabuntur; Ez. 6,6 22*mnav2 vov", et devastabuntur arae vestrae; etc. Cf. J. K. Zenner S. I. in Hab. 1,9. 11 : Zeitschrift für - Kath. Theologie, Innsbruck 1895, p. 581. Ergo, dum xzn motus notio- |. nem habet, BvN potius videtur culpae permanentem reatum designare, videturque formula mww* xwnn^2 v2r fere hune induere sensum : s? quis delinquens reatum contraxerit. 4,2. 13. 22. 27; 5,17 peccata hae universali formula describuntur : facere wnwm de omnibus mandatis Domini, quae non sunt facienda. Intelliguntur mandata aut ipsae leges : sed de nulla lege divina diei potest eam non esse faciendam ; aut res legibus sive praescriptae sive prohibitae, quarum illae sunt faciendae, hae vero non sunt faciendae. Merito igitur Cai., Vat. expressionem intellexere de solis mandatis necative enuntiatis seu prohibentibus seu, ut alii minus accurate dixerunt , de solis peccatis commissionis ; licet enim lex prohibens solo peccato commissionis laedi queat, at lex imperans laeditur peccato non solum omissionis sed etiam commissionis. Porro dissentiunt auctores, utrum sola intelligantur mandata moralia (Bonfr.), i. e. quae proximum respiciant, an item ceremonialia et naturalia (Men.). Ex eo, quod ceremoniae in altero 5,15 documento diserte efferantur, audacius h. l. includi negantur. Quoad naturalia, adverte agi de mandatis «a Iahve, i. e. ab eo tempore, quo Deus Iahve nomine gentis Hebraeorum peculiaris Deus agnosci voluit, editis. Quod factum est Moysis aevo. Verum, cum Iahve in decalogo et alibi leges etiam naturales inculcet, eae quoque nostro textu exprimuntur. Cap. IV
3:2
… mactabis cum in conspectu Domini »; Lev. 16, 20-21, per il sacrificio del capro emissario è prescritto: « Offerat hircum viventem, et posita utraque manu super caput eius, confiteatur omnes iniquitates filiorum Israel »; altri esempi ibid. 1, 4; 3, 2; 4, 4.24. 29.33; 8, 14.18.22; 16, 21; Num. 8, 12; II Par. 29, 23 ecc. Questa i. d. m. sulla vittima, secondo la natura del sacrificio, veniva fatta o dal sommo sacerdote (cf. Lev. …
… l'oblazione di altre vittime, in cui lo sgozzarle era atto non riservato ai sacerdoti, Ex. 29, 22). Ma l'atto propriamente sacrificale, cioè lo spargere il sangue della vittima intorno all'altare, era riservato ai sacerdoti (II Par. 29, 22; Lev. 1, 11; 3, 2-8). Ora per l'agnello pasquale nella celebrazione della P.
3:3
ABELE (EBR. HÉBEL; GRECO DEI SETTANTA ἈΒΕΛ)
… Allo scadere di un certo tempo, forse a fine d'anno, entrambi offrirono le primizie a Dio; ma il Signore rifiutò l'offerta di Caino ed espresse gradimento per il sacrificio (olocausto o, piuttosto, offerta delle parti grasse dei capi scelti: Gen. 4, 4; cf. Num. 18, 27; Lev. 3, 3) di A., facendo forse cadere, secondo l'interpretazione di Teodozione, il fuoco dal cielo (ἐνετύριεν). …
3:6
… L'a. doveva essere inoltre, per l'olocausto, tāmīm « perfetto » o senza difetto (Settanta ἀμωμος, Volg. immaculatus): Lev. 1, 3; 3, 6; Num. 28-29: 15 volte; cf. Lev. 4, 3-32; 5, 15. 18). Questo appellativo tāmīm (« immacolato »: cf. I Pt. 1, 19) si trova anche a Ugarit (mtum tm; Syria 10 [1929], tav. 61, n. 1).
3:7
« pacifico » (Lev. 3, 7-11) e « per il peccato » (Lev. 4, 32 [hēbhes: Volg. de pecoribus]. 35). In tutte le feste e per quasi ogni genere di sacrificio (v.) la Legge mosaica prescriveva l'immolazione di agnelli …
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.