The maner of consecrating Aaron and other Priests: vvith burnt offerings, 26. and pacifiques, wherof Aaron and his sonnes shal participate. 38. The institution of the daylie sacrifice of tvvo lambes, one in the morning, the other at euen.
1And thou shalt also do this, that they may be consecrated to me in priesthood. Take a calf from the herd, and two rams without blemish,Farai anche questo affine di consacrarli pel mio sacerdozio. Prendi dalla mandra un vitello, e due arieti senza macchia,BVT this also shalt thou doe, that they may be consecrated to me in priesthood. Take a calfe from the heard, and two rammes without spotte,Sed et hoc facies, ut mihi in sacerdotio consecrentur. Tolle vitulum de armento, et arietes duos immaculatos, 2And unleavened bread, and a cake without leaven, tempered with oil, wafers also unleavened, anointed with oil: thou shalt make them all of wheaten flour.E de' pani azzimi, e una stiacciata non fermentata, che sia aspersa d'olio, e delle sfogliate azzime, anch'esse asperse d'olio: tutte queste cose le farai di fiore di farina di grano.and vnleuened bread, and a cake without leuen, tempered with oile, wafers also vnleauened anoynted with oile: of wheaten flowre thou shalt make al.panesque azymos, et crustulam absque fermento, quæ conspersa sit oleo, lagana quoque azyma oleo lita: de simila triticea cuncta facies. 3And thou shalt put them in a basket, and offer them: and the calf and the two rams.E messele in un canestro, le offerirai: e poi il vitello, e i due arieti.And being put in a basket thou shalt offer them: and the calfe and the two rammes.Et posita in canistro offeres: vitulum autem et duos arietes. 4And thou shalt bring Aaron and his sons to the door of the tabernacle of the testimony. And when thou hast washed the father and his sons with water,E Aronne e i suoi figliuoli farai che s'accostino alla porta del tabernacolo della testimonianza. E quando avrai lavato il padre coi suoi figliuoli con acqua,And thou shalt bring Aaron and his sonnes to the doore of the tabernacle of testimonie. And when thou hast washed the father with his sonnes in water,Et Aaron ac filios ejus applicabis ad ostium tabernaculi testimonii. Cumque laveris patrem cum filiis suis aqua, 5Thou shalt clothe Aaron with his vestments, that is, with the linen garment and the tunic, and the ephod and the rational, which thou shalt gird with the girdle.Vestirai Aronne delle sue vestimenta, cioè della veste di lino, della tonaca, dell'Ephod, e dal Razionale, cui tu stringerai col cingolo.thou shalt vest Aaron with his vestments, that is, with the linnen garment and the tunicke, and the Ephod and the Rationale, which thou shalt gird with the baudrike.indues Aaron vestimentis suis, id est, linea et tunica, et superhumerali et rationali, quod constringes balteo.
6And thou shalt put the mitre upon his head, and the holy plate upon the mitre,E gli porrai in testa la tiara, e la lamina santa sopra la tiara,And thou shalt put the mitre vpon his head, and the holie plate vpon the mitre,Et pones tiaram in capite ejus, et laminam sanctam super tiaram, 7And thou shalt pour the oil of unction upon his head: and by this rite shall he be consecrated.E verserai sul capo di lui l'olio della unzione: e con tal rito sarà consacrato.and thou shalt powre the oile of vnction vpon his head: and by this rite shal he be consecrated.et oleum unctionis fundes super caput ejus: atque hoc ritu consecrabitur. 8Thou shalt bring his sons also, and shalt put on them the linen tunics, and gird them with a girdle:Farai anche venire i suoi figliuoli, e li rivestirai colle toniche di lino, e li cingerai colla cintura.His sonnes also thou shalt bring, and shalt inuest them with the linnen tunickes, and gird them with a bawdrike,Filios quoque illius applicabis, et indues tunicis lineis, cingesque balteo, 9To wit, Aaron and his children, and thou shalt put mitres upon them; and they shall be priests to me by a perpetual ordinance. After thou shalt have consecrated their hands,Così farai ad Aronne, e ai suoi figliuoli, e metterai loro le mitre: e saranno miei sacerdoti per un culto perpetuo. Dopo che avrai unte le loro mani,to witte, Aaron and his children, and thou shalt put mitres vpon them: and they shal be priestes to me by a perpetual religion. After that thou shalt haue consecrated their handes,Aaron scilicet et liberos ejus, et impones eis mitras: eruntque sacerdotes mihi religione perpetua. Postquam initiaveris manus eorum, 10Thou shalt present also the calf before the tabernacle of the testimony. And Aaron and his sons shall lay their hands upon his head,Condurrai anche il vitello dinanzi al tabernacolo della testimonianza. E Aronne, e i suoi figliuoli imporranno le mani sul capo di esso.thou shalt present also the calfe before the tabernacle of testimonie. And Aaron and his sonnes shal lay their handes vpon his head,applicabis et vitulum coram tabernaculo testimonii. Imponentque Aaron et filii ejus manus super caput illius, 11And thou shalt kill him in the sight of the Lord, beside the door of the tabernacle of the testimony.E lo immolerai al cospetto del Signore presso la porta del tabernacolo della testimonianza.and thou shalt kil him in the sight of the Lord, beside the doore of the tabernacle of testimonie.et mactabis eum in conspectu Domini, juxta ostium tabernaculi testimonii.
12And taking some of the blood of the calf, thou shalt put it upon the horns of the altar with thy finger, and the rest of the blood thou shalt pour at the bottom thereof.E preso del sangue del vitello, lo spruzzerai col dito su' corni dell'altare; e il rimanente del sangue lo spanderai appiè della base di esso.And that which thou takest of the bloud of the calfe, thou shalt put vpon the hornes of the Altar with thy finger, and the reit of the bloud thou shalt powre at the botome therof.Sumptumque de sanguine vituli, pones supercornua altaris digito tuo, reliquum autem sanguinem fundes juxta basim ejus. 13Thou shalt take also all the fat that covereth the entrails, and the caul of the liver, and the two kidneys, and the fat that is upon them, and shalt offer a burnt offering upon the altar:Prenderai ancora tutto il grasso, che ricuopre gl'intestini, e la rete del fegato, e i due reni, e il grasso, che sta sopra di essi, e gli offerirai a incendersi sopra l'altare:Thou shalt take also the whole fatte that couereth the entralles, and the caule of the liuer, and the two kidneys, and the fatte that is vpon them, and shalt offer a burnt sacrifice vpon the Altar:Sumes et adipem totum qui operit intestina, et reticulum jecoris, ac duos renes, et adipem qui super eos est, et offeres incensum super altare: 14But the flesh of the calf, and the hide and the dung, thou shalt burn abroad, without the camp, because it is for sin.Le carni poi del vitello, e il cuoio, e gli escrementi li brucerai di fuori lungi dagli alloggiamenti, perché è (ostia) per lo peccato.but the flesh of the calfe and the hide and the dung, thou shalt burne abrode without the campe, because it is for sinne.carnes vero vituli et corium et fimum combures foris extra castra, eo quod pro peccato sit. 15Thou shalt take also one ram, upon the head whereof Aaron and his sons shall lay their hands.Prenderai anche un ariete, sul capo del quale porranno le mani Aronne, e i suoi figliuoli.Thou shalt take also one ramme, vpon the head wherof Aaron & his sonnes shal lay their handes.Unum quoque arietem sumes, super cujus caput ponent Aaron et filii ejus manus. 16And when thou hast killed him, thou shalt take of the blood thereof, and pour round about the altar.E dopo averlo immolato prenderai del suo sangue, e lo spargerai intorno all'altare.Which when thou hast killed, thou shalt take of the bloud therof, and powre round about the Altar.Quem cum mactaveris, tolles de sanguine ejus, et fundes circa altare.
17And thou shalt cut the ram in pieces, and having washed his entrails and feet, thou shalt put them upon the flesh that is cut in pieces, and upon his head.Taglierai quindi in pezzi lo stesso ariete, e lavati i suoi intestini, e i piedi, li porrai sopra le carni spezzate, e sul capo di esse.And the ramme it selfe thou shalt cut into peeces, and his entralles and feete being washed, thou shalt put vpon the flesh cut in peeces, and vpon his head.Ipsum autem arietem secabis in frustra: lotaque intestina ejus ac pedes, pones super concissas carnes, et super caput illius. 18And thou shalt offer the whole ram for a burnt offering upon the altar: it is an oblation to the Lord, a most sweet savour of the victim of the Lord.E offerirai tutto l'ariete ad ardere sopra l'altare è un'obblazione al Signore, l'odor soavissimo della vittima del Signore.And thou shalt offer the whole ramme for a burnt sacrifice vpon the Altar: it is an oblation to the Lord a most sweete sauoure of the victime of the Lord.Et offeres totum arietem in incensum super altare: oblatio est Domino, odor suavissimus victimæ Domini. 19Thou shalt take also the other ram, upon whose head Aaron and his sons shall lay their hands.Prenderai anche un altro ariete, sul capo del quale porran le mani Aronne, e i suoi figliuoli.Thou shalt take also the other ramme, vpon whose head Aaron and his sonnes shal lay their handes.Tolles quoque arietem alterum, super cujus caput Aaron et filii ejus ponent manus. 20And when thou hast sacrificed him, thou shalt take of his blood, and put upon the tip of the right ear of Aaron and of his sons, and upon the thumbs and great toes of their right hand and foot, and thou shalt pour the blood upon the altar round about.E quando l'avrai immolato, piglierai del suo sangue, e tingerai l'estremità dell'orecchio destro di Aronne, e de' suoi figliuoli, e i pollici della loro mano destra, e del piè destro, e spargerai il sangue sull'altare intorno.Which when thou hast immolated, thou shalt take of his bloud, and put vpon the tippe of the right eare of Aaron and of his sonnes, and vpon the thumbes and great toes of their right hand and foote, and thou shalt powre the bloud vpon the Altar round about.Quem cum immolaveris, sumes de sanguine ejus, et pones super extremum auriculæ dextræ Aaron et filiorum ejus, et super pollices manus eorum ac pedis dextri, fundesque sanguinem super altare per circuitum. 21And when thou hast taken of the blood that is upon the altar, and of the oil of unction, thou shalt sprinkle Aaron and his vesture, his sons and their vestments. And after they and their vestments are consecrated,E preso del sangue, che è sopra l'altare, e dell'olio dell'unzione, ne aspergerai Aronne, e le di lui vestimenta, e i suoi figliuoli, e le loro vestimenta. E dopo che avrai consacrati ed essi, e le vestimenta,And when thou hast taken of the bloud that is vpon the Altar, and of the oile of vnction, thou shalt sprinkle Aaron and his vesture, his sonnes & their vestmentes. And after they and their vestmentes are consecrated,Cumque tuleris de sanguine qui est super altare, et de oleo unctionis, asperges Aaron et vestes ejus, filios et vestimenta eorum. Consecratisque ipsis et vestibus, 22Thou shalt take the fat of the ram, and the rump, and the fat that covereth the lungs, and the caul of the liver, and the two kidneys, and the fat that is upon them, and the right shoulder, because it is the ram of consecration:Prenderai il grasso dell'ariete, e la coda, e il grasso, che copre le viscere, e la rete del fegato, e i due lombi, e il grasso, che vi sta sopra, e la spalla destra, perché egli è l'ariete della consacrazione.thou shalt take the fatte of the ramme, and the tayle & the talow, that couereth the lunges, and the caule of the liuer, and the two kidneies, and the fatte, that is vpon them, and the right shoulder, because it is the ramme of consecration:tolles adipem de ariete, et caudam et arvinam, quæ operit vitalia, ac reticulum jecoris, et duos tenes, atque adipem, qui super eos est, armumque dextrum, eo quod sit aries consecrationis:
23And one roll of bread, a cake tempered with oil, a wafer out of the basket of unleavened bread, which is set in the sight of the Lord:(E prenderai) un pane tondo, e una stiacciata unta con olio, e una sfogliata dal canestro degli azzimi, che è posto al cospetto del Signore:and a peece of one loafe, a cake tempered with oile, a wafer out of the basket of azymes, which is sette in the sight of the Lord:tortamque panis unius, crustulam conspersam oleo, laganum de canistro azymorum, quod positum est in conspectu Domini: 24And thou shalt put all upon the hands of Aaron and of his sons, and shalt sanctify them elevating before the Lord.E porrai tutte queste cose sulle mani d'Aronne, e de' suoi figliuoli, e li consacrerai alzando queste cose dinanzi al Signore.and thou shalt put al vpon the handes of Aaron and of his sonnes, and shalt sanctifie them eleuating before the Lord.ponesque omnia super manus Aaron et filiorum ejus, et sanctificabis eos elevans coram Domino. 25And thou shalt take all from their hands; and shalt burn them upon the altar for a holocaust, a most sweet savour in the sight of the Lord, because it is his oblation.E ripigliando tutte queste cose dalle loro mani, le arderai in olocausto sopra l'altare in odor soavissimo dinanzi al Signore, perché la sua obblazione.And thou shalt take al from their handes: and shalt burne them vpon the Altar for an holocauste, a most sweete sauour in the sight of the Lord, because it is his oblation.Suscipiesque universa de manibus eorum: et incendes super altare in holocaustum, odorem suavissimum in conspectu Domini, quia oblatio ejus est. 26Thou shalt take also the breast of the ram, wherewith Aaron was consecrated, and elevating it thou shalt sanctify it before the Lord, and it shall fall to thy share.Prenderai ancora il petto dell'ariete immolato per la consacrazione d'Aronne: e lo santificherai alzandolo davanti al Signore, e sarà tua porzione.Thou shalt take also the brest of the ramme, wherwith Aaron was consecrated, and eleuating it thou shalt sanctifie it before the Lord, and it shal fal to thy patt.Sumes quoque pectusculum de ariete, quo initiatus est Aaron, sanctificabisque illud elevatum coram Domino, et cedet in partem tuam. 27And thou shalt sanctify both the consecrated breast, and the shoulder that thou didst separate of the ram,Santificherai ancora il petto consacrato, e la spalla, che separasti dall'ariete.And thou shalt sanctifie both the consecrated brest, and the shoulder that thou didst separate of the ramme,Sanctificabisque et pectusculum consecratum, et armum quem de ariete separasti, 28Wherewith Aaron was consecrated and his sons, and they shall fall to Aaron’s share, and his sons’, by a perpetual right from the children of Israel: because they are the choicest and the beginnings of their peace victims which they offer to the Lord.Immolato per la consacrazione di Aronne, e de' suoi figliuoli: e saranno la porzione d'Aronne, e de' suoi figliuoli per diritto perpetuo tra' figliuoli d'Israele: perché sono primizie separate in primo luogo dalle vittime pacifiche, che offeriscono questi al Signore.wherwith Aaron was consecrated and his sonnes, and they shal fal to Aarons part and his sonnes by a perpetual right from the children of Israel: because they are the primitiues and beginninges of their pacifique victimes which they offer to the Lord.quo initiatus est Aaron et filii ejus, cedentque in partem Aaron et filiorum ejus jure perpetuo a filiis Israël: quia primitiva sunt et initia de victimis eorum pacificis quæ offerunt Domino.
29And the holy vesture, which Aaron shall use, his sons shall have after him, that they may be anointed, and their hands consecrated in it.Le vestimenta sante usate da Aronne, le averanno dopo di lui i suoi figliuoli, e vestiti di esse saranno unti, e saranno consacrate le loro mani.And the holie vesture, which Aaron shal vse, his sonnes shal haue after him, that they may be anoynted, and their handes consecrated in it.Vestem autem sanctam, qua utetur Aaron, habebunt filii ejus post eum, ut ungantur in ea, et consecrantur manus eorum. 30He of his sons that shall be appointed high priest in his stead, and that shall enter into the tabernacle of the testimony to minister in the sanctuary, shall wear it seven days.Il pontefice, che sarà eletto tra' suoi figliuoli in luogo di lui, e il quale entrerà nel tabernacolo della testimonianza per fare le funzioni nel santuario, porterà quelle vesti per sette giorni.He of his sonnes that shal be appoynted high priest in his steede, & that shal enter into the tabernacle of testimonie to minister in the Sanctuarie, shal weare it seuen dayes.Septem diebus utetur illa qui pontifex pro eo fuerit constitutus de filiis ejus, et qui ingredietur tabernaculum testimonii ut ministret in sanctuario. 31And thou shalt take the ram of the consecration, and shalt boil the flesh thereof in the holy place:Prenderai ancora l'ariete della consacrazione, e le carni di lui le cuocerai nel luogo santo:And thou shalt take the ramme of the consecration, and shalt boyle the flesh therof in a holie place;Arietem autem consecrationis tolles, et coques carnes ejus in loco sancto: 32And Aaron and his sons shall eat it. The loaves also, that are in the basket, they shall eat in the entry of the tabernacle of the testimony,E le mangeranno Aronne, e i suoi figliuoli: e mangeranno anche i pani, che sono nel canestro all'ingresso del tabernacolo del testimonio,which Aaron shal eate and his sonnes. The loaues also, that are in the basket, they shal eate in the entrie of the tabernacle of testimonie,quibus vescetur Aaron et filii ejus. Panes quoque, qui sunt in canistro, in vestibulo tabernaculi testimonii comedent, 33That it may be an atoning sacrifice, and the hands of the offerers may be sanctified. A stranger shall not eat of them, because they are holy.Affinché il sacrifizio sia impetratorio, e sieno santificate le mani degli obblatori. Lo straniero non mangerà di tali cose, perché sono sante.that it may be a placable sacrifice, and the handes of the offerers may be sanctified. A stranger shal not eate of them, because they are holie.ut sit placabile sacrificium, et sanctificentur offerentium manus. Alienigena non vescetur ex eis, quia sancti sunt.
34And if there remain of the consecrated flesh, or of the bread, till the morning, thou shalt burn the remainder with fire: they shall not be eaten, because they are sanctified.Che se vi resterà qualche parte delle carni consacrate, ovvero de' pani fino alla mattina dopo, l'abbrucerai: non la mangerai, perché è cosa santificata.And if there remaine of the consecrated flesh, or of the bread til the morning, thou shalt burne the remaynes with fire: they shal not be eaten, because they are sanctified.Quod si remanserit de carnibus consecratis, sive de panibus usque mane, combures reliquias igni: non comedentur, quia sanctificata sunt. 35All that I have commanded thee, thou shalt do unto Aaron and his sons. Seven days shalt thou consecrate their hands:Eseguirai tutto quello che ti ho comandato riguardo ad Aronne, e a' suoi figliuoli. Per sette dì tu consacrerai le loro mani:Al, that I haue commanded thee, thou shalt doe vpon Aaron and his sonnes. Seuen dayes shalt thou consecrate their handes:Omnia, quæ præcepi tibi, facies super Aaron et filiis ejus. Septem diebus consecrabis manus eorum: 36And thou shalt offer a calf for sin every day for expiation. And thou shalt cleanse the altar when thou hast offered the victim of expiation, and shalt anoint it to sanctify it.E offerirai ogni dì un vitello per lo peccato in espiazione, e immolata che avrai l'ostia d'espiazione, purificherai l'altare, e l'ungerai per santificarlo.and thou shalt offer a calfe for sinne euerie day for expiation. And thou shalt cleanse the Altar when thou hast offered the hoste of expiation, and shalt anoynt it vnto sanctification.et vitulum pro peccato offeres per singulos dies ad expiandum. Mundabisque altare cum immolaveris expiationis hostiam, et unges illud in sanctificationem. 37Seven days shalt thou expiate the altar and sanctify it, and it shall be most holy. Every one, that shall touch it, shall be holy.Per sette giorni farai l'espiazione dell'altare, e lo santificherai, e sarà Santo Santissimo: chiunque lo toccherà, sarà santificato.Seuen dayes shalt thou expiate the altar & sanctifie it, and it shal be most Holie. euerie one, that shal touch it, shal be sanctified.Septem diebus expiabis altare, et sanctificabis, et erit Sanctum sanctorum: omnis, qui tetigerit illud, sanctificabitur. 38This is what thou shalt sacrifice upon the altar: Two lambs of a year old every day continually,Ecco quello che offerirai sull'altare: Due agnelli dell'anno ogni giorno in perpetuo,This is it which thou shalt doe vpon the Altar: Two lambes of a yeare old euerie day continually,Hoc est quod facies in altari: agnos anniculos duos per singulos dies jugiter, 39One lamb in the morning, and another in the evening.Un agnello la mattina, un altro la sera.one lambe in the morning, & an other at euen,unum agnum mane, et alterum vespere,
40With one lamb a tenth part of flour tempered with beaten oil, of the fourth part of a hin, and wine for libation of the same measure.Con un agnello (offerirai) la decima parte (d'una epha) di fior di farina aspersa con olio fatto al mortaio, il qual olio sarà a misura la quarta parte di un hin, e un'egual misura di vino per le libagioni.the tenth part of flowre tempered with oile beaten, which shal haue in measure the fourth part of an hin, and wine for libation of the same measure to one lambe.decimam partem similæ conspersæ oleo tuso, quod habeat mensuram quartam partem hin, et vinum ad libandum ejusdem mensuræ in agno uno. 41And the other lamb thou shalt offer in the evening, according to the rite of the morning oblation, and according to what we have said, for a savour of sweetness:Offerirai l'altro agnello alla sera collo stesso rito dell'obblazione della mattina, e secondo quel che abbiam detto, in sacrifizio di soavissimo odore.And the other lambe thou shalt offer at euen, according to the rite of the morning oblation, and according to that which we haue said, for a sauour of sweetnesse:Alterum vero agnum offeres ad vesperam juxta ritum matutinæ oblationis, et juxta ea quæ diximus, in odorem suavitatis: 42It is a sacrifice to the Lord, by perpetual oblation unto your generations, at the door of the tabernacle of the testimony before the Lord, where I will appoint to speak unto thee.Sacrifizio è questo da offerirsi in perpetuo al Signore per tutte le vostre generazioni all'ingresso del tabernacolo della testimonianza davanti al Signore, dove io ti farò venire per parlarti.it is a sacrifice to the Lord, by perpetual oblation vnto your generations, at the doore of the tabernacle of testimonie before the Lord, where I wil appoint to speake vnto thee.sacrificium est Domino, oblatione perpetua in generationes vestras, ad ostium tabernaculi testimonii coram Domino, ubi constituam ut loquar ad te. 43And there will I command the children of Israel, and the altar shall be sanctified by my glory.E dove darò i miei ordini a' figliuoli d'Israele; e l'altare sarà santificato dalla mia maestà.And there wil I command the children of Israel, and the Altar shal be sanctified in mv glorie.Ibique præcipiam filiis Israël, et sanctificabitur altare in gloria mea. 44I will sanctify also the tabernacle of the testimony with the altar, and Aaron with his sons, to do the office of priesthood unto me.Io santificherò anche il tabernacolo della testimonianza insieme coll'altare, e Aronne, e i suoi figliuoli, affinché esercitino il mio sacerdozio.I wil sanctifie also the tabarnacle of testimonie with the Altar, and Aaron with his sonnes, to doe the function of priesthood vnto me.Sanctificabo et tabernaculum testimonii cum altari, et Aaron cum filiis suis, ut sacerdotio fungantur mihi.
45And I will dwell in the midst of the children of Israel, and will be their God:E io abiterò in mezzo a' figliuoli d'Israele, e sarò loro Dio.And I wil dwel in the middes of the children of Israel, and wil be their God,Et habitabo in medio filiorum Israël, eroque eis Deus, 46And they shall know that I am the Lord their God, who have brought them out of the land of Egypt, that I might abide among them, I the Lord their God.E conosceranno, ch'io sono il Signore Dio loro, che li trassi fuora dalla terra di Egitto per abitare tra di loro, io il Signore Dio loro.and they shal know that I am the Lord their God, that haue brought them out of the Land of Aegypt, that I might abide among them, I the Lord their God.et scient quia ego Dominus Deus eorum, qui eduxi eos de terra Ægypti, ut manerem inter illos, ego Dominus Deus ipsorum.
29:2
29:4
Calmet
Washed. The pagans never approached their mysteries, without divers purifications and washing. (St. Clement of Alexandria, strom. 5.) Exterior cleanliness was designed to signify the purity of the heart, with which we must appear before God. (Calmet)
Haydock
It is for this reason we take holy-water, when we go into our chapels, and we wash our fingers before and during Mass. (Haydock)
29:5
Ven. Bede
Vestments. No mention is made of breeches, because they had them on, while they were washing. (Ven. Bede)
Calmet
Belt. Septuagint have read esson, instead of chesheb. "Thou shalt tie the rational to the ephod." (Calmet)
29:7
St. Augustine
Pour, in the form of a cross or T, according to many of the Rabbin, etc. The inferior priests were anointed only on the hands. The Levites were sprinkled with oil, mixed with the blood of the victims. The custom of anointing prophets, priests, and kings, was peculiar to the Jews; as if to foreshow Christ, the great anointed of the Lord. (St. Augustine; Psalm xliv.; Daniel 9:24.)
29:10
Calmet
Head. Confessing that they are sinners, and deserve to die. Thus they shall substitute the victim instead of themselves, and obtain pardon. In the holocaust, (ver. 15,) and the peace-offering, (ver. 19,) they impose their hands, having first washed them) and pronounce some prayer. (Calmet)
29:11
Haydock
Beside. Al, is now wanting in the printed Hebrew and Samaritan, though expressed by the Protestant translators, (who often help their text) and by all the ancient versions. Kennicott mentions one manuscript, which retains it very properly. (Haydock)
Calmet
The victim was offered on the altar of holocausts, before the tabernacle, the seat of God's majesty. (Calmet)
Moses was the priest on this occasion. (Menochius) (Psalm 98:6.)
29:12
29:13
Menochius
Burnt-offering, (incensum.) To evaporate like incense. (Menochius)
Calmet
God requires what is most fat and delicious. (Calmet)
Strabo xv
The Persians never reserved any of the victims for their idols, except the caul. (Strabo xv.)
29:14
Menochius
Sin of the high priest and people. In the other sin-offerings, this was not done. (Menochius)
29:16
Eusebio † 339 d.C.
About, upon the altar, and at the foot of it. So the pagans did. (Eusebius, praep. 4:9.)
29:18
Victim. Hebrew ishe, means a whole burnt-offering.
29:20
Philo
Tip, or "softer part," Septuagint. This ceremony insinuated, that the priests ought to be all attentive, and perform their office with diligence. (Philo, Vit. Mos. 3)
29:22
Calmet
Rump, or tail, for which the sheep of Arabia were famed; some having tails three yards long, others a yard thick. (Herodotus, 3:113.) They weighed from 12 to 30 pounds, and were almost all fat. (Calmet)
29:23
Haydock
Roll. (torta) Hebrew kikkar, "a loaf." Septuagint, "a loaf or cake of oil." (Haydock)
29:24
R. Solomon
Elevating, and then letting them descend towards the earth. After which, Moses lifted the victims towards the east and west, and from north to south, to shew that God is the Sovereign of the world. (R. Solomon)
29:28
Menochius
Israel. As these parts have been offered by Aaron to the Lord, so the Israelites shall present them to him and his sons, when they offer sacrifice. (Menochius)
Du Hamel
All the different kinds of victims were immolated on this occasion, because the priests were consecrated to offer them all. (Du Hamel)
29:29
Calmet
Vesture. A new one was not made for every high priest. (Calmet)
Menochius
One of the other priests had to perform the ceremony of consecration. (Menochius)
29:30
Days. During which he could not leave the sanctuary, Leviticus 8:33. On each day, the aforesaid ceremonies were to be repeated, ver. 35.
29:31
Holy place. The court of the tabernacle, where a constant fire was kept, to prepare the food of the priests, and sometimes of others, who wished to eat their share of the victims in the presence of the Lord.
29:33
Stranger. The Levites themselves could not partake of these things.
29:37
Calmet
Seven. This number is frequently prescribed in Scripture. Balaam required seven altars, (Numbers xxiii.) and the Egyptians never spent less than seven days in their expiations. (Porphyrius, Abstin. 4.) (Calmet)
Calmet
Shall be holy, consecrated according to this rite, (Menochius) or defiled; for sacred things purify those who approach in a proper manner, while they defile, or increase the guilt of the unworthy. (Calmet)
Du Hamel
By the unleavened bread, (ver. 23,) we are reminded of the blessed eucharist; and by oil, of the grace of the spirit. (Du Hamel)
29:39
Morning. About sun-rise.
Philo
Evening, or between the two vespers, Exodus 12:6. The lambs were provided by the people; flour, wine, and oil, by the priests. (Philo)
Haydock
The wine was poured at the foot of the altar, the flour and oil were burnt upon it, and not placed on the head of the victim, as was customary among the pagans, frontique invergit vina sacerdos. (Virgil, vi.; Maimonides) By these sacrifices, God was to be adored as the author both of day and night; (Menochius) and we are admonished of our duty of praying to him, particularly at those times. (Haydock)
Worthington
All the sacrifices prefigured that of Christ, (St. Augustine, contra advers. 1:18,) but none more than these of lambs. (Origen in Jo.) (Worthington)
29:40
Part of an epha, half of which was used in each sacrifice.
29:43
Calmet
Glory, or presence, or by the flame which shall come down from heaven to consume the victim, Leviticus 9:24. (Calmet)
29:1
Special preparation before Bishops and Priests be consecrated.
29:4
The first preparation in the p〈…〉 to b•••••e ••a••d is cl••••ng from 〈…〉. then to •e adorned with the vertues aboue mentioned pag. 234.
29:38
Diuers things were offered at diuers times, and al signified Christs Sacrifice in his Church s. Aug li. 1. c. 18. co• aduers. leg. & prophet. yet none daylie but a lambe: more particularly signifiing the daylie offering of the lambe of God and perpetual effect therof. Origen. •n. Ioan. 1.
29:3
san Tascio Cecilio Cipriano † 258 d.C. An Address to Demetrianus 6
6. In fine, listen to Himself speaking; Himself with a divine voice at once instructing and warning us: “Thou shalt worship the Lord thy God,” says He, “and Him only shalt thou serve.” And again, “Thou shalt have none other gods but me.”
29:4
san Gregorio Nazianzeno † 389 d.C. Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 43.72
… “Moses and Aaron among His priests.” Truly was Moses great, who inflicted the plagues upon Egypt, and delivered the people among many signs and wonders, and entered within the cloud, and sanctioned the double law, outward in the letter, and inward in the Spirit. Aaron was Moses’ brother,
29:5
sant'Atanasio di Alessandria † 373 d.C. Against the Arians. (Orationes contra Arianos IV.) 2.14.7
… I mean, Aaron was not born a high-priest, but a man; and in process of time, when God willed, he became a high-priest; yet became so, not simply, nor as betokened by his ordinary garments, but putting over them the ephod, the breastplate
papa san Gregorio I Magno † 604 d.C. The Book of Pastoral Rule 2.3
… that he may covet no prosperity of the present life, and fear no adversity; that, having regard to the fear within him, he may despise the charm of the world, but considering the charm of inward sweetness, may despise its terrors. Wherefore by command of the supernal voice (
29:6
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies on the Statues to the People of Antioch 3.6
… He is also himself a ruler and a ruler of more dignity than the other. For the sacred laws take and place under his hands even the royal head. And when there is need of any good thing from above, the Emperor is accustomed to fly to the priest: but not the priest to the Emperor. He too hath his breast-plate, that of right eousness.
29:7
Tertulliano † 220 d.C. On Baptism 7
After this, when we have issued from the font, we are thoroughly anointed with a blessed unction,—(a practice derived) from the old discipline, wherein on entering the priesthood, men were wont to be anointed with oil from a horn, ever since Aaron was anointed by Moses.
29:9
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on Ephesians 11
… Is then the ordination of clergy past and done away? And what is the advantage of other things, if this be not strictly observed? For as we must needs contend for the faith; so must we for this also. For if it is lawful for any one, according to the phrase of them of old, “to fill his hands,”
29:12
sant'Ambrogio † 397 d.C. Selections from the Letters of St. Ambrose 63.24
… Moses alone, who saw God, had his tabernacle without the camp when he talked with God; and the blood indeed of the victims which were offered for sin, was brought to the altar, but the bodies were burnt without the camp;
29:13
Arnobio † 327 d.C. The Seven Books of Arnobius Against the Heathen. (Adversus Gentes.) 7.17
… when the asses put hay upon your altars, and poured out libations of chaff; when the dogs placed bones, and burned human excrements
29:22
papa san Gregorio I Magno † 604 d.C. The Book of Pastoral Rule 2.3
… Hence under the divine law the priest receives the shoulder for sacrifice, and this the right one and separate (
29:38
Origene † 254 d.C. Origen's Commentary on the Gospel of John 6.32
… in Jesus Christ (a truth greater than human nature can comprehend)—to do this belongs to no other than the perfect man, who, by reason of use, has his senses exercised to discern good and evil, and who is able to say, from a truth-loving disposition, “We speak wisdom among them that are perfect.” Of these things truly and things like these, we can say,
Origene † 254 d.C. Origen's Commentary on the Gospel of John 6.33
Now we find the lamb offered in the continual (daily) sacrifice. Thus it is written,
29:39
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom on Paul's Epistle to the Romans 20
… Nevertheless, in a contrite heart and an humble spirit let us be accepted.” ( Song of 3 Ch. 15, 16 .) And observe how great the exactness wherewith he useth each word. For he does not say, offer ( ποιήσατε
29:2
2. Crustulam, — tortam, collyridam, vel placentam; hoc enim est Hebr. חלות challot. Quae conspersa sit oleo. — Hebraice, quae commixta sit oleo, puta, cum pinseretur farina, oleo subigebatur, idque ad innuendam unctionem Aaronis; hoc enim significat Graecum πεφυραμένους, apud Septuaginta. Lagana quoque oleo lita. — «Lagana» sunt liba tenuia; haec enim significat Hebraeum רקיקי rekike. Lagana haec aqua erant commixta cum pinserentur; sed cum offerrentur, oleo frigebantur: hoc enim significat Hebr. משיחי שמן meschiche schemen, id est oleo lita vel uncta, puta, ut eo frigantur. Ita Abulensis et Oleaster.
29:3
3. Vitulum autem et duos arietes, — scilicet offeres, id est sistes et applicabis ad tabernaculum, ut postea, vers. 10, immolentur. In vitulo sive tauro, inquit Lipomanus, notatur cervix superbiae, in ariete ducatus gregum signatur. Sacerdotes ergo qui futuri sunt populi rectores, jubentur immolare taurum et arietem, ut per hoc symbolice admoneantur interficere quidquid tumidum de superbo ducatu sapiebant; atque sanctificari per septem dies, ut moneantur in sanctitate per omnem vitam persistere.
29:5
5. Indues Aaron, etc. Linea (quae hebraice ketonet dicitur) et tunica, — scilicet hyacinthina. Feminalium nulla hic fit mentio, quia ea jam induerat Aaron et filii, ut honeste lavarentur. Ita Beda. Quod constringes balteo. — Hebraice stringes illud ingeniosa textura ipsius ephod. Ubi nota: Balteus vocatur textura, aut opus ingeniosum ipsius ephod, quia balteus hic ipsum ephod stringebat, eratque ejusdem materiae cum ephod. Ita Vatablus.
29:6
6. Et laminam sanctam. — Hebr. coronam sanctitatis. Ita vocatur lamina aurea, cui inscriptum erat Sanctum Domino; haec enim frontem instar coronae cingebat et ornabat.
29:7
7. Et oleum unctionis (oleum quo quis ungitur, est pleonasmus) fundes super caput ejus. — Hoc oleum, ait Cyprianus, tract. De unctione Chrismatis, significabat primo, spiritualem sacris mysteriis inesse pinguedinem. Secundo, quod, sicut oleum liquidis omnibus supernatat, ita sacerdotalis dignitatis excellentia omnes status et gradus transcendat, atque regimen et munimen tam active, quam contemplative vitae obtineat. Tertio, hoc oleum consecrationis sacerdotum, typus erat sacramenti Ordinis, in quo spiritus pinguedo datur ordinatis.
29:9
9. Postquam initiaveris (Hebraice, postquam impleveris oleo, id est unxeris, et ungendo consecraveris) manus eorum. — Per manus significatur potestas res alias consecrandi, quam hac unctione manuum accipiunt hic novelli sacerdotes. Ita S. Augustinus, Quaest. CXXV. Manibus enim victimas, resque alias tractare, Deo offerre et consecrare debebant. Hinc moraliter sciat sacerdos se manus debere habere sanctas, id est castas et puras, tum a Venere, tum a sanguine, tum ab avaritia. Audi Philonem, lib. De Victimis: «Postulat, inquit, Deus a sacrificante primum bonam mentem, sanctam, et in pietate exercitatam. Deinde vitam benefactis (praesertim eleemosynis) ornatam, ut dum manus imponit, possit libera conscientia dicere: Manus hae nec mulieribus corrupte, nec innocenti sanguine pollutae sunt; noxam, injuriam, vulnus, vim intulerunt nemini; nulli rei turpi praebuerunt ministerium, sed rebus honestis ac utilibus, quae viris justis, honestis sapientibusque probantur.» Igitur sacerdotum omnium manus inungebantur; pontifici vero erat peculiare ut et caput ejus ungeretur vers. 7, ut significaretur quod ab ipso quasi a capite derivaretur potestas offerendi et consecrandi ad alios; hoc autem mystice figurabat pontificale munus legis novae. Ita D. Thomas, I II, Quaest. CII, art. 5, ad 8. Hinc dicitur Psal. CXXXII, vers. 2: «Sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron.» Notant Hebraei, Deum potissimum exigere pro suo sacrificio animalia illa et membra, quae concupiscentiis subjiciuntur: requirit renes, quae concupiscentiae prima sunt officina; vult habere hepar, quod roborat libidinem; et adipes, qui effraenem faciunt concupiscentiam, juxta illud: «Impinguatus est Israel, et recalcitravit.» Haec omnia Dominus vult habere in suo sacrificio, non quod illum delectent renes, sed quod haec significent mortificanda esse membra nostra super terram, idque tum cuilibet, tum maxime sacerdoti, praelato et principi faciendum esse, de quo rursum vers. 22. Alfonsus, Aragonum rex, dicebat, «nihil inconvenientius esse, quam si quis aliis imperaret, qui suis affectibus propriis imperare non potest;» quomodo enim alienos coercebit, qui a suis vincitur, iisque indulget? Demosthenes aiebat esse sapientis, nunquam animo connivere, neque affectibus quoquo modo licentius indulgere, ne effraenatae rationis imperium deserant. Thales rogatus «quis esset felix?» «Qui corpore, inquit, sanus est, et animo castus.» Libido enim et concupiscentia sunt animi morbi. Cato, teste Plutarcho, dicebat optimum esse imperatorem, qui suis affectibus imperare posset. Cicero in orat. pro Sylla: «Regium, ait, est ita vivere, ut non modo homini, sed ne cupiditati quidem ulli servias: contemnere omnes libidines; non auri, non argenti, non caeterarum rerum indigere; populi utilitati magis consulere, quam voluntati; nemini cedere, multis obsistere.»
29:10
10. Imponentque Aaron, et filii ejus manus super caput illius. — Ut hoc ritu contestentur se peccatores, et peccata sua vitulo imponere, illumque ut victimam pro suis peccatis offerre, ut sic emundati digni reddantur, qui pro aliorum peccatis intercedant et sacrificent. De hoc ritu plura dicam Levit. cap. 1, vers. 4.
29:11
11. Et mactabis eum in conspectu Domini. — «Mactabis,» tu scilicet, o Moses. Fungebatur ergo hic Moses munere sacerdotali, adeoque sacerdotes, ipsumque pontificem quasi hierarcha consecrabat. Unde Nazianzenus, orat. 22, Mosem vocet sacerdotem sacerdotum; sic et S. Augustinus, Quaest. XX in Levit.: unde Psal. XCVIII, vers. 6 dicitur: «Moses et Aaron in sacerdotibus ejus.» Vide Levit. cap. VIII. Moses ergo primus populi tam pontifex, quam dux et princeps fuit. Verum postquam Moses sacerdotium consignavit Aaroni et posteris ejus, deinceps Mosis posteri non inter sacerdotes, sed inter Levitas annumerati sunt, ut patet I Paralip. cap. XXIII, vers. 14.
29:13
13. Sumes et adipem, ac duos renes, etc. et offeres incensum super altare, — q. d. Haec omnia instar thuris accendes et adolebis, ut evaporent in fumum, et incendantur in honorem Dei: adeps ergo et renes hic vocantur incensum, id est victima incensa, patet ex Hebraeo.
29:14
14. Carnes vero vituli, et corium, et fimum combures foris extra castra, eo quod pro peccato sit. — «Extra castra,» ad significandam magnitudinem peccati sacerdotum (utpote qui sanctissimi esse, aliosque verbo, exemplo et sacrificiis sanctificare debent); ad ejus ergo detestationem, cremabantur carnes victimae eorum extra castra. Similiter pro sacerdotum peccatis solum, immolabatur vitulus; pro peccatis vero principum et plebeiorum immolabantur minora animalia, puta caprae, arietes vel aves. Tertio, eadem de causa fimus vituli cremabatur; in aliis vero victimis, etiam pro peccato, id non fiebat, excepta vitula rufa, quae pro peccatis omnibus totius populi offerebatur, Num. cap. XIX. Vide de his plura Levit. cap. IV et V, et seq. Hinc Christus extra castra, id est extra Jerusalem, passus est. Vide dicta ad Hebraeos cap. XIII, vers. 11.
29:16
16. Quem cum mactaveris, tolles de sanguine ejus, et fundes circa altare, — ut significetur quod Deus, qui altari repraesentatur, hunc sanguinem pecoris pro peccato hominis suscipiat, eoque placetur.
29:18
18. Oblatio est Domino. — Hebraice עולה ola, id est holocaustum est Domino; holocaustum dicitur ola, id est ascensio, eo quod in illo tota victima per ignem et fumum ad Deum ascendat. Odor suavissimus victimae Domini. — Hebraice est, odor quietis, in quo scilicet suavissime et jucundissime odoratus conquiescit; quod Deo hic tribuitur metaphorice, quia sacrificium hoc Deum placatum reddebat (unde Chaldaeus vertit, ut suscipiatur cum beneplacito), et peccata expiabat per fidem in Christum; cujus sacrificium hoc suo, suisque victimis, puta vitulo et ariete, adumbrabant. Erat ergo hoc eorum sacrificium Deo gratum et jucundum, non ex opere operato, uti est sacrificium legis novae, sed ex opere operantis; erat enim actus latriae et obedientiae. Victimae Domini. — Hebraice, ignitio, id est oblatio ignita, est Domino, puta est holocaustum, in quo omnia comburuntur et consumuntur. Nota: In consecratione hac Aaronis et filiorum in sacerdotes, oblatum fuit omne genus sacrificiorum, scilicet holocaustum, pacificum, et pro peccato: ad illa enim offerenda ordinabantur et consecrabantur ipsi. Nam aries unus primario oblatus est in holocaustum, licet et comitanter pro peccatis offerretur; alter aries oblatus est in hostiam pacificam; vitulus denique oblatus est pro peccato. Simili ratione in lege nova, in ordinatione et consecratione sacerdotum et pontificum celebratur et offertur sacrificium Missae, tanquam actus et oblatio ad quam ordinantur sacerdotes. Allegorice Radulphus in Levit. cap. IX: Moses, inquit, significat legem, vitulus significat Christum, Aaron et filii ejus significant doctores et praedicatores Evangelicos. Moses ergo, id est lex, coram Aarone ejusque filiis, vitulum pro peccato mactat, cum doctorum scientiam de Christi passione informat. Offert secundo, arietem in holocaustum, quia docet eosdem offerre se in holocaustum perfectae conversationis, ut aliis fidei et bonorum operum sint duces. Offert tertio, arietem in victimam pacificam, quia docet eos Christi vitam fidelibus passim imitandam proponere.
29:19
19. Tolles quoque arietem alterum. — Est haec victima ordine tertia. Prima enim erat pro peccato, puta vitulus. Secunda erat in holocaustum, puta aries. Tertia hic est aries alter, qui offertur in victimam pacificam, ut scilicet prospere sacerdotium novelli sacerdotes susciperent, utque illud eis et populo pacificum, id est faustum et fortunatum, foret.
29:20
20. Quem cum immolaveris, — quem cum jugulando sacrificaveris Deo. Nam postea aries hic ad plenam sacrificii consummationem comburendus erat. Et pones (sanguinem arietis) super extremum auriculae dextrae Aaron, et filiorum ejus, et super pollices manus eorum, ac pedis dextri. — Sicut Isaiae vaticinaturo cap. VI, os tactu carbonis igniti per angelum mundatum est, quasi deinceps Spiritu Sancto assistente mundissima et sanctissima locuturo: ita hic sacerdotibus aures, manus et pedes sanguine tinguntur, ut innuatur haec in eis purissima, et optime composita esse debere, atque ad id a Deo vocante eos gratia petere, et orationibus sacrificiisque obtinere oportere. Porro extremum auriculae dextrae tingitur sanguine, ut teneras habeant aures, promptissimamque obedientiam ad legem et doctrinam (tum veterem, tum novam et Evangelicam, quae sanguinem Christi, quasi lustralem nobis propinat) audiendam et implendam. Rursum, ut significetur obedientiam hanc perpetuam esse, et ad finem usque porrigi debere. Hoc enim significat to extremum, ait S. Cyrillus, lib. XI De Adorat. in spirit. et verit. fol. 229. Pollex vero manus dexterae (singulis enim ille solus aspergebatur sanguine) sanguine tingitur ad firmam obedientiae legis executionem; item et pollex pedis dextri, ad celerem motum exequendi eam, in eaque ambulandi, ait Radulphus in cap. VIII Levitici. Dextera autem auris et pollex unguntur, non sinistra: tum quia dextera praestantior est sinistra; tum ut hoc symbolo tacite petatur, ut haec unctio, omniaque eis sint dextra, fausta et felicia. Fundesque sanguinem super altare per circuitum, — puta, per parietes altaris circumcirca, ab omnibus quatuor ejus lateribus; non ergo fundebatur sanguis hic super cornua altaris superne, quia hoc in nullis fiebat hostiis pacificis, ut patet Levit. cap. III; non etiam super pavimentum juxta altare; sed per quatuor ejus parietes: hoc enim peculiare habebat haec hostia pacifica, ut significaretur hoc sacrificio peti, ut contactus altaris novellis hisce sacerdotibus foret prosper et salutaris.
29:21
21. De oleo unctionis (de cujus compositione dicetur cap. XXX, vers. 23) asperges Aaron et vestes ejus. — Sanguine ergo et oleo, sive seorsim quolibet eorum, sive, quod verisimilius est, inter se commixtis lustrabantur tam sacerdotes quam eorum vestes, itaque quasi consecrabantur, ut essent accommodatae eorum functionibus, et expiationi peccatorum; sicuti et modo vestes sacerdotales ab Episcopo benedicuntur. Fuit ergo hoc oleum cum sanguine vestibus inspersum, itaque levis macula vestibus aspersa fuit, ut significaretur sacerdotem istis vestibus indutum emaculaturum et expurgaturum sordes et peccata populi. Eadem unctio adhibenda fuit, quando aliae novae vestes sacerdotales, veteribus hisce detritis, postea confectae fuerunt.
29:22
22. Tolles adipem de ariete et caudam. — Haec enim sunt pinguiora et delicatiora in animali. Vult ergo hic Deus omnia pinguia, et quidquid operit vitalia, ut dignissima et optima, sibi adoleri. Tropologice S. Gregorius, lib. I Moralium, cap. XL: «Cauda, ait, jubetur adoleri Deo, ut omne bonum quod incipimus, etiam perseverantiae fine compleamus.» Rursum, adeps significat gulam, renes significant libidinem, fibra jecoris significat bilem et vim irascibilem, jecori in corpore junctam. Haec omnia emori, Deoque per mortificationem a sacerdote consecrari debent. Ita Theodoretus et S. Basilius, lib. De Vera Virginitate. Huc plurimum juvat crebra mortis meditatio. «Caro, inquit S. Gregorius, cap. XVIII Moralium, cum concupiscitur, pensetur quid sit exanimis, intelligetur quid ametur. Nil quippe sic ad edomandum desideriorum carnalium appetitum valet, quam ut quisque hoc, quod vivum diligit, quale sit mortuum penset.» Ita in Vitis Patrum, lib. V, cap. 1, num. 7. Abbas Joannes, ait: «Mane de omni virtute cogita, deque omni vitio mortificando, includens te sepulcro, tanquam jam mortuus, ut videatur tibi proxima esse mors omni die.» Ibidem, cap. X, num. 63, Abbas Moses rogatus, «qualis homo mortificat se?» ait: «Nisi posuerit homo in corde suo, quia triennium habet in sepultura, non pervenit ad hoc verbum.» Eo quod sit aries consecrationis, — puta oblatus in consecratione sacerdotum, pro eorum prosperitate, q. d. In hostiis pacificis armus dexter, uti et pectusculum, cedit sacerdoti: ut ergo haec hostia consecrationis sacerdotum habeat aliquid peculiare prae aliis, volo ut praeter caudam, armus quoque mihi adoleatur, solum vero pectusculum tibi, o Moses, quasi sacerdoti et consecratori cedat, ut illud cum tua familia comedas; reliqua vero caro cedat Aaroni offerenti, uti fieri solet in oblatione hostiae pacificae. Ita Hugo.
29:23
23. Quod positum est in conspectu Domini, — puta coram altari holocaustorum.
29:24
24. Ponesque omnia super manus Aaron et filiorum ejus, et sanctificabis eos elevans coram Domino. — Haec ergo sacerdotum sanctificatio non erat aliud, quam elevatio manuum eorum cum muneribus, facta per Mosen: qua elevatione vel oblatione significabatur munera illa ad Deum pertinere, ac deinceps similia Deo sanctificanda esse, et offerenda per manus sacerdotum. Cum enim hic Moses obtulit manus sacerdotum Deo, consequenter obtulit quoque Deo ea, quae ipsi suis manibus tenebant. Hinc rursum sanctius habebatur sacerdos, et ad Dei, qui est ipsa sanctitas, familiam ac possessionem, tanquam ei dicatus et oblatus pertinens. Nota: Sanctificare passim hic idem est quod offerre, de quo rursum vers. 27. Hebraice est, pones omnia super manus Aaron et filiorum ejus, et elevabis ea elevatione coram Domino. Hebraeum enim נוף nuph, significat elevare, vel agitare; unde תנופה tenupha, vocatur elevatio; indeque ipsa oblatio, ab hoc ritu elevandi, dicitur tenupha. Tradit R. Salomon et Hebraei, certam fuisse elevationis et oblationis hujus tenupha caeremoniam et ritum, quod videlicet Moses supponebat manus suas manibus sacerdotum novellorum, et elevabat eas sursum, ac deinde deprimebat deorsum; mox ab Oriente in Occidentem, ac demum a Meridie ad Septentrionem easdem ducebat; itaque formam exprimebat crucis, quasi indicaret Deum cui sacrificabat, coeli et terrae universae esse Dominum (hinc et נוף noph, unde descendit tenupha, regiones et climata mundi significat), simulque sacrificium crucis Christi praesignaret. Eamdem caeremoniam tenupha, ac ritum elevandi hostiam, adhibitam fuisse in sacrificio zelotypiae patet Numer. cap. V, vers. 25, et in sacrificio Nazaraei, Num. cap. VI, vers. 20, et in quavis alia hostia pacificorum, Levit. cap. VII, vers. 30, ubi noster Interpres vertit, cum ambo oblata Deo consecraverit; hebraice est, cum ambo Deo elevaverit; imo Hebraei ipsam oblationem vocant teruma, vel tenupha, de quo vers. 27. Denique S. Hieronymus ad Fabiolam, tenupha, id est elevationem, etiam ad rem sacrificatam refert, q. d. Offeres Deo rem elevatam, eminentem, egregiam, primam et praecipuam, quae proinde merito elevanda et offerenda sit Deo solemni ritu.
29:26
26. Quo initiatus est Aaron, — q. d. Qui aries scilicet, immolatus est pro felici consecratione Aaron. Hebraea et Septuaginta habent, qui Aaronis est, quasi dicant: Qui deinceps in sacrificando cedet in jus Aaronis.
29:27
27. Sanctificabisque pectusculum, — Id est, offeres pectusculum Deo. Omnia enim quae Deo offeruntur, non physice, sed moraliter sancta sunt, et offerendo sanctificantur, quia Deo dicantur, et omnino deputantur. Sanctificabisque et pectusculum consecratum, et armum quem de ariete separasti. — Statuitur hic lex generalis de sacrificio pacifico, non eo quod hic offertur pro consecratione sacerdotum, sed de omni eo quod in posterum oblaturi erant filii Israel: ut videlicet ex eo pectusculum et armum dent sacerdotibus, sicut ipsi sacerdotes in suo hoc sacrificio utrumque dederunt Deo. «Sanctificabis» ergo, id est segregabis, dicabisque mihi ac meis ministris pectusculum victimae, ideoque ipsum sanctum erit, et sanctificatum hac oblatione sacerdotibus facta. Hebraice est, sanctificabis, sive consecrabis mihi pectusculum תנופה tenupha, et armum תרומה teruma, quod agitatum est, et qui in altum sublatus est propter Aaron et filios ejus. Ubi nota: Oblatio vel victima tenupha est illa, quae certo ritu Deo elevabatur agitatione manuum versus omnes mundi plagas, uti tradere Hebraeos dixi vers. 24. Oblatio vero teruma a nonnullis ita distinguitur a tenupha, ut teruma sit oblatio a sursum usque deorsum descendens et agitata; tenupha vero sit oblatio versus quatuor mundi plagas. Verum S. Hieronymus haec duo non distinguit, et teruma semper separationem vertit, qua videlicet victima separabatur ab usibus profanis, Deoque offerebatur. Sic et Septuaginta teruma vertunt aphairema, et Chaldaeus, אפרשותא aphrashuta, id est separationem, a radice פרש parash; id est separavit, quanquam ad verbum teruma idem est quod elevatio, a radice rum, id est elevavit; inde enim dicitur teruma, quasi dicas oblatio, vel levanda, quae levatur, tollitur et offertur Deo. Sensus ergo est, pectusculum elevationis, et armum elevationis, quae mihi solemni ritu elevasti et obtulisti, eadem (non numero, sed specie) recipies a filiis Israel, cum illi per se suas victimas pacificas mihi offerent. Tropologice S. Gregorius, II part. Pastor. cap. 4: Recipit, inquit, sacerdos a populo pectus et armum dextrum, ut meminerit se Deo debere et reddere pectus suum, ut nonnisi quae recta sunt cogitet; et armum, id est brachium, dextrum, ut fortissime prospera et adversa omnia contemnendo, generose ea quae Dei sunt exequatur, ut in eo verum sit illud Julii Caesaris apud Sallustium in Catilina: «In maxima fortuna, minima est licentia.» Ita fecit inter alios S. Carolus Borromaeus, qui nulli labori, nulli austeritati, nulli periculo parcebat, pro Dei gloria et suorum salute promovenda; adeoque talibus immori optabat, talem mortem in lucro reponens. Unde ad Archiepiscopum Valentinum, qui eum monebat, ut sibi parceret, nec nimiis laboribus et poenitentiis vitam abbreviaret, ita respondit: «Quod si etiam, dum Ecclesiae, pro qua Christus acerbissimam mortem pertulit, opera navatur, virium quas debilitari, vitae quam interire necesse est, jactura fiat, id vero maximi lucri atque emolumenti loco ponendum est. Nimis delicati hominis, nedum Episcopi est, a muneris sui, quo nullum amplius, nullum praestantius est, administratione et cura, aut valetudinis studio retardari, aut mortis formidine deterreri.» Testis est auctor Vitae ejus, lib. VIII, cap. xxi. S. Silverius Pontifex et Martyr, ab Augusta Eutychiana per Belissarium ejectus in Pontiam insulam, ita scribit ad Amatorem Episcopum: «Sustentor pane tribulationis, et aqua angustiae, nec tamen dimisi, aut dimitto officium meum.» Unde ibidem coacto Concilio Eutychetem damnavit, et aerumnis confectus, martyr occubuit. S. Joannes Chrysostomus in exilium, ob vitia carpendi libertatem, pulsus, cum et itineris nocturni molestias, et Isaurorum incursus, et febrim validam, vomitus, capitis dolores, cibi fastidia aliaque dirissima pateretur, sic scribit, epist. 130: «Nec obsidione, nec latronum incursibus, nec loci solitudine, nec sexcentorum adversorum casuum turba dejicior aut conturbor, sed ingenti securitate et otio fruor.» Rursum, laicus sacerdoti, inferior suo superiori offerre debet pectusculum, id est voluntatem humilitate et obedientia plenam; atque armum, sive humerum, ad portanda onera ab eo imposita paratissimum. Obedientia ergo debetur tam pectus, quam armus, nec unum sine altero sufficit, quia non sola voluntas, nec sola executio operis injuncti, sed utrumque offerendum est, scilicet prompta voluntas ad opus praeceptum currens et prosiliens.
29:28
28. Cedentque in partem Aaron et filiorum ejus, quia primitiva sunt et initia de victimis eorum pacificis, quae offerunt Domino. — q. d. E victima pacifica primo loco cedet sacerdoti pectus et armus dexter, quia hae sunt partes primae, quae initio e victima pacifica separantur Deo, Deique nomine offeruntur sacerdoti, ideoque hae partes nobilissimae sunt. Maxima enim earum est nobilitas et dignitas, quod primo Deo separentur, et vice Dei sacerdoti offerantur; deinde, secundo is qui e populo offert victimam pacificam, accipiat ex ea portionem reliquam.
29:29
29. Vestem autem sanctam qua utetur Aaron, habebunt filii ejus post eum, ut ungantur in ea, et consecrentur manus eorum. — q. d. Vestes pontificis sanctis usibus deputatas, mortuo patre pontifice, accipiet filius senior, qui patri in pontificatu succedet, ut iis indutus ungatur et consecretur pontifex, ne quis putet pontificem, cum moritur, in suis pontificalibus sepeliendum esse, novasque vestes pontificales filio successori conficiendas esse. Ita vestibus Aaron, eo mortuo, indutus est Eleazar ejus filius, Num. xx, vers. 26 et 28. Nota: Unctio haec, et consecratio novi pontificis post mortem Mosis fiebat ab aliquo e minoribus sacerdotibus; neque enim erat major aliquis qui eum consecraret. Sic apud nos pontifex Romanus consecratur ab Episcopo Ostiensi. Ita Abulensis.
29:30
30. Septem diebus utetur illa (veste sacra) qui pontifex pro eo fuerit constitutus. — Numero septenario, utpote pleno, consummabatur consecratio sacerdotis; illis enim septem diebus fiebant unctiones quotidianae, item oblationes atque expiationes altaris, tanquam caeremoniae consecrationis, ut patet vers. 35 et seq.; nec poterat sacerdos consecrandus illis septem diebus a tabernaculo recedere, Levit. viii, 33. Haec omnia ad hoc fiebant, ut illustrior esset sacerdotii auctoritas et sanctitas.
29:31
31 et 32. Arietem autem consecrationis tolles, et coques carnes ejus in loco sancto, quibus vescetur Aaron et filii ejus. — q. d. Hujus victimae pacificae, puta arietis in consecratione sacerdotum oblati, carnes reliquas (nam armus ejus Deo erat incensus et combustus, pectusculum vero jusserat Deus dari Mosi tanquam consecratori) coques in loco sancto, non in altari, sed juxta illud in atrio sancto, quod erat ante tabernaculum, ubi carnes hostiae pacificae coqui solebant igne ex altari sumpto. Ita Cajetanus. 32. Panes quoque qui sunt in canistro, in vestibulo tabernaculi comedent. — q. d. Iidem novelli sacerdotes comedent panes, et lagana quae reliqua sunt in canistro; nam crustula cum panibus et laganis, quae imposita sunt manibus sacerdotum, cremata jam erant vers. 25. Itaque non omnes panes qui erant in canistro, impositi fuerunt manibus sacerdotum, sed in eo remansit portio offerentium, quae jam ab eisdem comedi jubetur.
29:33
33. Ut sit placabile sacrificium. — Hebraice: quibus, scilicet panibus, propitiatum est, id est, quibus expiatus est Aaron, et placatum est numen. Noster ad finem sacrificii, qui in Hebraeo intelligitur, respexit: ideo enim jubentur novelli sacerdotes, qui hic sunt offerentes, carnes pacificas, quibus propitiatum est, comedere, ut sit placabile sacrificium, seu ut Deus ostendat se hoc sacrificio placatum esse, quandoquidem eos tam benigne ad mensam suam, puta ad suas victimas, invitatos admittat. Et sanctificentur offerentium manus. — Scilicet, ut ex contactu hujus sancti cibi, et ex hac ceremonia sanctoque convivio, magis quodam modo consecrentur et sanctificentur manus eorum. Alienigena (qui non est de stirpe Aaron, etiamsi sit de stirpe Levi) non vescetur ex eis, quia sancti sunt. — Quia scilicet hi panes Deo oblati sunt pro consecratione, non Levitarum, sed sacerdotum.
29:34
34. Quod si remanserit de carnibus consecratis, sive de panibus usque mane, combures reliquias igni; non comedentur, quia sanctificata sunt. — Rationem hic dat Deus, cur lege hac caeremoniali statuat, ne altero die comedantur ea quae sibi sanctificata, id est, oblata sunt, q. d. Sancta ut a profanis distent, peculiarem exigunt ceremoniam; quod discrimen ut aliqua observantia congrua designem et definiam, volo et sancio ut carnes et panes sancti eodem die, quo Deo oblati sunt a sacerdotibus, iisque solis comedantur; si quid restet secundo die, id non comedatur, sed comburatur: neque enim decet eas canibus dari aut profanis hominibus; neque etiam e dignitate mea, aut carnium sanctarum est, si illae secundo die jam marcidae sacerdotibus, qui praecedenti die recentibus usi sunt, cum nausea aliqua, vel certe cum minori reverentia apponantur. Secus statutum fuit in plebeiorum sacrificiis; poterant enim carnes illorum secundo die comedi, sed non tertio, Levit. VII, 16. Verum quia hae sacerdotum carnes sanctiores habebantur, atque ad majorem sacerdotum sanctimoniam commendandam, hinc ne quidem secundo die eis vesci permittit Deus. Simile dictum est de agno paschali, cap. XII, vers. 10. Anagogice S. Cyrillus lib. XI De Adorat. in spiritu, fol. 230: Ex sacrificiis, inquit, nihil servatur in secundum diem, quia in futuro saeculo alium, quam per sacrificia, modum habebimus nos offerendi et uniendi Deo, cum Christus nobiscum erit, et evacuabitur id quod ex parte est; tunc enim erit Deus omnia in omnibus.
29:35
35. Septem diebus consecrabis manus eorum, etc. — Praecipitur hic, ut in consecratione sacerdotum per septem dies, haec quatuor quotidie fiant: primo, ungantur manus sacerdotum; secundo, immoletur vitulus; tertio, mundetur altare; quarto, altare ungatur. Haec sanxit Deus tum ad sacerdotum consecrationem complendam, tum etiam ad initiandum et quasi consecrandum novum altare holocaustorum. Addit Josephus, hisce septem diebus factas fuisse iteratas aspersiones vestium sacerdotalium, tabernaculi item et vasorum sacrorum, per oleum et per sanguinem taurorum et arietum, qui alternis diebus mactabantur. Verum haec non satis consonant Scripturae hic, quae singulis diebus vitulum solum, non autem alternis taurum et arietem immolari praecipit.
29:36
36. Unges illud in sanctificationem. — Unges illud ut sit sanctum et Deo consecratum.
29:37
37. Et erit Sanctum sanctorum. — Erit sanctissimum. Omnis qui tetigerit illud, sanctificabitur. — Hoc est, sanctificari debet, ne profanus res tam sanctas attingat. Nam quod aliqui dicunt altare sanctificasse ea quae ipsum contingebat, universaliter falsum est; imo res polluta, si rem sanctam tangeret, eam polluebat; non vero e contrario, res sancta rem pollutam tangens, suo contactu eam sanctificabat. Vide Num. xix, vers. 13, 14 et 22, ubi praescribitur aqua lustrationis ex cinere vitulae rufae, qua expiare et sanctificare se debebant immundi, antequam res sacras tangerent vel tractarent.
29:38
38. Hoc est quod facies in altari. — q. d. In hunc maxime usum erigi volo hoc altare holocaustorum, ut scilicet in eo facias, id est, immoles (hoc enim Hebr. עשה asa significat, uti et Latinum facio subinde) perenne et juge sacrificium sive holocaustum duorum agnorum quotidie, puta unius mane, et alterius vespere: unde a digniori et frequentiori hoc sacrificio, dictum est altare holocaustorum, licet in eo aliae etiam victimae, tum pacificae, tum pro peccato immolarentur. Describitur hic ergo sacrificium, quod quotidie immolabant Hebraei, videlicet agnum mane et agnum vespere, de quo Numer. xxviii, 3, ut tam mane quam vespere hac victima Deum colerent, eique tam primitias quam finem diei offerrent; indeque sacrificium hoc vocatur matutinum et vespertinum, cujus saepe meminit Psaltes et Prophetae. Nota primo: Agnus hic debebat esse similis agno paschali, puta esse anniculus et immaculatus, ut patet Num. xxviii, 3. Secundo, cum agno offerebatur decima pars ephi similae conspersae oleo, quod oleum debebat esse quarta pars mensurae hin: eadem mensura vini, puta quarta pars hin, cum agno libanda, id est, effundenda erat in honorem Dei. Erat enim hoc sacrificium quasi juge et quotidianum convivium Dei constans carne agni, pane ex simila, et vino; in convivio enim tam potus, quam cibus requiritur. Tertio, hoc juge sacrificium publicis expensis offerebatur, inquit Josephus, lib. III Antiq. x. Quarto, nullo die intermittebatur, etiamsi illo die festum aliquod, ut neomenia, sabbatum, pascha, etc., incideret, quo pro ratione festi aliae victimae immolandae erant, ut patet Num. cap. xxviii, vers. 9. Ubi nota: Quotidie primo immolabatur sacrificium juge matutinum; post illud vero immolabantur alia. Juge vero vespertinum ultimo post alia omnia immolabatur; unde tota nocte cremabatur in altari, uti sancit Deus, Levit. vi, 9. Allegorice, juge sacrificium significabat juge sacrificium Christi in Eucharistia, quod omnibus diebus offertur et offeretur usque ad Antichristum, qui illud auferet, saltem ne publice fiat in regnis sibi subditis, ut patet Daniel. xi, 31. Primo ergo, Christus est agnus hic jugis, sed qui tollit peccata mundi, quod facere non potuit agnus jugis et legalis. Hinc Christus ab Isaia, Jeremia et aliis Prophetis vocatur agnus. «Agnus eligitur, ait S. Augustinus, ut simplicitas et innocentia designetur; masculus quaeritur, ut virtus comprobetur; immaculatus, ut sine crimine.» Secundo, Christus est agnus, qui mane mundi, id est ab ipsa mundi origine, occisus est pro peccatis veterum patrum; et qui vespere, ab adventu scilicet Christi usque ad finem saeculi immolatur, tanquam in sacrificium, pro filiis novi Testamenti. Tertio, cum agno offerebatur simila et vinum, quia Christus non solum occidi voluit pro nobis; sed etiam in ipso sacrificio reliquit nobis Sacramentum corporis et sanguinis sui sub specie panis et vini, quo mirifice animae nostrae aluntur, confirmantur et recreantur. Simila haec mixta est oleo, quia Christus hoc sacramentum Eucharistiae ex suavissima charitate et misericordia instituit; olei et vini par erat mensura, quia tanta est Christi misericordia, quanta est virtus sanguinis ejus pro nobis effusi. S. Bernardus, serm. 2 et 4 De Purific., per agnum matutinum intelligit Christum infantem in templo praesentatum et oblatum in festo Purificationis; per agnum vero vespertinum intelligit Christum jam virum, in fine vitae immolatum in cruce. Ita S. Cyprianus, lib. II, epist. 3 ad Caecilium, docet vespertinum agnum figurasse, non tantum Christi mortem in cruce, sed et tempus mortis; sub vesperam enim Christus mortuus est. Tropologice, juge sacrificium est matutina et vespertina oratio, quam quilibet fidelis quotidie Deo offerre debet: item sacrificium Missae, quam quotidie audiant, qui possunt, ut in ea Christum, verum agnum, immolatum Deo Patri offerant. Ita S. Clemens, lib. II Constit. Apost. cap. xxxvi, monet Christianos, ut tam mane, quam vespere ecclesiam oraturi adeant. «Ab ecclesia, inquit, Christi ne absis; surgens ad eam mane, antequam ullum opus aggrediaris, et rursus adi ad eam vespere, ut gratias agas Deo de iis, propter quae vitam tibi largitus est.» Id etiamnum Christiani religiosiores observant, qui mane statim ut surrexerint, antequam opus aggrediantur, ad ecclesiam adeunt, et si possint Missam audiunt. Idem quotidie factitabat S. Monica, uti habet ejus Vita ex S. Augustino desumpta. Quinque hujus rei fructus paucis assignat noster Toletus, lib. VI Summae, cap. x: «Primus, inquit, est gratiae augmentum; qui enim in gratia est, sacrum audiendo gratiae augmentum consequitur, tum quia offert, tum quia pro ipso etiam sacrum offertur. Secundo, consequitur poenae temporalis pro peccatis debitae remissionem. Tertio, quod petit, facilius impetrat: nam Deo Patri oblationem acceptissimam, puta Christum offert. Quarto, actus virtutum exercentur, et praecipue trium, quae sunt magni meriti, scilicet Fidei, Charitatis et Religionis. Quinto, comparet homo in praesentia Christi; et eo quo potest modo, puta per fidem, praesentem videt Christum, et habet atque impetrat, quod impetraret si videret, si debito modo petat, ut caecus impetravit.» Eosdem fusius tradit noster Suarez, tomo III, in III part., disp. LXXIX, sect. viii, § 4, qui praeterea pie et probabiliter opinatur, assistentes Missae (quos et offerentes esse censet) ex opere operato consequi proprium fructum suum, etiamsi sacerdos intentione sua nullum illis talem fructum applicet. Hisce de causis S. Anselmus Cantuariensis Archiepiscopus, cum ob senium facere Missam non posset, delatus in oratorium quotidie Missam audiebat, ait Edmerus in ejus Vita, lib. II. S. Thomas Aquinas in summis etiam studiis quotidie Missam faciebat, et alteram audiebat, et eidem saepe ministrabat. In Chronicis Hispaniae celebris est capitaneus Pascalis Vivas, qui tempore praelii contra regem Cordubae Maurum, dum audiret Missas in templo S. Martini, visus est in praelio fortiter pugnare, et vexilliferum occidere, esseque causa victoriae, cum tamen pugnae non interfuisset, angelo sub ejus forma pugnante. Multo a periculis, a morte, a paupertate liberatos, quod Missam quotidie audirent, collegit Pinellus noster, lib. De Fruct. Miss. Ecquid mirum! ipsi angeli Missae assistunt et ministrant. Unde in Canone orat sacerdos: «Jube haec perferri per manus sancti angeli tui.» Vidit S. Chrysostomus, teste B. Nilo ejus discipulo, presbyteris Eucharistiam distribuentibus, angelos auxilium ac robur ferre. Scribit Cyrillus in Vita S. Euthymii, saepe ab eo visam terribilem angelorum multitudinem una secum Deo ministrantem, et sacra contrectantem. Unde S. Bonaventura: «Ad Missas, inquit, libenter ministra, quia hoc est officium angelorum; ipsi enim Deo suo ministrant devotissime.» Et S. Ephrem: «Angeli mundi, inquit, cum tremore ministrant, faciemque obtegentes non audent respicere.» S. Ambrosius in cap. 1 Lucae: «Non dubites, ait, assistere angelum, quando Christus immolatur.» S. Chrysostomus, lib. VI De Sacerdot., ait altare angelorum choris plenum esse, qui clamores excitant, dum Christus immolatur.
29:40
40. Decimam partem (ephi, uti additur Numer. xxviii, 5) similae conspersae oleo tuso, quod habeat mensuram quartam partem hin, et vinum ad libandum ejusdem mensurae in (id est cum) agno uno. — Repete facies, id est, offeres et sacrificabis. Decima pars ephi est gomor, uti dixi cap. xvi, vers. ult., quod in frumento Palaestinae erat 8 librarum, in farina vero circiter 4 librarum. Secundo, simila haec debebat esse conspersa, id est subacta, oleo loco aquae, vel simul cum aqua, qua subigi solet farina. Tertio, oleum hoc debebat esse non attritu molae expressum, quod impurius est, sed pilo bene tusum, vel certe sponte defluens, quod purius et limpidius est. Quarto, mensura hin, inquit Josephus, continet duos choas atticos; duo choae faciunt sextarios duodecim. Hebraei dicunt quartam partem hin esse mensuram octodecim ovorum, ita ut hin contineat duo et septuaginta ova, sive duodecim logim: log enim est mensura sex ovorum, scilicet Palaestinae, quae majora sunt nostris; quarta ergo pars hin erant tres librae olei circiter.
29:41
41. Alterum vero agnum offeres ad vesperam. — Hebraice, inter duas vesperas, scilicet unam solis occidentis, alteram tenebrarum et noctis post solis occasum, quo tempore immolandus quoque erat agnus paschalis, ut dixi cap. xii, 6.
29:42
42. Ad ostium tabernaculi testimonii. — Puta super altare holocaustorum, quod erat ante ostium tabernaculi, et juxta illud, ad partem ejus Aquilonarem. Ita Abulensis. Coram Domino. — In altari Domini, vel coram tabernaculo Domini, ubi videtur esse quasi domus Dei. Ita Abulensis. Ubi constituam ut loquar ad te. — Hinc patet Deum non tantum respondisse ex propitiatorio, quod erat in Sancto sanctorum, sed etiam ad ostium tabernaculi, q. d. Aequum est ut ubi ego praesentem me exhibeo, et ubi loquor, ibi mihi offeratur juge sacrificium, ut ibidem quasi fructum sacrificii assignem meam praesentiam et colloquium. Sic ante oraculum et Sanctum sanctorum, jussit Deus adoleri juge thymiama, scilicet semel mane, et semel vespere, idque quotidie, quia in Sancto sanctorum praesens esse, et residere videbatur super arcam, indeque dabat oracula. Ita Cajetanus.
29:43
43. Ibique praecipiam filiis Israel. — Scilicet per te internuntium meum. Pro praecipiam, hebraice idem est verbum, quod paulo ante noster Interpres vertit constituam, scilicet יעד iaad, quod significat primo, convenire, et constituere locum vel tempus ad conveniendum; secundo, testificari et praecipere. Hinc patet tabernaculum, quod hebraice vocatur moed (a radice iaad), quod Noster vertit testimonii, alludere tam ad conventum Dei cum hominibus, quam ad testificationem et legem, quae in tabernaculo, puta in publico populi conventu, legebatur et proponebatur. Dicitur ergo tabernaculum primo, ohel edut, id est testimonii, quia in eo erat testimonium, id est lex, et tabulae legis, ut patet Exodi cap. xxv, 21. Secundo, מועד moed, id est conventus, ad quod scilicet populus ad statuta festa et solemnitates, quasi ad Deum orandum et celebrandum, Deique legem audiendam conveniebat. Vel moed, id est testimonii, id est legis, uti jam dixi. Rursum, testimonii, quia Dei praesentia et oraculis, quasi testimonio confirmatum et stabilitum erat. In tabernaculo enim, et maxime in Sancto sanctorum, sive in oraculo, Deus ostendebat et testabatur se esse praesentem, praesidem et tutorem suae Ecclesiae, suique populi, ejus vota audiendo et exaudiendo, eum protegendo, eum instruendo, tum interius, tum exterius per vocem sacerdotum, et per vocem suam ex oraculo, etc. Ita Alcazar in Apocal. xv, 5. Ubi tamen perperam priorem expositionem «testimonii,» id est legis, rejicit, solamque posteriorem hanc stabilire conatur, cum expresse Scriptura docet in tabernaculo et arca positum fuisse testimonium, id est legem, sive tabulas legis; indeque dici arcam testimonii. Exodi xxv, 21 et 22, et cap. xxxi, 18, tabulas legis vocat tabulas testimonii. Et clarum est arcam testamenti (aeque ac testimonii) sive foederis dici, non a conventu populi, sed quia continebat tabulas legis, quae erant conditio foederis inter Deum et populum initi. Et sanctificabitur altare in gloria mea. — Hoc est, sanctum declarabitur altare, cum gloria mea circa illud apparuerit, ac praesertim cum ignem de coelo in illud immittam octavo die consecrationis sacerdotum, ad consumenda sacrificia mea, Levit. ix, 24. Sic «mundare,» pro mundum declarare; et «contaminare» vel «polluere,» pro contaminatum et pollutum judicare, sumitur saepe in Levitico, ut Levit. xiii, vers. 6, 11, 20, 25, 27, 34, 59.
29:44
44. Sanctificabo et tabernaculum. — Sanctum illud declarabo, et quasi sanctum a profanis tuebor, quando miraculosa eruptione ignis vetabo in illud inferri ignem alienum, Levit. x, 2. Tunc etiam sanctificabo «Aaron cum filiis suis,» puta Ithamar et Eleazar, deputando et designando eos mihi in sacerdotes, eosque conservando ab incendio, quo consumam Nadab et Abiu, fratres eorum et sacerdotes, sed reprobandos a me, quia offerent ignem alienum.
29:45
45. Et habitabo in medio filiorum Israel. — Scilicet habitabo in tabernaculo meo, quod est inter filios Israel, in eoque quasi in domo mea versabor, ibique praesentem me exhibebo, dirigens et protegens populum meum, quem eduxi ex Aegypto. Chaldaeus vertit, ponam praesentiam divinitatis meae, scilicet in tabernaculo et propitiatorio; hoc enim ipse et Hebraei vocant שכינה sechina, id est quietem, quod in eo quasi in sede sua Dei majestas quiesceret et resideret.
29:1
v. 1 « [Sed] et hoc facies » ?psis, « ut mihi in sacerdotio consecrentur ». Ritus consecrationis describitur. « To/le vitulum. de armento » unum, « et arietes duos ?mmaculatos », &yoypovz , integros, omnis defectus legalis expertes; iunge adiectivum utrique substantivo (Tost.);
29:2
v. 9 « panesque azymos, et crustulam absque fermento », — i. e. azymam , in Hebr. enim habetur eadem vox — « quae conspersa sit oleo, lagana quoque azyma oleo [ita : de simila triticea cuncta facies », de tenuissima farina triticea. non 2 Reg. 6,19 collyridam vertit Hier. (Aq. h. 1. xoÀJópas), in eiusque vocis locum 1 Par. 16,3 substituit 322, rotundum quid, torta, placenta. pP vi etymi videtur designare aliquid temue : et Ps. Ion. quidem vertit "*7, i. e. aliquid tenue, compactum et comvolutum; Chald. M2D'*N, i. e. aliquid tenue, non compactum , sed porosum (cf. oxó[yoc). Parum refert, an 552 h. I. significet miscere (LXX Ps. Ion.), an aspergere (Vulg. Chald. Syr.) : secundum illos oleum admiscebatur, dum torta dempsebatur, secundum hos tortae dempstae illiniebatur.
29:3
v. 8 « Et posita in canistro » uno, omnia simul « offeres » in canisiro; « ottulum |autem] et. duos arietes ». Merito conclamant PBonfr., Sylv., illud autem idem sonare atque ?/em : ultimum incisum non licet cum Tost. sequentibus iungere, quod indecentiam haberet. Id. sensit etiam Ps. Ion., quare panes quidem imposuit canistro N55, canistrum autem appendit perticae vectoriae N52N, quam animalium humeris imposuit. Vitulus et arietes 27e; proferuntur, sed, quod patet per se, non proferuntur in canistro. Malim autem h. l. verbo tribuere nativam, uti etiam v. ^, significationem adducend? seu proferendt, prae derivata offerendi : agitur de adductione, quae ipsam sacrificalem oblationem antecedit.
29:4
v. & « Et Aaron ac filios eius applicabis », accedere facies « ad ostium tabernaculi testimonii », ante tabernaculi cortinam exteriorem. Porro, quae modo praecipitur lotio, fortasse facienda erat in labro aeneo (Bonfr.), quod quidem nonnisi 30,18 fieri mandatur, sed ante Aaronis Lev. 8 consecrationem iam erat factum (38,8); fortasse facienda eratin solis manibus et pedibus (Sy/v.), cum nequit .supponi (20,26), sacerdotes coram universo populo exuisse feminalia. cerunt ipsi iussi a Moyse. « Cumque laveris patrem cum filiis suis aqua »,
29:5
v. 5 « indues Aaron vestimentis suis, [1. e.] linea » seu tunica interiore, « e£ tunica » ephodi hyacinthina, « et superhumerali » seu ephod, « ef rationali, quod constringes balteo » seu fascia, de qua 28,8 diximus. LXX pro 2vn legentes vn, vertunt et adstringes ei rationale ad ephod. Baltei w22N (28,39) non habetur mentio h. 1., sed cum illud in loco parallelo Lev. 8,7 recenseatur, eoque omnino Aaron indui a Moyse debuerit, censenda est vox h. 1l. excidisse. Cf. Sam.
29:6
v. 6 « Et pones tiaram in capite eius, et laminam sanctam super tiaram ». Cf. quae diximus ad 28,36. Habes autem hic ordinem, quo pontifex sacras vestes induebatur.
29:7
v. 7 « Et oleum unctionis », de quo vide 30,23 sqq., « fundes super caput eius, atque [hoc ritu| consecrabitur ». Sed Hebr. : sumes — effundes — inunges ; non dicitur hanc unctionem consecrationis esse ritum aut principalem aut ultimum , licet talis fuerit, quod e sequentibus patebit. Sequuntur jam, quae in consecratione non Aaronem spectant, sed solos filios. Ubi advertas v. 9 illud Aaron sc. et liberos eius deesse apud - LXX et revera sapere additamentum ab aliquo adiectum, qui adverterit v. 5 Aaroni non conferri balteum, quo tamen ipse sine dubio induebatur.
29:8
v. 8 « Filtos quoque illius applicabis » , accedere facies « ef indues tunicis |lineis], cingesque balteo », v. 9 « Aaron sc. et liberos eius , et impones eis mitras. Eruntque sacerdotes mihi religione perpe- (ut » , quamdiu Iudaeorum religio perseverabit, et singuli per totam vitam.
29:9
« Postquam initiaveris manus eorum », — haec melius ad priora Masor. trahunt, et absolute construunt omnes : et implebis manum Aaron et manum filiorum etus. LXX Syr. : et perficies. Chald. pro causa effectum scribit : e£ offeres oblationem Aaron et oblationem filiorum eius. Sicut v. * ordinatio pontificis concludebatur verbis e£ unges illum seu, ut recte vertit Vulg. : atque hoc ritu consecrabitur, ita v. 9 absoluta esse sacerdotum ordinatis hac formula exprimitur : erunt sacerdotes et implebis manum eorum. Manus impletio 98,41; 29,29 intime copulatur unctioni, dum 29,35 ordinatio sola manus impletione exprimitur. Utraque expressio ordinationem designat, illa tamquam ordinis, haec tamquam potestatis collationem. Arg. — « In consecratione hae Aaronis et filiorum in sacerdotes oblatum fuit omne genus sacrificiorum , sc. holocaustum, pacificum et pro peccato; ad illa enim offerenda ordinabantur et conseerabantur ipsi » (Men.). Sacrifieia haec non ab Aarone, sed pro Aarone et filiis a Moyse offeruntur. Sacrificium vituli pro peccato habes v. 10-14, aecedentes quippe ad altaris officia oportet ante omnia peccato mundari et sanctificari. Dein offertur sacrificium arietis pro holocausto v. 15-18. Tandem v. 19-28 offertur aries consecrationis ritu pacificorum ita, ut earum partium, quae secus sacrificatori obveniant, una Deo, altera Moysi sacrificatori cedat, quae vero secus plebi fideli concedantur, ea Aaroni et filiis tribuantur. v. 10 « Applicabis » — appropinquare facies — » et vitulum coram tabernaculo testimonii, imponentque Aaron et filii eius manus super caput illius ». « Cuius ritus in genere ratio fuit, ut significaret offerens, se victimam tradere, sive ad cultum et honorem Deo deferendum, ut UMEN TEVUTRPNOEA Eg SNL NR Ty c ENS MNT SOL WO TOT INNEAC, NSW Rx emet e MMETEE A VW. .NM-M Mac i s App uns We Sa S t i apr dra Nn ES Sob cis atc ab MA o 2 yf ] ON DUUUED fiebat in holocaustis, sive ad deprecandum Deum vel ei gratias agendum, ut in pacificis et sacrificiis laudis, sive ad peccatum suum peccatique poenam quodammodo in victimam transferendam , ut fit in hostia pro peccato » (Bonfr.). Cf. Theodoret.
29:11
v. 44 « Et mactabis eum in conspectu Domini, iuxta ostium. tabernaculi testimonii ».
29:12
v. 12 « Sumptumque de sanguine vituli pones super cornua altaris » (21,9) « digito tuo ». Hunc ritum interpretare, uti ritum 254,8 : aspersus vel iliitus sanguis confirmationem foederis exprimebat. Nec difficultatem facit, quod obiicit Tost., eiusmodi confirmationem debuisse esse mutuam aspersione vel illitione non solius, qui Deum repraesentabat, altaris sed etiam populi. Nam primum in hocsacrificlo v. 20 sq. Aaron etiam et filii sanguine liniuntur et asperguntur; dein eiusmodi sacrificia non sunt singula seorsim pensanda, sed tamquam actus universi cultus mosaici, in quo fideles quoque haud raro sanguine aspergebantur; tandem initi foederis confirmatio multo frequentius ab hominibus natura inconstantibus praestanda erat Deo, quam hominibus a Deo, cuius verba manent in aeternum. « Re/tguum autem sanguinem fundes iuxta basim. eius », « illam terrae partem , quae altare sustentabat » (Bonfr.). Non est dubium, aliquod provisum esse receptaculum, fortasse simile ei quod Ez. 43,13 describitur, quo sanguis funderetur, ne circa altare stagnaret; sed cum illud s. textus non describat, neque interpretis est, de eo quidquam affirmare. « Ponitur hic Aaron in censu vulgaris populi, ae sua pro illo expiationis hostia offertur. Cum vero in summum sacerdotem electus fuit, ipse per se intulit sacrum cruorem in sanctum in criminum suorum et totius populi expiationem » (Calm.; cf. Lev. 4,5. 16).
29:13
v. 13 « Sumes et adtpem totum, qui operit intestina , et reticulum iecoris, ac duos renes, et adipem qui super eos est, et offeres incensum super altare ». vY2p primitus de incenso adolendo usurpatur, at inde etiam de victima comburenda, quod sine incenso non fiebat. Solemne eratantiquis populis, v. g. Graecis, adipem tamquam victimae partem excellentissimam sacrificii flammis absumere; qui mos fortasse e primitiva revelatione fluxit.
29:14
v. 14 « Carnes vero vituli et corium et fimum combures foris extra castra », — « Figura Christi est » (Sa; cf. Hebr. 13,11 sqq.). Fitque illud, « ut sic significetur, peccata, quae capiti hostiae imposita fuerant, et poenam eorum ab offerentibus et republica averti » (Ians.) — « eo quod de quibus plura ad Lev. 4 dicemus. Cf. 2 Cor. 5,21 : « eum, qui non noverat peccatum, pro nobis peecatum fecit ». semper recensetur una cum intestinis, quae in ventre sunt, uli iecore, renibus. Ios. Ant. III. 9. 2 2xizXovc, i. e. omentum. Plin. Hist. Nat. 11. 80: « Ventriculus atque intestina pingui ac tenui omento integuntur, praeterquam ova gignentibus ». — Sed quid est rn super iecur seu iecoris (Sam. et v. 22)? CE. Lev. 3,4." 0:15.70 7,4; 8,16. 25; 9,10. 19. LXX Ios. ó Ao6óc, lobi autem sunt iecoris partes. Etiam wxn (Chald. Syr.) partem iecoris designare videtur. At partem iecoris praecidendam esse in sacrificium, ferendum vix videtur. Aq. Theod. zo zspuróv. Vulg. reticulum : omentum minus seu gastro-hepathicum, quod incipit, ubi lobi convergunt, extenditurque super stomachum et renes. rn" vi etymi signi ficare potest id, quod reliquum est, quod supereminet, quod excellentius est. Potest intelligi ommis illa adeps, quae iecori adhaeret praeter illam, quae illud uti reliqua intestina extrinsecus involvit : ergo etiam illa, quae pone omentum minus conspicitur. Vulg., cuius erat versionem, non anatomicam descriptionem dare, rem unica voce reticulum expressit. Saerifieium vituli fuerat pro peccato, iam sequitur holocaustum.
29:15
v. 15 « Unum quoque arietem sumes, super cuius caput ponent. Aaron et filii etus manus », cf.
29:16
v. 10.
29:18
v. 18 « Et offeres totum arietem 1n incensum super altare » , et adolebis, combures (cf. v. 13) illum, utique cum incenso : « oblatio » , noy i. e. holocaustum, « est Domino, odor suavissimus victimae Domini ». Secundum LXX et Lev. 8,91 ?n odorem suavissimum trahatur ad praecedentia. Sequitur victima. pacificorum.
29:19
v. 19 « Tolles quoque arietem alterum, super cutus caput Aaron et filii eius ponent manus ».
29:20
v. 16 « Quem cum mactaveris , tolles de sanguine euis et fundes circa altare », Hebr. : super altare tn circuttu. v. 11 « Ipsum autem arietem secabis in frusta » sua, — quae haec essent, longo usu didicerant Hebraei — « /otaque ntestina etus ac pedes pones super concisas carnes , et super caput illius ». Yta adeps solutus totas pervadebat carnes. v. 20 « Quem cum ummolaveris , sumes de sanguine eius, et pones super extremum auriculae dexterae Aaron et filiorum eius, et super pollices manus eorum » dexterae « ac pedis dezxteri » : quia sacerdotem oportet et prompte Dei legem audire, et opere exsequi, et in Dei lege ambulare (Cyrill. Alex. : De adoratione XI; M. 68. 760 sq.). « Fundesque sanguinem super altare per circuitum ». Sam. v. 91 alioloco, sc. post lare, et de oleo unctionis , asperges Aaron et vestes eius, filios et vestimenta eorum ». Tradit Philo (De Vita Moysis III) partem sanguinis in cratere esse retentam, dum reliquus altari cireumfunderetur : Deus haec minima Moysi determinanda reliquit, nec nostra interest de illis coniecturas effingere. Sequentia, quae magni sunt momenti, distinctius Hebr. tradit : et consecrabitur — vp: non habetur verbum ungendi aut implendi manus — ipse et vestes eius, et filii eius et vestes filiorum eius cum ipso. « Consecratisque ?psis et vestibus »,
29:22
v. 92 « tolles adipem de ariete », — generatim primum adeps nominatur, dein singulae eius partes recensentur eaedem atque v. 13, quibus additur cauda, quae in Orientis ovibus solet esse pinguissima (Ca/m.) — « et caudam et arvinam, quae operit vitalia », — eadem expressio v. 13 vertebatur « adipem, qui operit intestina » — « ac reticulum decoris et duos renes atque adipem, qui super eos est, armumque dezterum, eo quod sit aries consecrationis » ; in reliquis enim pacificis ille armus non comburebatur (Bonfr.); — et nota, Lev. 8,22, ubi de hoc arlete agi incipit, eum iam vocari m"N55n »N, uti priorem v. 18 5x noyn —
29:23
v. 93 « tortamque panis unius », —seu verius unam — « crustulam conspersam oleo » unam , « laganum » unum « de canistro azymorum , quod positum est in. conspectu Domini »;
29:24
v. 2& « ponesque omnia super manus » seu volas « Aaron et filiorum etus, et sanctificabis eos elevans coram Domino ». Sed Hebr. nil de sanctificatione habet, sed : e£ agitabis ea. agitatione coram Domino. Erat enim in sacrificiis Hebraeorum ritus affinis ritui Missae (Sa), quo oblata elevantur et in crucis figuram cireumaguntur. Imo adest traditio rabbinica, consuevisse oblata moveri ab oriente ad occidentem, ac dein a septentrione ad meridiem (Vat.), quo plenior etiam signi crucis imitatio habebatur.
29:25
v. 25 « Suscipiesque universa de manibus eorum , et ?ncendes super altare in holocaustum, odorem suavissimum tin conspectu Domini, quia oblatio eius est ». Sed non incenditur in holocaustum , primum quia non est holocaustum, sed hostia pacifica; dein quia non legitur uti v. 18 32. sed noy ov. Explicant LXX super altare holocausti, quod re certe est verum, Hebraeum verte super holocaustwm : illi nondum plane consumpto imponebatur (Ca.), aut eodem atque illud loco consumebatur. Lev. 8,28 de eodem sacrificio agens sic habet : super holocaustum ; consecratio haec est, i. e. consecrationis sacrificium , 4n odorem suavitatis; victima haec est. Domino. Haee clausula correspondet clausulis v. 14. 18. — pw.a radice significationis currere, ergo crus : et quidem designat membra posteriora, cum anteriora in homine uti in animalibus y*3 vocentur. Ergo proprie non est armus seu gay iov (LXX); sed neque xvux (Ios.), quae est pars cruris inferior, minimum habens carnis et adipis : dum pu evidenter sit pars succulenta, ergo aut totum crus posterius aut eius pars superior. Hoc semel monuisse sufficiat : sequentibus Vulgatae vocem armus retinemus. Inter sacrificium hoc pacificorum epulumque sacrum illud consequens, inseritur v. 29 sq. illud de vestibus sacris, quibusindutus Aaron Sit consecrandus. Illae non erunt cum ipso sepeliendae, sed asservandae et in singulorum pontificum ordinationibus adhibendae. Sane pro reliquo cultu sacro credendi sunt singuli pontifices, uti etiam sacerdotes, suas sibi procurasse sacras vestes, excepto fortasse rationali.
29:29
v. 29 « Vestem autem sanctam , qua utetur Aaron , habebunt filii eius post eum , ut ungantur in ea et consecrentur manus eorum ». Ergo singuli pontifices consecrandi.
29:30
v. 30 « Septem diebus utetur illa » (cf. v. 36 sqq.), « qui pontifex pro eo fuerit constitutus de filiis etus, [et] qui ingredietur tabernaculum testimonii , ut ministret in sanctuario » tamquam pontifex. Non dicitur primogenitum semper patri defuncto succedere debere in pontificatu. Agitur de septem diebus continuis consecrationis. Neque licebat (Lev. 8,33) consecrandis illo septiduo sanctuario excedere.
29:31
v. 31 « Artetem autem consecrationis » , quidquid sc. v. 25 non fuit flammis absumptum, « folles et coques carnes eius ?n loco sancto ». v. 92 « Quibus », excepto eo, quod v. 26 Moysi reservabatur, pectusculo, « vescetur Aaron et filii eius » in introitu tabernaculi testimonii Lev. 8,31. Et recte monet 70s/., sic recipere sacerdotes, quae secus laici accipiant, cum in sacrificio consecrationis suae non agant sacerdotes ut sacerdotes. « Panes quoque, qui sunt in cantstro » relicti (cf. v. 93), « in vestibulo tabernaculi testimonit comedent » ,
29:33
v. 33 « ut sit placabile [sacrificium], et sanctificentur [offerenttum|] manus ». Hebr. initio versus repetit et manducabunt ea, sc. tam panes quam carnes; dein peracti sacrificii effectum resumit hisce verbis : per quae expiatio facta est ad impletionem manuum ipsorum, ad sanctificalionem zpsorum. « Alienigena non vescetur ez eis, quia sancti sunt », vel sancta. Alienigena hic intelligitur, qui non est de familia Aaron (Lap.). Hine etiam perspicias, alia alio sensu dici sancta : sunt quaedam sancía et a profanis segreganda ita, ut nullus ea contingat nisi Hebraeus; alia, ut nullus ea contingat nisi Aarone natus. v. 9h « Quodsi remanserit de carnibus consecratis », seu verius consecrationis, et quidem arietis secundi, nam de aliis nihil poterat remanere, « sive de panibus usque mane, combures reliquias igni ». Id severius, quam quod in alus sacrificiis pacificorum observabatur (Tost.), ut biduo carnes ederentur, tertio die reliquiae comburerentur (Lev. 7,16; 19,5 sqq.). « Non comedentur, quia sanctificata sunt », quia sancta sunt. « Quia plus quam aliae hostiae pacificae Deo sunt dicata, ideo nolo, quod secundo die quisquam de illis comedat » Arg. — Septiduo producenda solemnitas, oblato quotidie sacrificio pro peecato ordinandorum, et altero pro peccato ordinatoris in suo officio commisso.
29:35
v. 35 « Omnia, quae praecepi tibi , facies super Aaron et filiis etus : septem diebus consecrabis manus eorum ».
29:36
v. 36 « Et vitulum pro peccato offeres per singulos dies ad expiandum ; mundabisque altare, cum immolaveris expiationts hostiam , et unges illud zn sanctificationem »- Hebr. : Et vitulum pro peccato immolabis quotidie in expiationem, et sacrificium pro peccato facies super altare ad ezpiationem tuam quoad ipsum, et unges illud ad sanctificandum illud. Moyses igitur offerre iubetur sacrificium ad expiationem s«am, ergo diversum a sacrificiis v. 1-98 descriptis; non oblatum pro peccatis Aaron et filiorum (Tost.), sed pro suis propriis commissis quoad ipsum altare, in sacrificüis consecrationis offerendis.
29:37
v. 37 « Septem diebus expiabis altare et sanctificabis , et erit sanctum sanctorum », « valde sanctum » (Tost.). « Omnis, qui tetigerit illud, sanctificabitur ». Cum Lev. 6,18 (11) expressio eadem certe ad personas referatur, neque h. 1. personae exelud endae sunt. Vere tamen Sa, Calm. monent, hebraeum etiam verti posse ozne, quod ; et Lev. 6,97 (20) expressio indubie etiam ad res refertur, ut patet ex adscripta explicatione : « si de sanguine illius vestis fuerit aspersa, lavabitur in loco sancto ». Dicendum ergo, expressionem respicere tam res quam personas (cf. Ex. 30,29), agi de res aut persona, quae altare attigerit, non redibit ad usum profanum, nisi lota in loco sancto. exinde audacius infert Bonfr. septem diebus repetita esse tria, quae v. 1-28 describuntur sacrificia : id fieri potuit, sed non affirmatur v. 35. Alia pro singulis diebus sacrificia v. 36 praescribit : et primum quidem sacrificium vituli pro peccato, pro peccato sc. consecrandorum (Tost.), offerendum sane eodum ritu atque illud v. 10- 14; hoe primum e tribus sacrificiis utique repetitur quotidie. At praeterea quotidio, i. e. septem aut certe sex diebus, Moyses offerre iubetur alterum pro peccato sacrificium, pro peccatis Sc. suis, non consecrandorum, neque pro peccatis suis quibuslibet, sed pro commissis eo septiduo quoad ipsum altare. Quod sacrificium, cum accuratius non describatur, censendum est esse offerendum ritu Lev. 4,3 sqq. praescripto sacrificii pro sacerdotis peccato. Tandem iubetur Moyses, crediderim quoti- "die, ungere altare ad sanctificandum illud. Quam rem Sylv. censet gestam esse eo ritu, qui Lev. 8,11 describatur initio solemnitatum primae diei observandus. Tamen omnis unctio non necessario oleo est peragenda, potest altare ungi sanguine, potestque illa unctione is praecise ritus intelligi, qui v. 37-42 describitur. Secundum haec igitur sequentia septiduo habebantur sacrificia : sacrificium vituli pro peccato consecrandorum, et sacrificium alterius vituli pro peceato consecratoris quoad altare admisso. An vero singulis post primum diebus etiam immolati sint duo arietes v. 15-28, non liquet. Arg. — Maec necessitas duo complectetur : nationis in Iahven perpetuum cultum v. 38-42, et Iahve in nationem perpetuum favorem v. 12-h6. Describitur porro cultus non extraordinarius maiorum festorum, sed ordinarius, quotidianus, perpetuus; uti neque extraordinarii Iahve in populum favores attinguntur, sed continua cohabitatio.
29:38
v. 38 « Hoc est, quod facies in altari : Agnos anniculos » (cf. 12,5) « duos per singulos dies tugiter »,
29:39
v. 39 « unum agnum mane, et alterum vespere ». lisdem verbis Num. 28,3 sqq. statuitur lex sacrificii quotidiani perpetui, unde dicendum erit, agi h.l. de eodem sacrificio; uti etiam v. 4&0 de mincha quotidiana agit (ib., et cf. Lev. 6,14-18). v. A0 « Decimam partem similae conspersae oleo tuso » (cf.
29:40
v. 2; 21,20), « [quod habeat mensuram] quartam partem hin, et vinum ad libandum. eiusdem mensurae », sc. quartam partem hin, « 2n agno uno », pro primo agno. Decima pars intelligitur mensurae ephi (cf. Lev. 15,10. 21 etc.); decima autem pars ephi est gomor (Ex. 16,36). /Iin est sexta pars ephi. Porro gomor aequat 3:88 lit., hin 6:49 lit.
29:41
v. &4 « Alterum vero agnum offeres ad vesperam [iuxta ritum] matutinae oblationis et iuxta ea, quae diximus », — Hebr. : quantum oblatio matutina et quantum libatio eius — « in odorem suavitatis ». n5 veluti anticipat sequentem vocem n5 (DilIm.) : ceterum Sam. habet *5.
29:42
v. 42. « Sacriftcium est Domzno » (cf. v. 18. 25 et quae dicebamusad v. 38), « oblatione perpetua » — Hebr. holocaustum perpetuum — « in generationes vestras, ad ostium tabernaculi testimonii coram Domino, ubt constituam » — Hebr. : ubi me sistam — « ut loquar ad te ».
29:43
v. &3 « Ibique praecipiam. filiis Israel , et sanctificabitur [altare] in. gloria mea ». Hebr. : Ibique me sistam filiis Israel , eis manifestabor, e erit sanctificatio in gloria. Cuius sanctificationis partes enumerat
29:44
v. 44 : « Sanctificabo et tabernaculum testimonii cum altari, et Aaron cum filiis suis, ut sacerdotio fungantur mihi ». v. A5 « Et habitabo in medio filiorum Israel, eroque eis Deus »,
29:46
v. 6 « et scient, quia ego Dominus Deus eorum », qui « eduzi eos de terra Aegypti, ut manerem anter illos; ego Dominus Deus ipsorum »..— Extremo v. 38 LXX loco *''à2n m5 legebant : 13àn nVN navoan oy n5 oun (cf. v. 1 et v. 18. 25. 42 [41]), quae lectio suam habet probabilitatem. — De expressione ínter duas vesperas cf. ad 12,6. Ios. Ant. XIV. 8 scribit, sacrificia quotidiana offerri consuevisse « mane et cirea horam nonam » (cf. Act. 3,1). — Sacrificium matutinum et vespertinum Íortasse etiam est Moyse antiquius; matutinum semper ante vespertinum recensetur.
29:3
Il termine greco (δράκων, da δέρχομαι «guardo fisso»), ricorre 26 volte nella versione biblica dei Settanta (Volg. draco), ove traduce 12 volte l'ebr. tannin (2 volte tannim: Ex. 29, 3; 32, 2), 5 volte lišejáthán (v. LEVIATHAN), 2 volte náhás («serpente»), le altre volte a torto tan «sciacallo» (anche in Lam. 4, 3, Volg. lamiae), kēphír «leoncino», péthen «vipera», 'attúr «becco». …
29:7
… Per questo fin dall'antichità fu usato nel culto sacro, come nella consacrazione di altari, vasi e luoghi (Gen. 28, 18; 35, 14; Ex. 30, 24 sgg.; 40, 9, sgg.), dei sacerdoti (ibid. 29, 7 sgg.; Lev. 8, 11), dei re (I Reg. 10, 1; 16, 13); nei sacrifici e nelle oblazioni delle primizie (Lev. 2, 1 sgg.; Deut. 14, 23); nella purificazione dei lebbrosi (Lev. 14). Il …
29:10
… Jud., IV, 10, 5). Un braccio del Nilo largo 90 m. separa E. dalla città di Sūn (Sāwēnāh in Ex. 29, 10; 30, 6), in greco Σαβγη (Erodoto, II, 28), oggi Assuan. …
… Extendens manus ad populum, benedixit ei... b) Come rito di consacrazione a Dio, o delle persone: Num. 8, 10 è stabilito a riguardo dei leviti: « Cumque levitae fuerint coram Domino, ponent filii Israel manus super eos »; o delle vittime per il sacrificio: Ex. 29, 10-11: « Imponent Aaron et filii eius manus super caput vituli, et mactabis cum in conspectu Domini »; Lev. 16, 20-21, per il sacrificio del capro emissario è prescritto: « Offerat hircum …
29:12
… (ipotesi di H. Gressmann), e che la Legge aveva proibito di innalzare (Deut. 16, 21). Grande ne era l'importanza (Lev. 8, 15; Ex. 21, 14; I Reg. 1, 50; 2, 28): venivano uniti col sangue delle vittime (Ex. 29, 12; Lev. 4, 25, 30, 34) e conferivano l'immunità d'asilo ai rei.
29:22
… Lo scannare la vittima toccava ai padri di famiglia (Ex. 12, 3-6); solo quando essi non erano puri i leviti li sostituivano in ciò (II Par. 30, 17) (cf. anche per l'oblazione di altre vittime, in cui lo sgozzarle era atto non riservato ai sacerdoti, Ex. 29, 22). Ma l'atto propriamente sacrificale, cioè lo spargere il sangue della vittima intorno all'altare, era riservato ai sacerdoti (II Par. 29, 22; Lev. 1, 11; 3, 2-8). Ora per l'agnello …
29:38
no, mattutino e vespertino, detto 'olat ha-tāmīd (Num. 28, 6. 10. 15. 23 sg.; Volg. holocaustum iuge o sempiternum) e semplicemente tāmīd nel Giudaismo posteriore (Dan. 8, 11-13; 11, 31; Mišnah); tale rito è prescritto in Ex. 29, 38-42 e Num. 28, 3-4. 6. 8. Come in questi passi, hēbhes è spesso accompagnato dalla qualifica ben-šanāh « [figlio] di un anno »: cioè di oltre 7 giorni (Ex. 22, 30; Lev. 22, 27) e di non più di un anno. …
… naturale prematura, di cui spesso nella Tōrāh, quali trasgressioni sono punite in questo modo, precetti sacrificali (6 capp.). h) Mē'īlōh: «sacrificio» di ammenda (Lev. 5, 15; Num. 5, 6 sg.), in 6 capp. i) Tāmīlōh (sacrificio «perpetuo» o «quotidiano»: Ex. 29, 38 sg.; Num. 28, 3 sg.). le veglie dei sacerdoti, le abluzioni rituali, il fuoco sacrificale, la preghiera mattutina, l'incenso, i salmi che i sacerdoti cantavano nei singoli giorni della …
… Con il sangue della vittima il sacerdote aspergeva i lati dell'altare, mentre il fuoco sacro finiva di consumarsi e le ceneri erano asportate al mattino in un luogo decente fuori del recinto sacro (Ex. 29, 38, 42; Lev. 6, 8-13). Secondo Flavio Giuseppe le parti della vittima, prima di essere aree, venivano cosparse di sale (Antiq. …
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.